শান্তনু কৌশিক বৰুৱা

শান্তনু কৌশিক বৰুৱা অসমৰ এজন লেখক আৰু সাংবাদিক। অসমীয়া ভাষাত বিশ্বকোষ-প্ৰণয়ন, অভিধান-সম্পাদনা, বছৰ-পুথি আৰু বিজ্ঞান-সাধাৰণ জ্ঞানভিত্তিক গ্ৰন্থ-ৰচনাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ নাম বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য; কাৰণ এইবোৰ কৰ্মই বিদ্যালয়-শিক্ষার্থীসকলৰ পৰা আৰম্ভ কৰি সাধাৰণ পাঠক আৰু বুদ্ধিজীৱী পৰ্যন্ত তথ্য-ভিত্তিক পঠনৰ এখন দৃঢ় ভেটি যোগাইছে।

জন্ম আৰু শিক্ষা

শান্তনু কৌশিক বৰুৱাৰ জন্ম ১৮ জানুৱাৰী ১৯৬৫ তাৰিখে যোৰহাটত হয়। পিতৃ (প্ৰয়াত) তৰুণ চন্দ্ৰ বৰুৱা আৰু মাতৃ বীণা বৰুৱা। তেওঁ কলা শাখাত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ৰাষ্ট্ৰীয়তা ভাৰতীয়; নাগৰিকত্ব ভাৰত।

সাংবাদিকতা আৰু সম্পাদনা

বৰুৱাই ১৯৮৬ চনত “নতুন অসম বিলাসিনী” সংবাদপত্ৰত সহ-সম্পাদক ৰূপে সাংবাদিকতাৰ পথাৰত প্ৰৱেশ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ দৈনিক সংবাদৰ সম্পাদনা আৰু সংবাদ-ব্যৱস্থাপনা ক্ষেত্ৰত সক্ৰিয় থাকে। তেওঁ বৰ্তমান এদিনৰ সংবাদ বাতৰিকাকতৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী সম্পাদক হিচাপে কৰ্মৰত।

শিশু-পাঠকৰ সৈতে সংযোগ গঢ়াতো তেওঁৰ সাংবাদিক-সম্পাদকীয় জীৱনৰ এটা গুৰুত্বপূর্ণ দিশ। জনপ্ৰিয় শিশু আলোচনী মৌচাকৰ সৈতে তেওঁ প্ৰায় ৬ বছৰ জড়িত আছিল। এই অভিজ্ঞতাই শিশু আৰু কিশোৰ-পাঠকৰ উপযোগী ভাষা, বিষয় নিৰ্বাচন আৰু তথ্য-উপস্থাপনা শৈলী গঢ়াত সহায় কৰিছে বুলি তেওঁৰ গ্ৰন্থকাৰ্যত স্পষ্ট দেখা যায়।

গ্ৰন্থকাৰ্য: বিশ্বকোষ আৰু তথ্যসাহিত্য

বৰুৱাৰ সাহিত্যকৃতিৰ উল্লেখযোগ্য অংশ তথ্য-সাহিত্য, বিশেষকৈ বিশ্বকোষ আৰু জ্ঞানকোষধৰ্মী ৰচনাত কেন্দ্ৰিত। তেওঁ ৰচনা কৰা “সংক্ষিপ্ত অসমীয়া বিশ্বকোষ” দুটা খণ্ডত প্ৰকাশ পাইছে (২০০১–২০০২)। অসমীয়াত সাধাৰণ বিশ্বকোষৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ প্ৰস্তুত কৰাৰ এই প্ৰচেষ্টা পাঠকসমাজৰ বাবে উল্লেখযোগ্য, কাৰণ ই বিভিন্ন বিষয়ৰ মৌলিক তথ্য এক ঠাইত সন্নিবিষ্ট কৰাৰ প্ৰয়াস।

তথ্যভিত্তিক বৃহৎ পৰিসৰৰ আন কৰ্মসমূহৰ ভিতৰত আছে:

• “Assam Year Book” (২০০০) — অসমৰ বিষয়ে বছৰ-পুথি ধৰণৰ সংকলন
• “সহস্ৰাব্দৰ বিশ্ব (গ্ৰন্থ)” (২০০৪) — বিশ্ব-চৰিত্ৰ/ঘটনা-ভিত্তিক তথ্যসম্ভাৰ
• “বিশ্ব ইতিহাসৰ স্মৰণীয় ৩৬৬ দিন” (২০০৯) — দিনভিত্তিক ঐতিহাসিক তথ্য-উপস্থাপনা
• “তথ্যকোষত ভূপেন হাজৰিকা” (২০১১) — তথ্যকোষধৰ্মী পদ্ধতিত এক ব্যক্তিত্ব-কেন্দ্ৰিক সংকলন

