কন্দৰ্প (শব্দ)

কন্দৰ্প (कन्दर्प; Kandarpa) হৈছে এটা সংস্কৃত ভাষা উৎসৰ শব্দ যাৰ আক্ষৰিক অৰ্থ “আকৰ্ষণীয়” বা “সুন্দৰ”। হিন্দু ধৰ্মৰ পৌৰাণিক কাহিনীত এই শব্দটো প্ৰেমৰ দেৱতা কামদেৱৰ উপনাম হিচাপে ব্যৱহৃত।^১

ব্যুৎপত্তি

“কন্দৰ্প” শব্দটো সংস্কৃত “कन्दर्प”ৰ পৰা আহিছে।^২ এই শব্দৰ মূল ধাতু হৈছে “कन्द्”, অৰ্থাৎ “জ্বলা” বা “দিপ্ত হোৱা”, আৰু ইয়াৰ সৈতে “र्” আৰু “प” যোগ হৈ গঠিত হৈছে। যাৰ অৰ্থ হৈছে — “যিজনে চকুত দীপ্তি বা প্ৰেমৰ উন্মেষ ঘটায়”।^৩

অৰ্থ

• সংস্কৃত সাহিত্যত “কন্দৰ্প” মানে — “কামদেৱ” বা “প্ৰেমৰ দেৱতা”।^৪
• “কন্দৰ্পৰূপ” মানে — “অতি সুন্দৰ ৰূপবিশিষ্ট ব্যক্তি”।^৫
• “কন্দৰ্পজনিত” মানে — “প্ৰেম বা আকৰ্ষণৰদ্বাৰা উদ্ভূত”।^৬
• “কন্দৰ্পজিৎ” মানে — “প্ৰেম, সৌন্দৰ্য বা কামনাক যিয়ে জয়লাভ কৰিব পাৰে”।

ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক প্ৰসঙ্গ

হিন্দু পৌৰাণিক কাহিনীত “কন্দৰ্প” হৈছে কামদেৱৰ এটা বিশেষ নাম।^৭ তেওঁক “পঞ্চশৰ” (পাঁচবাণধাৰী) বুলিও কোৱা হয়। কামদেৱৰ বাণত “কন্দৰ্প” নামৰ প্ৰয়োগে সূচায় যে, তেওঁৰ প্ৰেমবাণে দেৱতা আৰু মানুহ উভয়কেই মোহিত কৰে।^৮

আধুনিক ব্যৱহাৰ

“কন্দৰ্প” নামটো বৰ্তমান ভাৰত, নেপাল, আৰু ভাৰতীয় প্ৰবাসী সমাজত পুৰুষসকলৰ নাম হিচাপে প্ৰচলিত। ইয়াৰ অৰ্থ হিচাপে “প্ৰেম”, “ৰূপ”, “সুন্দৰতা”, আৰু “দৈৱিক আকৰ্ষণ” বুজোৱা হয়।^৯

ব্যক্তিনামত ব্যৱহাৰ

“কন্দৰ্প” শব্দটো ভাৰতীয় ব্যক্তিনামৰ অংশ হিচাপে বহুল ব্যৱহৃত।^১০ বিশেষকৈ অসম, পশ্চিমবংগ আৰু ভিয়েটনামৰ প্ৰাচীন চম্পা ৰাজত্বত এই নাম দেখা যায়।

কন্দৰ্প নামৰ ব্যক্তি

• কামদেৱ – হিন্দু দেৱতা কামদেৱৰ আন এটা নাম। ইয়াৰ উপৰিও “কন্দৰ্প” হ'ল ছিৰাজ (১৯৪৮ চলচ্চিত্ৰ)ৰ এটা চৰিত্ৰ।
• কন্দৰ্পধৰ্ম বা “কন্দৰ্পবৰ্মন” — সপ্তম শতাব্দীত ভিয়েটনামৰ চম্পা ৰাজ্যৰ ৰাজা আছিল।^১১
• মহাৰাজ কন্দৰ্পনাৰায়ণ বসু – চন্দ্ৰদ্বীপ ৰাজ্যৰ শাসক, বাৰ ভূঞাৰ ভিতৰত এজন আছিল ৷
• কন্দৰ্পেশ্বৰ সিংহ – আহোম ৰাজবংশৰ এগৰাকী কোঁ‌ৱৰ আছিল।
• ড॰ কন্দৰ্প কুমাৰ ডেকা — ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰাক্তন উপাচাৰ্য, শিক্ষাবিদ।^১২
• ড° কন্দৰ্প কুমাৰ শৰ্মা – গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধ্যাপক।^১৩
• কন্দৰ্প বৰপূজাৰী – অসমীয়া কবি।^১৪
• কন্দৰ্প কুমাৰ বৰবৰুৱা – অসমীয়া কবি।^১৪
• কন্দৰ্প নাথ শৰ্মা — চিত্ৰশিল্পী।^১৫
• কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল – অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ এজন সদস্য।^১৬

সমাৰ্থক শব্দ

• কামদেৱ
• মনমথ
• মদন
• অনঙ্গ
• ৰতিদেৱ