দেৱকান্ত বৰুৱা

দেৱকান্ত বৰুৱা অসমীয়া কবিতা-সাহিত্যৰ ৰোমাণ্টিক যুগৰ অন্তিম পৰ্যায় আৰু আধুনিক যুগৰ আৰম্ভণিৰ সন্ধিক্ষণত উজলি উঠা এজন কবি। কম সংখ্যক কবিতাৰে সুকীয়া কণ্ঠ, প্ৰতীকৰ সজীৱতা আৰু সংবেদনশীল অভিব্যক্তিৰে তেওঁ কবিতাৰ ভুমিত নিজৰ স্থান স্থিৰ কৰিছিল; সেইকাৰণে তেওঁক “সংক্ৰান্তিকালৰ কবি” আৰু “কলংপাৰৰ কবি” বুলি কোৱা হয়। একে সময়তে তেওঁ ভাৰতৰ ৰাজনীতিত কংগ্ৰেছ সংগঠনৰ গুৰুত্বপূর্ণ দায়িত্বসমূহ সামলাই কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী, ৰাজ্যপাল, আৰু দলীয় সভাপতি পদলৈকে উন্নীত হৈছিল; বিশেষকৈ ইন্দিৰা গান্ধীৰ সময়ত কংগ্ৰেছ সভাপতি ৰূপে তেওঁৰ ভূমিকা উল্লেখযোগ্য।

জন্ম, পৰিয়াল আৰু শৈশৱ

দেৱকান্ত বৰুৱাৰ জন্ম ২২ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯১৪ তাৰিখে অসম ৰাজ্যৰ ডিব্ৰুগড়ত হয়। পিতৃ নীলকান্ত বৰুৱা শিক্ষাবিভাগৰ সহ পৰিদৰ্শক আছিল আৰু চাকৰিৰ সূত্ৰে বিভিন্ন ঠাইলৈ যাতায়াত কৰিছিল; পৰৱৰ্তীকালত তেওঁ নগাঁৱৰ চৰকাৰী হাইস্কুলত শিক্ষকতা কৰিছিল। মাতৃ স্বৰ্ণলতা বৰুৱা। দেৱকান্ত বৰুৱাৰ ভাতৃ তিনিজন—নৱকান্ত, জীৱকান্ত আৰু শিৱকান্ত (ইয়াৰে নৱকান্ত বৰুৱা সাহিত্যজগতত অধিক পৰিচিত নাম)। ১৯৪৬ চনত তেওঁ কবি ভোলানাথ দাসৰ কনিষ্ঠ কন্যা প্ৰিয়লতা দাসক বিবাহ কৰে।

শিক্ষা আৰু ছাত্র-জীৱনৰ ৰাজনৈতিক সংযোগ

দেৱকান্ত বৰুৱাৰ বিদ্যালয় শিক্ষা চাকৰিৰ বদলিৰ লগত সংগতি ৰাখি বিভিন্ন ঠাইত সম্পন্ন হয়। তেওঁ প্ৰথমে বৰপেটাৰ প্ৰাইমেৰী বিদ্যালয়ত পড়ে, তাৰ পাছত গুৱাহাটীৰ মাণিক চন্দ্ৰ মধ্য ইংৰাজী বিদ্যালয়ত শিক্ষাগ্ৰহণ কৰে। সপ্তম শ্ৰেণীত কটন কলেজিয়েট হাইস্কুলত নামভৰ্তি কৰি অল্পকালৰ ভিতৰতে পৰিয়াল নগাঁওলৈ স্থানান্তৰ হোৱাত নগাঁও চৰকাৰী বিদ্যালয়ত অষ্টম শ্ৰেণীত ভর্তি হয়।