এই ধাৰাৰ লিখনিত লক্ষ্য থাকে—পাঠকে যাতে কম সময়তে সংগৃহীত, বাছাই কৰা আৰু তুলনামূলকভাৱে সুসংহত তথ্য পায়। সেইদৰে বিদ্যালয়-মহাবিদ্যালয়ৰ পঢ়ুৱা, কুইজ-আগ্ৰহী পাঠক আৰু সাধাৰণ জ্ঞান অনুশীলনকাৰীৰ উপকাৰী পৰিসৰ বাঢ়ে।

অভিধান, সংজ্ঞা আৰু ভাষা-সম্পৰ্কীয় কৰ্ম

বৰুৱাৰ ৰচনাসমূহত অভিধান আৰু সংজ্ঞাকোষৰ দৰে ভাষা-সম্পৰ্কীয় তথ্য-উৎপাদনো আছে। তেওঁ “অসম অভিধান” (২০০১) আৰু “সংজ্ঞা অভিধান” (২০১০) প্ৰকাশ কৰিছে। এইধৰণৰ গ্ৰন্থত শব্দৰ অৰ্থ, সংজ্ঞা আৰু বিষয়ভিত্তিক ব্যৱহাৰ-ধাৰণা স্পষ্ট কৰাৰ লক্ষ্য থাকে। অসমীয়া ভাষাত অধ্যয়ন-শিক্ষা বা লিখন-কর্মত শব্দ-ব্যৱহাৰৰ এক বেছি শৃংখলাবদ্ধ পদ্ধতি গঢ়াত এনে কৰ্মৰ গুৰুত্ব আছে।

শিশু-কিশোৰ সাহিত্য, কুইজ আৰু বিজ্ঞান-জনপ্ৰিয়কৰণ

শান্তনু কৌশিক বৰুৱাৰ এক বিশিষ্ট অৱদান হৈছে শিশু আৰু কিশোৰ পাঠকৰ বাবে কুইজ, সাধাৰণ জ্ঞান আৰু বিজ্ঞান-জনপ্ৰিয়কৰণধৰ্মী পুথি। এই শাখাত তেওঁৰ কিছুমান উল্লেখযোগ্য শিৰোনাম:

• “বিজ্ঞান আমাৰ শৰীৰ এক আচৰিত যন্ত্ৰ” (১৯৯৫)
• “বিজ্ঞানৰ কি কিয় কেনেকৈ কোন আৰু কেতিয়া” (১৯৯৮)
• “নতুন জানানে” (১৯৯৭)
• “জ্যোতি কুইজ” (২০০৯)
• “২৫১ কি কিয় কেনেকৈ” (২০০৪)
• “পৃথিৱী পৰিক্ৰমা” (২০০৪)
• “অকণিৰ বৰ্ণমালাৰ অ আ ক খ” (১৯৯৮)

এইবোৰত তথ্য উপস্থাপনা সাধাৰণতে প্ৰশ্নোত্তৰ, কুইজ, কৌতূহলোদ্দীপক বৰ্ণনা বা সহজ ব্যাখ্যা পদ্ধতিত আগবঢ়োৱা হয়। ফলত পাঠকে মাত্ৰ মুখস্থ তথ্য নহয়, কিয়-কাৰণ আৰু প্ৰসংগত বুজিবলৈও উদ্‌গনি পায়।

সম্পাদনা, সহ-লেখন আৰু সংকলন

বৰুৱাই কেৱল নিজে লিখা গ্ৰন্থেই নহয়, সম্পাদিত আৰু সহ-লিখিত কৰ্মৰ জৰিয়তেও সাহিত্যক্ষেত্ৰলৈ অৱদান আগবঢ়াইছে। উল্লেখযোগ্য কিছুমান:

• “গাঁৱলৈ আহিলোঁ ঘূৰি” (লেখক: জগদীশ ফুকন, ১৯৯৯) — সম্পাদনা
• “বৰগীত” (১৯৯৯) — সম্পাদনা
• “আধুনিক অসমীয়া ৰচনা সমগ্ৰ” (২০০৯) — সম্পাদনা
• “লেখক-সাংবাদিকৰ গাইড” (সহলেখক: শাংকব কৌশিক বৰুৱা, ১৯৯৮)
• “ৰং-বিৰঙৰ এমুঠি সাধু” (সহযোগী: মৃদুস্মিতা ফুকন)
• “50 favorite stories for you” (সহযোগী: কৃষ্ণমণি ভাগৱতী)

