সুব্ৰমনিয়ম জয়শংকৰ

সুব্ৰমনিয়ম জয়শংকৰ (Subrahmanyam Jaishankar; জন্ম ৯ জানুৱাৰী ১৯৫৫) এগৰাকী কূটনীতিবিদ আৰু বৰ্তমান ভাৰত চৰকাৰৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী। ইয়াৰ আগতে তেওঁ ২০১৫ চনৰ পৰা ২০১৮ চনলৈ ভাৰতৰ বিদেশ সচিব পদত অধিষ্ঠিত আছিল।^১ তেওঁ ১৯৭৭ চনত ভাৰতীয় বৈদেশিক সেৱাত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ইয়াৰ আগতে তেওঁ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ (২০১৪-২০১৫), চীন (২০০৯-২০১৩) আৰু চেক গণৰাজ্যলৈ (২০০১-০৪) ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূত আৰু ছিংগাপুৰলৈ (২০০৭-০৯) ভাৰতৰ উচ্চায়ুক্ত আছিল। তেওঁ ভাৰত-আমেৰিকাৰ অসামৰিক পাৰণৱিক চুক্তি ৰূপায়ণত অহোপুৰুষাৰ্থ কৰিছিল।

বিদেশ সেৱাৰ পৰা অৱসৰ গ্ৰহণ কৰাৰ পিছত তেওঁ টাটা চনছ্তত গ্লোৱেল কৰ্পোৰেট এফেয়াৰৰ অধ্যক্ষ হিচাপে যোগদান কৰে।^২ ২০১৯ চনত তেওঁ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান পদ্মশ্ৰী প্ৰদান কৰে।^৩ ২০১৯ চনৰ ৩০ মে' তাৰিখে তেওঁ মোদী দ্বিতীয় মন্ত্ৰীসভাত কেবিনেট মন্ত্ৰীৰ পদ লাভ কৰে।^৪ ২০১৯ চনৰ ৩১ মে' তাৰিখে তেওঁক ভাৰতৰ বিদেশ মন্ত্ৰীৰ কাৰ্যভাৰ অৰ্পণ কৰা হয়। ভাৰতৰ বিদেশ মন্ত্ৰী পদ লাভ কৰা জয়শংকৰ প্ৰথম গৰাকী বিদেশ সচিব।^৫

প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা

১৯৫৫ চনৰ ৯ জানুৱাৰীত জয়শংকৰে ^৬নতুন দিল্লীস্থ এটা তামিল হিন্দু পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল৷ তেওঁৰ পিতৃ কৃষ্ণস্বামী সুব্ৰমনিয়ম এগৰাকী অসামৰিক বিষয়া৷ মাতৃ সুলোচনা সুব্ৰমনিয়ম^{৭৮ ৯} তেওঁৰ ভগ্নী সুধা সুব্ৰমনিয়ম আৰু ভ্ৰাতৃ যথাক্ৰমে সঞ্জয় সুব্ৰমনিয়ম (ইতিহাসবিদ) আৰু এচ. বিজয় কুমাৰ (অসামৰিক বিষয়া)^১০ যিজন ভাৰতৰ প্ৰাক্তন গ্ৰামীন উন্নয়ন সচিবো আছিল^১১১২

জয়শংকৰে দিল্লীৰ 'দ্য এয়াৰ ফৰ্চ স্কুল' আৰু বাংগালোৰৰ বাংগালোৰ মিলিটেৰী বিদ্যালয়ত প্ৰাথমিক শিক্ষাগ্ৰহণ কৰে৷ পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ছেইণ্ট ষ্টিফেন্স কলেজৰ পৰা ৰসায়ন বিজ্ঞানত স্নাতক ডিগ্ৰী অৰ্জন কৰে৷^১৩ পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ দিল্লীৰ জৱাহৰলাল নেহৰু বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা ৰাজনীতি বিজ্ঞানত এম এ আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্পৰ্কত এমফিল আৰু পি এইচ ডি ডিগ্ৰী লাভ কৰিছে, য’ত তেওঁ পাৰমাণৱিক কূটনীতিত বিশেষজ্ঞ আছিল।^{১৪১৫১৬}

কূতনৈতিক জীৱন (১৯৭৯–২০১৮)

১৯৭৭ চনত ভাৰতীয় বৈদেশিক সেৱাত যোগদান কৰাৰ পাছত,জয়শংকৰে জয়শংকৰে ১৯৭৯ চনৰ পৰা ১৯৮১ চনলৈ মস্কোত ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ ভাৰতীয় মিছনত তৃতীয় সচিব আৰু দ্বিতীয় সচিব হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। নতুন দিল্লীলৈ উভতি আহি তেওঁ কূটনীতিবিদ গোপালস্বামী পাৰ্থসাৰথিৰ বিশেষ সহায়ক হিচাপে আৰু আমেৰিকাৰ সৈতে লেনদেন কৰাৰ সময়ত ভাৰতৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ আমেৰিকা বিভাগত আণ্ডাৰ সচিব হিচাপে কাম কৰে। তেওঁ ভাৰতৰ তাৰাপুৰ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰলৈ আমেৰিকাৰ পাৰমাণৱিক ইন্ধন যোগানৰ বিবাদ নিষ্পত্তি কৰা দলটোৰ অংশ আছিল।^৮ ১৯৮৫ চনৰ পৰা ১৯৮৮ চনলৈকে তেওঁ ৱাশ্বিংটন ডি চিত থকা ভাৰতীয় দূতাবাসৰ প্ৰথম সচিব আছিল।^১৪

১৯৮৮ চনৰ পৰা ১৯৯০ চনলৈকে, তেওঁ শ্ৰীলংকাত প্ৰথমগৰাকী সচিব আৰু ভাৰতীয় শান্তিৰক্ষাকাৰী বাহিনীৰ ৰাজনৈতিক উপদেষ্টা হিচাপে কৰ্মনিৰ্বাহ কৰে৷^১৪১৭ ১৯৯০ চনৰ পৰা ১৯৯৩ চনলৈ তেওঁ বুডাপেষ্টত ভাৰতীয় মিছনত পৰামৰ্শদাতা (বাণিজ্যিক) আছিল। নতুন দিল্লীলৈ উভতি আহি তেওঁ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ত পৰিচালক (পূব ইউৰোপ) আৰু ভাৰতৰ তেতিয়াৰ ৰাষ্ট্ৰপতি শংকৰ দয়াল শৰ্মাৰ প্ৰেছ সচিব আৰু ভাষণ লেখক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে।^১৮

বাহ্যিক সংযোগ

• ৰাষ্ট্ৰদূতৰ জীৱনী
• সাক্ষাৎকাৰ, চীন কেন্দ্ৰীয় টেলিভিছন