চনু নিগম

চনু নিগম (Sonu Nigam; জন্ম: ৩০ জুলাই ১৯৭৩, ফৰিদাবাদ, হাৰিয়ানা) আধুনিক ভাৰতীয় সংগীতজগতৰ এজন বহুভাষিক কণ্ঠশিল্পী। মূলতঃ হিন্দী ভাষা আৰু কন্নড় ভাষাৰ বোলছবিৰ পাৰ্শ্ব গায়কী (প্লেবেক ছিংগিং)ৰ জৰিয়তে তেওঁ শ্ৰোতাৰ বহল পৰিসৰত পৰিচিত হয়। গায়কীলৈ তেওঁৰ অৱদান কেৱল বোলছবিৰ গীততেই সীমাবদ্ধ নহয়; ইণ্ডিপপ এলবাম, টেলিভিজন আঁতধৰোঁতা হিচাপে কাম, আৰু কিছুমান বোলছবিত অভিনয়—এই সকলোদ্বাৰা তেওঁ ভাৰতীয় জনপ্ৰিয় সংগীত সংস্কৃতিত দৃশ্যমান উপস্থিতি গঢ়ি তুলিছে।

জন্ম, পৰিয়াল আৰু প্ৰাৰম্ভিক দিন

চনু নিগমৰ জন্মস্থান হাৰিয়ানাৰ ফৰিদাবাদ। তেওঁৰ পিতৃ অগম কুমাৰ নিগম আৰু মাতৃ শোভা নিগম। ব্যক্তিগত জীৱনত তেওঁ মাধুৰীমাৰ সৈতে বিবাহিত; তেওঁলোকৰ পুত্ৰৰ নাম নিভান।

সংগীত-জীৱনৰ আৰম্ভণি খুবেই সৰু বয়সতেই। চাৰি বছৰ বয়সত দেউতাকৰ লগত তেওঁ মঞ্চত উঠি মহম্মদ ৰফিৰ গীত “ক্যা হুৱা তেৰা ৱাদা”ত কণ্ঠ নিগৰায়। সেই অভিজ্ঞতাই শিশুকালৰ পৰা তেওঁক মঞ্চ-অনুশীলন, শ্ৰোতাৰ সন্মুখত কণ্ঠ-নিয়ন্ত্ৰণ, আৰু পৰিবেশ অনুসৰি গোৱাৰ প্ৰশিক্ষণ দিয়ে। পাছলৈ তেওঁ বিবাহ আৰু ভোজৰ সংগীতানুষ্ঠানত দেউতাকক সংগ দিবলৈ ধৰে।

সংগীত শিক্ষা আৰু মুম্বাইলৈ আগমন

কৈশোৰত তেওঁ নিয়মিতভাৱে সংগীতৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। ১৯ বছৰ বয়সত বোলছবিত নেপথ্য গায়ক হোৱাৰ লক্ষ্য লৈ তেওঁ মুম্বাইলৈ যায়। এই স্থানান্তৰ তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বাঁক, কিয়নো মুম্বাই কেন্দ্ৰীয় বাণিজ্যিক সংগীত উদ্যোগত সুযোগ লাভ কৰিবলৈ প্ৰতিযোগিতা, অডিচন আৰু দৈনন্দিন সংগ্ৰাম অনিবার্য।

চনু নিগমে শাস্ত্ৰীয় গায়ক ওস্তাদ গুলাম মুস্তাফা খানৰ ওচৰত সংগীত শিক্ষা লৈছিল। শাস্ত্ৰীয় প্ৰশিক্ষণে তেওঁৰ গায়কীত স্বৰশুদ্ধি, তাল-অনুভৱ, আৰু সূক্ষ্ম অলংকাৰ ব্যৱহাৰৰ ভিত্তি মজবুত কৰে—যিটো পৰৱৰ্তী সময়ত ৰোমাণ্টিক বা দেশপ্ৰেমমূলক গীতৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ৰক্‌ বা দুখৰ গীতলৈকে বিভিন্ন ধাৰাত মানিয়ে চলাত সহায় কৰে।

কেৰিয়াৰৰ আৰম্ভণি: সুযোগ আৰু পৰিচিতিৰ সন্ধান

মুম্বাইত প্ৰাৰম্ভিক সময়ত তেওঁ বহু কষ্টৰ মাজেৰে সুযোগ বিচাৰে। টী-চিৰিজৰ বেনাৰত তেওঁ মহম্মদ ৰফিৰ গানসমূহৰ আধাৰত “ৰফি কি য়াদে” নামৰ এলবামত কণ্ঠ দিবলৈ সুবিধা পায়। এই পৰ্বত কিছুমান শ্ৰোতা আৰু সমালোচকে তেওঁৰ কণ্ঠ-ৰঙ আৰু গায়কীক “ৰফিৰ ক্ল’ন” বুলি আখ্যা দিছিল—অৰ্থাৎ ৰফিৰ অনুকৰণকাৰী হিচাপে চাবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। যদিও এই ধৰণৰ তুলনাই প্ৰথমতে পৰিচিতি বঢ়ায়, একে সময়তে “নিজস্বতা” প্ৰতিষ্ঠা কৰাটোও তেওঁৰ বাবে এটা প্ৰয়োজনীয় চ্যালেঞ্জ হৈ উঠে।

