কৃষ্ণ মন্দিৰ, ইছলামাবাদ

শ্ৰী কৃষ্ণ মন্দিৰ এতিয়াও নিৰ্মাণৰত শ্ৰী কৃষ্ণ মন্দিৰ হৈছে পাকিস্তানৰ ৰাজধানী ইছলামবাদত ইছলামবাগ ৰাজধানী ভূখণ্ডৰ এইচ-৯ অঞ্চলৰ ০.৫ একৰ মাটিত নিৰ্মাণৰ অনুমতি পোৱা প্ৰথমটো হিন্দু মন্দিৰ। ^১২ ইছলামবাদত বসবাস কৰা ৩ হাজাৰ হিন্দু পৰিয়ালৰ বাবে ই হ’ব পূজাস্থলী। এই মন্দিৰটো পাকিস্তান হিন্দু পঞ্চায়তৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হ'ব।^৩৪ মন্দিৰটো নিৰ্মাণৰ বিষয়ে বিতৰ্কিত, কিয়নো নিৰ্মাণৰ অনুমোদনক বহু ইছলামিক উগ্ৰপন্থীয়ে প্ৰত্যাহ্বান জনাইছিল আৰু নিৰ্মাণ স্থানত চাৰিবাৰ আক্ৰমণ আৰু ভাঙি-ছিঙি পেলোৱা হৈছে। ^৫ ২০২৫ চনলৈকে মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ কাম আৰম্ভ হোৱা নাই।^৬

পটভূমি

১৯৪৭ চনৰ আগতে ইছলামবাদ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা অঞ্চলত মন্দিৰৰ গঠন আছিল, যেনে ছৈদপুৰ গাঁৱৰ মন্দিৰৰ দৰে গঠন, কিন্তু সেইবোৰ পৰিত্যক্ত হৈ ব্যৱহাৰ কৰা হোৱা নাই।^২ ছাইদপুৰ গাঁওখনক ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ হিচাপে ঘোষণা কৰা হৈছিল আৰু যিহেতু মন্দিৰটো দোকান আৰু ৰেষ্টুৰেণ্টেৰে আগুৰি আছে। তাত হিন্দুসকলক প্ৰাৰ্থনা কৰিবলৈ দিয়া হোৱা নাছিল। ^{৭ ৪} ছাইদপুৰ গাঁৱৰ মন্দিৰ সদৃশ গঠনটো আচলতে মন্দিৰ নহয় বৰঞ্চ ধৰ্মশালাহে। ^৪ ১৯৪১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি কাষৰীয়া ৰাৱালপিণ্ডি চহৰৰ জনসংখ্যাৰ অধিকাংশই অমুছলমান আছিল আৰু তাত থকা মুঠ জনসংখ্যাৰ প্ৰায় ১/৩ ভাগ হিন্দু আছিল।^৮ সেয়েহে সম্ভৱতঃ এই অঞ্চলত বহুতো হিন্দু মন্দিৰ আৰু অন্যান্য অমুছলমান পূজাৰ স্থান আছিল, কিন্তু বিভাজনৰ পিছত পৰিত্যক্ত হৈ পৰিছিল। বিভাজনৰ পিছত ৰাৱালপিণ্ডিৰ ওচৰৰ অঞ্চলত ইছলামাবাদ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।

