হেমন্ত দত্ত

হেমন্ত দত্ত অসমীয়া নাট্য-সাহিত্য আৰু গীতৰ জগতৰ এক উল্লেখযোগ্য নাম। নাট ৰচনা, মঞ্চাভিনয়, ভ্ৰাম্যমাণ নাটৰ অভিজ্ঞতা, চলচ্চিত্ৰত অভিনয় আৰু পৰিচালনা—এই সকলো ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ উপস্থিতিয়ে আধুনিক অসমীয়া জনসংস্কৃতিৰ বিস্তাৰ আৰু জনপ্রিয়ীকৰণত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা লয়। বিশেষকৈ গীতিকাৰ হিচাপে চলচ্চিত্ৰ আৰু জনপ্ৰিয় গীতৰ বাবে তেওঁ বিপুল সংখ্যক ৰচনা কৰি অসমীয়া সংগীতধাৰাক সমৃদ্ধ কৰে।

জন্ম আৰু পৰিয়াল

হেমন্ত দত্তৰ জন্ম ১৯৪১ চনৰ ২৪ ছেপ্টেম্বৰত অসম ৰাজ্যৰ দৰং জিলাৰ খাৰুপেটীয়াত হয়। তেওঁৰ পিতৃ হলিৰাম দত্ত আৰু মাতৃ বিৰজা বালা দত্ত। পিতৃ-মাতৃৰ চতুৰ্থ সন্তান হিচাপে তেওঁ পৰিয়ালৰ ভিতৰত ডাঙৰ হয়। ২০২৫ চনৰ ১১ আগষ্টত তেওঁৰ মৃত্যু হয়।

শিক্ষা আৰু শিল্প-আকৰ্ষণ

দত্তই স্কুলীয়া শিক্ষা মঙলদৈত গ্ৰহণ কৰে। মঙলদৈত বসবাসৰ সময়ত জ্যেষ্ঠসকলৰ নাট্যাভিনয় দেখাৰ সুযোগে তেওঁক মঞ্চৰ প্ৰতি আকৃষ্ট কৰে। স্কুলীয়া দিনতে নাট ৰচনাৰ অভ্যাস গঢ়ি উঠে আৰু অভিনয়-অনুশীলনৰ সৈতে তেওঁৰ সম্পৰ্ক গভীৰ হয়।

তেওঁৰ কলেজীয়া শিক্ষা ডিব্ৰুগড়ৰ ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ মহাবিদ্যালয়ত সম্পন্ন হয়। এই শিক্ষাজীৱনত তেওঁ সমমনাসহ শিল্প-সাহিত্য-সাংস্কৃতিক পৰিৱেশৰ সান্নিধ্য লাভ কৰে আৰু বন্ধুবৰ্গৰ সৈতে সৃজনশীল কাৰ্যকলাপৰ পৰিসৰ বঢ়ায়।

নাট্যচৰ্চা: ৰচনা আৰু মঞ্চানুভৱ

হেমন্ত দত্তৰ নাট্যজীৱনৰ এটা মনোগ্ৰাহী দিশ হৈছে—শিশু/কৈশোৰ বয়সতেই মঞ্চত দায়িত্ব ল’ব লগা হোৱা অভিজ্ঞতা। তেওঁ অষ্টম শ্ৰেণীত পঢ়ি থাকোঁতেই তেওঁ লিখা এখন নাটত নায়ক চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিবলগীয়া হয়; সেই নাটখনৰ বাবে নিৰ্ধাৰিত অভিনেতা অসুস্থ হোৱাত তেঁৱেই মঞ্চত নামিবলগীয়া হয়। এই ঘটনাই তেওঁক অভিনেতা হিচাপে আগবঢ়াত এক ধৰণৰ টান দি যায় বুলি দেখা যায়।

উৎস-তথ্য অনুসৰি দত্তই এশৰো অধিক নাট ৰচনা কৰিছিল আৰু বহু নাট পৰিচালনাও কৰিছিল। এই পৰিমাণে ৰচনাসম্ভাৰ আৰু পৰিচালনাকাৰ্যই তেওঁৰ নাট্যকাৰ-প্ৰযোজক-অভিনেতা ৰূপ একেলগে প্ৰতিষ্ঠা কৰে।

গীতিকাৰ হিচাপে অবদান

গীত ৰচনাত হেমন্ত দত্তৰ উৎপাদনশীলতা বিশেষভাবে উল্লেখযোগ্য। তেওঁ পাঁচশৰো অধিক গীত ৰচনা কৰিছিল। তেওঁৰ গীতসমূহৰ ভিতৰত জনপ্ৰিয় বুলি উল্লেখ কৰা কিছুমান শিৰোনাম—

• “মই যি বাটেৰে ওলালো আজি”
• “এই আকাশ বৰ বিশাল”
• “তুমি আহিছিলা চেনাই”

তেওঁৰ প্ৰথম গীত ডিব্ৰুগড়ৰ ‘ইণ্ডিয়া ক্লাব’ত ব্ৰজেন দাসে পৰিবেশন কৰিছিল বুলি উৎস-তথ্যত উল্লেখ আছে। পেচাগতভাৱে গীত ৰচনা তেওঁ ১৯৭৭ চনত “নতুন আশা” চলচ্চিত্ৰৰ জৰিয়তে আৰম্ভ কৰে।

