ভাৰতৰ নদী
৪০ প্ৰবন্ধ
-
ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদ
ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদ এছিয়াৰ অন্যতম দীঘল আৰু ভাৰত-অসমৰ প্ৰধান নদী-ব্যৱস্থা, যাৰ পানী-প্ৰবাহে ভৌগোলিক গঠন, কৃষি, বাণিজ্য আৰু জনজীৱনত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছে। ই দিহাং, দিবাং আৰু লোহিতৰ সন্মিলনৰ পাছত অসমত “ব্ৰহ্মপুত্ৰ” নামেৰে বিস্তৃত ৰূপ লয়, আৰু আগবঢ়ি গৈ বাংলাদেশত যমুনা নামেৰে গংগাৰ সৈতে মিলি বঙ্গোপসাগৰ…
-
গঙ্গা নদী
গঙ্গা (गङ्गा गंगा گنگا Ganga ) ভাৰত আৰু বাংলাদেশত প্ৰবাহিত এখন আন্তঃসীমান্ত নদী। এই নদী ভাৰতীয় প্ৰজাতন্ত্ৰৰ জাতীয় নদীও। গঙ্গাৰ দৈৰ্ঘ্য 2525 কি.মি.; উৎসস্থল পশ্চিম হিমালয়ত ভাৰতৰ উত্তৰাখণ্ড ৰাজ্য। দক্ষিণ আৰু পূৰ্বে গাঙ্গেয় সমভূমি অঞ্চলৰ উপৰেদি প্ৰবাহিত হৈ গঙ্গা মিলিছে বঙ্গোপসাগৰত।
-
সিন্ধু নদী
সিন্ধু নদী (Indus River/Sindhu River /Abasin (اباسين)) এছিয়াৰ দীৰ্ঘতম নদীসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। এই নদী পাকিস্তান, ভাৰতৰ জম্মু আৰু কাশ্মীৰ আৰু পশ্চিম তীব্বতৰ মাজেৰে বৈ গৈছে।
-
যমুনা নদী
যমুনা (यमुना) উত্তৰ ভাৰতৰ এক অন্যতম প্ৰধান নদী। এইখন ভাৰতীয় প্ৰজাতন্ত্ৰৰ জাতীয় নদী গঙ্গাৰ প্ৰধান উপনদী। যমুনা নদীৰ উৎস মধ্য হিমালয়ৰ বান্দাৰপুচ পৰ্বতশৃঙ্গৰ দক্ষিণ-পশ্চিম পাদদেশত অৱস্থিত যমুনোত্ৰী হিমবাহৰ ৬,৩৮৭ মিটাৰ উচ্চতাত। এই নদীৰ দৈৰ্ঘ্য ১,৩৭৬ কিলোমিটাৰ (৮৫৫ মাইল)।
-
জীয়া ভৰলী
জীয়া ভৰলী নৈ (পুৰণি নাম ভৰলী নৈ), ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ এখন উল্লেখযোগ্য উপনৈ। ই অৰুণাচল প্ৰদেশৰ টাৱাং জিলাৰ গৌৰী ছেন পৰ্বতৰ এটা হিমবাহৰ পৰা কামেং নৈৰ উৎপত্তি হৈছে। বৰ্তমান ই অৰুণাচল প্ৰদেশত কামেং নৈ আৰু অসমত জীয়া ভৰলী বুলি জনা যায়। জীয়া ভৰলী দীঘে প্ৰায় ২৬৪ কিঃমিঃ (১৬৪ মাইল)।
-
গোদাৱৰী নদী
গোদাৱৰী দক্ষিণ ভাৰতৰ এখন মুখ্য নদী। ইয়াৰ উৎপত্তি পশ্চিমঘাট পৰ্বত শ্ৰেণীৰ অন্তৰ্গত ত্ৰিম্বক পৰ্বতৰ পৰা হৈছে। ইয়াৰ দীঘ প্ৰায় ১৪৬৫ কিলোমিটাৰ। গোদাৱৰী নদীৰ মুখ্য উপনদীসমূহ হ'ল ক্ৰমে প্ৰাণহিতা, ইন্দ্ৰাৱতী, মঞ্জিৰা।
