অসমৰ নদী
৩৩ প্ৰবন্ধ
-
ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদ
ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদ এছিয়াৰ অন্যতম দীঘল আৰু ভাৰত-অসমৰ প্ৰধান নদী-ব্যৱস্থা, যাৰ পানী-প্ৰবাহে ভৌগোলিক গঠন, কৃষি, বাণিজ্য আৰু জনজীৱনত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছে। ই দিহাং, দিবাং আৰু লোহিতৰ সন্মিলনৰ পাছত অসমত “ব্ৰহ্মপুত্ৰ” নামেৰে বিস্তৃত ৰূপ লয়, আৰু আগবঢ়ি গৈ বাংলাদেশত যমুনা নামেৰে গংগাৰ সৈতে মিলি বঙ্গোপসাগৰ…
-
দিহিং নদী
দিহিং নদী (বা বুঢ়ী দিহিং) ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদৰ এটি ডাঙৰ উপনৈ, যি অৰুণাচল প্ৰদেশ আৰু উজনি অসমৰ মাজেৰে বৈ গৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰত মিলিত হয়। ই একে সময়তে উজনি অসমৰ ঐতিহাসিক ৰাজনীতি, সীমান্ত-প্ৰশাসন আৰু নদী-ভূগোলৰ বৃহৎ পৰিবৰ্তনৰ সাক্ষী।
-
সোৱণশিৰি নদী
সোৱণশিৰি নদী ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ উত্তৰ পাৰৰ এক বৃহৎ উপনৈ, যি চীনৰ অধীনত থকা তিব্বত অঞ্চলৰ হিমালয়ৰ পৰা উৎপত্তি লৈ অৰুণাচল প্ৰদেশ আৰু অসমৰ মাজেদি বৈ গৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰত মিলি যায়। ই দৈৰ্ঘ্য, অৱবাহিকা আৰু জলযোগানৰ দিশত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীপৰিয়ালত বিশেষ গুৰুত্ব বহন কৰে।
-
দিখৌ নদী
দিখৌ নদী (Dikhow River) ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদৰ দক্ষিণ পাৰৰ এখন উপনৈ। নদীখনৰ উৎপত্তি নাগালেণ্ডত আৰু তাৰপৰা ই অসমৰ শিৱসাগৰ জিলাৰ মাজেৰে বৈ দিখৌমুখত ব্ৰহ্মপুত্ৰত মিলিছে। নদীখনৰ দৈৰ্ঘ্য প্ৰায় ২০০ কিঃমিঃ আৰু ইয়াৰ অৱবাহিকাই প্ৰায় ৪,৩৭২ বৰ্গ কিঃমিঃ অঞ্চল আগুৰি আছে।
-
কপিলী নদী
কপিলী নদী (Kopili River) ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদৰ এখনি দক্ষিণবাহিনী উপনৈ। কপিলী নৈ মেঘালয় মালভূমিৰ পৰা উৎপত্তি হৈ ডিমা হাছাও জিলাৰে অসমত প্ৰৱেশ কৰিছে। তাৰপিছত ই পশ্চিম কাৰ্বি আংলং জিলা, কাৰ্বি আংলং জিলা, হোজাই জিলা, নগাঁও জিলা, মৰিগাঁও জিলাৰ মাজেৰে বৈ কামৰূপ মহানগৰ জিলাত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদত পৰিছে।
-
কলং নদী
কলং নদী নাইবা কৈলাং (Kolong) হৈছে ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ এখন উপনদী। এই নদীখন নগাঁও জিলাৰ জখলাবন্ধাৰ হাতীমূৰা অঞ্চলৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ পৰা আঁতৰি গৈছে আৰু গুৱাহাটীৰ কাষৰ কলংপাৰত সমাপ্ত হৈছে। উপনদীখন প্ৰায় ২৫০ কিলোমিটাৰ (১৬০ মিঃ) দীঘল আৰু নদীখন নগাঁও, মৰিগাঁও আৰু কামৰূপ জিলাসমূহৰ মাজেৰে প্ৰবাহিত হৈছে।
