অসম সাহিত্য সভা

অসম সাহিত্য সভা অসমীয়া জাতীয় সাহিত্য-চৰ্চা, ভাষা-চেতনা আৰু সাংস্কৃতিক সংহতিৰ ক্ষেত্ৰত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সংগঠন। ১৯১৭ চনত প্রতিষ্ঠা লাভ কৰাৰ পৰা আজিলৈকে সভাই সাহিত্যিকসকলৰ মিলনমঞ্চ গঢ়ি তোলাৰ লগতে ভাষা-সংস্কৃতিৰ বিকাশ আৰু প্ৰসাৰত সাংগঠনিক ভূমিকা পালন কৰি আহিছে। নিয়মিত অধিৱেশন, শাখা-গঠন, প্ৰকাশনা-কাৰ্য আৰু আদৰ্শবাণীৰ জৰিয়তে ই অসমীয়া সমাজত ভাষা-সম্মান আৰু সাহিত্যচৰ্চাৰ ধাৰাবাহিকতা দৃঢ় কৰিবলৈ সহায় কৰিছে।

পৰিচয় আৰু উদ্দেশ্য

অসম সাহিত্য সভাৰ গঠন ১৯১৭ চনত হয়। ইয়াৰ মূল উদ্দেশ্য অসমীয়া ভাষা, সাহিত্য আৰু সংস্কৃতিৰ সৰ্বাংগীণ উন্নতি সাধন কৰা। সভাৰ কাম-কাজ অসমভূমিত সীমাবদ্ধ নহয়; সময়ৰ লগে লগে অসম আৰু অসমবাহিৰ বিভিন্ন ঠাইত ইয়াৰ শাখা বিস্তাৰ লাভ কৰিছে আৰু বৰ্তমানে হাজাৰো অধিক শাখা কাৰ্যৰত বুলি উল্লেখ কৰা হয়। সভাৰ আদৰ্শবাণী হৈছে চিৰ চেনেহী মোৰ ভাষা জননী—যিয়ে ভাষাক “জননী” ৰূপে সন্মান জনোৱা এক আবেগময়, সমাজ-জাগৰণকাৰী ধ্বনি হিচাপে সভাৰ সাংস্কৃতিক পৰিচয় নিৰ্মাণ কৰে।

ঐতিহাসিক পটভূমি: ছাত্ৰ-আন্দোলনৰ পৰা জাতীয় সংস্থালৈ

অসম সাহিত্য সভাৰ উৎপত্তি-বাটচৰা বুজিবলৈ ১৯শ শতিকাৰ শেষভাগৰ এক ছাত্ৰ-প্ৰচেষ্টা স্মৰণীয়। কলিকতাত পঢ়ি থকা অসমীয়া ছাত্ৰসকল অসমীয়া সাহিত্যক বৃহৎ পৰিসৰত প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ আকাংক্ষাৰে সংগঠিত হয়। অসমত আন ভাষাৰ আগ্ৰাসন প্ৰতিহত কৰা আৰু অসমীয়া ভাষা-সাহিত্যৰ উন্নতি সাধনৰ উদ্দেশ্যে তেওঁলোকে ১৮৮৮ চনৰ ২৫ আগষ্টত অসমীয়া ভাষা উন্নতি সাধিনী সভা প্ৰতিষ্ঠা কৰে। এই উদ্যোগৰ সৈতে জড়িত ব্যক্তিসকলৰ ভিতৰত আছিল—

• লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা
• হেমচন্দ্ৰ গোস্বামী
• বেণুধৰ ৰাজখোৱা
• তীৰ্থনাথ শৰ্মা

সদস্যসংখ্যা আৰু ক্ৰিয়াকলাপ বৃদ্ধি পোৱাৰ লগে লগে এই আন্দোলনধৰ্মী মঞ্চই এক বিস্তৃত সাহিত্যিক-সাংগঠনিক ৰূপ লাভ কৰে। সেই পৰিৱর্তনৰ ফলস্বৰূপে ১৯১৭ চনত উক্ত সভাই নতুন ৰূপ লৈ অসম সাহিত্য সভা ৰূপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে।

গঠন, মুখ্য কাৰ্যালয় আৰু শাখা-নেটৱৰ্ক

অসম সাহিত্য সভাৰ মুখ্য কাৰ্যালয় যোৰহাটৰ চন্দ্ৰকান্ত সন্দিকৈ ভৱনত অৱস্থিত। এটি কেন্দ্ৰীয় কাৰ্যালয় থকাৰ লগতে সভাৰ শাখা-নেটৱৰ্কই ইয়াৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক উপস্থিতি বিস্তৃত কৰিছে। অসম আৰু অসমবাহিৰ হাজাৰো অধিক শাখা থাকাৰ তথ্য সভাখনৰ ব্যাপক গ্ৰহণযোগ্যতা আৰু সক্ৰিয়তাৰ ইংগিত বহন কৰে।

সভাৰ এই সাংগঠনিক বিস্তাৰে দুটা দিশত বিশেষ তাৎপৰ্য বহন কৰে—

• স্থানীয় পৰ্যায়ত সাহিত্যচৰ্চা আৰু ভাষা-সচেতনতা গঢ়ি তোলা
• কেন্দ্ৰীয় মঞ্চৰ সৈতে সংযোগ ৰাখি অসমীয়া সাহিত্য-সমাজৰ একতা বজাই ৰখা

