অসমীয়া প্ৰবন্ধকাৰ
৭৪ প্ৰবন্ধ
-
লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা
লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা (১৮৬৪–১৯৩৮) আধুনিক অসমীয়া সাহিত্যৰ অন্যতম পথ-প্ৰদৰ্শক; কাব্য, নাটক, প্ৰবন্ধ, হাস্য-ৰম্য, সমালোচনা, শিশুসাহিত্য আৰু সাংবাদিকতাত তেওঁৰ বহুমুখী সৃষ্টি-কৰ্মে অসমীয়া বৌদ্ধিক জগতলৈ এক নতুন গতি আনিছিল।
-
হোমেন বৰগোহাঞি
হোমেন বৰগোহাঞি (১৯৩২–২০২১) আছিল অসমৰ এগৰাকী প্ৰভাৱশালী সাহিত্যিক-সাংবাদিক, যাৰ সৃষ্টি-সাংবাদিকতা আৰু বৌদ্ধিক সক্ৰিয়তাই বিংশ শতিকাৰ শেষ আৰু একবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰ অসমীয়া সাংস্কৃতিক জগতত দীঘলীয়া ছাপ থৈ যায়।
-
মহেশ্বৰ নেওগ
মহেশ্বৰ নেওগ (১৯১৫–১৯৯৫) আছিল অসমীয়া ভাষা-সাহিত্য, সংস্কৃতি আৰু প্ৰাচ্যতত্ত্বৰ ক্ষেত্ৰত সুদীৰ্ঘ প্ৰভাৱ বিস্তাৰ কৰা কবি, গৱেষক, ভাষাবিদ আৰু সম্পাদক-অধ্যাপক।
-
শান্তনু কৌশিক বৰুৱা
শান্তনু কৌশিক বৰুৱা অসমৰ লেখক-সাংবাদিক, যাৰ মূল কৰ্মক্ষেত্ৰ সংবাদ সম্পাদনা আৰু তথ্যনির্ভৰ গ্ৰন্থ-প্ৰণয়ন। বিশ্বকোষ, অভিধান, বছৰ-পুথি আৰু কুইজধৰ্মী জ্ঞান-সাহিত্যৰ জৰিয়তে তেওঁ অসমীয়াত প্ৰামাণ্য তথ্য-সংগ্ৰহৰ ধাৰাটোক শক্তি দিছে।
-
বীৰেন্দ্ৰ কুমাৰ ভট্টাচাৰ্য
বীৰেন্দ্ৰ কুমাৰ ভট্টাচাৰ্য (১৯২৪–১৯৯৭) অসমীয়া সাহিত্যৰ ৰামধেনু যুগৰ অন্যতম মুখ্য কথাসাহিত্যিক, যাৰ উপন্যাস আৰু গল্পত সমাজ-বাস্তৱতা, ৰাজনৈতিক চেতনা আৰু মানৱতাবোধ স্পষ্ট ৰূপে প্ৰকাশ পাইছে।
-
গোপীনাথ বৰদলৈ
গোপীনাথ বৰদলৈ (১৮৯০–১৯৫০) আছিল অসমৰ স্বাধীনতা-উত্তৰ যুগৰ প্ৰথম মুখ্যমন্ত্ৰী আৰু ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ এগৰাকী গুৰুত্বপূৰ্ণ কংগ্ৰেছী নেতৃ। ধৰ্মভিত্তিক বিভাজনৰ টানাপোৰেণত অসমক প্ৰস্তাৱিত পূব পাকিস্তানৰ অন্তৰ্ভুক্তিৰ পৰা আঁতৰাই ৰখাত তেওঁৰ ৰাজনৈতিক ভূমিকা বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য।
-
হেমচন্দ্ৰ গোস্বামী
