অমিতা মালিক

অমিতা মালিক (Amita Malik, ১৯২১ - ২০ ফেব্ৰুৱাৰী ২০০৯) এগৰাকী ভাৰতীয় মিডিয়া সমালোচক। টাইম আলোচনীয়ে তেওঁক ভাৰতৰ "আটাইতকৈ বিশিষ্ট চলচ্চিত্ৰ আৰু টেলিভিছন সমালোচক"^১ বুলি বৰ্ণনা কৰিছিল আৰু "ভাৰতীয় মাধ্যমৰ প্ৰথম মহিলা" আৰু "ভাৰতৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ জনাজাত চিনেমা বৰ্ণনাকাৰী" বুলি অভিহিত কৰিছিল।^২ তেওঁ ১৯৪৪ চনত লক্ষ্ণৌৰ অ'ল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'ত তেওঁৰ কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰিছিল আৰু পিছত দি ষ্টেটছমেন, দা টাইমছ অফ ইণ্ডিয়া, ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছ আৰু পাইয়নীয়েৰকে ধৰি বহুতো মুদ্ৰণ প্ৰকাশনৰ বাবে লিখা-মেলা কৰিছিল।^৩ ২০০৯ চনৰ ২০ ফেব্ৰুৱাৰী তাৰিখে দক্ষিণ দিল্লীৰ ওচৰৰ কৈলাস চিকিৎসালয়ত ৮৭ বছৰ বয়সত লিউকেমিয়াত আক্ৰান্ত হৈ তেওঁৰ মৃত্যু হৈছিল।^৪

প্ৰাৰম্ভিক জীৱন

১৯২১ চনত জন্ম ব্ৰিটিছ ৰাজৰ অসমৰ গুৱাহাটীৰ এক বঙালী পৰিয়ালত অমিতা মালিকৰ জন্ম হৈছিল। যেতিয়া অমিতা মাত্ৰ ২১ দিনীয়া আছিল, তেওঁলোক ভ্ৰমণ কৰি থকা গাড়ীখন মোহনদাস কৰমচান্দ গান্ধী বহি থকা আন এখন গাড়ীৰ সৈতে খুন্দা লাগিছিল। কণমানি অমিতায়ে আঘাত পাইছে নেকি জানিবলৈ গান্ধীজী যথেষ্ট উদ্বিগ্ন হৈছিল।^৫ অমিতায়ে তেওঁৰ জীৱনত দেখা প্ৰথমখন ছবি আছিল চাৰ্লি চেপলিনৰ গোল্ড ৰাছ। ছবিখন শ্বিলঙৰ লৰেটো কনভেণ্টৰ শ্বিলংৰ নানসকলে প্ৰদৰ্শিত কৰিছিল।^৬

কৰ্মজীৱন

অমিতায়ে লক্ষ্ণৌত এশ টকা দৰমহাৰে লক্ষ্ণৌত "শনিবাৰে মধ্যাহ্ন ভোজনৰ সময়ত ইউৰোপীয় সংগীতৰ সাপ্তাহিক কাৰ্যসূচী উপস্থাপন কৰিবলৈ" যোগদান কৰিছিল।^৭ ১৯৪৪ চনত তেওঁ কাৰ্যসূচী সহায়কৰ বিজ্ঞাপনিত পদৰ বাবে আনুষ্ঠানিকভাৱে আবেদন কৰিছিল আৰু অ'ল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'ৰ দিল্লী ষ্টেচনলৈ পঠিয়াইছিল।^৮ তেওঁ ইংগমাৰ বাৰ্গমেন আৰু মাৰ্লন ব্ৰেণ্ডোৰ দৰে বহুতো গুৰুত্বপূৰ্ণ চলচ্চিত্ৰ জগতৰ প্ৰসিদ্ধ ব্যক্তি আৰু পৰিচালকৰ সাক্ষাৎকাৰ লোৱা একমাত্ৰ ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ সমালোচক আছিল।^৯

