হিন্দুধৰ্মৰ মঠ-মন্দিৰ
১২৪ প্ৰবন্ধ
-
ত্ৰিপুৰ সুন্দৰী মন্দিৰ
ত্ৰিপুৰ সুন্দৰী মন্দিৰ (Tripura Sundari Temple) হৈছে ত্ৰিপুৰ সুন্দৰী দেৱীৰ এটা হিন্দু মন্দিৰ। এই দেৱীক স্থানীয়ভাৱে দেৱী ত্ৰিপুৰেশ্বৰী বুলি জনা যায়। ত্ৰিপুৰ সুন্দৰী পাৰ্বতীৰ তৃতীয় মহাবিদ্যা আৰু মুখ্য ৰূপ বুলি ধৰা হয়।
-
দ'দান থান
অসমৰ গোৱালপাৰা জিলাৰ আগিয়াৰ পৰা ১৮ কিলোমিটাৰ আঁতৰত অৱস্থিত বায়দাত অৱস্থিত এখন থান হ'ল শ্ৰীশ্ৰী ৰিছি আশ্ৰিত দ'দান থান৷ প্ৰতিবছৰে ফাগুনৰ শুক্লা মহাষ্টমীৰ পৰা একাদশীলৈ ইয়াত এখন মেলা উদযাপন কৰা হয়৷ ১৯৭১ চনৰ পৰা ৰাভাসকলে পৰম উলহ-মালহেৰে ইয়াক জাতীয় উৎসৱ হিচাপে পালন কৰি আহিছে৷ এই মেলাত শিৱৰ (ৰিছি)…
-
ন-পুখুৰী শিৱদৌল
ন-পুখুৰী শিৱদৌল বা ৰুদ্ৰসাগৰ শিৱদৌল ৰজা লক্ষ্মী সিংহৰ (১৭৬৯-১৭৮০) ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত ১৮ শতিকাৰ হিন্দু মন্দিৰ। শিৱসাগৰ চহৰৰ পৰা ৮ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত এই মন্দিৰটো। আহোম যুগত নিৰ্মিত এইটোৱেই শেষ মন্দিৰ যিয়ে মন্দিৰ নিৰ্মাণ আৰু স্থাপত্য নিৰ্মাণৰ সামগ্ৰিক অৱনতিৰ পূৰ্বে ভৱিষ্যৎক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।
-
নলেশ্বৰ থান
নলেশ্বৰ থান তেজপুৰ চহৰৰ দ-বেছেৰীয়া গাঁৱত অৱস্থিত| তথ্য অনুসৰি, ১৭৬০ চনৰ ভাদ মাহত সেই গাঁৱৰে মূৰাৰী সত্ৰৰ সত্ৰাধিকাৰ প্ৰভু নমোৰাম গোস্বামীদেৱে এই থান খন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।
-
নাগেশ্বৰ মন্দিৰ
নাগেশ্বৰ মন্দিৰ ভাৰতৰ গুজৰাট ৰাজ্যত অৱস্থিত হিন্দুসকলৰ এক অন্যতম ধৰ্মীয় পীঠস্থান। গুজৰাটৰ জামনগৰত অৱস্থিত এই মন্দিৰৰ শিৱলিংগক সমগ্ৰ ভাৰতৰ বিভিন্ন স্থানত অৱস্থিত দ্বাদশ জ্যোতিৰ্লিংগৰ অন্যতম বুলি বিবেচনা কৰা হয়।
-
নিধিবন
নিধিবন,( Nidhivan; অৰ্থাৎ পৱিত্ৰ অৰণ্য) ভাৰতৰ উত্তৰ প্ৰদেশৰ মথুৰা জিলাত অৱস্থিত বৃন্দাবনৰ অন্যতম পৱিত্ৰ স্থান। ইয়াক হিন্দু দেৱতা ৰাধা আৰু কৃষ্ণ আৰু তেওঁলোকৰ গোপালকৰ সঙ্গী গোপীসকলৰ খেলৰ বাবে উৎসৰ্গিত আটাইতকৈ বিশিষ্ট স্থান হিচাপে গণ্য কৰা হয়।
-
পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ
পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ, ভাৰতৰ ওড়িশাৰ ৰাজধানী পূব ভাৰতৰ চহৰ ভুৱনেশ্বৰত অৱস্থিত এটা হিন্দু মন্দিৰক খ্ৰীষ্টীয় সপ্তম আৰু অষ্টম শতিকাৰ মাজৰ শৈলোদভৱ যুগৰ প্ৰাচীন ওডিয়া হিন্দু মন্দিৰৰ সৰ্বোত্তম সংৰক্ষিত নমুনা বুলি গণ্য কৰা হয়।
-
বৃহদীশ্বৰ মন্দিৰ
বৃহদীশ্বৰ মন্দিৰ, ইয়াৰ নিৰ্মাতাই ৰাজাৰাজেশ্বৰম (ৰাজাৰাজৰ প্ৰভু) নামেৰে নামকৰণ কৰা আৰু স্থানীয়ভাৱে থাঞ্জাই পেৰিয়া কোভিল (থাঞ্জাভুৰৰ বৃহৎ মন্দিৰ) আৰু পেৰুৱুদৈয়াৰ কোভিল নামেৰে পৰিচিত, হৈছে শৈৱ হিন্দু মন্দিৰ, যি চোল স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মিত আৰু ভাৰতৰ কাবেৰী নদীৰ দক্ষিণ পাৰৰ থাঞ্জাভুৰ, তামিলনাডু, ভাৰতত…
-
বৈদ্যনাথ মন্দিৰ
বৈদ্যনাথ মন্দিৰ ভাৰতৰ অন্যতম প্ৰধান তীৰ্থস্থান। শিৱৰ বাৰ জ্যোতিৰ্লিংগৰ ভিতৰত বৈদ্যনাথ মন্দিৰৰ শিৱলিংগকো এক হিচাপে গণ্য কৰা হয়। সেয়েহে ভাৰতৰ শৈৱ উপাসক সকলে বৈদ্যনাথ মন্দিৰ দৰ্শনত চৰম সাৰ্থকতা বিচাৰি পায়।
-
বৈষ্ণো দেৱী মন্দিৰ
বৈষ্ণো দেৱী মন্দিৰ জম্মু-কাশ্মীৰ ৰাজ্যৰ ট্ৰিকোটা পৰ্বতত অৱস্থিত হিন্দুধৰ্মীসকলৰ এক অন্যতম পবিত্ৰ তীৰ্থস্থান। ‘মাতা ৰাণী’, ‘ট্ৰিকোটা’, ‘বৈষ্ণৱী’ আদি ভিন্ন নামেৰে পৰিচিত বৈষ্ণোদেৱী মন্দিৰ শক্তিৰ অধিষ্ঠাত্ৰী দেৱী দুৰ্গাৰ পীঠ স্থান। লাখ লাখ ভক্তই প্ৰতি বছৰে এই তীৰ্থস্থান দৰ্শন কৰিবলৈ আহে।
-
ভিমেশ্বৰ শিৱ ধাম
ভিমেশ্বৰ দ্বাদশ জ্যোতিৰ্লিংগ শিৱ ধাম (ইংৰাজী: Bhimeswar Dwadas Jyotirlinga Dham) হৈছে গুৱাহাটীৰ পামহীৰ ওচৰৰ ডাকিনী পাহাৰ বা ডাইনী পাহাৰত (ডাইনী বাম) অৱস্থিত এখন জ্যোতিৰ্লিংগ ধাম। এই ধাম দীপৰ বিলৰ দাঁতিৰ পাহাৰীয়া অঞ্চলত অৱস্থিত।
-
মণিকৰ্ণেশ্বৰ দেৱালয়
মণিকৰ্ণেশ্বৰ দেৱালয় (Manikarneswar Devalaya) কামৰূপ জিলাৰ উত্তৰ গুৱাহাটীৰ ৰজাদুৱাৰৰ মণিশৈল পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত ঐতিহাসিক দেৱালয়। এই দেৱালয় ভগৱান শিৱৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত। ইটাৰে নিৰ্মিত এই মন্দিৰটো স্বৰ্গদেউ ৰাজেশ্বৰ সিংহৰ ৰাজত্বকালত তৰাসদৃশ শিলৰ মূল ভেটিৰ ওপৰত পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।
-
মনোকামনা মন্দিৰ