হেমচন্দ্ৰ গোস্বামী (১৮৭২–১৯২৮) আধুনিক অসমীয়া কাব্যত ছনেট ৰূপ প্ৰৱৰ্তন কৰা কবি আৰু জোনাকী-যুগৰ অন্যতম গুৰি ধৰোঁতা সম্পাদক-সংগঠক। কবিতাৰ উপৰিও পুৰণি পুথি-সংগ্ৰহ, গ্ৰন্থসম্পাদনা আৰু সাহিত্য-প্ৰতিষ্ঠান গঠনত তেখেতৰ অৱদান অসমীয়া সাহিত্যৰ ইতিহাসত দীৰ্ঘস্থায়ী।
-
বাণীকান্ত কাকতি
বাণীকান্ত কাকতি (১৮৯৪–১৯৪৮) অসমীয়া ভাষাবিজ্ঞান আৰু সাহিত্য-সমালোচনাৰ ক্ষেত্ৰত গৱেষণাভিত্তিক দিশ-মোচৰ কৰোঁতা এক প্ৰধান পণ্ডিত। কটন কলেজ আৰু গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ত শিক্ষকতা কৰি তেখেতে অসমীয়া ভাষাৰ গঠন-উৎপত্তি সম্পৰ্কীয় অধ্যয়নক আধুনিক শাস্ত্ৰীয় ভিত্তি দান কৰে।
-
হেমচন্দ্ৰ বৰুৱা
হেমচন্দ্ৰ বৰুৱা (১৮৩৫–১৮৯৬) ঊনবিংশ শতিকাৰ অসমীয়া ভাষা-সাহিত্যৰ অন্যতম পথপ্ৰদৰ্শক, যাৰ নাম বিশেষকৈ অভিধান আৰু ব্যাকৰণ-চৰ্চাৰ সৈতে অঙ্গাঙ্গীভাৱে জড়িত। ‘হেমকোষ’ অভিধানৰ প্ৰণেতা হিচাপে তেওঁ আধুনিক অসমীয়া শব্দ-সংকলন আৰু মান্য ৰূপ নিৰ্ধাৰণত দীঘলীয়া প্ৰভাৱ পেলাই গৈছে।
-
সূৰ্য্যকুমাৰ ভূঞা
সূৰ্য্যকুমাৰ ভূঞা (১৮৯৪–১৯৬৪) অসমৰ আধুনিক বুৰঞ্জীচৰ্চাৰ অগ্ৰণী বুৰঞ্জীবিদ, শিক্ষাবিদ আৰু সংগঠক, যিয়ে দুষ্প্ৰাপ্য বুৰঞ্জী-গ্ৰন্থ সংকলন-সম্পাদনাৰ জৰিয়তে অসমীয়া জ্ঞান-ঐতিহ্যক সুদৃঢ় কৰিলে।
-
ৰজনীকান্ত বৰদলৈ
ৰজনীকান্ত বৰদলৈ (১৮৬৭–১৯৪০) জোনাকী যুগৰ অসমীয়া সাহিত্যত উপন্যাসক দৃঢ় ভিত্তিত প্ৰতিষ্ঠা কৰা অগ্ৰগণ্য কথাশিল্পী। অতীত অসমৰ গৌৰৱ, সংঘাত আৰু বেদনাবহ সামাজিক-ঐতিহাসিক অভিজ্ঞতাক উপন্যাস-আখ্যানৰ ৰূপ দি তেওঁ “অসমীয়া উপন্যাসৰ পিতা” আৰু “উপন্যাস-সম্ৰাট” আদি অভিধাৰে খ্যাতি লাভ কৰে।
-
মণিৰাম দেৱান
মণিৰাম দেৱান (১৮০৬–১৮৫৮) উনৈশ শতিকাৰ উজনি অসমৰ প্ৰশাসন, সাহিত্য আৰু অৰ্থনৈতিক জীৱনত সক্ৰিয় এক প্ৰভাৱশালী ব্যক্তিত্ব। তেওঁ অসমৰ প্ৰথম অসমীয়া চাহ খেতিয়ক বুলি পৰিচিত আৰু ১৮৫৭ চনৰ পৰৱৰ্তী পৰিস্থিতিত ব্ৰিটিছ-বিৰোধী সন্দেহত ধৰা পৰি যোৰহাটত ফাঁচী দিয়া হয়।
-
অনুৰাধা শৰ্মা পূজাৰী
