অসমীয়া বিশ্বকোষঅসম আৰু অসমীয়া ভাষাৰ জ্ঞানকোষ
অৱদান
বিবিধ

ফাগুন

ফাগুন অসমীয়া বৰ্ষপঞ্জীৰ একাদশ মাহ, যি সাধাৰণতে গ্ৰেগৰিয়ান বৰ্ষপঞ্জীৰ ফেব্ৰুৱাৰী-মাৰ্চ সময়ছোৱাত পৰে। এই মাহত ফাকুৱা আৰু মহা শিৱৰাত্ৰি আদি উৎসৱৰ লগতে ঋতুগত পৰিৱৰ্তন, প্ৰাকৃতিক ফুল-ফলনি আৰু কৃষিকাৰ্যৰ কিছুমান বৈশিষ্ট্য স্পষ্টভাৱে দেখা যায়।

অসমীয়া বিশ্বকোষৰ সম্পাদকমণ্ডলী হালনাগাদ: ৩১ অক্টোবৰ ২০২৬ ৫১৬ শব্দ · ৩ মিনিট সম্পাদকীয় প্ৰবন্ধ ৮৪
সংশোধনৰ পৰামৰ্শ

ফাগুন অসমৰ পাৰম্পৰিক সময়-গণনাৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ মাহ। অসমীয়া পঞ্জিকাত ই বছৰৰ একাদশ স্থান অধিকাৰ কৰে আৰু ঋতুচক্ৰ, উৎসৱ-অনুষ্ঠান, লগতে গাঁৱলীয়া জীৱন-যাপনৰ কৃষি-কাৰ্যৰ সৈতে এই মাহৰ ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক আছে। ফাগুন মাহক অসমীয়া সমাজে বসন্তলৈ গতি কৰা সময়ৰ পৰিচায়ক হিচাপে চিনি পায়; সেইদৰে শুকান বতৰৰ প্ৰভাৱ আৰু প্ৰকৃতিৰ ৰং-বদলত এই মাহে বিশেষ ছাপ ৰাখে।

স্থান আৰু সময়-নির্ধাৰণ

অসমীয়া পঞ্জিকাত ফাগুন মাহৰ স্থান একাদশ। মাহসমূহৰ ক্ৰমত ই মাঘৰ পাছত আৰু চ'তৰ আগতে আহে। ফাগুন মাহত মুঠ ৩০ দিন ধৰা হয় আৰু মাহৰ আৰম্ভণি দিনটোকে ১ ফাগুন বুলি গণ্য কৰা হয়।

গণনাৰ দিশৰ পৰা ফাগুন মাহ চলি থাকোঁতে গ্ৰেগৰিয়ান বৰ্ষপঞ্জীত সাধাৰণতে ফেব্ৰুৱাৰী আৰু মাৰ্চ মাহৰ দিনসমূহ একেলগে পৰে। সাধাৰণ চলতি প্ৰচলন অনুসৰি ফাগুন সাধাৰণতে ১৪ ফেব্ৰুৱাৰী অথবা ১৫ ফেব্ৰুৱাৰীৰ আশে-পাশে আৰম্ভ হয় আৰু মাৰ্চ মাহৰ মধ্যভাগলৈকে বিস্তৃত হয়।

অন্যান্য ভাৰতীয় পঞ্জিকাৰ সৈতে তুলনা

ভাৰতৰ একে ধৰণৰ হিন্দু পঞ্জিকাতো “ফাগুন” নামৰ মাহ দেখা যায়; তথাপি মাহৰ স্থান সকলো ঠাইত একে নহয়। কিছুমান প্ৰান্তত ফাগুনক বছৰৰ দ্বাদশ মাহ বুলি গণ্য কৰা হয়। আনহাতে গুজৰাটত বছৰৰ প্ৰথম মাহ হিচাপে কাতি মাহ ধৰা হোৱা বাবে ফাগুন মাহ পঞ্চম স্থানলৈ আহি পৰে। এই ধৰণৰ ভিন্নতা স্থানীয় বৰ্ষ-আৰম্ভ আৰু মাহ-গণনাৰ ৰীতি-নীতিত নিৰ্ভৰশীল।

উৎসৱ-অনুষ্ঠান আৰু দিৱস

ফাগুন মাহৰ সৈতে জড়িত জনপ্ৰিয় আৰু বহুল পালনীয় উৎসৱৰ ভিতৰত মহা শিৱৰাত্ৰি আৰু ফাকুৱা বিশেষ উল্লেখযোগ্য। ফাকুৱা সাধাৰণতে ফাগুন মাহৰ পূৰ্ণিমা তিথিত উদযাপন কৰা হয় বুলি ধৰা হয়।

কিছুমান বৈষ্ণৱীয় কেলেণ্ডাৰ-ধাৰণাত ফাগুন মাহ “গোবিন্দ”ৰ দ্বাৰা পৰিচালিত বুলি কোৱা হয়। ভাৰতৰ কোনো কোনো প্ৰান্তত এই সময়ত গৌড় পূৰ্ণিমা উদযাপন কৰাৰ কথাও জনা যায়। সেইদৰে গোৱাত ফাগুন মাহতেই শিগমো উৎসৱ পালন কৰা হয় বুলি উল্লেখ আছে।

