লজ্জা (চলচ্চিত্ৰ)

লজ্জা হৈছে ২০০১ চনত ৰাজকুমাৰ সন্তোষীৰ প্ৰযোজনা আৰু পৰিচালনাত নিৰ্মিত ভাৰতীয় হিন্দী ভাষাৰ অপৰাধ নাটক ছবি। ভাৰতৰ নাৰী আৰু নাৰীবাদৰ দুৰ্দশাৰ আধাৰত নিৰ্মিত ছবিখনে সমাজত নাৰীক যি সন্মানেৰে ৰখা হয় আৰু তেওঁলোকৰ ওপৰত আৰোপ কৰা বাধাৰ ওপৰত ব্যংগ কৰিছে। চাৰিগৰাকী নাৰীৰ নাম (মৈথিলী, জানকী, ৰামদুলাৰী, আৰু বৈদেহী) সকলো সীতাৰ সংস্কৰণ, আদৰ্শ হিন্দু নাৰীৰ নাম, সেয়া নিজৰ মাজতে এক বাৰ্তা।

এইখন চলচ্চিত্ৰত মণিষা কৈৰালাক দুৰ্ব্যৱহাৰ কৰা মহিলা বৈদেহীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাৰ বিপৰীতে ৰেখা, অনিল কাপুৰ, মাধুৰী দীক্ষিত, অজয় দেৱগন, জেকী শ্ৰফ, মহিমা চৌধ্ৰী,জনী লিভাৰ, সুৰেশ ওবেৰয়, শৰ্মান যোশী, ডেনি ডেংজংপা, ৰাজাক খান, গুলশান গ্ৰভাৰ আৰু আৰতিৰ এটা এনচেম্বল কাষ্ট ছাব্ৰিয়া সহযোগী চৰিত্ৰত দেখা দিয়ে।^১

ভাৰতত লাজ্জা ব্যৱসায়িকভাৱে বিফল হৈছিল^২ কিন্তু বহিঃৰাজ্যত ব্যৱসায়িকভাৱে ডাঙৰ সফলতা লাভ কৰিছিল।^৩ কাহিনী আৰু চিত্ৰনাট্যৰ বাবে সমালোচনাৰ সৈতে মিশ্ৰিত সমালোচনা লাভ কৰিছিল যদিও মুখ্য অভিনেতাসকলৰ অভিনয়ক অতিশয় প্ৰশংসা কৰা হৈছিল।

৪৭ সংখ্যক ফিল্মফেয়াৰ বঁটাত লজ্জাই ৩টা বঁটাৰ বাবে মনোনীত হয় – শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেতা (অজয় দেৱগন) আৰু শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেত্ৰী (ৰেখা আৰু মাধুৰী দীক্ষিত দুয়োৰে বাবে)। ২০০২ চনৰ জি চিনে বঁটাত ই শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেত্ৰী (মাধুৰী দিক্ষিত) বঁটা লাভ কৰে।

পটভূমি

বৈদেহী (মণিষা কৈৰালা) ধনী ৰঘু (জেকী শ্ৰফ)ৰ লগত বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। বাহিৰত তাইৰ অত্যাধুনিক জীৱন কিন্তু ভিতৰি ভিতৰি ৰঘুৱে গালি-গালাজ কৰে আৰু বিবাহ বহিৰ্ভূত প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক আছে। পিছত তাইক ঘৰৰ পৰা বহিষ্কাৰ কৰা হয়। তাই মাক-দেউতাকৰ ঘৰলৈ উভতি যায়, কিন্তু ৰঘুৰ পৰা পলাই যোৱাৰ ফলত তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ সুনাম কলংকিত হোৱাৰ বাবে তেওঁলোকে তাইক নাকচ কৰে। তাই অতি সোনকালে গম পায় যে তাই গৰ্ভৱতী।

