পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ ন'বেল বঁটা বিজয়ী
৩৪ প্ৰবন্ধ
-
এলবাৰ্ট আইনষ্টাইন
এলবাৰ্ট আইনষ্টাইন (Albert Einstein) (;; জাৰ্মানীৰ উইটেনবাৰ্গ অঞ্চলৰ উল্ম চহৰত ১৮৭৯ খৃষ্টাব্দৰ ১৪ মাৰ্চত জন্মগ্ৰহণ কৰা এজন তাত্ত্বিক পদাৰ্থ বিজ্ঞানী। তেওঁৰ আপেক্ষিকতাবাদ তত্ত্ব আধুনিক পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ ভেটিস্বৰূপ।
-
চি ভি ৰামন
চি ভি ৰামন বা চন্দ্ৰশেখৰ ভেংকটাৰামন (Chandrasekhara Venkata Raman) (১৮৮৮-১৯৭০) আছিল এগৰাকী ভাৰতীয় বিজ্ঞানী। ভাৰতলৈ ন'বেল বঁটাৰ সন্মান কঢ়িয়াই অনা ব্যক্তি সকলৰ ভিতৰত ছাৰ চন্দ্ৰশেখৰ ভেংকটাৰামন অন্যতম।
-
মেৰী কুৰী
মেৰী স্ক্লডভ্স্কা-কুৰী (Maria Salomea Skłodowska-Curie, চমুকৈ মেৰী কুৰী বা মেডাম কুৰী) পোলেণ্ডৰ এগৰাকী পদাৰ্থবিদ তথা ৰসায়নবিদ। জীৱনৰ বেছিভাগ সময় ফ্ৰান্সত কৰ্মৰত এইগৰাকী মহিলা তেজস্ক্ৰিয়তা বিষয়ক অগ্ৰগামী গৱেষণাৰ বাবে বিখ্যাত।
-
মেক্স প্লেংক
মেক্স কাৰ্ল আৰ্নষ্ট লুডৱিগ প্লেংক (Max Karl Ernst Ludwig Planck; এপ্ৰিল ২৩, ১৮৫৮ – অক্টোবৰ ৪, ১৮৪৭) আছিল এগৰাকী জাৰ্মান তাত্ত্বিক পদাৰ্থবিজ্ঞানী। মেক্স প্লেংক কোৱাণ্টাম বলবিজ্ঞান বা কোৱাণ্টাম তত্ত্বৰ জনক হিচাপে পৰিচিত আৰু ইয়াৰ বাবেই তেওঁ ১৯১৮ চনত পদাৰ্থবিজ্ঞানৰ ন'বেল বঁটা লাভ কৰিছিল।
-
সুব্ৰহ্মণ্যন চন্দ্ৰশেখৰ
সুব্ৰহ্মণ্যন চন্দ্ৰশেখৰ (Subrahmanyan Chandrasekhar; ১৯ অক্টোবৰ ১৯১০ – ২১ আগষ্ট ১৯৯৫) এগৰাকী ভাৰতীয় মূলৰ আমেৰিকান জ্যোতিৰ্পদাৰ্থবিজ্ঞানী। তেওঁ কৰ্মজীৱনৰ অধিকাংশ সময় আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰতে কটাইছিল।
-
ৱাৰ্নাৰ হাইজেনবাৰ্গ
ৱাৰ্নাৰ কাৰ্ল হাইজেনবাৰ্গ (Werner Karl Heisenberg; ৫ ডিচেম্বৰ, ১৯০১- ১ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯৭৬) হৈছে ন'বেল বঁটা প্ৰাপ্ত এজন জাৰ্মান ত্বাত্তিক পদাৰ্থবিজ্ঞানী আৰু বিজ্ঞানৰ কোৱাণ্টাম বলবিজ্ঞান (quantum mechanics) ভাগটোৰ এজন গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদনকাৰী তথা সৃষ্টকৰ্তা।
-
পল ডিৰাক