-
লোহিত নদী
লোহিত নদী বা জায়ো নদী হৈছে ভাৰত আৰু চীনৰ এখন নদী। কাংগ্ৰি গাৰ্পো ৰেঞ্জৰ তিব্বত স্বায়ত্তশাসিত অঞ্চলৰ পৰা উৎপত্তি হৈছে, তাত ইয়াক জায়ো নদী (察隅河) বোলে। তাৰ পৰা ই লোহিত নাম লৈ অৰুণাচল প্ৰদেশৰ পাহাৰীয়া অঞ্চলৰ মাজেৰে প্ৰায় ২০০ কিলোমিটাৰ (১২০ মাইল) অতিক্ৰম কৰি আহি অসমত চিয়াং (ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদ)ত মিলিত…
-
কৰতোৱা নদী
কৰতোৱা নদী (Karatoya River) ভাৰত আৰু বাংলাদেশৰ মাজেৰে বৈ যোৱা এখন আন্তঃসীমান্ত নদী। নদীখন ভাৰতৰ পশ্চিম বংগৰ জলপাইগুৰি জিলা আৰু বাংলাদেশৰ উত্তৰ-পশ্চিম অংশৰ পঞ্চগড় আৰু দিনাজপুৰ জিলাৰ মাজেৰে বৈ গৈছে। নদীখনৰ বাংলাদেশ অংশৰ দৈৰ্ঘ্য ১৮৭ কিলোমিটাৰ, গড় প্ৰস্থ ১৩৫ মিটাৰ আৰু নদীখনৰ প্ৰকৃতি সৰ্পিল আকৃতিৰ।
-
পেৰিয়াৰ নদী
পেৰিয়াৰ (অৰ্থ: ডাঙৰ নদী) হৈছে ভাৰতৰ কেৰালা ৰাজ্যৰ আটাইতকৈ দীঘল নদী আৰু সৰ্বাধিক পানী নিষ্কাষণৰ ক্ষমতা থকা নদী। এই অঞ্চলৰ কেইখনমান চিৰপ্ৰৱাহী নদীৰ মদ্যে এইখন অন্যতম আৰু ই কেইবাখনো প্ৰধান চহৰক খোৱাপানী যোগান ধৰে।
-
কৃষ্ণা নদী
কৃষ্ণা নদী হৈছে ডেক্কান মালভূমিৰ ভাৰতৰ ভিতৰতে গংগা আৰু গোদাবৰী নদীৰ পিছত তৃতীয় দীঘল নদী। ইয়াৰ উপৰি ভাৰতৰ পানীৰ প্ৰৱাহ আৰু নদীৰ অৱবাহিকাৰ ক্ষেত্ৰতো গংগা, সিন্ধু আৰু গোদাৱৰীৰ পিছত চতুৰ্থ বৃহত্তম। কৃষ্ণাবেনি বুলিও কোৱা এই নদীখন ১৪০০ কিলোমিটাৰ (৮৭০ মাইল) দীঘল আৰু মহাৰাষ্ট্ৰত ২৮২ কিলোমিটাৰ বৈ যায়।
-
চেনাব নদী
চেনাব নদী (Chenab River) হৈছে ভাৰত আৰু পাকিস্তানত প্ৰবাহিত এক মুখ্য নদী, আৰু ই পঞ্জাব অঞ্চলৰ ৫খন মুখ্য নদীৰ ভিতৰত এখন। ই ভাৰতৰ হিমাচল প্ৰদেশৰ লহোৱাল আৰু স্পিতি জিলাৰ হিমালয়ৰ পৰা আৰম্ভ হৈ জম্মু আৰু কাশ্মীৰৰ জম্মু অঞ্চলৰ মাজেৰে পাকিস্তানৰ পঞ্জাবৰ সমভূমিলৈ প্ৰবাহিত হয় আৰু শেষত সিন্ধু নদীত মিলিত হয়।
-
ভাৰতপুঝা নদী
ভাৰতপুঝা ( Bharathappuzha) যাক নীলা নদী বুলিও জনা যায়, ভাৰতৰ তামিলনাডু আৰু কেৰালা ৰাজ্যৰ মাজেৰে বৈ যোৱা এখন নদী। ২০৯ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ এই নদীখন কেৰালাৰ মাজেৰে বৈ যোৱা নদীসমূহৰ ভিতৰত পেৰিয়াৰৰ পিছত দ্বিতীয় দীৰ্ঘতম নদী। ভাৰতপুঝা পালাক্কাঁড় গেপৰ মাজেৰে বৈ গৈছে।