অনুৰাধা শৰ্মা পূজাৰী (জন্ম ১৯৬৪) অসমীয়া সাহিত্য আৰু সংবাদজগতৰ এগৰাকী পৰিচিত নাম, যিয়ে উপন্যাস, গদ্য আৰু সম্পাদনাৰ জৰিয়তে সমকালীন সমাজ-অনুভৱৰ ৰূপায়ণ কৰিছে। তেখেতে সাংবাদিকতা-প্ৰশিক্ষণ, কলা-শিক্ষা আৰু সংবাদসম্পাদনাৰ অভিজ্ঞতা একেলগে ব্যৱহাৰ কৰি বহুমুখী সৃষ্টিশীলতা গঢ়ি তুলিছে।
-
গুণাভিৰাম বৰুৱা
গুণাভিৰাম বৰুৱা (১৮৩৪-১৮৯৪) এগৰাকী অসমীয়া সাহিত্যিক, নাট্যকাৰ, প্ৰবন্ধকাৰ, বুৰঞ্জীবিদ আৰু সমাজ সংস্কাৰক। তেখেতক ঊনবিংশ শতিকাৰ আধুনিক অসমীয়া সাহিত্যৰ এগৰাকী পথ-প্ৰদৰ্শক ৰূপে গণ্য কৰা হয়। অসমীয়া নাটকৰ আধুনিক ধাৰা প্ৰকৃততে তেওঁৰ "ৰাম নৱমী" (১৮৫৭)ৰ পৰাই আৰম্ভ হয়।
-
ডিম্বেশ্বৰ নেওগ
ডিম্বেশ্বৰ নেওগ (Dimbeswar Neog) (১৮৯৯ -১৯৬৬) অসমৰ এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ কবি, প্ৰবন্ধকাৰ, ঔপন্যাসিক, ভাষা সাহিত্যৰ গৱেষক, নাট্যকাৰ, সমালোচক আৰু শিক্ষক আছিল। মূলতঃ অসমীয়া ভাষাত সাহিত্য ৰচনা বাদেও তেখেতে ইংৰাজী ভাষাতো গ্ৰন্থ ৰচনা কৰি থৈ গৈছে।
-
মহেন্দ্ৰ বৰা
মহেন্দ্ৰ বৰা (Mahendra Bora) (১৯২৯-১৯৯৬) এজন অসমীয়া কবি-সাহিত্যিক, প্ৰবন্ধকাৰ, শিক্ষাবিদ আৰু সমালোচক। ১৯৮৭ চনত তেখেতে অসম সাহিত্য সভাৰ পাঠশালা অধিবেশনৰ সভাপতিৰ আসন অলঙ্কৃত কৰিছিল।
-
হেম বৰুৱা
হেম বৰুৱা (Hem Barua; ১৯১৫ - ১৯৭৭) অসমৰ এজন প্ৰসিদ্ধ কবি, সাহিত্যিক, শিক্ষাবিদ আৰু ৰাজনীতিবিদ। তেওঁ অসমীয়া আৰু ইংৰাজী ভাষাত কবিতা, ভ্ৰমণ কাহিনী, আলোচনা গ্ৰন্থ আদি ৰচনা কৰিছে। মৃত্যুৰ আগমুহূৰ্তলৈকে তেওঁ মুঠ ৩৫খন গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছিল। মমতাৰ চিঠি, আইতা, জাৰৰ দিনৰ সপোন আদি তেখেতৰ বিখ্যাত কাব্য।
-
বীৰেন্দ্ৰনাথ দত্ত
বীৰেন্দ্ৰনাথ দত্ত (Birendranath Datta; ৪ নৱেম্বৰ ১৯৩৫ - ২৩ অক্টোবৰ ২০২৩) অসমৰ এজন শিক্ষাবিদ, লেখক, লোক কলাৰ গৱেষক আৰু সংগীত শিল্পী আছিল। তেওঁ অসমৰ কেইবাখনো মহাবিদ্যালয়ত অধ্যাপকৰূপে কাম কৰিছিল।
-
অপূৰ্ব শৰ্মা