ইছলামবাদত বাস কৰে ৭৩৭ জন হিন্দু লোক। ইয়াৰে অধিকাংশই সিন্ধ আৰু বেলুচিস্তানৰ পৰা অহা প্ৰব্ৰজনকাৰী আৰু তেওঁলোক ব্যৱসায়ী, চিকিৎসক বা চৰকাৰী আৰু ব্যক্তিগত খণ্ডৰ কৰ্মচাৰী। ^৩ হিন্দু সমাজে মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ বাবে মাটিৰ দাবী জনাই আহিছিল। ২০১৬ চনত ৰাজধানী উন্নয়ন কৰ্তৃপক্ষই (CDA) মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ বাবে ছেক্টৰ এইচ-৯ত ডেৰ একৰ মাটি আবণ্টন দিয়ে।^৯১০ কিন্তু ইছলামবাদৰ সৰু হিন্দু সম্প্ৰদায়খিনিয়ে মন্দিৰটো নিৰ্মাণৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় ধন সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম নহ’ল: তেওঁলোকে সংগ্ৰহ কৰা অনুদান কেৱল সীমা দেৱাল নিৰ্মাণৰ বাবেহে যথেষ্ট আছিল। গতিকে ২০১৮ চনত হিন্দু সম্প্ৰদায়ে প্ৰধানমন্ত্ৰী ইমৰান খানৰ ওচৰত সহায়ৰ বাবে আবেদন জনায়।^৪ ২০২০ চনৰ জানুৱাৰী মাহত পুনৰ এই দাবী উত্থাপন কৰা হয়। ^২ ২০২০ চনৰ জুন মাহত পাকিস্তানৰ ধৰ্মীয় পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰীয়ে মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ বাবে চৰকাৰে ধন আগবঢ়াব বুলি উল্লেখ কৰিছিল। ২৪ জুন, ২০২০ তাৰিখে মন্দিৰৰ ভূমি পূজন অনুষ্ঠান ২৭ জুন ২০২০ তাৰিখে প্ৰধানমন্ত্ৰী ইমৰাণ খানে মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ বাবে ১৭৫,০০০,০০০ ₹ (২৪৫৩,৫০০ ডলাৰ) মুকলি কৰি দিয়ে। ^১১

বিতৰ্ক

২০১৮ চনত একাংশ দুষ্কৃতিকাৰীয়ে মন্দিৰৰ প্লট বেদখল কৰি তাৰ ভিতৰত তম্বু সাজিছিল। চেমিনাৰীৰপৰা অহা লোকসকলে তেওঁলোকক সমৰ্থন কৰা বুলি অভিযোগ উঠিছে। কেইবামাহো পিছত ইছলামবাদৰ ৰাজধানী প্ৰশাসনে প্লটৰপৰা মুক্ত কৰে। ^১২

২০২০ চনত ইছলামবাদত হিন্দু মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ সিদ্ধান্তৰ পিছত কিছুমান উগ্ৰপন্থীয়ে প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰে।^১৩ মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ বিৰুদ্ধে লাহোৰ উচ্চ ন্যায়ালয়ত এখন আৱেদন দাখিল কৰা হয়। আবেদনকাৰীৰ মতে, "পাকিস্তান ইছলামৰ নামত সৃষ্টি কৰা হৈছে আৰু পাকিস্তানৰ সংবিধানে ইছলামৰ নীতিৰ বিৰুদ্ধে কোনো ব্যৱস্থা গ্ৰহণৰ অনুমতি নিদিয়ে।" ^১৪ মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ বিৰুদ্ধে ইছলামবাদ উচ্চ ন্যায়ালয়ত আৰু তিনিখন আবেদন দাখিল কৰা হয়। ^১৫ ইছলামবাদ উচ্চ ন্যায়ালয়ে মন্দিৰ নিৰ্মাণ স্থগিত ৰখাৰ আবেদন নাকচ কৰি আদালতে কয় যে সংবিধানত সংখ্যালঘুৰ অধিকাৰ সুৰক্ষিত আৰু ইয়াক সুৰক্ষিত কৰিব লাগিব ^১৬ পাকিস্তানত নতুন হিন্দু মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ বিৰুদ্ধে জামিয়া আশ্ৰফিয়াই ফতোৱা জাৰি কৰিছিল।^১৭ পাকিস্তান মুছলিম লীগ (Q) (PML-Q)-এ হিন্দু মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। পিএমএল-কিউৰ নেতা চৌধ্ৰী পাৰভাইজ এলাহীয়ে যুক্তি দিছিল যে পাকিস্তানক ইছলামৰ নামত সৃষ্টি কৰা হৈছে আৰু হিন্দু মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰাটো ইছলামৰ বিৰোধী। ^৩ জমিয়ত উলেমা-ই-ইছলাম (চ), জমিয়ত আহলে হাদীছ, জামাত-ই-ইছলামীৰ দৰে ধৰ্মীয় দলসমূহে হিন্দু মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ বিৰোধিতা কৰিছিল কাৰণ তেওঁলোকৰ মতে ই পাকিস্তানৰ মতাদৰ্শৰ বিৰোধী। ^১৮ মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ বিৰুদ্ধে জামাত ইছলামীয়ে ৰাৱালপিণ্ডি প্ৰেছ ক্লাবৰ বাহিৰত প্ৰতিবাদী সমদল উলিয়ালে ^১৯ জমিয়ত উলেমা-ই-ইছলামে (F) ফেডাৰেল শ্বৰীয়ত আদালতত আবেদন দাখিল কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছে।^১৮ ইত্তেহাদ-ই-তানজীম মাদাৰিছ (মাদ্ৰাছাৰ ফলকসমূহৰ এটা ছাতিৰ শৰীৰ)সকলেও মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। কিছুমান সংবাদ মাধ্যমে মৌলবাদীসকলক সমালোচনা কৰি কয় যে ইছলামবাগত পাঁচখন ৱাইনৰ দোকান আছে আৰু মৌলবাদীসকলে তাৰ বিৰোধিতা কৰা নাছিল বৰঞ্চ মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ কামক নিৰ্বাচিতভাৱে সমালোচনা কৰিছিল। ^২০ কিন্তু পাকিস্তান উলেমা কাউন্সিল,^২১ ছিয়া উলেমা ব'ৰ্ড ^২২ আৰু কেথলিক মানৱ অধিকাৰ সংস্থা এনচিজেপিৰ দৰে মুছলমান গোটে মন্দিৰ নিৰ্মাণত সমৰ্থন আগবঢ়ায়। ^২৩

