বুঢ়ী আইৰ সাধু হৈছে লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা-ৰ দ্বাৰা সংকলিত অসমীয়া ভাষাৰ সাধু-সংকলনধৰ্মী মুদ্ৰিত গ্ৰন্থ। শিশু-পাঠকৰ বাবে সাজি তোলা এই গ্ৰন্থত অসমৰ বিভিন্ন স্থানীয় লোকসমাজত প্ৰচলিত সাধুকথাসমূহ লিখিত ৰূপত সংৰক্ষণ আৰু পাঠযোগ্য ৰূপে উপস্থাপন কৰা হয়; সেয়ে ই অসমীয়া লোককথা-ভঁৰালক সাহিত্যিক পৰিসৰত অনা এক উল্লেখযোগ্য উদ্যোগ বুলি ধৰা হয়।
গ্ৰন্থ-স্বৰূপ আৰু প্ৰকাশ
গ্ৰন্থখন অসমীয়াত ৰচিত/সংকলিত আৰু মাধ্যম মুদ্ৰিত গ্ৰন্থ। প্ৰকাশক বনলতা। প্ৰকাশ-বছৰ ১৯১২। (বিতৰ্কিত) প্ৰথম প্ৰকাশৰ মাহ সম্পৰ্কে এক মতে অক্টোবৰ, আন এক মতে নৱেম্বৰ (১৯১২) বুলি উল্লেখ পোৱা যায়। গ্ৰন্থখনৰ ISBN 81-7339-215-3।
সংকলনৰ উৎস আৰু সংগ্ৰহ-পদ্ধতি
বেজবৰুৱাই বিভিন্ন সময়ত প্ৰবন্ধ-লেখাৰ জৰিয়তে বহুজনৰ পৰা লোককথা সংগ্ৰহ কৰি লিখিত ৰূপ দিয়াৰ চেষ্টা কৰিছিল। এইদৰে সংগৃহীত সাধুকথাবোৰক একে শিৰোনামত একত্ৰ কৰি ‘বুঢ়ী আইৰ সাধু’ নামেৰে সংকলন কৰি প্ৰকাশ কৰা হৈছিল। টোকাত উল্লেখ থকা অনুসাৰে, সংকলনৰ সাধুবোৰ অসমৰ স্থানীয় সাধাৰণ লোকসমাজৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰি কিতাপ প্রস্তুত কৰা হয়।
অৱদানকাৰীৰ উল্লেখ
গ্ৰন্থখনৰ প্ৰস্তাৱনাত লোককথা-অৱদানকাৰীসকলৰ নাম দিয়া আছে; কিন্তু কোন অৱদানকাৰীয়ে কোনটো সাধুত অৱদান আগবঢ়ালে সেয়া পৃথককৈ নিৰ্দিষ্ট কৰা হোৱা নাই। টোকাত উল্লেখ থকা অৱদানকাৰীসকলৰ ভিতৰত তলত দিয়া নামসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত—
- ভ্ৰমৰেন্দ্ৰ ডেকা
- মহী চন্দ্ৰ বৰা
- সীতানাথ শৰ্মা
- সৰ্বেশ্বৰ শৰ্মা কটকী
- ৰুদ্ৰকান্ত গোস্বামী
- ৱাজেড আলি
- নৰনাথ শৰ্মা
- ৰোসেশ্বৰ শৰ্মা
- পদ্মধৰ চলিহা
- ৰত্নকান্ত শৰ্মা
- হলধৰ ভূঞা
- গোলোক চন্দ্ৰ শৰ্মা
- মেঘনাথ ডেকা
- ৰূপচন্দ্ৰ বৰুৱা
- দিননাথ মেধি
- লোকনাথ দাস
- গোবিন্দ চন্দ্ৰ চৌধুৰী
- দিনেশ্বৰ দত্ত
বিষয়বস্তু আৰু গাঁথনি
‘বুঢ়ী আইৰ সাধু’ মূলতঃ শিশুপাঠৰ অনুকূল কৰি সাজি তোলা সাধুকথাৰ সংকলন। সংকলনত মুঠ সাধুৰ সংখ্যা ৩০। এই সাধুবোৰৰ ভিতৰত তেজীমলা নামৰ সাধুটো উল্লেখযোগ্য উদাহৰণ। টোকাত ইও দেখা যায় যে পৰৱৰ্তী সময়ত এই সংকলনৰ একাধিক সাধু আৰু চৰিত্ৰ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰত কাহিনী বা উপাদান হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছে।
অনুবাদ আৰু প্ৰসাৰ
এই গ্ৰন্থৰ ইংৰাজী অনুবাদ নৃপেন দত্ত বৰুৱাই কৰিছিল। অনুবাদৰ শিৰোনাম “Old Mother's Wise Tales”। অনুবাদ-গ্ৰন্থ এলবিএছ প্ৰকাশন (ভাৰত)ৰ দ্বাৰা প্ৰকাশিত বুলি টোকাত উল্লেখ আছে। অনুবাদৰ জৰিয়তে ‘বুঢ়ী আইৰ সাধু’ৰ কাহিনীক অসমীয়াৰ বাহিৰতো পঢ়ুৱৈ-সমাজৰ কাষলৈ নিয়া এক পথ খুলে।
চলচ্চিত্ৰ আৰু আধুনিক মাধ্যমত প্ৰভাৱ
সংকলনৰ সাধুকথা, বিশেষকৈ কিছুমান জনপ্ৰিয় উপাদান, অসমীয়া চলচ্চিত্ৰত পৰোক্ষ বা প্ৰত্যক্ষভাৱে প্ৰভাৱ বিস্তাৰ কৰিছে।