অপূৰ্ব শৰ্মা (Apurba Sharma) অসমৰ এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ গল্পকাৰ, চলচ্চিত্ৰ সমালোচক, সাংবাদিক, সম্পাদক, আৰু শিক্ষাবিদ। তেওঁ হৈছে সৌৰভ কুমাৰ চলিহাই প্ৰৱৰ্তন কৰা অসমীয়া গল্প-সাহিত্যৰ আধুনিকতাবাদী ধাৰাটোৰ অন্যতম গল্পকাৰ।
-
জ্ঞানদাভিৰাম বৰুৱা
জ্ঞানদাভিৰাম বৰুৱা (Gyandabhiram Baruah) অসমৰ এজন লেখক, শিক্ষাবিদ আৰু অভিনেতা। ভেনিচৰ সাউদ, পঞ্চৰত্ন, দদাইৰ পঁজা আদি বিভিন্ন গ্ৰন্থেৰে তেখেতে অসমীয়া সাহিত্যলৈ বৰঙণি আগবঢ়াই গৈছে। ১৯১৪ চনত গুৱাহাটীত আইন মহাবিদ্যালয় স্থাপন হোৱাৰ পিছত তেখেতে তাৰ অধ্যক্ষ নিযুক্ত হৈছিল।
-
নলিনীধৰ ভট্টাচাৰ্য
নলিনীধৰ ভট্টাচাৰ্য (Nalinidhar Bhattacharya; ১৯২১-২০১৬) অসমৰ এগৰাকী আগশাৰীৰ কবি, প্ৰবন্ধকাৰ, সমালোচক তথা অনুবাদক। জ্ঞানপীঠ বিজয়ী সাহিত্যিক বীৰেন্দ্ৰ কুমাৰ ভট্টাচাৰ্যৰ ভাতৃ নলিনীধৰ ভট্টাচাৰ্যই ৰামধেনুৰ পাতত অনুবাদক হিচাপে নিজৰ সাহিত্য জীৱন আৰম্ভ কৰে।
-
সত্যনাথ বৰা
সত্যনাথ বৰা অসমৰ এজন প্ৰবন্ধকাৰ, বৈয়াকৰণ, শিক্ষাবিদ আৰু আইনী বিশেষজ্ঞ। 'জোনাকী'ৰ জৰিয়তে অসমীয়া ভাষা-সাহিত্যৰ উন্নতিৰ বাবে কাম কৰাসকলৰ ভিতৰত তেখেত অন্যতম আছিল। ১৯১৯ চনত তেখেত অসম সাহিত্য সভাৰ প্ৰধান সম্পাদক নিৰ্বাচিত হয়।
-
কালিৰাম মেধি
কালিৰাম মেধি ( Kaliram Medhi; ১৮৮০-১৯৫৪) এজন প্ৰসিদ্ধ অসমীয়া সাহিত্যিক আৰু ব্যাকৰণিক আছিল। পৌৰাণিক অসমীয়া সাহিত্যৰ বিজ্ঞানসন্মত পুথি সমালোচনাৰ ক্ষেত্ৰত তেখেত পথপ্ৰদৰ্শক আছিল।
-
প্ৰকল্প ৰঞ্জন ভাগৱতী
প্ৰকল্প ৰঞ্জন ভাগৱতী (ইংৰাজী: Prakalpa Ranjan Bhagawati, জ. ১৯৭৬) এগৰাকী কবি, সমালোচক, অনুবাদক আৰু সম্পাদক। তেওঁ প'য়েট্ৰী উইডাউট ফীয়াৰ নামৰ তিনিমহীয়া দ্বিভাষিক অনলাইন কবিতা আলোচনীখনৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সম্পাদক।
-
যজ্ঞেশ্বৰ শৰ্মা
