সম্পাদকীয় আৰু মৌলিক প্ৰবন্ধ
অসমীয়া বিশ্বকোষৰ বাবে নতুনকৈ মৌলিক অসমীয়াত লিখা প্ৰবন্ধসমূহ — এই বিশ্বকোষৰ মূল ভেটি। · ৩৩১ প্ৰবন্ধ
-
গোলাঘাট জিলা
গোলাঘাট জিলা অসম ৰাজ্যৰ এটি গুৰুত্বপূর্ণ জিলা, যাৰ সদৰ ঠাই গোলাঘাট নগৰ। ইতিহাস, জনবসতি আৰু বিশেষকৈ কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানকে ধৰি প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ বাবে জিলাখন বিশেষ পৰিচিত।
-
হোমেন বৰগোহাঞি
হোমেন বৰগোহাঞি (১৯৩২–২০২১) আছিল অসমৰ এগৰাকী প্ৰভাৱশালী সাহিত্যিক-সাংবাদিক, যাৰ সৃষ্টি-সাংবাদিকতা আৰু বৌদ্ধিক সক্ৰিয়তাই বিংশ শতিকাৰ শেষ আৰু একবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰ অসমীয়া সাংস্কৃতিক জগতত দীঘলীয়া ছাপ থৈ যায়।
-
দৰং জিলা
দৰং জিলা অসম ৰাজ্যৰ মধ্য অংশত অৱস্থিত এখন প্ৰশাসনিক জিলা, যাৰ সদৰ আৰু একমাত্ৰ মহকুমা তেজপুৰ নহয়, মঙ্গলদৈ। ১৯৮৩ চনত অবিভক্ত দৰঙৰ বিভাজনৰ পাছত বৰ্তমানৰ দৰং জিলা গঠন হয় আৰু ২০০৪ চনত ইয়াৰ একাংশ পৃথক হৈ ওদালগুৰি জিলা গঠন হয়।
-
জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা
জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা (১৯০৩–১৯৫১) অসমীয়া সাংস্কৃতিক জগতৰ এক বহুমুখী স্ৰষ্টা—গীত, নাটক, সাহিত্য আৰু চলচ্চিত্ৰত তেখেতে একেলগে দীৰ্ঘস্থায়ী ছাপ ৰাখিছে। প্ৰথম অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণৰ লগতে আধুনিক অসমীয়া গীতধাৰাৰ বাট খুলিবলৈ আগবঢ়োৱা ভূমিকাৰ বাবে তেখেতক “ৰূপকোঁৱৰ” ৰূপে স্মৰণ কৰা হয়।
-
অসমীয়া সাহিত্য
অসমীয়া সাহিত্য হৈছে অসমীয়া ভাষাত ৰচিত কাব্য, গদ্য, নাটক, লোকধাৰা আৰু জ্ঞানমূলক গ্ৰন্থৰ সমষ্টি। এই সাহিত্যৰ বিকাশত আৰ্যভাষা-সম্ভৱ ভাষাগত ধাৰা, থলুৱা ভাষাৰ প্ৰভাৱ, ধৰ্মীয়-সামাজিক আন্দোলন, আৰু ছপাশাল-আলোচনীকেন্দ্ৰিক আধুনিকতাৰ বিশেষ ভূমিকা আছে।
-
বৰপেটা জিলা
বৰপেটা জিলা অসমৰ পশ্চিমাংশত অৱস্থিত এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশাসনিক জিলা, যাৰ সদৰ বৰপেটা চহৰ। ঐতিহাসিক সত্ৰ-সংস্কৃতি, নদী-সমভূমিৰ কৃষিজীৱন আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰসমূহৰ বাবে জিলাখন বিশেষভাৱে পৰিচিত।
-
ভাষা
ভাষা হ’ল মানুহে সাঙ্কেতিক ধ্বনিৰ সহায়ত অৰ্থবোধক বাক্য গঠন কৰি ভাব-বিনিময় কৰাৰ সমাজ-স্বীকৃত প্ৰণালী। ই প্ৰণালীবদ্ধ, সমাজকেন্দ্ৰিক আৰু সৃজনমূলক এক মানৱীয় দক্ষতা, যাৰ উপাদান ধ্বনি, ৰূপ, বাক্য আৰু অৰ্থ।
-
তিনিচুকীয়া জিলা
তিনিচুকীয়া জিলা অসমৰ এটি গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশাসনিক একক, যাৰ সদৰ তিনিচুকীয়া নগৰত অবস্থিত। ইতিহাস, বনাঞ্চল আৰু খনিজ-ভিত্তিক উদ্যোগ একেলগে ধৰি এই জিলা উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ অৰ্থনীতি আৰু সংস্কৃতিৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত।