-
চন্দ্ৰগিৰি নদী
চন্দ্ৰগিৰি নদী (Chandragiri River) , কৰ্ণাটকত পয়স্বিনী নদী আৰু কেৰালাত পেৰুমপুঝা নামেৰেও পৰিচিত। ই ভাৰতৰ কেৰালা ৰাজ্যৰ কাছৰগোড় জিলাৰ আটাইতকৈ দীঘল নদী। এই নদীখন চেম্নাডৰ এক ঐতিহাসিক সম্পদ হিচাপে পৰিগণিত। নদীখনৰ নাম মৌৰ্য সম্ৰাট চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্যৰ নামেৰে ৰখা হৈছিল।
-
ইথিক্কাৰা নদী
ইথিক্কাৰা নদী (Ithikkara River) কেৰালা, ভাৰতৰ এখন ৫৬ কিলোমিটাৰ দীঘল নদী। ই পশ্চিমঘাটৰ কুলাথুপুঝা অঞ্চলত উৎপত্তি হৈ কোল্লাম জিলাৰ মাজেৰে বৈ গৈ অৱশেষত পৰাভুৰ হ্ৰদত মিলিত হৈছে। নদীখনৰ পাৰত থকা ইথিক্কাৰা গাঁওখন কোল্লাম বন্দৰৰপৰা প্ৰায় ১৫ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত।
-
কুলশী নদী
কুলশী নদী বা কুলচি নদী ভাৰতৰ অসম ৰাজ্যৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ উপনৈ। এই নদীৰ উৎপত্তি মেঘালয়ৰ পশ্চিম খাচী পাহাৰৰ পৰা। উৎপত্তিস্থলত এই নদীখন খিৰ নদী নামেৰে জনাজাত। মেঘালয়ত ১২ কিঃমিঃ অতিক্ৰম কৰাৰ পিছত এই নদীখন অসমৰ কামৰূপ জিলাৰ মাজেৰে বৈ গৈছে আৰু ইয়াক কুলশী নামেৰে জনা যায়।
-
চম্বল নদী
চম্বল নদী মধ্য আৰু উত্তৰ ভাৰতৰ অন্যতম প্ৰধান নদী আৰু যমুনা নদীৰ উপনৈ হিচাপে গংগা নিষ্কাশন প্ৰণালীৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ। নদীখন মধ্যপ্ৰদেশৰ বিন্ধ্যাচল পৰ্বতৰ ভদকলা জলপ্ৰপাতৰ ওচৰৰপৰা উৎপন্ন হৈ উত্তৰ–উত্তৰ-পূব দিশলৈ বৈ যায়।
-
চলিয়াৰ নদী
চলিয়াৰ নদী (Chaliyar River) হৈছে কেৰালা, ভাৰতৰ চতুৰ্থ দীঘলীয়া নদী। ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য ১৬৯ কিলোমিটাৰ। চলিয়াৰ নদীখনক চুলিকা নদী, নীলাম্বুৰ নদী বা সাগৰৰ ওচৰত অৱস্থিত হোৱাৰ বাবে বেইপোৰ নদী বুলিও কোৱা হয়। ইয়াৰ উপনৈসমূহ মালাপ্পুৰম আৰু কোজিকোড় দুয়োখন জিলাৰ মাজেৰে বৈ গৈছে।
-
চালাকুডী নদী
চালাকুডী নদী বা চালাকুডী পুঝা (Chalakudy River or Chalakudy Puzha) কেৰালা, ভাৰতৰ পঞ্চম দীঘল নদী। এই নদীখন কেৰালাৰ থ্ৰিছুৰ, পালাক্কাড আৰু এৰ্ণাকুলাম জিলাৰ মাজেৰে বৈ গৈছে। নদীখনৰ মুঠ জলনিৰ্গমন (drainage) অঞ্চল ১,৭০৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ। ইয়াৰে ১,৪০৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ কেৰালাত আৰু বাকী অংশ তামিলনাডুত অৱস্থিত।