ৰঘুৱে গাড়ী দুৰ্ঘটনাত পতিত হয় আৰু নপুংসক হৈ পৰে। বৈদেহীৰ গৰ্ভাৱস্থাৰ কথা গম পাই তেওঁ অনুশোচনাৰ নকল কৰি তাইক ফোন কৰে আৰু তাইক উভতি যাবলৈ কয়। ৰঘুৱে তাৰ বাটবোৰ মেৰামতি কৰিলে বুলি ভাবি তাই মান্তি হয়। বাস্তৱত তেওঁ আৰু তেওঁৰ পিতৃয়ে কেঁচুৱাটোক তেওঁলোকৰ উত্তৰাধিকাৰী হ’বলৈ ষড়যন্ত্ৰ কৰে আৰু বৈদেহীয়ে হস্তক্ষেপ কৰিলে তাইক হত্যা কৰা হ’ব। বন্ধু এজনে বৈদেহীক ৰঘুৰ প্ৰকৃত অভিপ্ৰায়ৰ বিষয়ে অৱগত কৰে আৰু তাই তাৰ গুৰুসকলৰ পৰা পলায়ন কৰে।

ৰাজু (অনিল কাপুৰ) নামৰ এজন ক্ষুদ্ৰ কিন্তু সৌজন্যশীল চোৰে বৈদেহীক সহায় কৰে, তাইৰ কাহিনী শুনি তাইক টকা দিয়ে যাতে তাই হৰিপুৰলৈ যাব পাৰে। তেওঁলোকে এখন বিয়া গেটক্ৰেচ কৰে, বৈদেহীয়ে কইনা মেথিলী (মহিমা চৌধুৰী)ক লগ পায়, এগৰাকী মধ্যবিত্তীয় ছোৱালীয়ে ধনী দৰাক বিয়া কৰাইছে। দুয়োজনে দেখিছে দৰাৰ পিতৃ মিষ্টাৰ হাজৰিলালে মৈথিলীৰ পিতৃ নেকচান্দক অসাধ্য বিয়া এখনৰ দাবীৰে হাৰাশাস্তি কৰি যৌতুক দিবলৈ বাধ্য কৰাইছে, ব্যৰ্থ হ'লে সমাজত তেওঁৰ সুনাম নষ্ট হৈ যায়। বৈদেহীয়ে ৰাজুক পতিয়ন নিয়াবলৈ চেষ্টা কৰে যে তেওঁ ডকাইতিৰ পৰা মৈথিলীৰ দেউতাকক তেওঁৰ ধন দিব। তেওঁ নাকচ কৰে আৰু কোনোবাই তেওঁক গেটক্ৰেচাৰ বুলি চিনি পোৱাৰ বাবে তেওঁ অতি সোনকালে পলাবলৈ বাধ্য হয়। মন সলনি কৰি তেওঁ উভতি আহে নিজৰ ডকাইতিৰ ধন বৈদেহীক দিবলৈ।

দৰাৰ বন্ধু গুলশানে মৈথিলীক ধৰ্ষণ কৰাৰ চেষ্টা কৰে যদিও ৰাজুৱে বাধা দিয়ে। অতিথিসকলৰ এজন গুলাবচান্দে বিয়াখন গেটক্ৰেচ কৰাৰ আগতে ৰাজুৱে চুৰি কৰা ডকাইতিৰ ধনখিনি চিনি পায়। তদুপৰি গুলশানে দৰাৰ পৰিয়ালক কয় যে তেওঁ ৰাজুক মাইথিলীৰ কোঠাত দেখা পাইছিল। টকাৰ বিনিময়ত তেওঁৰ সৈতে যৌন সম্পৰ্ক স্থাপন কৰাৰ অভিযোগ উত্থাপন হৈছে, যাৰ ফলত ৰাজুৱে তেওঁৰ চুৰিৰ কথা ৰাজহুৱাভাৱে স্বীকাৰ কৰে। মৈথিলীয়ে দৰাৰ পৰিয়ালক অপমান কৰে, আৰু তেওঁলোক বিয়াৰ পৰা পলাই যায়। ৰঘুৱে বিচাৰি পাই বৈদেহীক ঘৰলৈ উভতি যাবলৈ বাধ্য কৰে। বাটত তেওঁলোকে প্ৰতিবাদী গোটৰ সন্মুখীন হয়। ৰঘুৱে তদন্ত কৰিবলৈ ওলাই আহে এইদৰে বৈদেহীক পলায়নৰ সুযোগ দিয়ে।