-
জীয়া ভৰলী
জীয়া ভৰলী নৈ (পুৰণি নাম ভৰলী নৈ), ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ এখন উল্লেখযোগ্য উপনৈ। ই অৰুণাচল প্ৰদেশৰ টাৱাং জিলাৰ গৌৰী ছেন পৰ্বতৰ এটা হিমবাহৰ পৰা কামেং নৈৰ উৎপত্তি হৈছে। বৰ্তমান ই অৰুণাচল প্ৰদেশত কামেং নৈ আৰু অসমত জীয়া ভৰলী বুলি জনা যায়। জীয়া ভৰলী দীঘে প্ৰায় ২৬৪ কিঃমিঃ (১৬৪ মাইল)।
-
বৰাক নদী
বৰাক নদী (Barak River, বব়াক নদী) হৈছে দক্ষিণ অসমৰ মুখ্য নদী। মণিপুৰ পাৰ্বত্য অঞ্চলৰ লোকসকল বিশেষকৈ এই নদীৰ ওপৰতে নিৰ্ভৰশীল। বৰাইল শ্ৰেণীৰ মুক্ৰু (Mukru) নামৰ ঠাইৰ পৰা এই নদীখনৰ উৎপত্তি হৈছে। নদীখনৰ দৈৰ্ঘ্য হৈছে ৯০০ কিঃমিঃ (৫৬০ মাইল)।
-
মানস নদী
মানস নদী বা মানাহ নদী (ইংৰাজী: Manas River) ভাৰতৰ পূৱ প্ৰান্তৰ ৰাজ্য অসমৰ এখন উল্লেখযোগ্য নদী। যোগিনীতন্ত্ৰমতে প্ৰাচীন কামৰূপ ৰাজ্যক যি চাৰিটা পীঠত ভাগ কৰা হৈছিল তাৰে ৰত্নপীঠ আৰু কামপীঠৰ মধ্যৱৰ্তী সীমা আছিল মানাস (মানস)। মানস নদী দক্ষিণ ভুটান আৰু ভাৰতৰ সীমামুৰীয়া অঞ্চলৰ এটা জলপ্ৰবাহ।
-
অসমৰ নদীসমূহৰ তালিকা
অসমৰ বুকুত নদী, উপনৈ, জান, জুৰি, লুইতৰ পৰা বৰাকলৈ, দিখৌৰ পৰা সোৱণশিৰিলৈ এই নদ-নদী বোৰ অসমৰ মানুহৰ সভ্যতা-সংস্কৃতিৰ বাবে বৰ মূল্যবান। অসমৰ সৰু-বৰ বহুত নৈত পানীৰদ্বাৰা ভালে মান জলসিঞ্চন আৰু খোৱা পানী যোগান আঁচনি কাৰ্য্যকৰি কৰা হৈছে। বৰ্ত্তমান বহুত নদ-নদী অতি অৱহেলিত অৱস্থাত আছে।
-
ভোগদৈ নদী
ভোগদৈ নদী (Bhogdoi River) ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদৰ এখন দক্ষিণ বাহিনী উপনদী। নগা পাহাৰৰ পৰা উৎপত্তি হৈ ই যোৰহাট চহৰৰ মাজেদি প্ৰবাহিত হৈছে আৰু অন্য এখন নদীৰ সৈতে মিলিত হৈ নদীখনৰ নাম গেলাবিল হৈ যায় আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰত লগ লাগে। পূৰ্বতে ভোগদৈ নদী খনৰ নাম আছিল দিচৈ। ইয়াৰ পুৰণা সুঁতিটো বৰ্তমান মৰিদিচৈ নামেৰে জনাজাত।
-
সোণকোষ নদী
সোণকোষ বা গদাধৰ বা স্বৰ্ণকোষ ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদৰ উত্তৰবাহিনী উপনৈ। ইয়াৰ উদ্ভৱ উত্তৰ ভূটানত। ই ভাৰতৰ অসম ৰাজ্যত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদত লগ লাগিছে। সোণকোষ নদী বিভিন্ন অঞ্চলত বিভিন্ন নামেৰে বৈ যায়। এইখন নদীক ঠাই বিশেষে স্বৰ্ণকোষ, সোণকোষ আৰু গদাধৰ নামেৰেও জনা যায়। আন কিছুমান ঠাইত ই গংগাধৰ নদী নামেৰে পৰিচিত।
-
দিচাং নদী
দিচাং নদী হৈছে ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ দক্ষিণ পাৰৰ উপনদী। এই নদীৰ দৈৰ্ঘ্য ২৩০ কিঃমিঃ আৰু অৱবাহিকাৰ কালি ৩৯৫০ বৰ্গ কিঃমিঃ।