-
তিৰুৰ নদী
তিৰুৰ নদী বা তিৰুৰ-পোন্নানি (Tirur River or Tirur-Ponnani River) নদী দক্ষিণ ভাৰতৰ কেৰালা ৰাজ্যৰ মালাপ্পুৰম জিলাৰ তিৰুৰ তালুকৰ আথাৱানাড গাঁৱৰপৰা উৎপত্তি হৈছে। নদীখন প্ৰথমে দক্ষিণ-পশ্চিম দিশে থিৰুনাভায়ালৈ বৈ যায় আৰু তাৰ পিছত উত্তৰ-পশ্চিম দিশে এলামকুলামলৈ আগবাঢ়ে।
-
নেয়াৰ নদী
নেয়াৰ নদী (Neyyar River) কেৰালাৰ তিৰুৱনন্তপুৰম জিলাৰ মাজেৰে বৈ যোৱা প্ৰায় ৫৬ কিলোমিটাৰ দীঘল এখন নদী। ইয়াৰ উৎপত্তি পশ্চিমঘাটৰ অগস্ত্য মালা (অগস্ত্যাৰকূডম) অঞ্চলত। তিৰুৱনন্তপুৰম জিলাৰ নেয়্যাট্টিনকাৰা চহৰখন এই নদীৰ পাৰত অৱস্থিত আৰু নদীখনৰ নাম অনুসৰিয়েই চহৰখনৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।
-
পম্বা নদী
পম্বা নদী (ইয়াকে পম্পা নদী বুলিও কোৱা হয়) হৈছে ভাৰতৰ কেৰালা ৰাজ্যৰ পেৰিয়াৰ আৰু ভাৰতপুঝা নদীৰ পিছতে তৃতীয় দীৰ্ঘতম নদী, আৰু পূৰ্বৰ পুৰণি ৰাজকীয় ৰাজ্য ট্ৰাভাংকুৰৰ আটাইতকৈ দীঘল নদী। ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ নামত উৎসৰ্গিত প্ৰখ্যাত শবৰীমালা মন্দিৰ এই পম্বা নদীৰ পাৰতে অৱস্থিত।
-
সুৰু নদী
সুৰু নদী ভাৰতৰ লাডাখৰ কাৰ্গিল জিলাৰ মাজেৰে বহুলাংশে বৈ গৈ পাকিস্তানৰ গিলগীত-বাল্টিস্তানলৈ বৈ যোৱা সিন্ধু নদীৰ উপনৈ। সুৰু উপত্যকা কাৰ্গিল তহচিলৰ সৈতে সমবিস্তৃত, ইয়াৰ পাৰত কাৰ্গিল চহৰ অৱস্থিত। এই নদীখনে গিলগিট-বাল্টিস্তানৰ খাৰমাং জিলাত প্ৰৱেশ কৰে, কিছু সময় পাৰ হৈ মাৰোলৰ ওচৰৰ সিন্ধুৰ সৈতে মিলিত হয়।
-
আচানকোভিল নদী
অচানকোভিল নদী (Achankovil River) হৈছে ভাৰতৰ কেৰালা ৰাজ্যৰ মাজেদি বৈ যোৱা ১২৮ কিলোমিটাৰ (৮০ মাইল) দীঘল এখন পশ্চিমমুখী প্ৰৱাহিত নদী। এই নদীখন কেৰালাৰ কোল্লাম, পাথানামথিট্টা আৰু আলাপ্পুঝা জিলাৰ মাজেৰে বৈ গৈছে।
-
উপ্পালা নদী
উপ্পালা নদী (Uppala River) কৰ্ণাটক আৰু কেৰালা ৰাজ্যৰ মাজেৰে বৈ গৈছে।উপ্পালা নদীখনৰ দৈৰ্ঘ্য ৫০ কিলোমিটাৰ আৰু ই কেৰালাৰ ২৬সংখ্যক দীৰ্ঘতম নদী। নদীখন কৰ্ণাটকৰ দক্ষিণ কানাড়া জিলাৰ বীৰাকাম্বা পাহাৰৰ পৰা সাগৰপৃষ্ঠৰ পৰা ১৫০ মিটাৰ উচ্চতাত উৎপত্তি হৈছে।