বৈদেহীয়ে এখন সৰু চহৰ হৰিপুৰত উপস্থিত হৈ সহকৰ্মী মনীষৰ প্ৰেমত পৰা নাট্য অভিনেত্ৰী জাংকীক লগ পায়। তাই গৰ্ভৱতী যদিও বিয়া হোৱা নাই, আৰু সমাজৰ নীতি-নিয়মৰ প্ৰতি কোনো গুৰুত্ব নিদিয়ে। বয়সস্থ নাট্য পৰিচালক পুৰুষোত্তমে জাংকীক সৰুতে গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু সৰু পত্নী লতাক তেওঁলোকৰ ঘৰতে আবদ্ধ কৰি ৰাখি তাইৰ প্ৰতি কামনা কৰিছিল। তেওঁ মনীষক জাংকিক বেডমাউথ কৰি এটা ৰিফ্টৰ সৃষ্টি কৰে। মনীষে তাইক সন্তানটো তাৰ নহয় বুলি সন্দেহ কৰি গৰ্ভপাত কৰিবলৈ কয়, পৰোক্ষভাৱে জাংকীক পুৰুষোত্তমৰ সৈতে যৌন সম্পৰ্ক ৰখাৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰে। ক্ষুব্ধ হৈ জাংকিয়ে ইচ্ছাকৃতভাৱে ৰামায়ণৰ এটা পৰিবেশনৰ সময়ত এটা দৃশ্যত বটচ কৰে। ক্ষুব্ধ দৰ্শকে তাইক আক্ৰমণ কৰে, যাৰ ফলত তাইৰ গৰ্ভপাত হয়। বৈদেহীয়ে পুৰষ্ত্তমৰ মুখামুখি হয়, যিয়ে ৰঘুক ফোন কৰাৰ ভাবুকি দিয়ে। অৱশ্যে লতাই হস্তক্ষেপ কৰি ৰেল ষ্টেচনত ৰেল এখনত উঠাই দিয়ে।

বৈদেহীৰ ৰেলখন ডাকাত লুটি লৈ যায় যদিও ভুলৱা নামৰ এজন সদৃশ্য স্থানীয় ডাক'ইটে যাত্ৰীসকলক বচাই দিয়ে। তেজ দেখি বৈদেহী অজ্ঞান হৈ পৰে। ভুলৱাই তাইক স্থানীয় ধাত্ৰী ৰামদুলাৰীৰ ওচৰলৈ লৈ যায় যিয়ে গাঁৱৰ নেতা বীৰেন্দ্ৰ আৰু গজেন্দ্ৰৰ ডেকা-বুঢ়া নিৰীহ নাৰীক শোষণ কৰি সাহসেৰে বিৰোধিতা কৰে। বীৰেন্দ্ৰ আৰু গজেন্দ্ৰই কি কৰি আছে সেই বিষয়ে গাঁওবাসীক জ্ঞান দিবলৈ চেষ্টা কৰা ৰামদুলাৰীৰ শিক্ষিত পুত্ৰ প্ৰকাশ গজেন্দ্ৰৰ কন্যা সুষমাৰ প্ৰেমত পৰাত উত্তেজনা বাঢ়ি যায়। গজেন্দ্ৰই ৰামদুলাৰীক নিজৰ ঘৰত আবদ্ধ কৰি প্ৰকাশক বিচাৰি উলিয়ায়। বৈদেহীকো ৰঘুৱে পুৰস্কৃত কৰিবলৈ নিজৰ ঘৰত আবদ্ধ কৰি ৰাখে। প্ৰকাশ সুষমাৰ লগত পলায়ন কৰে; আনহাতে বীৰেন্দ্ৰ আৰু গজেন্দ্ৰই ধৰ্ষণ কৰি ৰামদুলাৰীক জীয়াই ৰাখি জ্বলাই দিয়ে।