মনোকামনা মন্দিৰ (মৈথিলী: मनोकामना मंदिर) হৈছে ভাৰতৰ বিহাৰ ৰাজ্যৰ মিথিলা অঞ্চলৰ অন্তৰ্গত মধুবনী জিলাৰ হৰলাখী ব্লকৰ কামটৌল গাঁৱত অৱস্থিত এটা প্ৰাচীন হিন্দু মন্দিৰ। লোকবিশ্বাস অনুসাৰে এই মন্দিৰ ত্ৰেতাযুগৰ পৰা অস্তিত্বশীল বুলি ধৰা হয় আৰু ইয়াৰ ইতিহাস ৰামায়ণৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত।
-
মহা মৃত্যুঞ্জয় মন্দিৰ
মহা মৃত্যুঞ্জয় মন্দিৰ (Maha Mrityunjay Temple) অসমৰ নগাঁও জিলাৰ ভেৰভেৰিত অৱস্থিত ভগৱান শিৱৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত হিন্দু মন্দিৰ। ২০২১ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত এই মন্দিৰৰ নিৰ্মাণকাৰ্য সম্পূৰ্ণ হৈছিল। স্থাপত্যশৈলীৰ ফালৰ পৰা মন্দিৰটো এটা বিশাল শিৱ লিংগৰ আৰ্হিত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে।
-
মাঘনোৱা দ’ল
মাঘনোৱা দ’ল অসমৰ লখিমপুৰ জিলাৰ নাৰায়ণপুৰৰ ফুলবাৰী গাঁৱত অৱস্থিত এটা দ'ল। ইয়াক ফুলবাৰী দ’ল নামেৰেও জনা যায়। পিচলা নৈৰ পূৱে মাঘনোৱা বিলৰ পাৰত এই দ’লটো অৱস্থিত। এসময়ত ই শক্তিৰ অধিষ্ঠাত্ৰী দেৱী কালীৰ এক মুখ্য পূজন স্থলী আছিল।
-
মালিনী থান
মালিনী থান এটি মন্দিৰৰ ধ্বংসাৱশেষ থকা এখনি সৰু ঠাই। প্ৰতি বছৰে এই প্ৰৱিত্ৰ ঠাইত অনেক পৰ্যটকে ভিৰ কৰা দেখা যায়। এই ঠাই অৰুণাচল প্ৰদেশৰ পশ্চিম ছিয়াং জিলাৰ দক্ষিণ সীমান্তৰ চিলাপথাৰ নামৰ ঠাইৰ পৰা কেইমাইলমান উত্তৰ-পূবত অৱস্থিত।
-
যোগিনী মন্দিৰ
ভাৰতৰ যোগিনী মন্দিৰসমূহ নৱম শতিকাৰ পৰা দ্বাদশ শতিকাৰ ছাদবিহীন যোগিনীসকলৰ বাবে যোগিনীসকলৰ মন্দিৰ, হিন্দু তন্ত্ৰত যোগৰ মহিলা মাষ্টৰ, ব্যাপকভাৱে সমান কৰা হয় বিশেষকৈ পাৰ্বতী দেৱীৰ সৈতে, পবিত্ৰ নাৰী শক্তিৰ অৱতাৰ। ২০ শতিকাৰ শেষলৈকে এইবোৰ বহুলাংশে অচিনাকি আৰু পণ্ডিতসকলৰ অধ্যয়ণ হৈ আছিল।
-
শবৰীমালা মন্দিৰ
শবৰীমালা শ্ৰী ধৰ্ম শাস্ত্ৰ মন্দিৰ (ശബരിമല ശ്രീ ധർമ്മ ശാസ്താ ക്ഷേത്രം) কেৰালাত অৱস্থিত এক প্ৰসিদ্ধ হিন্দু মন্দিৰ। এই মন্দিৰটো ভগৱান শ্ৰী ধৰ্ম শাস্ত্ৰৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত। ইয়াত ভগৱানক ‘ভগৱান আয়াপ্পান’ হিচাপে পূজা কৰা হয়। তেওঁক ভগৱান শিৱ আৰু মোহিনীৰ (ভগৱান বিষ্ণুৰ স্ত্ৰী অৱতাৰ) পুত্ৰ বুলি গণ্য কৰা হয়।
-
