স্তন্যপায়ী প্ৰাণী
৬৫ প্ৰবন্ধ
-
উট
উট হৈছে Camelus গণৰ অন্তৰ্গত স্তন্যপায়ী প্ৰাণী। ইহঁকৰ পিঠিত এটা বা একাধিক কুঁজ থাকে। এই কুঁজবোৰত চৰ্বী জমা হৈ থাকে। উটৰ দুটা জীৱিত প্ৰজাতি হৈছে, Dromedary, বা এটা কুঁজৰ উট (C. dromedarius), মধ্য পূৱ আৰু আফ্ৰিকাত বসবাস কৰে; আৰু bactrian, বা দুটা কুঁজৰ উট (C. bactrianus), মধ্য এছিয়াত বসবাস কৰে।
-
নীলগিৰি তহৰ
নীলগিৰি তহৰ (Nilgiri tahr; বৈজ্ঞানিক নামঃ Nilgiritragus hylocrius) হৈছে ভাৰতৰ তামিলনাডু আৰু কেৰালা ৰাজ্যৰ নীলগিৰি পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ দক্ষিণ অংশৰ স্থানীয় প্ৰাণী। ই নীলগিৰিট্ৰাগছ (Nilgiritragus) গণৰ একমাত্ৰ প্ৰজাতি। এই প্ৰজাতিটোক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত বিপন্ন হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে।
-
তীক্ষ্ণদন্তী প্ৰাণী
তীক্ষ্ণদন্তী প্ৰাণী (Rodent) বুলিলে এন্দুৰ জাতীয় স্তন্যপায়ী প্ৰাণীৰ এটা বৃহৎ দলকে বুজায়। এন্দুৰৰ উপৰিও এই গোটত আছে শহা পহু, নিগনি, ইত্যাদি। এণ্টাৰ্কটিকাৰ বাদে অন্য সকলো মহাদেশতেই ইহঁতক পোৱা যায়। তীক্ষ্ণ দাঁত থকাৰ কাৰণে তীক্ষ্ণদন্তীয়ে কাঠ, কাগজ ইত্যাদি কঠিন বস্তু সহজে খাব পাৰে।
-
বৰফৰ বাঘ
বৰফৰ বাঘ হৈছে এবিধ ডাঙৰ মেকুৰীৰ প্ৰজাতি যাক মধ্য আৰু দক্ষিণ এছিয়াৰ কিছু এলেকাত পোৱা যায়।
-
শহাপহু
শহাপহু এবিধ শান্ত প্ৰকৃতিৰ তৃণভোজী জন্তু। আন পোহনীয়া জন্তুতকৈ ইয়াক দেৰিকৈ পোহা হৈছিল। এতিয়া ঘৰচীয়া আৰু বনৰীয়া দুয়োবিধ শহাই আছে।
-
উদ
উদ (otter) এবিধ উভচৰ প্ৰাণী। উদ সাধাৰণতে নৈ,জান-জুৰি,হ্ৰদ,দ-পথাৰ,পুখুৰী আদিত থাকে। পানীৰ কাষত থকা শিলৰ ফাঁক,গছৰ শিপাৰ ফাঁক বা জোপোহাৰ মাজতো সোমাই থাকে। ইহঁতে পানীত সাঁতুৰি-নাদুৰি ঘূৰি ফুৰে যদিও মাটিতো সমানেই ঘূৰি-ফুৰা দেখা যায় বাবেই উদক উভচৰ প্ৰাণী বলি কোৱা হয়।
-
এছিয়াৰ ক'লা ভালুক
এছিয়াৰ ক'লা ভালুক (উৰ্চাছ থিবেটেনাছ) যাক ভাৰতীয় ক'লা ভালুক, এছিয়াৰ ক'লা ভালুক, চন্দ্ৰ ভালুক আৰু বগা বুকুৰ ভালুক বুলিও জনা যায়। ক'লা ভালুক হৈছে এছিয়াৰ স্থানীয় এক মজলীয়া আকাৰৰ ভালুকৰ প্ৰজাতি।
-
কেটেলা পহু
কেটেলা পহু (Porcupine)এবিধ নিশাচৰ স্তন্যপায়ী প্ৰাণী। যাৰ গা তীক্ষ্ণ কাঁইটেৰে আবৃত থাকে। ই Rodentia বৰ্গৰ অন্তৰ্গত আৰু স্ব সুৰক্ষাৰ বাবে কাঁইট ব্যৱহাৰ কৰাৰ বাবে বিশেষভাৱে পৰিচিত। ইয়াক শজাৰু নামৰে জনাজাত আৰু লগতে ইংৰাজীত Porcupine নামেৰে জনাজাত।