পল এদ্ৰিয়েন মৰিছ ডিৰাক (Paul Adrien Maurice Dirac; ৮ আগষ্ট ১৯০২ – ২০ অক্টোবৰ ১৯৮৪) আছিল এগৰাকী ইংৰাজ তাত্ত্বিক পদাৰ্থবিজ্ঞানী। তেওঁক কুৰি শতিকাৰ সবাতোকৈ প্ৰখ্যাত পদাৰ্থবিজ্ঞানীসকলৰ এজন বুলি আখ্যা দিয়া হয়।
-
ৰ'জাৰ পেনৰ'জ
ছাৰ ৰ'জাৰ পেনৰ'জ (Sir Roger Penrose; জন্ম: ৮ আগষ্ট ১৯৩১) হৈছে এগৰাকী ইংৰাজ গাণিতিক পদাৰ্থবিদ, গণিতজ্ঞ, বিজ্ঞানৰ দাৰ্শনিক আৰু পদাৰ্থ বিজ্ঞানত ন'বেল বঁটা বিজয়ী। তেখেত অক্সফৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ৰাউছ বল প্ৰফেছৰ অৱ মেথেমেটিক্সৰ এমিৰেটাছ।
-
ৰিচাৰ্ড ফাইনমেন
ৰিচাৰ্ড ফিলিপছ ফাইনমেন (১১ মে’,১৯১৮ – ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী,১৯৮৮) এজন সুবিখ্যাত আৰু প্ৰতিভাধৰ আমেৰিকান তাত্ত্বিক পদাৰ্থবিজ্ঞানী আছিল। পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ সমাজত তেওঁ কোৱাণ্টাম বলবিদ্যাৰ path integral formulation, অতিমাত্ৰা শীতল তৰল হিলিয়ামৰ superfluidity ৰ সম্পৰ্কিত অধ্যয়নৰ বাবে জনাজাত।
-
নিলছ্ ব'ৰ
নিলছ্ হেনৰিক ডেভিদ ব'ৰ (Niels Henrik David Bohr; ৭ অক্টোবৰ ১৮৮৫ – ১৮ নৱেম্বৰ ১৯৬২) এগৰাকী প্ৰখ্যাত ডেনিছ পদাৰ্থবিজ্ঞানী আছিল। ব'ৰে পৰমাণুৰ গঠন আৰু কোৱাণ্টাম তত্ত্বৰ ক্ষেত্ৰখনত মৌলিক অৱদান আগবঢ়াইছিল যাৰ বাবে তেওঁ ১৯২২ চনত পদাৰ্থবিজ্ঞানৰ নোবেল বঁটা লাভ কৰিছিল।
-
আৰ্থাৰ অস্কিন
আৰ্থাৰ অস্কিন (Arthur Ashkin; জন্ম: ২ ছেপ্টেম্বৰ ১৯২২) এজন আমেৰিকান পদাৰ্থ বিজ্ঞানী। তেওঁ বেল পৰীক্ষাগাৰ আৰু লুচেণ্ট টেকন'লজিছত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ১৯৬০ ৰ দশকত তেওঁ সূক্ষ্মকণা সমূহৰ ওপৰত লেজাৰেৰে পৰীক্ষা কৰাৰ ফলত ১৯৮৬ চনত অপ্টিকেল টুৱিজাৰ্ছ আৱিষ্কাৰ কৰে।
-
এণ্ড্ৰিয়া এম. ঘেজ
এণ্ড্ৰিয়া মিয়া ঘেজ (Andrea Mia Ghez; জন্ম: ১৬ জুন ১৯৬৫) এগৰাকী আমেৰিকান জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানী আৰু বৰ্তমান লছ এঞ্জেলেছত অৱস্থিত কেলিফোৰ্নিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ত পদাৰ্থ বিজ্ঞান আৰু জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান বিভাগৰ অধ্যাপক। তেওঁক আমাৰ তাৰকাৰাজ্য হাতীপটিৰ কেন্দ্ৰৰ বিষয়ে কৰা অধ্যয়নৰ বাবে জনাজাত।
-
ক্লাউছ হেচেলমান