১৯৩০ চনত তেওঁ প্ৰবেশিকা পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হয়। সেই সময়তে স্বাধীনতা আন্দোলনৰ লগত জড়িত হোৱাৰ ফলত তেওঁ ৬ মাহ কাৰাদণ্ড আৰু ২০০ টকাৰ জৰিমণাৰ সন্মুখীন হয়। পৰৱৰ্তী বছৰত (১৯৩১) নগাঁও চৰকাৰী হাইস্কুলৰ পৰা মেট্ৰিকুলেচন উৰ্ত্তীৰ্ণ হৈ তেওঁ বেনাৰচলৈ যায় আৰু কাশী বিশ্ববিদ্যালয়ত উচ্চশিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। তাত ১৯৩৩ চনত আই.এ., ১৯৩৫ চনত ইংৰাজীত স্নাতকোত্তৰ আৰু ১৯৩৭ চনত আইন (এল.এল.বি.) ডিগ্ৰী লাভ কৰে। এই শিক্ষাজীৱনে সাহিত্যৰ প্ৰতি আগ্ৰহ আৰু ৰাজনীতিৰ প্ৰতি সাংগঠনিক অনুশীলন—দুয়োটাই দৃঢ় কৰে।

সাহিত্যিক পৰিচয় আৰু কবিতাৰ বৈশিষ্ট্য

দেৱকান্ত বৰুৱা অসমীয়া কাব্যৰ সেই পৰ্বত বিশেষ উল্লেখযোগ্য, য’ত ৰোমাণ্টিক আবেগ আৰু আধুনিক বাস্তৱচেতনাৰ মাজত সেতুবন্ধন দেখা যায়। তেওঁ বহু গ্ৰন্থ ৰচনাৰ তুলনাত অল্পসংখ্যক কবিতাৰে অধিক আলোচনা লাভ কৰিছে—ইয়াৰ মূল কাৰণ তেওঁৰ ভাষাৰ সংহতি, চিত্ৰকল্পৰ তীক্ষ্ণতা আৰু সংবেদনৰ গাম্ভীৰ্য। সাহিত্যসমালোচনাত তেওঁক সন্ধিক্ষণৰ কবি হিচাপে চিহ্নিত কৰাৰ ভিতৰত তেওঁৰ কাব্যভাষাই কল্পনা আৰু বোধ—দুয়োটাক একেলগে ধৰি ৰখাৰ ক্ষমতা বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য।

তাঁৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কাব্যগ্ৰন্থ হিচাপে “সাগৰ দেখিছা”ৰ নাম উল্লেখযোগ্য। সামগ্ৰিকভাৱে, দেৱকান্ত বৰুৱাৰ কাব্য-পরিচিতিয়ে আধুনিক অসমীয়া কবিতাৰ বিকাশত এটা দৃশ্যমান চিহ্ন ৰাখে—যদিও তেওঁৰ মূল কর্মজীৱনৰ বৃহৎ অংশ ৰাজনীতি আৰু সংবাদ-সম্পাদনাত ব্যয় হয়।

সংবাদ-সম্পাদনা আৰু বৌদ্ধিক ভূমিকা

সাহিত্য-চৰ্চাৰ সমান্তৰালে দেৱকান্ত বৰুৱাই সংবাদজগততো দায়িত্ব লয়। ১৯৪৫ চনৰ পৰা ১৯৪৭ চনলৈ চন্দ্ৰকুমাৰ আগৰৱালাই প্ৰতিষ্ঠা কৰা “নতুন অসমীয়া” কাকতৰ সম্পাদনাৰ দায়িত্ব তেওঁ বহন কৰে। তাৰ পাছত ১৯৪৮–১৯৪৯ সময়ছোৱাত “দৈনিক অসমীয়া” কাকতৰ সম্পাদক ৰূপে কাম কৰে। এই সম্পাদনাকালত ৰাজনৈতিক-সামাজিক বিতর্ক, স্বাধীনতা-উত্তৰ ভাৰতৰ দিশা, আৰু অসমীয়া সমাজৰ পৰিবর্তন—এইবোৰ বিষয় তেওঁৰ সক্ৰিয় অভিজ্ঞতাৰ অংশ হয়। ফলস্বৰূপে, তেওঁ সাহিত্যিক সংবেদন আৰু ৰাজনৈতিক দৃষ্টিৰ এক যৌথ বৌদ্ধিক পৰিসৰ গঢ়িবলৈ সক্ষম হৈছিল।