-
ফুটুকী হৰিণ
ফুটুকী হৰিণ বা চিতল হৰিণ (Axis axis) ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ এক থলুৱা হৰিণৰ এক প্ৰজাতি। ১৭৭৭ চনত Johann Christian Polycarp Erxlebenয়ে পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে ইয়াৰ বৰ্ণনা কৰিছিল। এই মধ্যমীয়া আকৃতিৰ হৰিণবিধৰ মতা প্ৰাণীৰ কান্ধৰ উচ্চতা প্ৰায় ৯০ চেণ্টিমিটাৰ আৰু মাইকী প্ৰাণীৰ ৭০ চেণ্টিমিটাৰ হয়।
-
কস্তুৰী মৃগ
কস্তুৰী মৃগ (Mask Deer) শিং নথকা এবিধ সৰু আকৃতিৰ হৰিণ৷ এই জাতৰ মৃগৰ মতা মৃগবোৰৰ নাভিৰ ওচৰত হোৱা এটা টেমুনাত বিখ্যাত সুগন্ধি দ্ৰব্য ’’কস্তুৰী’’ৰ সৃষ্টি হয়৷ সেয়ে ইয়াক “কস্তুৰী মৃগ’’ বোলে৷ কস্তুৰী মৃগৰ বৈজ্ঞানিক নাম "Moschus moschiferus"৷ এইবিধ জন্তু ছাইবেৰিয়াৰ পৰা হিমালয় পৰ্বতৰ বিভিন্ন অঞ্চলত…
-
কেঙ্গেৰু
কেঙ্গেৰু ( kangaroo ) ১৬২৯ চনত অষ্ট্ৰেলিয়া মহাদেশত প্ৰথম কেঙ্গেৰু দেখিছিল ফ্ৰান্সেছ পিলছিয়েৰ নামৰ এজন পতুৰ্গীজ লোকে৷ কেঙ্গেৰুৰ বিচিত্ৰ চেহেৰা আৰু সিঁহতৰ বিচিত্ৰ গতিবিধিৰ বাবে পৃথিৱীৰ ভিতৰতে এবিধ অন্যতম আকৰ্ষণীয় প্ৰাণী৷ কেঙ্গেৰুৰ পৰিয়ালৰ ভিতৰত ৰঙা কেঙ্গেৰুবোৰ সকলোতকৈ ডাঙৰ৷ ইহঁতৰ উচ্চতা প্ৰায়…
-
গছ ভালুক
গছ ভালুক (Sun Bear, বৈজ্ঞানিক নাম: Helarctos malayanus) দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় অৰণ্যত পোৱা Ursidae পৰিয়ালৰ (Helarctos প্ৰজাতিৰ একমাত্ৰ প্ৰাণী) এটা ভালুক প্ৰজাতিৰ বনৰীয়া প্ৰাণী। ই ভালুকৰ আটাইকৈ সৰু প্ৰজাতি।
-
দেও ছাগলী
দেও ছাগলী (mainland serow, বৈজ্ঞানিক নাম-Capricornis milneedwardsii)এবিধ 'goat antelope' ৰ প্ৰজাতি৷ ইয়াক চীন আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়া ত স্থানীয় ভাৱে দেখিবলৈ পোৱা যায়৷
-
নীলগিৰি মাৰ্টেন
নীলগিৰি মাৰ্টেন (Nilgiri marten; বৈজ্ঞানিক নামঃ Martes gwatkinsii) হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে।
-
উত্তৰৰ গাহৰি-নেজীয়া বান্দৰ
উত্তৰৰ গাহৰি-নেজীয়া বান্দৰ (Northern pig-tailed macaque; বৈজ্ঞানিক নামঃ Macaca leonina) হ'ল চেৰকোপিথেচিডে উপপৰিয়ালৰ এক স্পৰ্শকাতৰ প্ৰজাতি। বাংলাদেশ, কম্বোডিয়া, চীন, ভাৰত, লাওছ, ম্যানমাৰ, থাইলেণ্ড, আৰু ভিয়েটনামত ইয়াক পোৱা যায়। পৰম্পৰাগতভাৱে এম.লিওনিনাক দক্ষিণৰ গাহৰি-নেজীয়া বান্দৰ (M.