তদুপৰি যোৰহাটৰ ঐক্যন বিনোদন কেন্দ্ৰে আয়োজন কৰা সদৌ অসম আলোকচিত্ৰ প্ৰদৰ্শনীৰ স্মৃতিগ্ৰন্থ “আলোছায়া” আৰু অসম নাট্য সমিতিৰ স্মৃতিগ্ৰন্থ “নাটকম” আদিৰ পূৰ্বৰ সংখ্যা সম্পাদনাৰ দায়িত্বও তেওঁ লৈছে।

সামাজিক-সাহিত্যিক জড়িততা

বৰুৱা অসমৰ বিভিন্ন সামাজিক-সাহিত্যিক অনুষ্ঠান-প্ৰতিষ্ঠানৰ সৈতে জড়িত। উৎস-তথ্য অনুসৰি তেওঁ ঐক্যন বিনোদন কেন্দ্ৰৰ (শিশুৰ বিকাশৰ বাবে কাম কৰা শৈক্ষিক-সামাজিক অনুষ্ঠান) প্ৰতিষ্ঠাপক সম্পাদক আছিল (১৯৮৯ লৈকে)। লগতে অসম নাট্য সমিতি আৰু গুৱাহাটী প্ৰেছ ক্লাবৰ সৈতে সম্পৰ্কিত ভূমিকা উল্লেখ কৰা হৈছে। এনে জড়িততাই তেওঁক সংবাদ-জগতৰ বাহিৰেও সাংস্কৃতিক আৰু সামাজিক ক্ষেত্ৰৰ বিভিন্ন প্ৰয়োজন-অনুভৱৰ সৈতে সংযুক্ত কৰি ৰাখিছে।

ব্যক্তিজীৱন

তেওঁৰ জীৱনসংগী প্ৰীতিমা কৌশিক বৰুৱা।

সন্মান আৰু স্বীকৃতি

তথ্য-সাহিত্য আৰু পাণ্ডুলিপি-ভিত্তিক কৰ্মৰ স্বীকৃতি হিচাপে বৰুৱাই বঁটা আৰু সম্বৰ্ধনা লাভ কৰিছে। উল্লেখযোগ্য:

• অসম সাহিত্য সভাৰ “অনিল কুমাৰ শৰ্মা সোঁৱৰণী বঁটা” — “আমাৰ শৰীৰৰ আচৰিত যন্ত্ৰ” শীৰ্ষক কৰ্মৰ পাণ্ডুলিপিৰ বাবে (উৎস-তথ্যত ২০০৫ উল্লেখ; তথ্যপেটীত ২০০৪ উল্লিখিত — সেয়ে বছৰৰ বিষয়ে বিভিন্ন উল্লেখ দেখা যায়)
• ডিব্ৰুগড় সাহিত্য সভাৰ সম্বৰ্ধনা (২০০৬)
• “মায়া মিডিয়া এৱাৰ্ডছ” (সাহিত্য শিতান) — ২ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৭

উত্তৰাধিকাৰ

শান্তনু কৌশিক বৰুৱাৰ কৰ্মৰ মূল তাৎপৰ্য হৈছে অসমীয়া ভাষাত তথ্যসংগ্ৰহ আৰু তথ্য-সামগ্ৰীক জনসাধাৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰযোগ্য ৰূপ দিয়া। বিশ্বকোষ, অভিধান, ইয়েৰ বুক, কুইজ আৰু বিজ্ঞান-জনপ্ৰিয়কৰণ—এই সকলো শাখাত একে ধৰণৰ লক্ষ্য দেখা যায়: পাঠকৰ কৌতূহল জাগ্ৰত কৰা আৰু তথ্যক শৃংখলাবদ্ধ, সহজগ্ৰাহ্য পদ্ধতিত আগবঢ়োৱা। সংবাদ-সম্পাদনা আৰু গ্ৰন্থ-প্ৰণয়ন—দুয়ো ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ সক্ৰিয় উপস্থিতিয়ে অসমীয়া সাহিত্যৰ জ্ঞানভিত্তিক ধাৰাটোক এগুৱাই নিয়াত সহায় কৰিছে।

আৰু চাওক

• অসম
• যোৰহাট
• এদিনৰ সংবাদ
• মৌচাক
• বিশ্বকোষ
• অসম অভিধান (গ্ৰন্থ)
• সহস্ৰাব্দৰ বিশ্ব (গ্ৰন্থ)
• সংক্ষিপ্ত অসম বিশ্বকোষ
• লেখক-সাংবাদিকৰ গাইড
• অসম সাহিত্য সভা