হিন্দু দেৱী
১৯২ প্ৰবন্ধ
-
অষ্টলক্ষ্মী
অষ্ট লক্ষ্মী (अष्टलक्ष्मी, "আঠগৰাকী লক্ষ্মী") বা অষ্টলক্ষ্মী হৈছে সম্পদৰ হিন্দু দেৱী লক্ষ্মীৰ আঠটা স্বৰূপ। তেওঁ সম্পদৰ আঠটা উৎসক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। অষ্ট লক্ষ্মীৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত "সম্পদ"ৰ অৰ্থ হৈছে সমৃদ্ধি, উৰ্বৰতা, সৌভাগ্য, সুস্বাস্থ্য, জ্ঞান, ধৈৰ্য, সন্তান আৰু শক্তি।
-
ইছাক্কি
ইছাক্কি (তামিল: இசக்கி), বা ইছাক্কি আম্মান এগৰাকী লোক হিন্দু দেৱী। ইছাক্কি শব্দটো সংস্কৃত যক্ষীৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে।প্ৰাকৃতত ইয়াক যক্কিৰ বুলি কোৱা হৈছে। তামিলনাডুৰ দক্ষিণ ভাৰতীয় জিলা বিশেষকৈ কন্যাকুমাৰী, তিৰুনেলভেলী আৰু চেলেম জিলাৰ কিছুমান হিন্দু সম্প্ৰদায়ৰ মাজত এইগৰাকী দেৱী জনপ্ৰিয়।
-
ঈশ্বৰী
ঈশ্বৰী (সংস্কৃত: ईश्वरी, ৰোমানীকৃত: Īśvarī) সংস্কৃত মূলৰ হিন্দু উপনাম৷ এই শব্দই ইশ্বৰৰ সমকক্ষ ঐশ্বৰিক নাৰী দেৱীসকলক বুজায়। ইয়াৰ উপৰিও ই এটা শব্দ যিয়ে শক্তি বা ত্ৰিমূৰ্তিৰ নাৰী শক্তিক অৰ্থাৎ সৰস্বতী, লক্ষ্মী আৰু পাৰ্বতীক বুজায়।
-
একবীৰা দেৱী
একবীৰা (একভীৰা বুলিও বানান কৰা হয়) এগৰাকী হিন্দু দেৱী; দেৱী পাৰ্বতী, যমাই দেৱী আৰু ৰেণুকা দেৱীৰ ৰূপ বুলি গণ্য কৰা হয়। তেওঁ কোলি জনগোষ্ঠীৰ আৰু চন্দ্ৰসেনীয় কায়স্থ প্ৰভু সম্প্ৰদায়ৰো কুলদেৱী। প্ৰতি বছৰে কোলিসকলে একবীৰাক সন্মান জনায় আৰু কাৰ্লা গুহাত এই উৎসৱ পালন কৰে।
-
কমলাকামিনী
কমলা (कमला),কমলাত্মিকা (कमलात्मिका) বা কমলাকামিনী হৈছে হিন্দু ধৰ্মৰ এগৰাকী দেৱী। তেওঁৰ সুন্দৰ দিশটো হৈছে পৰিপূৰ্ণতা। তেওঁক দশম আৰু অন্তিম মহাবিদ্যা ("মহান জ্ঞান") বুলি বিশ্বাস কৰা হয় আৰু সকলো মহাবিদ্যাৰ দৰে পাৰ্বতীৰ এক প্ৰকাৰ। কেতিয়াবা, তেওঁক লক্ষ্মীৰ তান্ত্ৰিক ৰূপ বুলিও গণ্য কৰা হয়।
-
কাটেৰী আম্মান
কাটেৰী আম্মান (காட்டேரி அம்மன்) বা সংক্ষিপ্ত ৰূপত কাটেৰী হৈছে এগৰাকী হিন্দু দেৱী। তেওঁৰ পূজাৰ উৎপত্তি যিটো হিন্দু ধৰ্মৰ অধীনত শ্ৰেণীভুক্ত দ্ৰাবিড় লোকধৰ্মৰ পৰা হৈছে। তামিলনাডুত তেওঁক প্ৰায়ে পাৰ্বতীৰ ৰূপ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। তেওঁক কোনো এখন চহৰৰ ৰক্ষক দেৱতা হিচাপে পূজা কৰা হয়।