১৯৯২ চনত “জানম” বোলছবিত তেওঁ পাৰ্শ্ব গায়ক হিচাপে সুযোগ পায়; কিন্তু বোলছবিখনে কেতিয়াও মুক্তি লাভ নকৰিলে। তাৰ পাছত তেওঁ ৰে’ডিঅ’ বিজ্ঞাপন (জিংগল)ৰ বাবে গাবলৈ ধৰে, যি ক্ষেত্ৰত কম সময়ৰ ভিতৰত সুৰ, শব্দোচ্চাৰণ আৰু অভিব্যক্তি স্পষ্ট কৰি তোলাৰ দক্ষতা লাগে—এটা গায়কৰ বাবে ই গুৰুত্বপূৰ্ণ অনুশীলন।

টেলিভিজন আৰু গণজনপ্ৰিয়তা

চনু নিগমৰ কেৰিয়াৰত টেলিভিজনে বিশেষ ভূমিকা লয়। ১৯৯৫ চনৰ ১ মে’ৰ পৰা সম্প্ৰচাৰ হোৱা টিভি শ্ব’ “চা ৰে গা মা পা”ত তেওঁ আঁতধৰোঁতা হিচাপে কাম আৰম্ভ কৰে। গায়কৰ প্ৰতিভা বিচাৰি উলিওৱা এই ধৰণৰ প্ৰতিযোগিতামূলক অনুষ্ঠান অচিৰেই খুব জনপ্ৰিয় হয়। ফলত চনু নিগম এজন কণ্ঠশিল্পী হিচাপে মাত্ৰ শ্ৰোতাৰ কানেই নহয়, দৰ্শকৰ চকুৰ আগতো পৰিচিত মুখ হৈ উঠে। এই দৃশ্যমানতাই তেওঁক সংগীত উদ্যোগৰ বাহিৰতো এক বিস্তৃত জনমানসত স্থাপন কৰে।

চলচ্চিত্ৰ সংগীতত উত্থান: উল্লেখযোগ্য গীত আৰু পৰিচয়

১৯৯৫ চনত “বেৱফা চনম” বোলছবিৰ “আচ্ছা ছিলা দিয়া” গীতটো গাবলৈ পোৱাটো তেওঁৰ বাবে এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ সুযোগ। তথাপি বৃহৎ পৰিসৰৰ সফলতা উল্লেখযোগ্যভাৱে দেখা দিয়ে ১৯৯৭ চনৰ “ব’ৰ্ডাৰ” বোলছবিত অনু মালিকে সৃষ্টি কৰা “ছন্দেছে আতে হে‌ই” গীতৰ জৰিয়তে। দেশপ্ৰেমমুখী আবেগ, দৰ্শকৰ সৈতে তাৎক্ষণিক সংযোগ, আৰু গায়কৰ কণ্ঠ-প্ৰক্ষেপণ—এই সকলো মিলি গীতটোৱে তেওঁক ব্যাপক জনপ্ৰিয়তা দিয়ে।

১৯৯৯ চনত ছাজিদ-ৱাজিদৰ সংগীতেৰে তেওঁৰ একক এলবাম “দিৱানা” অতীব জনপ্ৰিয় হয়। ভাৰতীয় ইণ্ডিপপ জগতত এই এলবামক অন্যতম সফল প্ৰচেষ্টাৰ ভিতৰত গণ্য কৰা হয় বুলি উল্লেখ আছে। এলবাম-সংস্কৃতিত এই সফলতাই দেখুৱায় যে তেওঁ কেৱল বোলছবিৰ নিৰ্দেশনাধীন কণ্ঠশিল্পী নহয়; স্বতন্ত্ৰ সংগীত উদ্যোগতো তেওঁৰ বজাৰ আৰু শ্ৰোতা আছে।

ইমেজ গঢ়াৰ দিশত নাদীম-শ্ৰাৱনৰ সংগীতেৰে সজোৱা “পৰদেচ” ছবিৰ “য়েহ দিল দিৱানা” গীতটোৰ ভূমিকাও উল্লেখযোগ্য। উৎস-টোকা অনুসৰি, এই গীতটোৱে “ৰফি ক্ল’ন” ধৰণৰ ধাৰণাৰ পৰা ওলাই আহি অধিক নিজস্ব ৰূপে পৰিচিত হোৱাত সহায় কৰে।