খঙত ভুলৱা আৰু তেওঁৰ সেনাই বীৰেন্দ্ৰ আৰু তেওঁৰ গুণ্ডাসকলক হত্যা কৰে, যদিও গুৰুতৰভাৱে আহত হয়। সুষমা আৰু প্ৰকাশৰ সৈতে বৈদেহী পলায়ন কৰে। গজেন্দ্ৰই ৰাজনীতিত প্ৰৱেশৰ চেষ্টা কৰে, গতিকে স্থানীয় কৰ্তৃপক্ষই তেওঁক হাত চাপৰি বজোৱাৰ সময়ত বৈদেহীয়ে হস্তক্ষেপ কৰি তেওঁক ধৰ্ষণকাৰী আৰু হত্যাকাৰী বুলি উদঙাই দিয়ে। ভাৰতত নাৰীক কেনেকৈ কেৱল পৰিয়ালে বিয়া কৰাব পৰা বোজা বা শহুৰেকে যৌতুক আৰু পুৰুষ উত্তৰাধিকাৰী পাবলৈ সঁজুলি হিচাপেহে গণ্য কৰা হয়, সেই বিষয়ে তেওঁ হৃদয় বিদাৰক ভাষণ আগবঢ়ায়। ইয়াৰ ফলত দৰ্শকৰ সকলো মহিলাই গজেন্দ্ৰক আক্ৰমণ কৰিবলৈ বাধ্য হয়, যাক ভুলৱাই পিছত (অফ-স্ক্ৰীণ) হত্যা কৰে। ভাষণে ৰঘুৰ মনোভাৱ সলনি কৰে আৰু তেওঁ সংস্কাৰ কৰে, বৈদেহীৰ লগত মিলন ঘটায়। তেওঁলোকে নিউয়ৰ্ক চহৰলৈ উভতি যায় এটা উপযুক্ত বিবাহিত দম্পতী হিচাপে।

বৈদেহীয়ে কন্যা সন্তান জন্ম দি ৰামদুলাৰী নাম ৰাখে। তাই পুনৰ মিলিত হয় ৰাজুৰ লগত, যিজন এতিয়া মেথিলীৰ লগত বিবাহিত টেক্সি চালক। বৈদেহীয়ে তেওঁক জাংকীক মূল চৰিত্ৰত লৈ চেৰিটি ডান্স শ্ব’লৈ নিমন্ত্ৰণ কৰে, য’ত তেওঁৰ শ্ব’ৰ পৰা পোৱা সকলো ধন ভাৰতৰ মহিলা সংগঠনৰ পুঁজিৰ বাবে যায়।

অভিনেতা-অভিনেত্ৰী

• মণিষা কৈৰালা - বৈদেহী
• মাধুৰী দীক্ষিত - জানকী
• মহিমা চৌধুৰী - মৈথিলী
• ৰেখা - ৰামদুলাৰী
• অনিল কাপুৰ - ৰাজু, এটা সৰু চুৰ
• অজয় দেৱগন - ভুলুৱা, ডাকাত
• জেকী শ্ৰফ - ৰঘু
• ডেনি ডেনজংপা - গজেন্দ্ৰ সিং ঠাকুৰ
• গুলশান গ্ৰোবৰ - বীৰেন্দ্ৰ সিং ঠাকুৰ
• নাসিৰ খান - গুলশান ওৰফে গুল্লু
• আৰতি চাব্ৰিয়া - সুশ্মা ঠাকুৰ, গজেন্দ্ৰৰ জীয়াৰী
• শৰ্মান জোশী - প্ৰকাশ, ৰামদুলাৰীৰ পুত্ৰ
• বীণা বানেৰ্জী - বৈদেহীৰ মাতৃ
• সুৰেশ ওবেৰয় - ৰঘুৰ পিতা
• জনী লিভাৰ - ফখৰুদ্দিন (ৰঘুৰ সহচৰ)
• ৰাজাক খান - ফ্ৰান্সিছ (ৰঘুৰ সহচৰ)
• অঞ্জন শ্ৰীবাস্তৱ - নেকচন্দ, মৈথিলীৰ পিতা
• ফৰিদা জালাল - সৰোজ, মৈথিলীৰ মাতৃ
• টিন্নু আনন্দ - পুৰুষোত্তম
• জয়া ভট্টাচাৰ্য - লতা
• অস্ৰাণী - গুলাব চন্দ
• দীনা পাঠক - মৈথিলীৰ পিতৃব্যৰ পত্নী
• গোবিন্দ নামদেও - মিষ্টাৰ হাজৰীলাল
• জগদীপ - বংশীধৰ চক্কীবালা (কেমিঅ’)
• ৰিতু শিৱপুৰী - অনিতা
• ৰোহিনী হট্টংগড়ী - মিছেছ হাজৰীলাল
• বিজু খোটে - দামোদৰ, হাজৰীলালৰ ভগ্নিপতি
• ঘনশ্যাম নায়েক - টিকু, পুৰুষোত্তম নাট্যদলৰ প্ৰম্প্টাৰ
• সুহাস ভালেকাৰ - পুৰুষোত্তম নাট্যদলৰ সদস্য
• সমীৰ সোণী - মণীশ
• অনুপম শ্যাম - যৌনকৰ্মীসকলৰ দালাল
• সুব্ৰত দত্ত
• সোণালী বেন্দ্ৰে - নিজেই, "সাজান কে ঘৰ জানা হে" গীতত (বিশেষ উপস্থিতি)
• উৰ্মিলা মাটোণ্ডকাৰ - নিজেই, "আয়ে আজায়ে" গীতত (বিশেষ উপস্থিতি)
• গোপী ভল্লা