-
কুব্জিকা
কুব্জিকা (कुब्जिक) হৈছে অসিদ্ধান্তিক মন্ত্ৰ মাৰ্গ সম্প্ৰদায়ৰ এটা পন্থা কুব্জিকামতৰ প্ৰাথমিক দেৱতা। তেওঁ বক্ৰেশ্বৰী, বক্ৰিকা, চিঞ্জিনি আদি নামেৰেও জনাজাত। আদিশক্তিৰ অন্যতম মূল দিশ হিচাপে কুবজিকাৰ পূজা খ্ৰীষ্টীয় দ্বাদশ শতিকাত এক মূখ্য পূজা হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল।
-
কোলাৰম্মা
কোলাৰম্মা (ইংৰাজী: Kolaramma) ভাৰতৰ কৰ্ণাটকৰ কোলাৰ চহৰৰ প্ৰধান উপাস্য দেৱী। কোলাৰাম্মা মন্দিৰটো বহু হাজাৰ বছৰ পুৰণি আৰু চোল ৰাজবংশৰ দ্বাৰা দক্ষিণ ভাৰতীয় শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। দেৱী পাৰ্বতীক কোলাৰৰ মানুহে কোলাৰম্মা বুলি পূজা কৰে।
-
গজলক্ষ্মী
গজলক্ষ্মী এগৰাকী হিন্দু দেৱী। হাতীৰ সৈতে থকা এইগৰাকী লক্ষ্মী, হিন্দু দেৱী লক্ষ্মীৰ অষ্টলক্ষ্মী ৰূপবোৰৰ ভিতৰত এটা। এই ৰূপত দেৱীক পদুমৰ ওপৰত বহি থকা আৰু তেওঁৰ দুয়োফালে দুটা হাতীৰে চিত্ৰিত কৰা হৈছে। তেওঁক পদ্মাসনেৰে যোগিক ভঙ্গীত বহি থকা বুলি দেখুওৱা হয়, ইয়াৰোপৰি তেওঁ চতুৰ্ভূজা।
-
জয়ন্তী
জয়ন্তী (जयन्ती, ) হিন্দু পৌৰাণিক কাহিনীৰ এটা চৰিত্ৰ। তেওঁ দেৱৰ ৰজা আৰু স্বৰ্গৰ শাসক ইন্দ্ৰ আৰু তেওঁৰ পত্নী শচীৰ কন্যা। জয়ন্তীক শুক্ৰ গ্ৰহৰ দেৱতা আৰু অসুৰৰ গুৰু শুক্ৰৰ পত্নী বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। তেওঁলোকৰ মিলনৰ ফলত এগৰাকী কন্যা দেৱায়নীৰ জন্ম হয়। জয়ন্তীক জয়ন্তৰ ভগ্নী বুলিও বৰ্ণনা কৰা হৈছে।
-
জ্যেষ্ঠা (দেৱী)
জ্যেষ্ঠা (ज्येष्ठा) হৈছে অশুভ বস্তু আৰু দুৰ্ভাগ্যৰ হিন্দু দেৱী। তেওঁক সৌভাগ্য আৰু সৌন্দৰ্যৰ দেৱী লক্ষ্মীৰ জ্যেষ্ঠা ভগ্নী আৰু তেওঁৰ বৈপৰীত্যৰ শক্তি বুলি গণ্য কৰা হয়। ঘাইকৈ অশুভ ঠাই আৰু পাপীসমূহৰ সৈতে দেৱী জ্যেষ্ঠাৰ সম্পৰ্ক স্থাপন কৰা হয়।
-
তাপ্তি (দেৱী)