এই বিতৰ্কৰ পিছত ৰাজধানী উন্নয়ন কৰ্তৃপক্ষই (চিডিএ) মন্দিৰৰ প্লটৰ চাৰিওফালে সীমা দেৱাল নিৰ্মাণ বন্ধ কৰি দিয়ে আৰু ধৰ্মীয় পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ে মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ বাবে ধন দিয়াৰ সিদ্ধান্তৰ ওপৰত ইছলামিক আইডিঅ'লজি পৰিষদৰপৰা পৰামৰ্শ লোৱাৰ সিদ্ধান্ত লয়।^১২ অৱশ্যে পাকিস্তান হিন্দু পঞ্চায়তে দেৱাল নিৰ্মাণৰ বাবে চিডিএক ইতিমধ্যে আবেদন দাখিল কৰিছিল যদিও কোনো সঁহাৰি দিয়া হোৱা নাই বুলি জানিবলৈ দিয়ে। ^২৪ইফালে আংশিকভাৱে নিৰ্মিত সীমা দেৱালখন উগ্ৰপন্থীৰ এটা দলে ভাঙি পেলায়। ^২৫ উগ্ৰপন্থীয়ে সীমা দেৱাল ভাঙি পেলোৱাৰ ভিডিঅ’ ছ’চিয়েল মিডিয়াত ভাইৰেল হৈ পৰে আৰু পাকিস্তানীসকলে ভাঙি পেলোৱাৰ তীব্ৰ সমালোচনা কৰে। ^২৪২৬ এটা ভিডিঅ’ আছিল এজন উগ্ৰপন্থীয়ে মন্দিৰৰ দেৱাল ভাঙি পেলোৱাৰ আৰু আনটো আছিল আন এজন মৌলবাদী যিয়ে ভাঙি পেলোৱা দেৱালখনত থিয় হৈ আজান বুলি কৈ আছে ^৭ এই কাণ্ডৰ পিছত পাকিস্তানৰ নেটিজেনসকলে টুইটাৰত #MandirTauBanega ট্ৰেণ্ড কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে, যিটো ছ’চিয়েল মিডিয়াৰ অন্যতম শীৰ্ষ ট্ৰেণ্ডত পৰিণত হয়। ^২৪২৬ এম্নেষ্টী ইণ্টাৰনেশ্যনেলে পাকিস্তানক মন্দিৰ নিৰ্মাণ বন্ধ কৰাৰ সিদ্ধান্ত পৰিহাৰ কৰাৰ আহ্বান জনায়। দেৱাল ভাঙি পেলোৱা উগ্ৰপন্থীসকলক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হোৱা নাছিল। ^{২৭ ২৮}