উৎস-টোকাত দিয়া (ইংৰাজী ২০২০ বৰ্ষৰ মতে) কিছুমান দিন-নির্দিষ্ট অনুষ্ঠান আৰু স্মৃতি-দিৱসসমূহ তলত দিয়া হ’ল—

আবহাওয়া আৰু ঋতুগত বৈশিষ্ট্য

ফাগুন মাহত বতৰৰ উষ্ণতা সাধাৰণতে ভাৰসাম্য অৱস্থাত থাকে বুলি বৰ্ণনা কৰা হয়। এই সময়ত বৰষুণ কম হোৱাৰ ফলত বতৰত শুকানভাব আৰু ধূলিময় পৰিৱেশ দেখা দিব পাৰে। নদ-নদী, পুখুৰী আদি জলাশয়সমূহত পানী কমিবলৈ আৰম্ভ কৰাৰ কথাও উল্লেখ আছে, যাক শুকান মৌসুমৰ এক লক্ষণ হিচাপে ধৰা যায়।

প্ৰকৃতি: উদ্ভিদ-প্ৰাণী আৰু ঋতুৰ চিহ্ন

ফাগুন মাহত অসমৰ হাবি-জংঘলত ফুলনিৰ কিছুমান স্পষ্ট লক্ষণ দেখা যায়। এই সময়ত মদাৰ, শিমলু আৰু পলাশ ফুল ফুলি উঠা উল্লেখযোগ্য প্ৰাকৃতিক দৃশ্য। লগতে এই ঋতুপৰিবর্তনৰ কালে হেটুলুকা চৰাইৰ মাত সঘনাই শুনিবলৈ পোৱা যায় বুলি কোৱা হয়। এই সকলো লক্ষণ মিলি ফাগুনক বসন্তমুখী সময়ৰ প্ৰতীকী মাহ হিচাপে সামাজিক স্মৃতিত স্থাপন কৰে।

কৃষি আৰু গ্ৰামীণ জীৱন

শুকান বতৰৰ প্ৰভাৱ আৰু মাটিৰ অৱস্থাৰ সৈতে ফাগুন মাহৰ কৃষিকাৰ্য জড়িত। উৎস-টোকা অনুসৰি এই সময়ত দ-মাটিত বাওঁ ধান সিঁচাৰ ৰীতি দেখা যায়। বতৰৰ শুকানভাব, জলাশয়ত পানী কমিবলৈ ধৰা ইত্যাদি পৰিস্থিতি কৃষি-ব্যৱস্থাপনাত সিদ্ধান্ত গ্ৰহণৰ ক্ষেত্ৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা লয়।

তাৎপৰ্য

ফাগুন মাহ অসমীয়া বৰ্ষপঞ্জীত কেৱল দিন-তাৰিখৰ একক নহয়; ই উৎসৱ-সংস্কৃতি, ঋতুচক্ৰ আৰু প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ এক সংযোগ-ক্ষেত্ৰ। একে সময়তে, ভাৰতৰ অন্যান্য অঞ্চলত মাহ-গণনাৰ ভিন্নতা দেখুৱাই যে কেলেণ্ডাৰ-প্ৰথা স্থানীয় সমাজ-ঐতিহ্যৰ দ্বাৰা কেনেকৈ নিৰ্ধাৰিত হয়। অসমৰ প্ৰেক্ষাপটত ফাগুনৰ বৈশিষ্ট্য—শুকান বতৰ, ফুলনি, আৰু ফাকুৱা-মহা শিৱৰাত্ৰি আদি অনুষ্ঠান—এই মাহক লোকজ জীৱনধাৰা আৰু সামূহিক স্মৃতিত গভীৰভাৱে চিহ্নিত কৰি ৰাখিছে।

আৰু চাওক

সম্পৰ্কিত শ্ৰেণী

অসমীয়া মাহ

উৎস আৰু অনুজ্ঞাপত্ৰ

সম্পাদকীয় প্ৰবন্ধ। এই প্ৰবন্ধটো অসমীয়া বিশ্বকোষৰ বাবে নতুনকৈ মৌলিক ভাষাত লিখা হৈছে (এআই-সহায়ক খচৰা; মানৱ সম্পাদকীয় পৰ্যালোচনা চলি আছে)। পাঠ্য CC BY-SA 4.0।

অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ স্বেচ্ছাসেৱী লেখকসকললৈ আমাৰ কৃতজ্ঞতাপূৰ্ণ শ্ৰদ্ধাঞ্জলি, যিসকলৰ দীৰ্ঘদিনীয়া সাধনাই অসমীয়া ভাষাত মুক্ত জ্ঞানৰ বাট মুকলি কৰিছিল।

এই প্ৰবন্ধটো উদ্ধৃত কৰক