তাপ্তি বা তাপতী (तपती) হিন্দু ধৰ্মৰ এগৰাকী দেৱী। তেওঁক তাপ্তি নদীৰ দেৱী আৰু দক্ষিণৰ মাতৃ-দেৱী বুলিও জনা যায় য'ত তেওঁ পৃথিৱীলৈ তাপ কঢ়িয়াই আনে। হিন্দু গ্ৰন্থানুসৰি, তাপ্তি সূৰ্যৰ এগৰাকী পত্নী ছায়া আৰু সূৰ্যৰ (সূৰ্য দেৱতা) কন্যা আছিল।
-
তাৰা (হিন্দু দেৱী)
তাৰা (সংস্কৃত: तारा) হিন্দু ধৰ্ম বিশ্বাসত সুখ আৰু ৰক্তক্ষৰণৰ দেৱী। নেপাল আৰু তিব্বতত তেওঁক "জ্ঞানৰ দেৱী" বুলি জনা যায়। তাৰা বৃহস্পতি গ্ৰহক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হিন্দু দেৱতা বৃহস্পতিৰ পত্নী।
-
ধিষণা
ধিষণা (সংস্কৃত: धिषणा) হিন্দু ধৰ্মত সমৃদ্ধিৰ দেৱী বুলি গণ্য কৰা হয়। চাৰিবেদৰ অন্যতম ঋগবেদৰ মণ্ডল সম্পৰ্কীয় প্ৰায়বোৰ গীতত ধিষণাৰ উল্লেখ পোৱা যায়। তেওঁক অগ্নি, সূৰ্য্য, চন্দ্ৰ আৰু তৰাৰ দেৱী হিচাপেও উল্লেখ কৰা হৈছে।
-
নাগনেচিয়া মাতা
নাগনেচিয়া মাতা বা নাগানেচি মাতা (চক্ৰেশ্বৰী বুলিও জনা যায়) হিন্দু দেৱী দেৱীৰ এটা ৰূপ। তেওঁ বিকানেৰ ৰাজ্যৰ মাৰৱাৰ ৰাজ্যৰ ৰাথোৰ ৰাজপুতসকলৰ কুলদেৱী আৰু তেওঁৰ মূল মন্দিৰ ৰাজস্থানৰ যোধপুৰৰ ওচৰৰ নগানা গাঁৱত অৱস্থিত।
-
নাগলক্ষ্মী
নাগলক্ষ্মী (नागलक्ष्मी; nāgalakṣmī) এগৰাকী নাগ দেৱী আৰু হিন্দু পৌৰাণিক কাহিনীত উল্লেখ কৰা বিষ্ণুৰ দুখন পৰ্বতৰ ভিতৰত অন্যতম নাগৰাজ (সৰ্পৰ ৰজা) শেষৰ পত্নী। তেওঁক ক্ষীৰসাগৰ নামৰ দিব্য মহাসাগৰৰ অৱতাৰ বুলি গণ্য কৰা হয়।
-
নাগ্নজিতী
নাগ্নজিতী (नाग्नजिती)ক সত্যা আৰু নপিন্নাই বুলিও কোৱা হয়৷তেওঁ হিন্দু দেৱতা কৃষ্ণৰ আঠগৰাকী পত্নীৰ গোট অষ্টভাৰ্যাৰ পঞ্চম। বৈষ্ণৱ গ্ৰন্থত নাগ্নজিতীক লক্ষ্মীৰ তৃতীয় দিশ নীলাদেৱীৰ অৱতাৰ বুলি কোৱা হয়।
-
নীলা দেৱী
নীলা দেৱী ( Nila Devi), এগৰাকী আঞ্চলিক হিন্দু দেৱী আৰু শ্ৰীদেৱী আৰু ভূদেৱীৰ সৈতে বিষ্ণুৰ তৃতীয় গৰাকী সহধৰ্মিনী। কৃষ্ণৰ ৰূপত বিষ্ণুৰ অৱতাৰৰ সময়ত তেওঁ বিষ্ণুৰ সহধৰ্মিনী হয়। এই গৰাকী দেৱী দক্ষিণ ভাৰতত জনপ্ৰিয়, বিশেষকৈ তামিল সংস্কৃতিত বিষ্ণুৰ সহধৰ্মিনী হিচাপে তেওঁ পৰিচিত।
-
প্ৰত্যঙ্গিৰা