৮ জুনত ইছলামবাগ উচ্চ ন্যায়ালয়ে মন্দিৰটো নিৰ্মাণৰ বিৰুদ্ধে থকা সকলো আবেদন নিষ্পত্তি কৰি নিৰ্দেশ দিয়ে যে নিৰ্মাণ পৰিকল্পনা চিডিএৰ(CDA) অনুমোদন পোৱাৰ পিছতো নিৰ্মাণ অব্যাহত ৰাখিব পাৰিব।^২৯ ra Court ইছলামবাদ উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ এই সিদ্ধান্তক প্ৰত্যাহ্বান জনাই ইণ্ট্ৰা কোৰ্ট আপীল (আইচিএ) দাখিল কৰা হয় আৰু আদালতে ইণ্ট্ৰা কোৰ্ট আপীল লোৱাৰ সিদ্ধান্ত লয় ^৩০ পিছত আদালতে ইণ্ট্ৰা কোৰ্ট আপীল খাৰিজ কৰে ^৩১

৮ জুনত ইছলামবাদত মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ সমৰ্থনত প্ৰথম ৰাজহুৱা প্ৰতিবাদ অনুষ্ঠিত হয়। ^৩২ ১০ জুলাইত জেনেভাত থকা ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ৰ বাহিৰত আন এক প্ৰতিবাদী কাৰ্যসূচী অনুষ্ঠিত হয়।^৩৩ পাকিস্তান দূতাবাসৰ বাহিৰত নেপালতো প্ৰতিবাদ সংঘটিত হৈছিল। যুক্তৰাজ্য চৰকাৰেও মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ বিৰোধিতাক লৈ অসন্তুষ্টি প্ৰকাশ কৰে।^৩৪ জুন মাহত ধৰ্মীয় পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ে ইছলামিক আইডিঅ'লজি পৰিষদৰপৰা মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ বিষয়ে পৰামৰ্শ বিচাৰিছিল আৰু মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ বাবে চৰকাৰে ধন দিব পাৰে নেকি। ^৩৫ ২০২০ চনৰ ২৮ অক্টোবৰত ইছলামিক আইডিঅ’লজি পৰিষদে মন্দিৰ নিৰ্মাণ সাংবিধানিক আৰু শ্বৰীয়ত বিৰোধী নহয় বুলি ৰায় দিয়ে। চি আই আয়ে উল্লেখ কৰে যে ইছলামবাদৰ হিন্দু সম্প্ৰদায়ৰ লোকসকলেও দেশৰ আন সকলো ধৰ্মীয় সংগঠনৰ দৰে ধৰ্মীয় নিৰ্দেশনা অনুসৰি মৃতকৰ শেষ অনুষ্ঠান সম্পাদন কৰিব পৰা ঠাই থকাৰ অধিকাৰ আছে। কিন্তু চিআইআয়ে মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ বাবে চৰকাৰী পুঁজিক সমৰ্থন কৰা নাছিল যদিও পুঁজিৰ বাবে দুটা সমাধানৰ পৰামৰ্শ দিছিল। এটা পৰামৰ্শ আছিল যে চৰকাৰে এটা ব্লক ফাণ্ড সৃষ্টি কৰি সংখ্যালঘু জনগোষ্ঠীৰ হাতত সেই ধনৰাশি গতাই দিব পাৰে। আন এটা আছিল ধৰ্মীয় কাম-কাজ সম্পন্ন কৰিবলৈ বিত্তীয় খৰচ পূৰণ কৰিবলৈ ইভেকিউ ট্ৰাষ্ট প্ৰপাৰ্টি ব’ৰ্ডৰ আইনখন সংশোধন কৰা। ^৩৬৩৭ ২০২০ চনৰ ২১ ডিচেম্বৰত চি ডি এয়ে মন্দিৰ আৰু দাহস্থলীৰ চাৰিওফালে সীমা দেৱাল নিৰ্মাণৰ অনুমতি প্ৰদান কৰে। ^৩৮

২০২৫ চনত পাকিস্তানৰ ধৰ্মীয় পৰিক্ৰমা বিভাগৰ ৰাজ্যিক মন্ত্ৰী খেল দাস কোহিস্তানীয়ে, স্বৰাজ মন্ত্ৰ্যালয় আৰু ৰাজধানী উন্নয়ন কৰ্তৃপক্ষৰ আগত মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ বিষয়টো উত্থাপন কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিছিল।^৬

সংৰছনা

প্ৰস্তাৱিত স্থানত মূল মন্দিৰৰ উপৰিও কমিউনিটি হল, শ্মশান, দৰ্শনাৰ্থীৰ বাবে থকাৰ স্থান আৰু পাৰ্কিং স্থান থাকিব। ^৩৯