ক্লাউছ ফাৰ্ডিনাণ্ড হেচেলমান (Klaus Hasselmann, জন্ম: ২৫ অক্টোবৰ ১৯৩১) এগৰাকী জাৰ্মান সামুদ্ৰিক বিশেষজ্ঞ আৰু জলবায়ু আৰ্হিবিদ। তেওঁ হেমবাৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ এমিৰিটাছ অধ্যাপক আৰু মেক্স প্লেংক ইনষ্টিটিউট ফৰ মেটৰিঅ'লজিৰ প্ৰাক্তন সঞ্চালক।
-
চিউকুৰো মানাবে
চিউকুৰো "চুকি" মানাবে ((Syukuro "Suki" Manabe), জন্ম ২১ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৩১)) হৈছে এগৰাকী জাপানী মূলৰ আমেৰিকান জলবায়ুবিদ আৰু বতৰবিজ্ঞানী যিয়ে বিশ্বব্যাপী হৈ থকা জলবায়ু পৰিৱৰ্তন আৰু প্ৰাকৃতিক জলবায়ুৰ তাৰতম্য অনুকৰণ কৰিবলৈ কম্পিউটাৰ ব্যৱহাৰৰ পথ উন্মোচন কৰিছে।
-
জন মাইকেল কষ্টাৰলিটজ
জন মাইকেল কষ্টাৰলিটজ এজন ব্ৰিটিছ ঘনীভুত পদাৰ্থ বিজ্ঞানী। তেওঁ বৰ্তমান ব্ৰাউন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগৰ অধ্যাপক। তেওঁ জৈৱৰসায়নবিদ হান্স কষ্টাৰলিটজৰ পুত্ৰ।
-
জেৰাৰ্ড মৌৰো
জেৰাৰ্ড এলবাৰ্ট মৌৰো (Gérard Albert Mourou;; জন্ম: ২২ জুন ১৯৪৪) এজন ফ্ৰেন্স বৈজ্ঞানিক। তেওঁ বৈদ্যুতিক অভিযান্ত্ৰিকতা আৰু লেজাৰ বিশেষজ্ঞ। তেওঁ তেওঁৰ ছাত্ৰী ডনা ষ্ট্ৰিকলেণ্ডৰ সৈতে চিৰপেদ পালছ্ এম্পলিফিকেচন নামৰ প্ৰযুক্তি আৱিষ্কাৰ কৰে।
-
জৰ্জিঅ' পাৰিচি
জৰ্জিঅ' পাৰিচি(Giorgio Parisi; জন্ম ৪ আগষ্ট ১৯৪৮) এগৰাকী ইটালিয়ান তাত্ত্বিক পদাৰ্থবিজ্ঞানী। তেওঁ গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰত কোৱাণ্টাম ক্ষেত্ৰ তত্ত্ব, পৰিসাংখ্যিক বলবিজ্ঞান আৰু জটিল প্ৰণালীৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিছে।
-
ডনা ষ্ট্ৰিকলেণ্ড
ডনা থিয় ষ্ট্ৰিকলেণ্ড (জন্ম: ২৭ মে', ১৯৫৯) এগৰাকী কানাডিয়ান পদাৰ্থবিদ। লেজাৰ বিষয়ে গৱেষণা কৰি তেওঁ লেজাৰৰ উন্নতি সাধন কৰাৰ বাবে তেওঁ বিখ্যাত। পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ নোবেল বঁটা লাভ কৰা তেওঁ তৃতীয় গৰাকী মহিলা।
-
ডেভিদ জেমছ থুলছ
ডেভিদ জেমছ থুলছ ( জন্ম: ২১ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৩৪) এজন ব্ৰিটিছ ঘনীভুত পদাৰ্থ বিজ্ঞানী। তেওঁ ফ্ৰেডৰিক ডুনকান মাইকেল হাল্ডেন আৰু জন মাইকেল কষ্টাৰলিটজৰ লগত পদাৰ্থৰ ট'প'লজিকেল ফেজ ট্ৰান্সজিছন বিষয়ৰ বাবে যুটীয়া ভাবে ২০১৬ চনৰ পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ নোবেল বঁটা লাভ কৰে।