-
ওৰাঙোটাং
ওৰাঙোটাং (Orangutan) পংগ (Pongo) গণৰ নেজ নথকা এবিধ প্ৰাইমেট। ইহঁতৰ গাৰ নোম ৰঙা আৰু মটীয়া। পৃথিৱীত মাথোঁ দুটা প্ৰজাতিৰ ওৰাঙোটাং পোৱা যায়। ইহঁত দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ দক্ষিণৰ বনাঞ্চলত থাকে। আজিকালি ওৰাঙোটাঙৰ সংখ্যা খুব কম। জনসংখ্যা বাঢ়ি থকাত হাবি-জংঘল নাইকিয়া হৈ অহাই ইয়াৰ ঘাই কাৰণ।
-
গেৰেলা
গেৰেলা বা মাটি গাহৰি বা টাপৰী (Greater hog badger, বৈজ্ঞানিক নামঃ Arctonyx collaris) এবিধ সৰু আকাৰৰ স্তন্যপায়ী নিশাচৰ প্ৰাণী। ই দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ স্থানীয় প্ৰাণী। অসমৰ বিভিন্ন অঞ্চলত এই প্ৰাণীবিধ দেখা পোৱা যায়।
-
তিমি
তিমি হৈছে এক প্ৰকাৰৰ জলজ প্ৰাণীৰ এক বিচিত্কতাৰে ভৰা অনুবৰ্গ। তিমিৰ প্ৰায় ৮৮টা জীৱিত প্ৰজাতি আছে। তিমিৰ দুটা উপ-বৰ্গ হৈছে Mysticeti আৰু Odontoceti। হোৱেল, ডলফিন আৰু পৰপইজ, হৈছে তিমিৰ অশ্ৰেণীকৃত উপগোট।
-
নীলগিৰি লেংগুৰ
নীলগিৰি লেংগুৰ (Nilgiri langur; বৈজ্ঞানিক নামঃ Semnopithecus johnii) পুৰণি বিশ্বৰ বান্দৰৰ এবিধ এছিয়ান লেংগুৰ। ইয়াৰ চকচকীয়া, ক’লা নোম আৰু মূৰত কমলা-সোণালী বাদামী মানুহৰ দৰে চুলি থাকে। মাইকী নীলগিৰি লেংগুৰৰ ভিতৰৰ উৰুত বগা নোমৰ দাগ থাকে।
-
জাতি নেউল
জাতি নেউল (Indian grey mongoose, বৈজ্ঞানিক নাম-Urva edwardsii) নেউলৰ এটা প্ৰজাতি৷ ই প্ৰধানকৈ ভাৰত, পাকিস্তান, নেপাল, শ্ৰীলংকা কে ধৰি এছিয়া মহাদেশৰ অন্যান্য অঞ্চলসমূহত পোৱা যায়৷
-
বগা ভালুক
বগা ভালুক বা ধ্ৰুৱীয় ভালুক মেৰু অঞ্চলত পোৱা এবিধ ভালুক।
-
মাৰখোৰ
মাৰখোৰ বা বন-ছাগলী (Markhor; বৈজ্ঞানিক নাম: Capra falconeri) এবিধ বৃহৎ বনছাগলীৰ প্ৰজাতি দক্ষিণ এছিয়া আৰু মধ্য এছিয়াৰ প্ৰধানকৈ পাকিস্তানৰ ভিতৰত, কাৰকোৰাম পৰ্বতমালা, আফগানিস্তানৰ কিছু অংশ, দক্ষিণ উজবেকিস্তান, ভাৰতৰ জম্মু-কাশ্মীৰ আৰু হিমালয়ত পোৱা যায়।
-
হাঁহঠুঁটীয়া
{{Taxobox | name = হাঁহঠুঁটীয়া | status = LC | status_system = iucn3.1 | trend = unknown | status_ref = The IUCN lists the platypus on its Red List as Least Concern.