তাছখণ্ডত লালবাহাদুৰ শাস্ত্ৰীৰ মৃত্যুৰ পিছত যেতিয়া তেওঁ অপ্ৰত্যাশিতভাৱে ইন্দিৰা গান্ধী ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী হৈছিল তেতিয়া অমিতা ইন্দিৰা গান্ধীৰ সাক্ষাৎকাৰ লোৱা প্ৰথম সাংবাদিক আছিল।^১০

কানাডাত অধ্যয়ন কৰিবলৈ ফেল'শ্বিপ

তেওঁক কানাডিয়ান মহিলা প্ৰেছ ক্লাৱৰ প্ৰথম ফেল'শ্বিপ প্ৰদান কৰা হৈছিল। এই ফেল'শ্বিপে তেওঁক ১৯৬০ চনত ১০ মাহৰ বাবে তেওঁলোকৰ সদস্যসকলৰ সৈতে বসবাসৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল। ^১১ তেওঁ ১৯৬০ চনত কানাডিয়ান প্ৰধানমন্ত্ৰী ডিফেনবেকাৰৰ সৈতে হোৱা সাক্ষাৎকাৰত ৰাষ্ট্ৰসংঘত বৰ্ণবৈষম্যৰ কথা উপস্থাপন কৰিছিল।^১২

বিদেশী মহিলা সকলে শাৰীপিন্ধাৰ বিৰুদ্ধে অভিযান

১৯৬০ চনত স্তম্ভকাৰ অমিতা মালিকে শাৰীপিন্ধা বিদেশী মহিলাৰ বিৰুদ্ধে এক অভিযান আৰম্ভ কৰিছিল:

"যদি স্ফীত জিন্স পিন্ধা ভাৰতীয় মেট্ৰনৰ তুলনাত কিবা কুৎসিত হয়," তেওঁ কৈছিল, "ই হৈছে যেতিয়া এগৰাকী শ্বেত মহিলা, ওখ, কৌণিক আৰু খেৰৰ ৰঙৰ চুলি থকা যুৱতীয়ে ঢাকা শাৰী পিন্ধে। বিদেশী পত্নীসকলে ভালদৰে কল্পনা কৰে যে তেওঁলোকক শাৰীত ধুনীয়া দেখুৱায়, আচলতে তেওঁলোকক গিংহামত মাইল গুণ ভাল দেখুৱায়।" ^১৩

জৰুৰীকালীন অৱস্থাত বিদেশী প্ৰেছৰ ওপৰত প্ৰতিবন্ধকতা আঁতৰোৱা

ভাৰতৰ জৰুৰীকালীন অৱস্থাত বিদেশী প্ৰেছৰ প্ৰতিবন্ধকতা আঁতৰোৱা আৰু চেঞ্চাৰশ্বিপৰ নিয়ন্ত্ৰণ পোৱাৰ বাবে আমিতা মালিক দায়বদ্ধ আছিল।

"জৰুৰী কালীন অৱস্থাত মালিকে গান্ধীক দক্ষিণ ব্লকৰ তেওঁৰ কাৰ্যালয়ত লগ পাইছিল। ' 'ভাৰতৰ সংবাদ মাধ্যমৰ বৰ্তমানৰ অৱস্থাৰ বিষয়ে আপুনি কি ভাবে," প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে সুধিলে। 'আপুনি মোক স্পষ্টকৈ কোৱাটো বিচাৰে নে নম্ৰকৈ কোৱা বিচাৰে? "অবশ্যই, তুমি খোলাখুলিকৈ কোৱা বিচাৰোঁ," প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে মালিকক কৈছিল। 'মই নাজানো মোৰ কি হৈছিল কিন্তু মই লগে লগে সংবাদ মাধ্যমত চলি থকা সন্ত্ৰাসবাদীৰ দৰে অৱস্থাৰ এক বিস্তৃত বিৱৰণ আৰম্ভ কৰিছিলো..." মালিকে দাবী কৰে, 'মই কিংমেকাৰৰ দৰে শব্দ কৰিব নিবিচাৰো, কিন্তু এইটো এটা সত্য যে পৰৱৰ্তী দিনাই বিদেশী প্ৰেছৰ ওপৰত নিষেধাজ্ঞা উঠাই দিয়া হৈছিল।" ^১৪