শ্ৰীশ্ৰীপৰিহৰেশ্বৰ দেৱালয়
শ্ৰীশ্ৰীপৰিহৰেশ্বৰ দেৱালয় হৈছে অসমৰ বৰপেটা জিলাৰ পাঠশালাৰ পৰা তিনি কিলোমিটাৰ আঁতৰৰ ডুবি গাঁৱত অৱস্থিত এখন দেৱালয়। এই দেৱালয় অসমৰ অন্যতম প্ৰাচীন আৰু ঐতিহ্যমণ্ডিত শৈৱপীঠ তথা এটা উল্লেখযোগ্য পৰ্যটন কেন্দ্ৰ। কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মাৰ ডুবিৰ তাম্ৰলিপিয়ে এইখন পীঠস্থানৰ মহত্ত্ব আৰু গৰিমা বহন কৰি আহিছে।
-
সূৰ্য্য মন্দিৰ, মধেৰা
মধেৰাৰ সূৰ্য্য মন্দিৰ ভাৰতৰ গুজৰাটৰ মেহছানা জিলাৰ মধেৰা গাঁৱত অৱস্থিত সৌৰ দেৱতা সূৰ্য্যৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত হিন্দু মন্দিৰ। পুষ্পৱতী নদীৰ পাৰত অৱস্থিত এই মন্দিৰটো ১০২৬-২৭ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পিছত চালুক্য বংশৰ প্ৰথম ভীমৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।
-
হয়চালৰ পবিত্ৰ সংহতি
হয়চালৰ পবিত্ৰ সংহতি ভাৰতৰ কৰ্ণাটক ৰাজ্যত অৱস্থিত বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ হিচাপে স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত দক্ষিণ ভাৰতৰ তিনিটা হয়চাল শৈলীৰ মন্দিৰৰ এটা গোট বা সংহতি। সোমনাথপুৰ, বেলুৰ আৰু হালেবিডুৰ এই মন্দিৰসমূহ হয়চাল সাম্ৰাজ্যৰ অধীনত দ্বাদশ আৰু ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ ভিতৰত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।
-
হাতীগড় শিৱদ'ল
হাতীগড় শিৱ দেৱালয় বা দ'ল যোৰহাট নগৰৰপৰা প্ৰায় পাঁচ মাইল দূৰত ট্ৰাংক ৰ'ডৰ দাঁতিত অৱস্থিত এখন দেৱালয়। ট্ৰাংক ৰ'ডৰ (এ. টি. ৰ'ড) পৰা প্ৰায় তিনিশ মিটাৰ দক্ষিণে সোমাই দ'লটো আছে। ১৭৮৬-৮৭ চনত এই দ'লৰ ভেটি স্থাপন কৰা হয়।
-
হাতীমূৰা মন্দিৰ
হাতীমূৰা মন্দিৰ অসমৰ নগাঁও জিলাৰ কলিয়াবৰ মহকুমাৰ শিলঘাটৰ ওচৰৰ হাতীমূৰা পাহাৰত অৱস্থিত এটা ঐতিহাসিক মন্দিৰ। আহোম স্বৰ্গদেউ প্ৰমত্ত সিংহয়ে ১৬৬৭ শকত (১৭৪৫-৪৬ খ্ৰীষ্টাব্দ) এই মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল। এই মন্দিৰ মহিষাসুৰমৰ্দিনী দেৱী দুৰ্গাৰ প্ৰতি সমৰ্পিত।
-
অনন্ত বাসুদেৱ মন্দিৰ