-
অ'লিংগুইট'
অ'লিংগুইট (Olinguito, বৈজ্ঞানিক নাম-Bassaricyon neblina) শেহতীয়াকৈ আৱিষ্কাৰ হোৱা ‘Bassaricyon’ গোত্ৰৰ অন্তৰ্ভুক্ত এবিধ স্তন্যপায়ী প্ৰাণী। অ'লিঙ্গোৰ স’তে “ ইটো (-ito)” সংযোগ কৰি ইয়াৰ নামকৰণ কৰা হৈছে। অলিঙ্গো (Olingo) হ’ল ইয়াৰ নিকট সম্পৰ্কীয় এক প্ৰাণী।
-
অসমীয়া বনৰীয়া চিকা
অসমীয়া বনৰীয়া চিকা (Assam mole shrew, Anourosorex assamensis) কেৱল উত্তৰ-পূব ভাৰতত দেখা পোৱা এটা চিকাজাতীয় জন্তু। এই জন্তুবিধৰ বিষয়ে বৈজ্ঞানিক তথ্য তেনেই সীমিত। কিন্তু জন্তুবিধ অসমকে ধৰি উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলত বহুলভাৱে বিস্তৃত বুলি ধাৰণা কৰা হয়।
-
অসমৰ স্তন্যপায়ী প্ৰাণীসমূহৰ তালিকা
-
আৰ্ডৱাৰ্ক
আৰ্ডৱাৰ্ক (Aardvark) দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ এবিধ স্তন্যপায়ী প্ৰাণী। অফ্ৰিকান ভাষাত এই শব্দটোৰ অৰ্থ 'মাটি গাহৰি' (Earth Pig)। প্ৰধানকৈ দঃ আফ্ৰিকাৰ ছাহাৰা মৰুভূমিৰ দক্ষিণে এইবিধ প্ৰাণী পোৱা যায়। আৰ্ডৱাৰ্ক বৰ নিৰ্জু আৰু লাজকুৰীয়া। ইহঁতে মাটিত গাঁত খান্দি বাস কৰে।
-
ইউৰেছিয়ান পিগমী শ্ৰীউ
ইউৰেছিয়ান পিগমী শ্ৰীউ (ইংৰাজী:Eurasian pygmy shrew; বৈজ্ঞানিক নাম: Sorex minutus), এবিধ ইউৰেছিয়া অৰ্থাৎ ইউৰোপ আৰু এছিয়াৰ উত্তৰ অংশত পোৱা চিকাজাতীয় প্ৰাণী। ইয়াক প্ৰায়ে পিগমী শ্ৰীউ বুলিও কোৱা হয়। ই আয়াৰলেণ্ড একমাত্ৰ স্থানীয় শ্ৰীউ।
-
জাভাৰ গঁড়
জাভাৰ গঁড় সুন্দা গঁড় বা কম এশিঙিয়া গঁড় হৈছে ৰাইনোচেৰোটিডা গঁড় পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত। সমগ্ৰ দক্ষিণ এছিয়া আৰু আফ্ৰিকাত বাকী থকা পাঁচটা উষ্ণ গঁড়ৰ প্ৰজাতিৰ এটাৰ গুৰুতৰভাৱে বিপদাপন্ন প্ৰজাতি হৈছে জাভাৰ গঁড়।
-
থাইলেচিন
থাইলেচিন (Thylacine) আধুনিক যুগৰ জ্ঞাত প্ৰাণীৰ ভিতৰত আটাইতকৈ ডাঙৰ মাংসভোজী মাৰ্চুপিয়েল আছিল। পিঠিত থকা আঁচবোৰৰ বাবে ইয়াক টাস্মানিয়াৰ বাঘ (Tasmanian tiger)-ও বোলা হয়। ইহঁত অষ্ট্ৰেলিয়া দ্বীপ, টাস্মানিয়া দ্বীপ আৰু নিউ গিনি দ্বীপত থাকিছিল। কিন্তু বিংশ শতিকাত ইহঁত বিলুপ্ত হৈ গৈছিল।