ৰাজনৈতিক জীৱন: সংগঠন, বিধানসভা আৰু সংসদ

দেৱকান্ত বৰুৱাই ১৯৩৮ চনত অসম প্ৰদেশ কংগ্ৰেছত যোগদান কৰে। ১৯৪৫ চনত অসম প্ৰদেশ কংগ্ৰেছ কমিটীৰ সহকাৰী সম্পাদকৰ দায়িত্ব লাভ কৰাটোৱে তেওঁৰ সংগঠনিক উত্থান সূচায়। ১৯৫০ চনত তেওঁ সৰ্বভাৰতীয় কংগ্ৰেছ কমিটীৰ সদস্য হয় আৰু সেই বছৰতে নিৰ্বাচন নোহোৱালৈকে গঠিত সংসদৰ সদস্য হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। ১৯৫২ চনত প্ৰথম সাধাৰণ নিৰ্বাচনত তেওঁ লোকসভালৈ নিৰ্বাচিত হয় আৰু তৎপশ্চাত কংগ্ৰেছ ৱৰ্কিং কমিটীৰ সদস্য মনোনীত হয়; সেই সময়ত তেওঁ ৩৯ বছৰ বয়সত নেহেৰু-নেতৃত্বাধীন ৱৰ্কিং কমিটীৰ সৰ্বকনিষ্ঠ সদস্য আছিল। পৰৱৰ্তীত জৱাহৰলাল নেহেৰুৱে তেওঁক কংগ্ৰেছ সংসদীয় দলৰ ডেপুটি চীফ হুইপ পদত নিযুক্তি দিয়ে।

১৯৫৭ চনৰ নিৰ্বাচনত তেওঁ অসম বিধানসভালৈ নিৰ্বাচিত হৈ বিধানসভাৰ অধ্যক্ষৰ দায়িত্ব পালন কৰে। ১৯৬০ চনত গুৱাহাটী তেল শোধনাগাৰৰ চেয়াৰমেন ৰূপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। ১৯৬২ চনত পুনৰ বিধানসভালৈ বিজয়ী হৈ বিমলা প্ৰসাদ চলিহা মন্ত্ৰীসভাত শিক্ষামন্ত্ৰী হয়। শিক্ষামন্ত্ৰী ৰূপে তেওঁ কম দৰমহা পোৱা শিক্ষকসকলৰ বেতনবৃদ্ধি আৰু সকলো সম্প্ৰদায়ৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে বিভিন্ন বৃত্তিৰ সুবিধা সম্প্রসাৰণৰ ব্যৱস্থা কৰে—এই পদক্ষেপসমূহ তেওঁৰ প্রশাসনিক উদ্যোগৰ অংশ হিচাপে ধৰা হয়।

১৯৬৮–১৯৭০ সময়ছোৱাত তেওঁ অইল ইণ্ডিয়াৰ চেয়াৰমেন আছিল। ১৯৭১ চনত তেওঁ বিহাৰৰ ৰাজ্যপালৰ দায়িত্ব পায়। ১৯৭৩ চনত কেন্দ্ৰীয় কেবিনেটত পেট্ৰলিয়াম আৰু ৰসায়ন দপ্তৰৰ মন্ত্ৰী ৰূপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। ১৯৭৪ চনত তেওঁ ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ সভাপতি নিৰ্বাচিত হয়; এই সভাপতি-কাৰ্যকালত কংগ্ৰেছৰ নিজস্ব মুখ্য কাৰ্যালয় স্থাপন কৰি তাৰ নাম “জৱাহৰ ভৱন” ৰখা হৈছিল। ১৯৭৬ চনত তেওঁ ৰাজ্যসভাৰ সদস্য নিৰ্বাচিত হয়, আৰু ১৯৭৭ চনত পুনৰ লোকসভালৈ নিৰ্বাচিত হয়। ১৯৭৯ চনত লোকসভা ভংগ হোৱালৈকে তেওঁ সাংসদ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।

আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিনিধিত্ব আৰু ভ্ৰমণ

দেৱকান্ত বৰুৱাৰ ৰাজনৈতিক-প্ৰশাসনিক জীৱনৰ এটা দিশ আছিল বৈদেশিক যোগাযোগ আৰু প্ৰতিনিধিত্ব। ১৯৫১ চনত তেওঁ নিউজিলেণ্ড আৰু অষ্ট্ৰেলিয়াত অনুষ্ঠিত কমনৱেলথ সন্মিলনত ভাৰতীয় প্ৰতিনিধি হিচাপে অংশ লয়—ইয়াৰ জৰিয়তে তেওঁৰ বিদেশ ভ্ৰমণ আৰম্ভ হয়। ১৯৫৪–১৯৫৫ সময়ছোৱাত তেওঁ দুবাৰকৈ ৰাষ্ট্ৰসংঘলৈ ভাৰতীয় প্ৰতিনিধি দলৰ সদস্য হিচাপে গৈছিল, আৰু ১৯৫৬ চনত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ জেনেৰেল এছেম্বলীত নিৰ্বাচিত হয়। একে বছৰত কৃষি আয়োগৰ সদস্য হিচাপে তেওঁ জাভা, ভিয়েটনাম, চীন, থাইলেণ্ড, জাপান আদি বিভিন্ন দেশ ভ্ৰমণ কৰে। পৰৱৰ্তীকালত ১৯৬৪ চনত ভাৰতীয় সাংস্কৃতিক দলৰ নেতৃত্ব লৈ আফগানিস্থানলৈ যায়। ১৯৭৪ চনত পেট্ৰলিয়াম মন্ত্ৰী হিচাপে মধ্যপ্ৰাচ্য ভ্ৰমণত ইৰাকসহ কেইবাখনো দেশলৈ যায়; ১৯৭৫ চনত কংগ্ৰেছ সভাপতি ৰূপে এছিয়াৰ কুৱেইট আদি দেশ আৰু ইউৰোপৰ একাংশ দেশ ভ্ৰমণ কৰে।

মৃত্যু

দেৱকান্ত বৰুৱাৰ মৃত্যু ২৮ জানুৱাৰী ১৯৯৬ তাৰিখে নতুন দিল্লীত হয়।

উত্তৰাধিকাৰ

দেৱকান্ত বৰুৱাৰ উত্তৰাধিকাৰ দুটা সমান্তৰাল ক্ষেত্ৰত বিস্তৃত—অসমীয়া কবিতাৰ সন্ধিক্ষণৰ কাব্যভাষা গঢ়াত তেওঁৰ অৱদান, আৰু স্বাধীনতা-উত্তৰ ভাৰতীয় ৰাজনীতিত অসমৰ এগৰাকী প্ৰতিনিধিত্বশীল নেতা হিচাপে তেওঁৰ দীৰ্ঘ কৰ্মজীৱন। সাহিত্যত তেওঁ কম লেখাৰে গভীৰ ছাপ ৰাখি প্ৰমাণ কৰে যে গুণগত স্বাতন্ত্র্যই কেতিয়াবা পৰিমাণক অতিক্ৰম কৰে। আনহাতে, সংবাদ-সম্পাদনা, বিধানসভা-সংসদ, কেন্দ্ৰীয় কেবিনেট, আৰু কংগ্ৰেছ সভাপতি পদ—এইবোৰ দায়িত্বৰ সমাহাৰে তেওঁক একে সময়তে বৌদ্ধিক আৰু প্ৰশাসনিক জগতৰ উল্লেখযোগ্য ব্যক্তিত্ব কৰি তোলে।

আৰু চাওক

• অসম
• গুৱাহাটী
• বৰপেটা
• চন্দ্ৰকুমাৰ আগৰৱালা
• ইন্দিৰা গান্ধী
• ভাৰত
• লোকসভা
• ৰাজ্যসভা
• বিহাৰ
• ৰাষ্ট্ৰসংঘ