অনন্ত বাসুদেৱ মন্দিৰ বা অসীম বাসুদেৱৰ মন্দিৰ ভাৰতৰ ওড়িশা ৰাজ্যৰ ৰাজধানী ভুবনেশ্বৰত অৱস্থিত বিষ্ণুৰ অৱতাৰ কৃষ্ণৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এটা হিন্দু মন্দিৰ। তেৰশ শতিকাত নিৰ্মাণ কৰা এই মন্দিৰত কৃষ্ণ, বলৰাম আৰু সুভদ্ৰাৰ সম্পূৰ্ণ মূৰ্তি পূজা কৰা হয়।
-
আদিযোগী শিৱ প্ৰতিমূৰ্তি
আদিযোগী শিৱৰ আৱক্ষ মূৰ্তি (ইংৰাজী: Adiyogi Shiva bust) তামিলনাডুৰ থিৰুনামৰ কইম্বাটুৰৰ ঈশা যোগ কেন্দ্ৰত অৱস্থিত। তীখাৰে নিৰ্মিত এই মূৰ্তিটো ৩৪ মিটাৰ ওখ (১১২ ফুট), ৪৫ মিটাৰ দীঘল (১৪৭ ফুট) আৰু ২৫ মিটাৰ বহল (৮২ ফুট)। ইয়াক গিনিজ ৱৰ্ল্ড ৰেকৰ্ডছ বিশ্বৰ "সৰ্ববৃহৎ আৱক্ষ ভাস্কৰ্য" হিচাপে স্বীকৃতি দিয়ে।
-
কমাৰকুছি থান
কমাৰকুছি থান বৰপেটা সত্ৰৰ পৰা মাত্ৰ দুই কিলোমিটাৰ নিলগত কমাৰকুছি নামে ঠাইত অৱস্থিত। কথিত আছে যে মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱে ইয়াত এবছৰ কাল আছিল। ১৫৪৩ খৃঃ ত শংকৰদেৱে নাৱেৰে ভটিয়াই আহি কামৰূপ পাইছিলহি।
-
কান্তনগৰ মন্দিৰ
কান্তজিউ মন্দিৰ (Kantajew Temple) বা কান্তজীৰ মন্দিৰ বা কান্তনগৰ মন্দিৰ হʼল বাংলাদেশৰ দিনাজপুৰ জিলাত অৱস্থিত এটি মধ্যযুগীয় হিন্দু মন্দিৰ। মহাৰাজ প্ৰাণনাথ ৰায়ে মন্দিৰটি শ্ৰীকৃষ্ণ আৰু তেওঁৰ পত্নী ৰুক্মিণীক উৎসৰ্গ কৰি নিৰ্মিত কৰিছিল।
-
কিৰাঁতেশ্বৰ মহাদেৱ মন্দিৰ
কিৰাঁতেশ্বৰ মহাদেৱ মন্দিৰ (Kirateshwar Mahadev Temple, किराँतेश्वर महादेव मन्दिर) ভাৰতৰ গ্যালশ্বিং জিলাৰ লেগশ্বিপত ৰংগীত নদীৰ পাৰত অৱস্থিত এখন হিন্দু মন্দিৰ তথা তীৰ্থস্থান। এই মন্দিৰটোৰ সৈতে মহাভাৰতৰ বহুতো কাহিনী জড়িত হৈ আছে।
-
কৃষ্ণ মন্দিৰ, ইছলামাবাদ
শ্ৰী কৃষ্ণ মন্দিৰ এতিয়াও নিৰ্মাণৰত শ্ৰী কৃষ্ণ মন্দিৰ হৈছে পাকিস্তানৰ ৰাজধানী ইছলামবাদত ইছলামবাগ ৰাজধানী ভূখণ্ডৰ এইচ-৯ অঞ্চলৰ ০.৫ একৰ মাটিত নিৰ্মাণৰ অনুমতি পোৱা প্ৰথমটো হিন্দু মন্দিৰ। ইছলামবাদত বসবাস কৰা ৩ হাজাৰ হিন্দু পৰিয়ালৰ বাবে ই হ’ব পূজাস্থলী।
-
কোট্টুক্কাল গুহা মন্দিৰ
কোট্টুক্কাল গুহা মন্দিৰ কেৰালাৰ এক বিখ্যাত হিন্দু মন্দিৰ। মালায়ালম ভাষাত ইয়াক কালত্ৰিক্কোভিল বুলিও জনা যায়। এইটো শিল কাটি নিৰ্মিত স্থাপত্যৰ এটা জীৱন্ত উদাহৰণ। ইয়াক খ্ৰীষ্টীয় ষষ্ঠ আৰু অষ্টম শতিকাৰ ভিতৰত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।