ভাষা, ধাৰা আৰু সহযোগিতা

চনু নিগমে মূলতঃ হিন্দী ভাষা আৰু কন্নড় ভাষাত গাইছে। লগতে তেওঁ বহু ভাষাৰ বোলছবিৰ গীততো কণ্ঠ নিগৰাইছে—উৰ্দু ভাষা, তামিল ভাষা, অসমীয়া ভাষা, পঞ্জাবী ভাষা, বঙালী ভাষা, মালয়ালম ভাষা, মাৰাঠী ভাষা, তেলুগু ভাষা, নেপালী ভাষা আৰু ভোজপুৰী ভাষা আদি। এই বহুভাষিকতা ভাৰতীয় বোলছবি-সংগীত উদ্যোগৰ বহুমাত্ৰিক বজাৰৰ সৈতে তেওঁৰ অভিযোজন ক্ষমতা আৰু উচ্চাৰণ-দক্ষতাৰ পৰিচয় দিয়ে।

তেওঁৰ গায়কীৰ ধাৰা বৰ্ণনা কৰোঁতে উৎস-টোকাত পপ সংগীত আৰু পাৰ্শ্ব গায়কীৰ উল্লেখ আছে। বিষয়বস্তুৰ দিশৰ পৰা তেওঁ ৰোমাণ্টিক, ৰক্‌, দুখৰ, দেশপ্ৰেম আদি প্ৰকৃতিৰ গীত গাই বঁটা লাভ কৰিছে বুলি উল্লেখ আছে।

দুই দশকৰো অধিক সময়জোৰা কেৰিয়াৰত তেওঁ বহু নামী সংগীতকাৰৰ অধীনত কাম কৰিছে। উৎস-টোকা অনুসৰি, তাত অন্তৰ্ভুক্ত:

• এ. আৰ. ৰহমান
• ইলিয়াৰাজা
• অনু মালিক
• প্ৰীতম
• যতীন-ললিত
• নাদীম-শ্ৰাৱন
• বিশাল-শেখৰ
• আদেশ শ্ৰীবাস্তৱ
• আনন্দ মিলিন
• ছাজিদ-ৱাজিদ

নামৰ বানান আৰু সংখ্যাতত্ত্ব-সম্পৰ্কীয় ঘটনা

চনু নিগমৰ কেৰিয়াৰত এটা কৌতূহলোদ্দীপক দিশ হ’ল—সংখ্যাতত্ত্বৰ আধাৰত তেওঁ নিজৰ উপাধিৰ বানান “Nigam”ৰ পৰা “Niigaam” কৰিছিল বুলি উৎস-টোকাত উল্লেখ আছে। পাছত তেওঁ পুনৰ পূৰ্বৰ বানানটোকে ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ লয়। জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত নাম, বানান, আৰু ভাগ্য-ধাৰণাৰ এই ধৰণৰ সংযোগ কেতিয়াবা আলোচনা-উদ্দীপক বিষয় হৈ উঠে; কিন্তু তেওঁৰ ক্ষেত্ৰত ই মূলত এটা সাময়িক পৰিৱর্তন হিচাপেই ধৰা পৰে।

উত্তৰাধিকাৰ

চনু নিগমক আধুনিক ভাৰতীয় কণ্ঠশিল্পীৰ ভিতৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ বুলি গণ্য কৰা হয় মূলত তিনিটা কাৰণত—বহুভাষাত গাই শ্ৰোতা-বিস্তাৰ কৰা, বোলছবিৰ বাহিৰে ইণ্ডিপপ এলবামৰ জৰিয়তে স্বতন্ত্ৰ পৰিচয় গঢ়া, আৰু টেলিভিজনত আঁতধৰোঁতা হিচাপে জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিৰ কেন্দ্ৰত থকা। আৰম্ভণিতে “ৰফিৰ ক্ল’ন” ধৰণৰ তুলনা থাকিলেও, পৰৱৰ্তী সময়ত নিজৰ শৈলীৰে গোৱা গীত আৰু উল্লেখযোগ্য সফলতাই তেওঁক ন-প্ৰজন্মৰ গায়কৰ বাবে আদৰ্শস্বৰূপ কৰি তুলিছে বুলি উৎস-টোকাত উল্লেখ আছে।

আৰু চাওক

• মহম্মদ ৰফি
• হিন্দী ভাষা
• কন্নড় ভাষা
• মুম্বাই
• ছাজিদ-ৱাজিদ
• এ. আৰ. ৰহমান
• আদেশ শ্ৰীবাস্তৱ
• সংখ্যাতত্ত্ব
• অসমীয়া ভাষা