-
ন'বেল বঁটা বিজয়ী (পদাৰ্থ বিজ্ঞান)
ন'বেল বঁটা বছৰি প্ৰদান কৰা এটা অতি সন্মানীয় পুৰস্কাৰ। স্কাণ্ডিনেভিয়ান সমিতিয়ে এই বঁটা কলা আৰু বিজ্ঞানৰ কেইটামান শাখাত আগবঢ়োৱা অতি বিশেষ অৱদানৰ বাবে প্ৰদান কৰে। ডাইনামাইটৰ আৱিষ্কাৰক ছুইডেনৰ আলফ্ৰেড ন'বেল-ৰ ইচ্ছাপত্ৰ অনুসৰি ১৮৯৫ চনত এই বঁটা স্থাপন কৰা হয়। ১৯০১ চনত প্ৰথমে এই বঁটা প্ৰদান কৰা হৈছিল।
-
ফ্ৰেডৰিক ডুনকান মাইকেল হাল্ডেন
ফ্ৰেডৰিক ডুনকান মাইকেল হাল্ডেন (Frederick Duncan Michael Haldane; জন্ম: ১৪ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৫১) এজন ব্ৰিটিছ পদাৰ্থ বিজ্ঞানী। তেওঁ আমেৰিকাৰ প্ৰিন্সটন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগৰ সন্মানীয় ইউজিন হিগিন্স আসনৰ অধ্যাপক আৰু পেৰিমিটাৰ ইনষ্টিটিউট ফৰ থিয়ৰীটিকেল ফিজিক্সেৰ সন্মানীয় আসনৰ অধ্যাপক।
-
ৰেইনহাৰ্ড গেনজেল
ৰেইনহাৰ্ড গেনজেল (Reinhard Genzel; জন্ম: ২৪ মাৰ্চ ১৯৫২) এগৰাকী জাৰ্মান জ্যোতিৰ্পদাৰ্থ বিজ্ঞানী। তেওঁ বৰ্তমান মেক্সপ্লেংক বৰ্হিজাগতিক পদাৰ্থ বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠানৰ সহযোগী সঞ্চালক।
-
আন্ লুইলিয়ে
আন্ জেনেভিভ লুইলিয়ে ৱাহলষ্ট্ৰম (Anne Genevieve L'Huillier Wahlström; জন্ম: ১৬ আগষ্ট ১৯৫৮) এগৰাকী ফৰাচী পদাৰ্থবিজ্ঞানী আৰু ছুইডেনৰ লুণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পাৰমাণৱিক পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ অধ্যাপিকা। বৰ্তমান তেওঁ বাস্তৱ সময়ত ইলেক্ট্ৰনৰ গতিবিধি অধ্যয়ন কৰা এট'ছেকেণ্ড পদাৰ্থ বিজ্ঞান গোটক নেতৃত্ব প্ৰদান কৰিছে।
-
আব্দুছ ছালাম
আব্দুছ ছালাম (Abdus Salam; জন্ম: ২৯ জানুৱাৰী, ১৯২৬ – মৃত্যু: ২১ নৱেম্বৰ, ১৯৯৬) আছিল এগৰাকী পদাৰ্থবিজ্ঞানী। তেওঁ ইটালীৰ ট্ৰিয়েষ্টিত থকা "ইণ্টাৰনেচনেল চেণ্টাৰ ফৰ থিয়ৰেটিকেল ফিজিক্স" অৰ্থাৎ "তাত্ত্বিক পদাৰ্থবিজ্ঞানৰ আন্তৰ্জাতিক কেন্দ্ৰ"ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক বিজ্ঞানী আছিল।
-
জন এম মাৰ্টিনিছ