‘তেজীমলা’ সাধুৰ আধাৰত চলচ্চিত্ৰ
১৯৬৩ চনত “তেজীমলা” নামৰ ছবি আনোৱাৰ হুছেইনে ‘তেজীমলা’ সাধুৰ আধাৰত নিৰ্মাণ/পৰিচালনা কৰি মুক্তি দিয়ে। এই ছবিয়ে আঞ্চলিক ছবি শ্ৰেণীত শ্ৰেষ্ঠ অসমীয়া ছবিৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰপতিৰ “চাৰ্টিফিকেট অৱ মেৰিট” লাভ কৰিছিল বুলি টোকাত উল্লেখ আছে।
অন্য চলচ্চিত্ৰ-সংযোগ
১৯৮৫ চনত “সৰবজান” নামৰ ছবি মুক্তি পায়; পৰিচালক হীৰেণ চৌধুৰী আৰু সুপ্ৰভা দেৱী (যুগ্ম)। টোকা অনুসাৰে, সুপ্ৰভা দেৱী অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ প্ৰথম মহিলা পৰিচালক।
বেজবৰুৱাৰ সাধুৰ আধাৰত তৃতীয় অসমীয়া ছবি “তুলা আৰু তেজা” ২০১২ চনত নিৰ্মিত হয় বুলি টোকাত উল্লেখ কৰা হৈছে।
‘কথানদী’ত সাধুকথাৰ পুনৰ্পাঠ
২০১৬ চনত ভাস্কৰ হাজৰিকা পৰিচালিত অসমীয়া ফেণ্টাচী ছবি কথানদী মুক্তি পায়। এই ছবিৰ কাহিনী ‘বুঢ়ী আইৰ সাধু’ৰ কেইটিমান জনপ্ৰিয় সাধু আৰু চৰিত্ৰক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়া। টোকা অনুসাৰে, ‘কথানদী’ৰ মূল কাহিনীত তেজীমলা, চম্পাৱতী, ঔ-কুঁৱৰী, আৰু “তাৱৈৰ সাধু”—এই ৪টা সাধুৰ উপাদান একেলগ কৰা হৈছে।
‘কথানদী’ সম্পৰ্কীয় উল্লেখযোগ্য তথ্যসমূহ—
- ২০১৫ চনত Asian Cinema Fund-ৰ Post-production Award লাভ কৰে
- ২০১৫ চনৰ ১–১০ অক্টোবৰ অনুষ্ঠিত ২০তম Busan International Film Festival-ত প্ৰথমবাৰ প্ৰদৰ্শিত
- ২০১৬ চনৰ এপ্ৰিলত ৬৩তম National Film Awards-ত শ্ৰেষ্ঠ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ বঁটা লাভ (দেখক অসমীয়া ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা)
তাৎপৰ্য
‘বুঢ়ী আইৰ সাধু’ অসমীয়া লোককথাক লিখিত, পাঠযোগ্য আৰু শিশু-পাঠৰ অনুকূল ৰূপ দিয়া এক সংকলন। স্থানীয় লোকসমাজৰ মুখে-মুখে চলি অহা সাধুকথা বেজবৰুৱাই বিভিন্ন অৱদানকাৰীৰ সহায়ত সংগ্ৰহ কৰি একে গ্ৰন্থত সমবেত কৰাত, লোকসাহিত্যৰ সংৰক্ষণ আৰু পৰৱৰ্তী যুগৰ সাহিত্য-চলচ্চিত্ৰ আদিত উপাদান-যোগান — দুয়োফালতে ইয়াৰ প্ৰভাৱ লক্ষ্য কৰা যায়।
আৰু চাওক
- লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা
- তেজীমলা
- তেজীমলা (চলচ্চিত্ৰ)
- কথানদী
- সুপ্ৰভা দেৱী
- তুলা আৰু তেজা (চলচ্চিত্ৰ)
- চম্পাৱতী
- ঔ-কুঁৱৰী
- অসমীয়া ভাষা
- ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা
- অসমীয়া ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা
উৎস আৰু অনুজ্ঞাপত্ৰ
সম্পাদকীয় প্ৰবন্ধ। এই প্ৰবন্ধটো অসমীয়া বিশ্বকোষৰ বাবে নতুনকৈ মৌলিক ভাষাত লিখা হৈছে (এআই-সহায়ক খচৰা; মানৱ সম্পাদকীয় পৰ্যালোচনা চলি আছে)। পাঠ্য CC BY-SA 4.0।
অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ স্বেচ্ছাসেৱী লেখকসকললৈ আমাৰ কৃতজ্ঞতাপূৰ্ণ শ্ৰদ্ধাঞ্জলি, যিসকলৰ দীৰ্ঘদিনীয়া সাধনাই অসমীয়া ভাষাত মুক্ত জ্ঞানৰ বাট মুকলি কৰিছিল।