অসমীয়া সংগীতজগতৰ কেইবাগৰাকীও কণ্ঠশিল্পীয়ে দত্তৰ কথাৰ গীত গাইছে বুলি তথ্যত উল্লেখ আছে, যেনে—

• জয়ন্ত হাজৰিকা
• জুবিন গাৰ্গ
• চাৰু গোহাঁই
• মালবিকা বৰা
• ডলী ঘোষ
• সমৰ হাজৰিকা

চলচ্চিত্ৰগীত ৰচনাৰ ক্ষেত্ৰতো তেওঁ সক্ৰিয় আছিল। উৎস-তথ্য অনুসৰি তেওঁ “সাদৰী”, “সোণমইনা”, “জীৱন সুৰভি”, “বহাগৰ দুপৰীয়া”, “শেৱালি”, “ইমান মৰম কিয় লাগে”, “এই মৰম তোমাৰ বাবে”, হিয়া দিয়া নিয়া, আৰু নায়ক আদি চলচ্চিত্ৰৰ বাবে গীত লিখিছিল।

“পিতা-পুত্ৰ” চলচ্চিত্ৰত ব্যৱহৃত “বন্ধ কৰিব হাত, বন্ধ কৰিব মাত” শীৰ্ষক ১১৬ শাৰীৰ গীতটিক ‘সৰ্বাধিক দীঘল অসমীয়া গীত’ বুলি কোৱা হয়—এয়া উৎস-তথ্যত উল্লিখিত এক উল্লেখযোগ্য দাবী, যি তেওঁৰ গীত-ৰচনাৰ ব্যাপ্তি আৰু পৰীক্ষণধৰ্মী মনোভাৱৰ ইংগিত দিয়ে।

চলচ্চিত্ৰ আৰু অভিনয়

দত্ত চলচ্চিত্ৰত অভিনেতা হিচাপেও পৰিচিত আছিল। উৎস-তথ্যৰ আধাৰত তেওঁ অভিনয় কৰা বুলি উল্লেখিত কিছুমান ছবিৰ নাম—

• উপপথ
• “অনিৰ্বাণ”
• “ঘৰ সংসাৰ”
• “মন-মন্দিৰ”
• “শেৱালি”
• “প্ৰভাতী পখীৰ গান”
• “বাৰুদ”
• “দীনবন্ধু”

ভ্ৰাম্যমাণ নাটৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ “টাইটানিক” নাটকত কেপ্টেইনৰ চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰিছিল বুলি উল্লেখ আছে; এই তথ্যই তেওঁ ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ জনপ্রিয় মঞ্চ-সংস্কৃতিৰ সৈতে সংযুক্ত আছিল বুলি দেখুৱায়।

পৰিচালক ৰূপেও তেওঁৰ নাম বিশেষভাবে জড়িত উপপথ (১৯৮০) ছবিখনৰ সৈতে; উৎস-তথ্য অনুসৰি তেওঁ এই অসমীয়া চলচ্চিত্ৰখন পৰিচালনা কৰিছিল। চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা, গীত ৰচনা আৰু অভিনয়—তিনিও ক্ষেত্ৰত সক্ৰিয়তা দেখুওৱা বহুমুখী শিল্পীৰ উদাহৰণ হিচাপে তেওঁক ধৰা যায়।

বঁটা আৰু সন্মান

হেমন্ত দত্তই স্বীকৃতি হিচাপে কেইবাটাও সন্মান লাভ কৰিছিল বুলি তথ্যত উল্লেখ আছে। বিশেষভাবে—

• ভবেন বৰুৱা বঁটা (২০১৭)
• ভবেন্দ্ৰ নাথ শইকীয়া বঁটা

উত্তৰাধিকাৰ

হেমন্ত দত্তৰ সৃষ্টিশীল জীৱনৰ মূল বৈশিষ্ট্য হৈছে—ভাষা-সংস্কৃতিৰ জনপ্ৰিয় মাধ্যমসমূহ (মঞ্চনাট, ভ্ৰাম্যমাণ, চলচ্চিত্ৰ আৰু গীত)ক একেলগে আগবঢ়োৱা। এশৰো অধিক নাট আৰু পাঁচশৰো অধিক গীতৰ ৰচনাসম্ভাৰে তেওঁক এক উৎপাদনশীল ৰচয়িতা হিচাপে চিহ্নিত কৰে। লগতে উপপথৰ দৰে চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনাৰ জৰিয়তে তেওঁ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ-সংস্কৃতিতো নিজস্ব চিহ্ন এৰি যায়।

আৰু চাওক

• দৰং জিলা
• মঙলদৈ
• উপপথ
• ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ মহাবিদ্যালয়
• জয়ন্ত হাজৰিকা
• জুবিন গাৰ্গ
• হিয়া দিয়া নিয়া
• নায়ক (চলচ্চিত্ৰ)