বঁটা আৰু মনোনয়ন

সমালোচনা

চলচ্চিত্ৰখনে মিশ্ৰ প্ৰতিক্ৰিয়া লাভ কৰিছিল, যদিও মুখ্য অভিনেতাসকলৰ অভিনয় উচ্চ প্ৰশংসিত হৈছিল।^৪৫

বলিউড হাংগামাই দুই আৰু আধা ষ্টাৰ প্ৰদান কৰি কৈছিল, "সাৰ্বিকভাৱে, লজ্জা এটা বাণিজ্যিকভাৱে উদ্দেশ্যমূলক ছবি, আৰু ইয়াৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ দিশ হৈছে যে ভাৰতীয় জনসাধাৰণে ইয়াৰ কাহিনী লৈ আত্মীয়তা অনুভৱ কৰিব। এটা প্ৰশংসনীয় অভিনেতা দল, এটা প্ৰতিভাৱান পৰিচালক, আৰু দ্বিতীয়াৰ্ধৰ উৎকৃষ্ট উপস্থাপন ইয়াৰ শক্তিশালী দিশসমূহ।" ^৬ দ্য হিন্দুই কৈছিল, "দুৰ্ভাগ্যজনকভাৱে, এই ৰঙীন চলচ্চিত্ৰখন এক মলিন আশাহত সৃষ্টি কৰে, বিশেষকৈ দ্বিতীয়াৰ্ধত, যেতিয়া সন্তোচী তেওঁৰ কাহিনীৰ পৰা আঁতৰ যায় আৰু কৰবাতে কৰ মুকলি কৰিবলৈ কম্পিউটাৰ শিক্ষা, মহিলা সাক্ষৰতা, আৰু কন্যাভ্ৰূণ হত্যা সম্পৰ্কীয় অংশবোৰ যোগ কৰে।" ^৭ BBCয়ে এক ইতিবাচক সমালোচনা আগবঢ়াই কৈছিল, "চলচ্চিত্ৰখন ভালদৰে পৰিচালিত হৈছে, উৎকৃষ্ট সংগীত আছে, যদিও যুঁজৰ দৃশ্যবোৰ অধিক বাস্তৱসম্মত হ'ব লাগিছিল।" ^৮৯

বক্স অফিচ

লজ্জা ভাৰতত বাণিজ্যিকভাৱে ব্যৰ্থ হৈছিল উচ্চ বাজেট আৰু বিতৰণ মূল্যৰ বাবে। যদিও, ই বিদেশত সফলতা লাভ কৰিছিল। ই ইণ্টাৰনেট মুভি ডাটাবেছ অনুসৰি, ব্ৰিটিছ বক্স অফিচ তালিকাত ১৪তম স্থান অধিকাৰ কৰিছিল।^৩

বাহ্যিক সংযোগ

• Lajja at বলিউড হাংগামা