-
কদালুণ্ডী নদী
কদালুণ্ডী নদী (কদলুণ্ডীপুঝা) (Kadalundi River(Kadalundipuzha) ) হৈছে ভাৰতৰ কেৰালা ৰাজ্যৰ মালাপ্পুৰম জিলাৰ মাজেৰে বৈ যোৱা চাৰিখন প্ৰধান নদীৰ ভিতৰত অন্যতম। আন তিনিখন নদী হৈছে চালিয়াৰ, ভাৰতপুঝা আৰু তিৰুৰ নদী। এই বৰষুণনিৰ্ভৰ নদীখনৰ দৈৰ্ঘ্য ১৩০ কিলোমিটাৰ (৮১ মাইল) আৰু ই জিলাখনৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ নদী।
-
কাবিনী নদী
কাবিনী নদী The Kabini River, নদী দক্ষিণ ভাৰতৰ কাবেৰী নদীৰ অন্যতম প্ৰধান উপনৈ, ইয়াৰ উৎপত্তি কেৰেলা ৰাজ্যৰ ৱায়ানাদ জিলাত পানামাৰাম নদী আৰু মানান্থাভাডি নদীৰ সংগমস্থলীৰ পৰা হয়। ই ৱায়ানাদ জিলাৰ মাজেৰে পূব দিশলৈ বৈ গৈ কৰ্ণাটকৰ মহীশূৰ জিলাত প্ৰৱেশ কৰি কৰ্ণাটকৰ মহীশূৰ জিলাৰ কাবেৰী নদীৰ সৈতে মিলিছে।
-
কালি নদী
কালি নদী বা কালী নদী ভাৰতৰ কৰ্ণাটক ৰাজ্যৰ উত্তৰ কানাড়া জিলাৰ মাজেৰে বৈ যোৱা এখন নদী। উত্তৰ কানাড়া জিলাৰ এখন সৰু গাঁও কুশাৱলীৰ সমীপত নদীখন ওপৰলৈ উঠিছে। উত্তৰ কানাড়া জিলাৰ প্ৰায় চাৰি লাখ লোকৰ জীৱনৰেখা হিচাপে পৰিগণিত হোৱা এই নদীখনে কাৰৱাৰ উপকূলৰ মাছমৰীয়াকে ধৰি লাখ লাখ লোকৰ জীৱিকাৰ বাবে সহায় কৰে।
-
কুপ্পাম নদী
কুপ্পাম নদী (Kuppam River) মূলতঃ ভাৰতৰ কেৰালা ৰাজ্যৰ কান্নুৰ জিলাৰ মাজেৰে বৈ যোৱা এখন নদী। অৱশ্যে নদীখনৰ এটা সৰু অংশ কৰ্ণাটক ৰাজ্যৰ মাজেৰেও বৈ গৈছে।
-
কৰামনা নদী
কৰামানা নদী (Karamana) কেৰালাৰ তিৰুৱনন্তপুৰম চহৰৰ মাজেৰে বৈ যোৱা এখন নদী। নদীখনৰ উৎপত্তি পশ্চিমঘাট পৰ্বতমালাৰ (সহ্যাদ্ৰী পৰ্বতমালা) দক্ষিণ প্ৰান্তৰ আগস্ত্যাৰ কূডম অঞ্চলত। ইয়াৰ পৰা নদীখন প্ৰায় ৬৬ কিলোমিটাৰ পশ্চিমমুখে বৈ গৈ কোৱালামৰ ওচৰৰ পানাথুৰাত আৰৱ সাগৰত মিলিত হয়।
-
কৰিয়াঙ্গোড নদী
কাৰিয়াঙ্গোড নদী (Kariangode River), তেজস্বিনী নদী নামেৰেও পৰিচিত। এই নদী কেৰালা ৰাজ্যৰ মাজেৰে প্ৰৱাহিত হোৱা ৪৪খন নদীৰ ভিতৰত এখন উল্লেখযোগ্য নদী। এই নদীখন কাছাৰগোড় আৰু কান্নুৰ জিলাৰ সীমা গঠন কৰিছে। কাছাৰগোড় জিলাৰ ভিতৰত ই দ্বিতীয় বৃহত্তম নদী।