-
বৰপেটা
বৰপেটা বৰপেটা জিলাৰ সদৰ নগৰ আৰু অসমৰ বৈষ্ণৱ সত্ৰ-সংস্কৃতিৰ এক মুখ্য কেন্দ্ৰ। ইতিহাস, ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান, লোকউৎসৱ, হস্তশিল্প আৰু শিক্ষাক্ষেত্ৰত ইয়াৰ পৃথক পৰিচয় আছে।
-
বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভা
বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভা (১৯০৯–১৯৬৯) অসমৰ আধুনিক সাংস্কৃতিক ইতিহাসত বহুমুখী প্ৰতিভাৰ প্ৰতীক, যাঁক শিল্প-সাহিত্য আৰু গণআন্দোলনৰ সংযোগস্থলৰ এজন মুখ্য স্ৰষ্টা হিচাপে ধৰা হয়।
-
ডিব্ৰুগড় জিলা
ডিব্ৰুগড় জিলা অসম ৰাজ্যৰ এটা প্ৰশাসনিক জিলা, ভাৰতৰ উত্তৰ-পূব অংশত অৱস্থিত। জিলাখনৰ সদৰ ঠাই ডিব্ৰুগড় নগৰ; ইতিহাস, নদী-উপত্যকা, আৰু শিক্ষা-চিকিৎসা প্ৰতিষ্ঠানৰ বাবে ই উজনি অসমৰ উল্লেখযোগ্য অঞ্চল।
-
গোলাঘাট
গোলাঘাট উজনি অসমৰ এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ চহৰ আৰু গোলাঘাট জিলাৰ সদৰ। ধনশিৰী নৈক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ় লোৱা এই নগৰ ঐতিহাসিক নিদৰ্শন, শিক্ষা-সংস্কৃতি আৰু কাজিৰঙা-কেন্দ্ৰিক পৰ্যটন সংযোগৰ বাবে পৰিচিত।
-
গোৱালপাৰা জিলা
গোৱালপাৰা জিলা অসমৰ পশ্চিম প্ৰান্তত অৱস্থিত এখন প্ৰশাসনিক জিলা, যাৰ সদৰ গোৱালপাৰা নগৰত। ইতিহাস, ভাষা-সংস্কৃতি আৰু নদীনিৰ্ভৰ ভূ-প্ৰকৃতিৰ বাবে এই জিলা পশ্চিম অসমৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অঞ্চল।
-
মাজুলী
মাজুলী অসমৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ বুকুত অৱস্থিত বৃহৎ নদীদ্বীপ, আৰু ২০১৬ চনৰ পৰা ই এখন পৃথক জিলা। সত্ৰ-ভিত্তিক বৈষ্ণৱ পৰম্পৰা, বহুধা লোকসংস্কৃতি আৰু নদীভূ-প্ৰকৃতিৰ বাবে মাজুলী অসম তথা ভাৰতৰ এক অনন্য সাংস্কৃতিক-ভৌগোলিক অঞ্চল।
-
ধুবুৰী জিলা
ধুবুৰী জিলা অসমৰ পশ্চিম প্ৰান্তত অৱস্থিত এখন সীমান্তৱৰ্তী প্ৰশাসনিক জিলা, যাৰ সদৰ ধুবুৰী নগৰত। ব্ৰহ্মপুত্ৰকেন্দ্ৰিক ভৌগোলিক বৈশিষ্ট্য, বহুস্তৰীয় ইতিহাস আৰু ধৰ্ম-সংস্কৃতিৰ সহাৱস্থানে এই জিলাক বিশেষ গুৰুত্ব দিছে।
-
বড়ো জনগোষ্ঠী
বড়ো জনগোষ্ঠী হৈছে অসমৰ ভৈয়ামৰ প্ৰধান চীনা-তিব্বতীয় জনগোষ্ঠী, যাৰ মাতৃভাষা বড়ো ভাষা আৰু পৰম্পৰাগত ধৰ্ম বাথৌ। অসমৰ কোকৰাঝাৰ, চিৰাং, বাক্সা আৰু ওদালগুৰি আদি জিলাত তেওঁলোকৰ ঘন বসতি দেখা যায়, আৰু কৃষিজীৱন, উৎসৱ-পাৰ্বণ, নৃত্য-গীত আৰু সমাজ-সংগঠনৰ নিজস্ব ৰীতিনীতিয়ে তেওঁলোকক বিশেষ পৰিচয় প্ৰদান কৰে।
-
লতা মংগেশকাৰ
লতা মংগেশকাৰ (১৯২৯–২০২২) ভাৰতৰ অতি প্ৰভাৱশালী নেপথ্য গায়িকা, যাঁৰ কণ্ঠে বহু দশক ধৰি চলচ্চিত্ৰ সংগীতক দিশ দিছিল। ছত্ৰিশটাতকৈও অধিক ভাৰতীয় ভাষাত আৰু বহুতো ছবিত গীত গাই তেওঁ বিপুল জনপ্ৰিয়তা, সন্মান আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় স্বীকৃতি লাভ কৰে।