-
বৰনদী
বৰনদী অসমৰ পশ্চিম-উত্তৰ দিশত অৱস্থিত। ব্ৰিটিছসকলৰ শাসন কালত অসমৰ এই নদীখনে কামৰূপ জিলা আৰু দৰং জিলাক পৃথক কৰিছিল। ইয়াৰ নামটো বাৰা/বড়ো/বদা নদীৰপৰা উৎপত্তি হৈছে।
-
জাঁজী নদী
জাঁজী নদী (Jhanji River) হৈছ ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ উত্তৰ পাৰৰ উপনৈ। এই নদীখনে অসমৰ যোৰহাট আৰু শিৱসাগৰ জিলাৰ সীমা নিৰ্ধাৰণ কৰিছে। নাগালেণ্ডৰ মোককচাং নগৰৰ উত্তৰ দিশৰ কোনো এক ঠাইৰপৰা জাঁজী নদীৰ উৎপত্তি হৈছে। ১৯১৭ চনৰ মানচিত্ৰৰ মতে, জাঁজী নদী খনৰ দীঘ ১০৭ কি:মি: আৰু অৱবাহিকাৰ কালি ১৩৫০ বৰ্গ কি:মি:।
-
ধনশিৰি নদী
ধনশিৰি নদী (Dhansiri River) হৈছে অসমৰ গোলাঘাট জিলা আৰু নাগালেণ্ডৰ ডিমাপুৰ জিলাৰ মুখ্য নদী। এই নদীখন নাগালেণ্ডৰ লাইছাং শৃংগ (Laisang peak)ৰ পৰা উৎপত্তি হৈছে। ইয়াৰ মুঠ দৈৰ্ঘ্য হৈছে ৩৫২ কিঃমিঃ। ই দক্ষিণৰ পৰা উত্তৰলৈ বৈ গৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীত পৰিছেগৈ। এই নদীৰ অৱবাহিকাৰ মুঠ কালি হৈছে ১২২০ বৰ্গ কিঃমিঃ।
-
নামদাং নদী
নামদাং নদী হৈছে দিখৌ নদীৰ উপনদী। নামদাং নদীখন নগাপাহাৰৰ পাদদেশত উৎপত্তি হৈছে।
-
ডিব্ৰু নদী
ডিব্ৰু নদী (Dibru River) হৈছে ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উপনদী। অসমৰ বুঢ়ী দিহিং সংৰক্ষিত বনাঞ্চলৰ মাজৰ খেৰেম নামৰ ঠাইত ডিব্ৰু নদীৰ উৎপত্তি হৈছে। এই নদীখন ডিব্ৰুগড় জিলাত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ লগ লাগিছে।
-
পাগলাদিয়া নদী
পাগলাদিয়া নদী (Pagladiya River) বা পাগ্লাদিয়া নদী ভাৰতৰ অসম ৰাজ্যৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদৰ উত্তৰবাহিনী উপনদী। পাগলাদিয়া নদীৰ উদ্গম স্থান হৈছে ভূটান পাহাৰৰ দেওথাং। ই ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ সৈতে মিলিত হোৱাৰ আগতে অসমৰবাক্সা জিলা আৰু নলবাৰী জিলাৰ মাজেৰে বৈ গৈছে।
-
ৰঙানৈ
ৰঙানৈ/ৰঙানদী (Ranganoi, Ranganadi) লখিমপুৰ জিলাৰ এখন প্ৰধান নদী, সোৱণশিৰিৰ অন্যতম উপনৈ। ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য ১৫০ কিল'মিটাৰ।
-
দিচৈ নদী
অসমৰ ইতিহাসত বিশেষভাৱে উল্লিখিত এখন নদীৰ নাম হৈছে দিচৈ। নৈখনৰ বৰ্তমানৰ নাম ভোগদৈ বুলি জনা যায়। কোৱা হয় যে দিচৈ নদীৰ উৎপত্তিস্থল নাগালেণ্ডৰ চামটাং অঞ্চল। নগা পাহাৰৰ পৰা বৈ অহা দিচৈ নৈক আহোম ৰজা গৌৰীনাথ সিংহৰ দিনত পানীৰ অভাৱ পূৰ কৰিবলৈ ৰাজধানী যোৰহাটৰ মাজেৰে বোৱাই নিয়াৰ আঁচনি লোৱা হয়।
-
কাকডোঙা নদী