প্ৰথম অধিৱেশন আৰু প্ৰাৰম্ভিক নেতৃত্ব

অসম সাহিত্য সভাৰ প্ৰথমখন অধিৱেশন ১৯১৭ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত শিৱসাগৰ জিলাত অনুষ্ঠিত হয়। এই অধিৱেশনৰ সভাপতিত্ব কৰিছিল পদ্মনাথ গোহাঞি বৰুৱাই। প্ৰথম অধিৱেশন এটা সংস্থাৰ আত্মপ্ৰতিষ্ঠাৰ ক্ষেত্ৰত অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ; সভাৰ ক্ষেত্ৰতো ই ভাষা-সাহিত্যক লৈ এক সমষ্টিগত দিশ-নিৰ্দেশ আৰু সাংগঠনিক আত্মবিশ্বাস সৃষ্টি কৰিছিল।

সভাৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰশাসনিক-সাংগঠনিক গাঁথনিত সম্পাদকৰ ভূমিকাও বিশেষ উল্লেখযোগ্য। শৰৎচন্দ্ৰ গোস্বামী সভাৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সম্পাদক আছিল আৰু ১৯২০ চনৰ পৰা ১৯২৭ চনলৈকে সম্পাদকৰ পদত অধিষ্ঠিত আছিল। সম্পাদকীয় নেতৃত্বে অধিৱেশন-সংগঠন, শাখা-সমন্বয়, আৰু সভাৰ নীতি-উদ্দেশ্যক বাস্তৱ ক্ৰিয়া-ৰূপ দিয়াত কেন্দ্ৰীয় ভূমিকা পালন কৰে।

আদৰ্শবাণী আৰু সাংস্কৃতিক চিহ্ন

অসম সাহিত্য সভাৰ আদৰ্শবাণী—চিৰ চেনেহী মোৰ ভাষা জননী—সভাৰ ভাষা-ভক্তি আৰু সাংস্কৃতিক অঙ্গীকাৰৰ প্ৰতীক। এই গীতৰ গীতিকাৰ মিত্ৰদেৱ মহন্ত (অধিকাৰ) বুলি জনা যায়, আৰু ইয়াৰ সুৰ তথা স্বৰলিপিৰ সৈতে যোৰহাটৰ প্ৰয়াত দৰ্পনাথ শৰ্মাৰ নাম জড়িত বুলি উল্লেখ কৰা হয়। আদৰ্শবাণী হিচাপে এই গীত ব্যৱহাৰে ভাষা-আন্দোলন আৰু সাহিত্যচৰ্চাৰ ক্ষেত্ৰত এক ধাৰাবাহিক আবেগ-সংযোগ সৃষ্টি কৰে; ভাষাক “মাতৃ” ৰূপে কল্পনা কৰি সমাজত সুৰক্ষা-চেতনা আৰু সৃজন-প্ৰেৰণা উভয়েই সঞ্চাৰ কৰে।

প্ৰকাশনা আৰু সাহিত্যিক পৰিসৰ

সভাৰ সাহিত্য-প্ৰচাৰৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ মাধ্যম হৈছে অসম সাহিত্য সভা পত্ৰিকা। সাহিত্য-সংস্থাৰ ক্ষেত্ৰত পত্ৰিকা একেধাৰে যোগাযোগ-মাধ্যম, নথিভূঁই আৰু বৌদ্ধিক আলোচনাৰ ক্ষেত্ৰ; সেয়েহে সভাৰ পত্ৰিকা-উদ্যোগে অসমীয়া সাহিত্য পৰিসৰত লেখক-সমাজ, পাঠক-সমাজ আৰু সাংস্কৃতিক চিন্তা-চৰ্চাৰ মাজত সেতুবন্ধন গঢ়ি তোলাত সহায় কৰে।

তাৎপৰ্য

অসম সাহিত্য সভা অসমীয়া জাতীয় জীৱনত ভাষা-সাহিত্যৰ এক কেন্দ্ৰীয় প্ৰতিষ্ঠানিক মঞ্চ। অসমীয়া ভাষা উন্নতি সাধিনী সভাৰ ছাত্ৰ-মুখী উদ্যোগৰ পৰা ১৯১৭ চনত বৃহৎ জন-সাংগঠনিক ৰূপলৈ উত্তৰণ ঘটোৱা ঘটনাটোৱে অসমীয়া সমাজৰ ভাষা-চেতনাৰ ঐতিহাসিক ধাৰাবাহিকতা প্ৰমাণ কৰে। প্ৰথম অধিৱেশন, শাখা বিস্তাৰ, মুখ্য কাৰ্যালয়ৰ স্থায়িত্ব, আৰু আদৰ্শবাণীৰ সাংস্কৃতিক প্ৰভাৱে মিলি সভাই অসমীয়া ভাষা-সাহিত্যৰ আত্মমৰ্যাদা, ঐক্যবোধ আৰু সৃজনশীল পৰিবেশ দৃঢ় কৰাত উল্লেখযোগ্য অৱদান আগবঢ়াইছে।

আৰু চাওক

• অসমীয়া ভাষা
• অসম
• অসমীয়া ভাষা উন্নতি সাধিনী সভা
• অসম সাহিত্য সভা পত্ৰিকা
• চিৰ চেনেহী মোৰ ভাষা জননী
• শৰৎচন্দ্ৰ গোস্বামী
• যোৰহাট
• চন্দ্ৰকান্ত সন্দিকৈ ভৱন
• শিৱসাগৰ
• বড়ো সাহিত্য সভা