-
কাৰ্বি আংলং জিলা
কাৰ্বি আংলং জিলা অসমৰ মধ্য অংশত অৱস্থিত আৰু আয়তনৰ দিশত ৰাজ্যখনৰ সৰ্ববৃহৎ জিলা। ডিফু সদৰ এই পাহাৰীয় জিলাখন কাৰ্বি জনগোষ্ঠীৰ ঐতিহাসিক বাসভূমি আৰু প্ৰশাসনিক-সাংস্কৃতিকভাৱে বিশেষ তাৎপৰ্যপূৰ্ণ।
-
বুৰঞ্জী
বুৰঞ্জী হৈছে টাই-আহোম সমাজত গঢ় লৈ উঠা লিখিত ইতিহাস-লেখনৰ এক পৰম্পৰা, য’ত ৰাষ্ট্ৰশাসন, বংশ-পরম্পৰা, যুদ্ধ-কূটনীতি আদিৰ তথ্য সংৰক্ষিত থাকে। এই বুৰঞ্জীসমূহে অসম আৰু কাষৰীয়া অঞ্চলসমূহৰ অতীত বুজিবলৈ আজিও গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰামাণ্য উৎসৰ ভূমিকা পালন কৰে।
-
বড়ো ভাষা
বড়ো ভাষা (बर’ राव) বড়ো জনগোষ্ঠীৰ মাতৃভাষা আৰু উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ তিব্বত-বৰ্মীয় ভাষাসমূহৰ ভিতৰত কওঁতাৰ সংখ্যাৰে অগ্ৰগণ্য। ই অসমৰ সহ-চৰকাৰী ভাষা, বড়োলেণ্ড স্বায়ত্তশাসিত অঞ্চলৰ চৰকাৰী ভাষা, আৰু ভাৰতৰ সংবিধানৰ অষ্টম অনুসূচীত অন্তৰ্ভুক্ত স্বীকৃত ভাষা।
-
কোকৰাঝাৰ জিলা
কোকৰাঝাৰ জিলা অসমৰ এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ সীমান্তৱৰ্তী জিলা, যি ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰত অৱস্থিত। ই বড়োলেণ্ড স্বায়ত্ত্বশাসিত পৰিষদৰ মুখ্য কাৰ্য্যালয় থকা স্থান হিচাপে আৰু উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চললৈ এক প্ৰৱেশদ্বাৰস্বৰূপ অঞ্চল হিচাপে বিশেষ পৰিচিত।
-
তৰুণ গগৈ
তৰুণ গগৈ (১৯৩৪–২০২০) অসমৰ সবাতোকৈ দীৰ্ঘকালীন সময় মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে দায়িত্ব পালন কৰা ৰাজনীতিবিদ আৰু ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ আগশাৰীৰ নেতা। ২০০১ চনৰ পৰা ২০১৬ চনলৈ মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে তেওঁৰ শাসনকাল, একেৰাহে তিনিবাৰ বিধানসভা নিৰ্বাচনী জয় আৰু মৰণোত্তৰ পদ্মভূষণ লাভ—এইবোৰে তেওঁক অসমৰ আধুনিক ৰাজনৈতিক…
-
নলবাৰী জিলা
নলবাৰী জিলা অসমৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ এখন প্ৰশাসনিক জিলা, যিখন ১৯৮৫ চনত পৃথক জিলা হিচাপে গঠিত হয়। নলবাৰী সদৰক কেন্দ্ৰ কৰি জিলাখনৰ ভূগোল, নদ-নদীজাল, জনবসতি আৰু প্ৰশাসনিক বিন্যাসে ইয়াক অঞ্চলটোৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ একক ৰূপে চিহ্নিত কৰে।
-
ভবেন্দ্ৰ নাথ শইকীয়া
ভবেন্দ্ৰ নাথ শইকীয়া (১৯৩২–২০০৩) অসমৰ আধুনিক সাহিত্য-সংস্কৃতিৰ এক বহুমুখী স্ৰষ্টা, যিনি উপন্যাস, গল্প, নাটক, সম্পাদনা আৰু চলচ্চিত্ৰ—এই সকলো ক্ষেত্ৰতে একেলগে স্থায়ী ছাপ এৰি গৈছে। পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ উচ্চশিক্ষাৰে গঢ় লোৱা যুক্তিবাদী দৃষ্টিভংগী আৰু শিল্পবোধৰ সংমিশ্ৰণেই তেখেতৰ সৃষ্টিৰ এক বিশেষ চিনাকি।