প্ৰত্যঙ্গিৰা (प्रत्यङ्गिरा) হৈছে শক্তিৰ সৈতে জড়িত এগৰাকী হিন্দু দেৱী। তেওঁক অথৰ্ৱণ ভদ্ৰকালী, নৰসিংহী আৰু সিংহমুখা লক্ষ্মী বুলিও কোৱা হয়। তেওঁ হৈছে দেৱী চণ্ডী বা দুৰ্গাৰ অৱতাৰ তথা বিষ্ণুৰ অৱতাৰ নৰসিংহৰ দৈৱিক শক্তি। প্ৰত্যঙ্গিৰাক এক মতা সিংহৰ মুখৰ সৈতে এগৰাকী শক্তিশালী দেৱী বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।
-
পৰ্ণশৱৰী
পৰ্ণশৱৰী (IAST: Parnashabarī, তিব্বতী: লোমাগ্যুমা, সংস্কৃত: पर्णशबरी), যাক পৰনসৱৰী (পৰনসবৰী) বুলিও বানান কৰা হয়, হৈছে ৰোগৰ বৌদ্ধ দেৱতা হিচাপে গ্ৰহণ কৰা হিন্দু দেৱতা, যাৰ পূজাই মহামাৰীৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱৰ পৰা ফলপ্ৰসূ সুৰক্ষা প্ৰদান কৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।
-
বগলামুখী
বগলামুখী বা বগলা (बगलामुखी) হ'ল হিন্দু ধৰ্মৰ দহগৰাকী তান্ত্ৰিক দেৱ-দেৱীৰ এগৰাকী সদস্য, তেওঁ মহাবিদ্যাৰ অন্যতম। দেৱী বগলাই তেওঁ ভক্ত সকলৰ ভ্ৰম আৰু বিভ্ৰান্তি (বা ভক্তৰ শত্ৰু সকলৰ) নিজৰ গদাৰে চূৰমাৰ কৰে। বগলা শব্দটো ভল্গা (অৰ্থাৎ লাগাম) শব্দৰপৰা আহিছে, যিটো পিছলৈ ভগ্লা আৰু শেষত বগ্লা হয়।
-
বহুচৰা মাতা
বহুচৰা মাতা (बहुचरा माता) হৈছে সতীত্ব আৰু উৰ্বৰতাৰ এগৰাকী হিন্দু দেৱী। তেওঁ হিংলাজ বা হিংগুলা দেৱীৰ অৱতাৰ। গুজৰাট আৰু ৰাজস্থানৰ অন্যান্য দৈৱিক চৰিত্ৰৰ দৰে বহুচৰা মাতা চাৰণ কুলজাত। দেৱী বহুচৰা বাপলদানজী দেথাৰ জীয়ৰী আছিল। তেওঁক হিজৰা সম্প্ৰদায়ৰ পৃষ্ঠপোষক বুলিও গণ্য কৰা হয়। .
-
বালাম্বিকা
বালাম্বিকা (ইংৰাজী: Balambika) সাধাৰণতে দক্ষিণ ভাৰতৰ হিন্দু ধৰ্মত বৰ্ণিত এগৰাকী দেৱী। এই দেৱীক “বালা” বুলিও জনা যায়৷ এই গৰাকী দেৱীৰ নাম বালাম্বিকাৰ অৰ্থ হৈছে "জ্ঞানৰ দেৱী", বা "শিশু দেৱী"। বালাম্বিকাৰ বৰ্ণনা তেওঁৰ পবিত্ৰ গ্ৰন্থ বালাম্বিকা দশকমত পোৱা যায়।
-
বিপত্তাৰিণী
বিপত্তাৰিণী বা বিপদতাৰিণী এগৰাকী হিন্দু দেৱী। এইগৰাকী দেৱী বাংলাদেশ, পশ্চিম বংগ, উৰিষ্যা, অসম আৰু ইয়াৰ সমীপৱৰ্তী অঞ্চল সমূহত পূজিত। তেওঁ দেৱী সংকটতাৰিণীৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। এইগৰাকী দেৱীক দুৰ্গা দেৱীৰ ১০৮টা অৱতাৰৰ মাজৰ এটা স্বৰূপ বুলি কোৱা হয়। বিপদ মুক্ত হ'বৰ বাবে ভক্তই এইগৰাকী দেৱীৰ পূজা কৰে।