জন মেথিউ মাৰ্টিনিছ (John Matthew Martinis, জন্ম- ১৯৫৮) এজন আমেৰিকীয় পদাৰ্থবিজ্ঞানী আৰু কেলিফৰ্ণিয়া বিশ্ববিদ্যালয়, চাণ্টা বাৰ্বাৰাৰ পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ এমেৰিটাছ অধ্যাপক। তেওঁ গুগলত এটা ছুপাৰকণ্ডাক্টিং কোৱাণ্টাম কম্পিউটাৰ নিৰ্মাণৰ বাবে এটা দলৰ নেতৃত্ব দিছিল।
-
জন ক্লাৰ্ক
জন ক্লাৰ্ক এফ আৰ এছ (John Clarke: FRS; জন্ম: ১০ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯৪২) এজন ব্ৰিটিছ পদাৰ্থবিজ্ঞানী আৰু বাৰ্কলেৰ কেলিফৰ্ণিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধ্যাপক এমেৰিটাছ। ১৯৮০ চনত ক্লাৰ্কে এটা গৱেষণা দলৰ নেতৃত্ব দিয়ে, য'ত জন এম মাৰ্টিনিছ আৰু মিচেল ডেভ'ৰেট আছিল।
-
জিম পিবলছ্
ফিলিপ জেমছ্ এডৱিন পিবলছ্ (Philip James "Jim" Edwin Peebles; জন্ম-এপ্ৰিল ২৫, ১৯৩৫) হৈছে এগৰাকী কানাডিয়ান-আমেৰিকান জ্যোতিপদাৰ্থবিজ্ঞানী, জ্যোতিৰ্বিদ আৰু এজন তাত্ত্বিক ব্ৰহ্মাণ্ডতত্ত্ববিদ।
-
ডিডিয়াৰ কুয়েলজ
ডিডিয়াৰ কুয়েলজ (২৩ ফেব্ৰুৱাৰি, ১৯৬৬) এজন ছুইছ জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানী আৰু জেনেভা বিশ্ববিদ্যালয় আৰু কেমব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধ্যাপক। আৰু ত্ৰিনিটি কলেজ, কেমব্ৰিজৰ এজন সদস্য। ২০১৯চনত ঘোষিত হোৱা পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ ন'বেল বঁটাৰ তেওঁ এক চতুৰ্থাংশ অংশীদাৰিত্ব পায়।
-
পিয়েৰ অগ'ষ্টিনি
পিয়েৰ অগ'ষ্টিনি (Pierre Agostini,; জন্ম ২৩ জুলাই ১৯৪১) এগৰাকী ফৰাচী পৰীক্ষামূলক পদাৰ্থবিজ্ঞানী আৰু অহাইঅ' ষ্টেট ইউনিভাৰ্চিটিৰ এমেৰিটাছ অধ্যাপক। তেওঁ শক্তিশালী ক্ষেত্ৰ লেজাৰ পদাৰ্থ বিজ্ঞান আৰু এট'ছেকেণ্ড বিজ্ঞানৰ অগ্ৰণী গৱেষণাৰ বাবে বিশেষভাৱে জনাজাত।
-
ফেৰেণ্টচ ক্ৰাউচ
ফেৰেণ্টচ ক্ৰাউচ ( Ferenc Krausz; জন্ম: ১৭ মে' ১৯৬২) এগৰাকী হাংগেৰীয়ান-অষ্ট্ৰিয়ান পদাৰ্থবিজ্ঞানী। তেওঁৰ গৱেষণাৰ বিষয় হৈছে এট'ছেকেণ্ড বিজ্ঞান। তেওঁ মেক্স প্লেংক ইনষ্টিটিউট অৱ কোৱাণ্টাম অপটিক্সৰ পৰিচালক আৰু জাৰ্মানীৰ মিউনিকৰ লুডৱিগ মেক্সিমিলিয়ান বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰীক্ষামূলক পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ অধ্যাপক।