যজ্ঞেশ্বৰ শৰ্মা (Jageswar Sharma) (১৯০৬-১৯৯৮) এজন অসমীয়া সাহিত্যিক, প্ৰবন্ধকাৰ,অনুবাদক, সাহিত্যৰ সমালোচক,অধ্যাপক। তেখেতে ১৯৭৬ চনৰ অসম সাহিত্য সভাৰ টিহু অধিবেশনত সভাপতিত্ব কৰিছিল। সাহিত্য জগতলৈ বৰঙণি আগবঢ়োৱাৰ উপৰিও শৰ্মা ৰাজনৈতিক, অৰ্থনৈতিক, সামাজিক দিশতো আগৰণুৱা আছিল।
-
কীৰ্তিনাথ হাজৰিকা
কীৰ্তিনাথ হাজৰিকা (Kirtinath Hazarika) (১৯২২-২০০২) সাহিত্যিক কীৰ্তিনাথ হাজৰিকাৰ জন্ম হয় গোলাঘাট জিলাত। তেওঁ ১৯৬৫ চনৰ পৰা দীৰ্ঘদিনৰ বাবে দৈনিক অসম বাতৰি কাকতৰ সম্পাদক হৈ আছিল আৰু দৈনিক অসমীয়া কাকতৰ উপ-সম্পাদক, নতুন অসমীয়া কাকতৰ সম্পাদক পদত কাৰ্যনিবাহ কৰিছিল। তেওঁ ৰামধেনুৰ লগতো জড়িত আছিল।
-
অতুল চন্দ্ৰ বৰুৱা
অতুলচন্দ্ৰ বৰুৱা (Atul Chandra Barua) (১৯১৬-২০০১) সাহিত্যিক আৰু সাহিত্য সমালোচক অতুল চন্দ্ৰ বৰুৱা এগৰাকী চৰকাৰী প্ৰশাসনিক বিষয়া আছিল। ১৯৭৯ চনত শুৱালকুছিত অনুষ্ঠিত হোৱা ৪৬ তম অসম সাহিত্য সভাৰ বাৰ্ষিক অধিৱেশনৰ সভাপতি হিচাপে কাৰ্যনিবাহ কৰিছিল।
-
পংকজ জ্যোতি মহন্ত
পংকজ জ্যোতি মহন্ত (Pankaj Jyoti Mahanta) অসমৰ এগৰাকী গণিতজ্ঞ, লেখক, লগতে গণিত আৰু বিজ্ঞান বিষয়ৰ দ্বিভাষিক ই-আলোচনী গণিত চ'ৰাৰ সহঃপ্ৰতিষ্ঠাপক আৰু এগৰাকী সম্পাদক। পংকজ জ্যোতি মহন্তই গণিতৰ বিশ্লেষণাত্মক সংখ্যাতত্ত্ব, বীজগণিত আৰু কম্বিনেটৰিস্ক শাখাত গৱেষণা কৰে।
-
পদ্মধৰ চলিহা
পদ্মধৰ চলিহা (১৮৯৫–১৯৬৯) এগৰাকী শিক্ষাবিদ, সাহিত্যিক আৰু ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ মুক্তি যুঁজাৰু আছিল। তেখেতে গীত আৰু নাটকো ৰচনা কৰিছিল। কৰ্মজীৱনত প্ৰথমে অধিবক্তা আছিল আৰু পাছলৈ শিৱসাগৰ কলেজৰ প্ৰতিষ্ঠাপক অধ্যক্ষ আছিল। ১৯৫৮ চনত তিনিচুকীয়াত হোৱা অসম সাহিত্য সভাৰ তিনিচুকীয়া অধিবেশনৰ সভাপতি আছিল।
-
ভৱানন্দ ডেকা
ভৱানন্দ ডেকা (Bhabananda Deka) (১৯২৯-২০০৬) এজন অসমীয়া লিখক, শিক্ষাবিদ আৰু অৰ্থনীতিবিদ। তেখেতে ১১৪খন অৰ্থনীতি, ৰাজনীতি বিজ্ঞান আৰু সাহিত্য সম্পৰ্কীয় বিভিন্ন গ্ৰন্থ, পাঠ্যপুথি ৰচনা আৰু প্ৰকাশ কৰিছে। তেখেত অসমীয়া ভাষাত অসমৰ অৰ্থনীতি বিষয়ক গ্ৰন্থ লিখা প্ৰথমজন ব্যক্তি।