সংবাদ মাধ্যমৰ অপব্যৱহাৰৰ বিৰুদ্ধে অভিযান

১৯৮৯ চনত তেওঁ ভাৰতৰ ৰাজ্যিক মালিকানাধীন সংবাদ মাধ্যমৰ অপব্যৱহাৰৰ বিৰুদ্ধে এক স্পষ্টপ্ৰচাৰ আৰম্ভ কৰিছিল। ইয়াক ৰাজীৱ গান্ধীক প্ৰচাৰ কৰিবলৈ ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ দলৰ ব্যক্তিগত অংগলৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হৈছিল বুলি তেওঁ দাবী কৰিছিল।^{১৫ ১৬}

খুছৱন্ত সিঙৰ সৈতে বিতৰ্ক

অমিতায়ে খুছৱন্ত সিঙৰ সৈতে এক ভাল বিতৰ্ক উপভোগ কৰিছিল। এক সাক্ষাৎকাৰত সিঙে কৈছিল যে মালিকে এবাৰ লিখিছিল যে তেওঁ এতিয়ালৈ জনা আটাইতকৈ বেয়া পোছাক পিন্ধা মানুহ আছিল। তেওঁ স্বীকাৰ কৰিছিল যে এইটো একমাত্ৰ সময় আছিল যে তেওঁ প্ৰকৃততে তঅমিতাৰ সৈতে সন্মত হৈছিল।^১৭

চিণ্ডিকেট স্তম্ভ (ছাইট এণ্ড চাউণ্ড)

ভাৰতৰ কুখ্যাত পাৰ্চিমোনিয়ছ প্ৰেছ বেৰনৰ প্ৰতি অতিশয় অতিৰিক্ত হৈ আমিতাই কেইবাটাও কাৰ্যপন্থা হাতত লৈছিল। তেওঁৰ চিণ্ডিকেট স্তম্ভ 'ছাইট এণ্ড চাউণ্ড' (দৃষ্টি আৰু ধ্বনি) প্ৰায় প্ৰতিটো আগশাৰীৰ ভাৰতীয় বাতৰি কাকতত বিভিন্ন সময়ত প্ৰকাশ কৰা হৈছে। তেওঁৰ স্তম্ভ দূৰদৰ্শনৰ সংবাদ পাঠকৰ প্ৰজন্মৰ দ্বাৰা তেওঁলোকৰ ওপৰত পৰ্যৱেক্ষণৰ বাবে গুৰুত্ব সহকাৰে পঢ়া হৈছিল। একে সময়তে তেওঁ ৰাজনৈতিক আৰু আমলাতান্ত্ৰিক চাপত কাম কৰা আকাশবাণী আৰু দুৰদৰ্শনৰ কম পৰিশোধ কৰা কৰ্মচাৰীসকলক দৃঢ়ভাৱে ৰক্ষা কৰিছিল।

গ্ৰন্থ

• 'অমিতা, ন হোল্ড ৱেৰেড': আত্মজীৱনী – ১ জানুৱাৰী ১৯৯৯

বঁটা আৰু সন্মান

• কমল কুমাৰী ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা, ১৯৯৬
• সাংবাদিকতাৰ বি.ডি. গোয়েংকা বঁটা, ১৯৯২
• আন্তৰ্জাতিক আৰক্ষী সংস্থাৰ সন্মানীয় ফেল'শ্বিপ

বাহ্যিক সংযোগ

• The inimitable, dear Mrs M
• Amita Malik, RIP