-
বিশালাক্ষী মন্দিৰ
বিশালাক্ষী মন্দিৰ (ইংৰাজী: Vishalakshi Temple) বিশালাক্ষী গৌৰী মন্দিৰ আৰু বিশালাক্ষী আম্মা কোভিল বুলিও জনাজাত এই মন্দিৰটো বাৰাণসীৰ এটা অন্যতম বিখ্যাত হিন্দু মন্দিৰ। এই মন্দিৰটো পাৰ্বতী দেৱীৰ এটা অৱতাৰ বুলি গণ্য কৰা বিশালাক্ষী দেৱীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত।
-
বৈষ্ণো দেৱী
বৈষ্ণো দেৱী (Vaishno Devi) কিছু বিশ্বাস মতে হিন্দু মাতৃ দেৱী দুৰ্গাৰ ৰূপ আৰু আন কিছু বিশ্বাসত তেওঁ লক্ষ্মী দেৱীৰ ৰূপ। তেওঁক মাতা ৰাণী, ত্ৰিকুতা, অম্বে আৰু বৈষ্ণৱী বুলিও জনা যায়। বৈষ্ণো দেৱীক মহাকালি, মহালক্ষ্মী আৰু মহাসৰস্বতী দেৱীৰ সংযুক্ত অৱতাৰ হিচাপে পূজা কৰা হয়।
-
ব্ৰহ্মাণী
ব্ৰহ্মাণী (ब्रह्माणी) বা ব্ৰাহ্মী (ब्राह्मी) মাতৃকা বা সপ্ত মাতৃকা অৰ্থাৎ সাতগৰাকী মাতৃ দেৱীৰ অন্যতম। তেওঁ সৰস্বতীৰ এক ৰূপ আৰু হিন্দু ধৰ্মৰ সৃষ্টিৰ দেৱতা ব্ৰহ্মাৰ শক্তি হিচাপে গণ্য কৰা হয়। কথিত আছে যে এবাৰ ব্ৰহ্মাই পৃথিৱী সৃষ্টিৰ বাবে ধ্যান কৰোঁতে তেওঁৰ শৰীৰ দুটা ভাগত বিভক্ত হয়।
-
মাচিলোট ভগৱতী
মাচিলোট ভগৱতী ( Muchilot Bhagavathi) উত্তৰ মালাবাৰৰ ভানিয়াৰ সম্প্ৰদায়ৰ টিউটেলাৰী দেৱতা। শিৱালয় ষ্টোথ্ৰামত উল্লেখ কৰা ১০৮টা শিৱ মন্দিৰৰ সৈতে মিল থকা উত্তৰ কেৰালা ত বিস্তৃত ১০৮টা মাচিলোট মন্দিৰ আছে।
-
মালিকপুৰথাম্মা
মালিকপুৰথাম্মা (মালয়ালম: മാളികപ്പുറത്തമ്മ) হৈছে সবৰীমালা আয়াপ্পা মন্দিৰৰ এটা সৰু মন্দিৰত সন্নিৱিষ্ট এগৰাকী হিন্দু দেৱী। মূল আয়াপ্পা মন্দিৰৰ পিছত মালিকাপুৰাথম্মা মন্দিৰ দৰ্শন কৰা হয়। মন্দিৰ কমপ্লেক্সৰ মণিমন্দপামৰ সন্মুখত মালিকপুৰথাম্মা মন্দিৰ।
-
লজ্জা গৌৰী
লজ্জা গৌৰী (Lajja Gauri) প্ৰাচুৰ্য, উৰ্বৰতা আৰু যৌনতাৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এগৰাকী পদুম ফুলৰ দৰে মুৰযুক্ত হিন্দু দেৱী। তেওঁক লজ্জা বা লাজ দেৱী বুলিও অভিহিত কৰা হয়। তেওঁক কেতিয়াবা গৰ্ভধাৰণৰ বাহ্যিক লক্ষণ অবিহনে প্ৰসৱ ভংগীত দেখুওৱা হয়। তেওঁ অশাস্ত্ৰীয় লৌকিক দেৱী।