-
২০০৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন
২০০৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন দ্বাদশ অসম বিধানসভা গঠনৰ বাবে অনুষ্ঠিত হোৱা ৰাজ্যিক নিৰ্বাচন। দুটা পৰ্যায়ত ভোটগ্ৰহণ সম্পন্ন হোৱাৰ পাছত কংগ্ৰেছে সৰ্বাধিক আসন লাভ কৰিলেও সংখ্যাগৰিষ্ঠতা নোপোৱাত বড়োলেণ্ড পিপলছ ফ্ৰন্টঘেঁষা নিৰ্দলীয় বিধায়কৰ সমৰ্থনত তৰুণ গগৈৰ নেতৃত্বত চৰকাৰ গঠন হয়।
-
২০১১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন
২০১১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন ত্ৰয়োদশ অসম বিধানসভা গঠনৰ উদ্দেশ্যে ১২৬টা সমষ্টিত দুটা পৰ্যায়ত অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই নিৰ্বাচনত ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছে ৭৮টা আসন লাভ কৰি পুনৰ চৰকাৰ গঠন কৰে, আৰু তৰুণ গগৈয়ে একেৰাহে তৃতীয়বাৰৰ বাবে মুখ্যমন্ত্ৰী হয়।
-
চুতীয়া ৰাজ্য
চুতীয়া ৰাজ্য আছিল ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ পৰা ষোড়শ শতিকাৰ প্ৰথম ভাগলৈকে পূব অসমৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত গঢ় লৈ উঠা এখন বৃহৎ মধ্যযুগীয় ৰাজতান্ত্ৰিক ৰাজ্য। শদিয়াক কেন্দ্ৰ কৰি ই উত্তৰ-পূব সীমান্ত-বাণিজ্য, সাংস্কৃতিক-ধৰ্মীয় প্রতিষ্ঠান আৰু আঞ্চলিক ৰাজনীতিত দীৰ্ঘকাল প্ৰভাৱ বিস্তাৰ কৰিছিল।
-
১৯৮৫ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন
১৯৮৫ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন আছিল অসম আন্দোলনৰ পৰৱৰ্তী সময়ত অনুষ্ঠিত হোৱা এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বিধানসভা নিৰ্বাচন, য’ত নতুন ৰাজনৈতিক ধাৰাই শাসনৰ দিশ সলনি কৰিছিল। দুটা স্তৰত অনুষ্ঠিত এই নিৰ্বাচনত অসম গণ পৰিষদে সৰ্বাধিক আসন লাভ কৰি প্ৰফুল্ল কুমাৰ মহন্তৰ নেতৃত্বত চৰকাৰ গঠন কৰে।
-
বাক্সা জিলা
বাক্সা জিলা অসম ৰাজ্যৰ এখন প্রশাসনিক জিলা, যাৰ সদৰ মুছলপুৰত অৱস্থিত। ২০০৩ চনত বড়োলেণ্ড স্বায়ত্ত্বশাসিত পৰিষদৰ ভিতৰত নতুন জিলা হিচাপে গঠিত এই জিলাখনৰ আয়তন প্ৰায় ২৪০০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ।
-
১৯৭৮ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন
১৯৭৮ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন স্বাধীনোত্তৰ অসমৰ ৭ম বিধানসভা নিৰ্বাচন, য’ত ১২৬খন আসনৰ বাবে ভোটগ্ৰহণ অনুষ্ঠিত হৈছিল। জনতা পাৰ্টিয়ে সৰ্বাধিক ৫৩খন আসন লাভ কৰি গোলাপ বৰবৰাৰ নেতৃত্বত অসমৰ প্ৰথম অকংগ্ৰেছী চৰকাৰ গঠন কৰে, যদিও এই চৰকাৰ অস্থিৰতা আৰু শাসন-সঁচলতাৰ অভাৱত সোনকালেই সংকটত পৰে।