কাকডোঙা নদী ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উপনদীৰ এক উপনৈ। অসমৰ যোৰহাট আৰু গোলাঘাট জিলাৰ সীমা ৰেখা। নদীখনৰ পুৰিণ নাম দিলশিৰি। কোনোৱে দিলখিৰি বুলি উচ্চাৰণ কৰে। নৈখন নাগালেণ্ডৰ মোককচাং জিলাৰ উত্তৰাংশত ৰংপং নৈ নামে ওলাইছে।
-
ডিমৌ নদী
ডিমৌ নদী হৈছে দিচাঙ নদীৰ উপনদী। এই নদীখনৰ দৈৰ্ঘ্য ৫৮ কি:মি: আৰু অৱবাহিকাৰ কালি ৩২০ বৰ্গ কি:মি:।
-
বুৰৈ নদী
বুৰৈ নদী(ইংৰাজী: Buroi River) ভাৰতৰ উত্তৰ-পূবৰ ৰাজ্য অসমৰ বিশ্বনাথ জিলাৰ গহপুৰ মহকুমাৰ টকৌবাৰী গাওঁ-পঞ্চায়ত অন্তৰ্গত বুৰৈঘাট নামে গাঁৱত অবস্থিত। ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ উপনদীসমূহৰ ভিতৰত বুৰৈ নদীও এক উপনৈ। বুৰৈ নদী ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ উত্তৰ বাহিনী উপনৈ। বুৰৈ নদী গহপুৰৰ অন্যতম এক বনভোজস্থলী হিচাপে জনাজাত।
-
কৃষ্ণাই নদী
কৃষ্ণাই নদী হৈছে ভাৰতৰ অসম ৰাজ্যৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ এখন উপনদী। কৃষ্ণাই নদী মেঘালয়ৰ পশ্চিম গাৰো পাহাৰত উৎপন্ন হৈছে। কৃষ্ণাই নদী গোৱালপাৰা জিলাৰ মাটিয়াত দুধনৈ নদীৰ সৈতে মিলিত হয় আৰু তাৰ পিছত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ সৈতে সঙ্গম ৰখাৰ আগতে মৰনৈ নদী হিচাপে নাম লৈছে।
-
চম্পাৱতী নৈ
চম্পাৱতী নৈ ভাৰত উপমহাদেশৰ অসম ৰাজ্যৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ উপনৈ। চম্পাৱতী নৈৰ তিনিটা উপনৈ আছে - ভূৰ নদী (মোৰা ভূৰ নদীকে ধৰি), লোপানী আৰু ঢল পানী, যিবোৰ ভূটানৰ পাহাৰৰ পৰা উৎপত্তি হৈছে।
-
দৰিকা নদী
দৰিকা নদী হৈছে উজনি অসমৰ এখন উল্লেখযোগ্য নদী। শিৱসাগৰ জিলাৰ নাজিৰা মহকুমাৰ চণ্টক চাহ বাগিছাৰ পূবত থকা নগা পাহাৰৰ নামনি অংশৰ পৰা এই নদীখনৰ উৎপত্তি হৈছে।
-
ভৰলু নদী
ভৰলু নদী (Bharalu River) ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদৰ এখনি দক্ষিণবাহিনী উপনৈ। ভৰলু নৈ মেঘালয়ৰ খাচী পাহাৰত উৎপত্তি হৈ কামৰূপ মহানগৰ জিলাৰে অসমত প্ৰৱেশ কৰিছে। অসমত প্ৰৱেশ কৰাৰ পিছত ই গুৱাহাটী মহানগৰৰ মাজেৰে বৈ গৈ ভৰলুমুখত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীত পৰিছে। ভৰালু নদী অসমৰ আটাইতকৈ প্ৰদূষিত নদীসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম।
-
আই নদী
আই অসমৰ মানাহ নদীৰ এক উপনদী।
-
কুলশী নদী
কুলশী নদী বা কুলচি নদী ভাৰতৰ অসম ৰাজ্যৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ উপনৈ। এই নদীৰ উৎপত্তি মেঘালয়ৰ পশ্চিম খাচী পাহাৰৰ পৰা। উৎপত্তিস্থলত এই নদীখন খিৰ নদী নামেৰে জনাজাত। মেঘালয়ত ১২ কিঃমিঃ অতিক্ৰম কৰাৰ পিছত এই নদীখন অসমৰ কামৰূপ জিলাৰ মাজেৰে বৈ গৈছে আৰু ইয়াক কুলশী নামেৰে জনা যায়।
