জন এম মাৰ্টিনিছ

জন মেথিউ মাৰ্টিনিছ^১ (John Matthew Martinis, জন্ম- ১৯৫৮) এজন আমেৰিকীয় পদাৰ্থবিজ্ঞানী আৰু কেলিফৰ্ণিয়া বিশ্ববিদ্যালয়, চাণ্টা বাৰ্বাৰাৰ পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ এমেৰিটাছ অধ্যাপক। তেওঁ গুগলত এটা ছুপাৰকণ্ডাক্টিং কোৱাণ্টাম কম্পিউটাৰ নিৰ্মাণৰ বাবে এটা দলৰ নেতৃত্ব দিছিল। চাইকামোৰ প্ৰচেছৰৰ সহায়ত তেওঁলোকে ২০১৯ চনত কোৱাণ্টাম আধিপত্যৰ প্ৰথম প্ৰমাণ দাবী কৰিছিল।

তেওঁ জন ক্লাৰ্ক আৰু মিচেল ডেভ’ৰেটৰ সৈতে অতিপৰিবাহীত মেক্ৰ’স্কোপিক কোৱাণ্টাম পৰিঘটনাৰ দিশত কৰা কামৰ বাবে ২০২৫ চনত পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ ন'বেল বঁটা লাভ কৰিছিল।^২

প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা

মাৰ্টিনিছৰ পিতৃ কমিউনিষ্ট শাসনৰ পৰা পলায়ন কৰি যুগোস্লাভিয়াৰ পৰা আমেৰিকালৈ আহিছিল। ১৯৫৮ চনত জন্মগ্ৰহণ কৰা জন মেথিউ মাৰ্টিনিছ ছান পেড্ৰ' কেলিফৰ্ণিয়াত ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল৷^৩

বাৰ্কলেৰ কেলিফৰ্ণিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰা মাৰ্টিনিছে ১৯৮০ চনত পদাৰ্থ বিজ্ঞানত মেজৰ আৰু ১৯৮৭ চনত পদাৰ্থ বিজ্ঞানত দৰ্শনত ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰে৷^৪

ডক্টৰেট ডিগ্ৰীৰ অধ্যয়নৰ সময়ত তেওঁ এটা মেক্ৰ'স্কোপিক চলকৰ কোৱাণ্টাম আচৰণৰ অনুসন্ধান কৰিছিল, যিটো জোচেফছন সুৰংগ সংযোগস্থলৰ ওপৰেৰে ফেজৰ পাৰ্থক্য।^৫৬ তেওঁৰ ডক্টৰেট ডিগ্ৰীৰ উপদেষ্টা আছিল জন ক্লাৰ্ক।^৬ এই সময়ছোৱাত তেওঁ সেই সময়ৰ পোষ্ট ডক্টৰেট গৱেষক মিচেল ডেভ'ৰেটৰ সৈতে সহযোগিতা কৰে।^৬

১৯৮৫ চনত ক্লাৰ্ক, ডেভ'ৰেট আৰু মাৰ্টিনিছে মাইক্ৰৱেভ পালছৰ বিশ্লেষণ উপস্থাপন কৰে যিয়ে জোচেফছন জংচনৰ কোৱাণ্টাম আচৰণ প্ৰদৰ্শন কৰে।^৬ এই কামটোৱেই পিছলৈ অতিপৰিবাহী কোৱাণ্টাম কম্পিউটিঙৰ ভিত্তি হৈ পৰে।^৬

কৰ্মজীৱন

তেওঁ ফ্ৰান্সৰ চেক্লেত থকা Commissariat à l'Energie Atomique ত^৭ প্ৰথম পোষ্টডক্টৰ বাবে যোগদান কৰে আৰু তাৰ পিছত বোল্ডাৰৰ নেচনেল ইনষ্টিটিউট অৱ ষ্টেণ্ডাৰ্ডছ এণ্ড টেকন'লজি (NIST)ৰ ইলেক্ট্ৰ'মেগনেটিক টেকন'লজি বিভাগত যোগদান কৰে, য'ত তেওঁ ছুপাৰকণ্ডাক্টিং কোৱাণ্টাম ইন্টাৰফেৰেন্স ডিভাইচ (SQUIDs) এম্প্লিফায়াৰৰ কাম কৰে।^৮৭

২০১৪ চনত গুগল কোৱাণ্টাম এ.আই. লেবে ঘোষণা কৰে যে তেওঁলোকে মাৰ্টিনিছ আৰু তেওঁৰ দলটোক বহু কোটি ডলাৰৰ চুক্তিত ছুপাৰকণ্ডাক্টিং ক্যুবিট ব্যৱহাৰ কৰি কোৱাণ্টাম কম্পিউটাৰ নিৰ্মাণৰ বাবে নিযুক্তি দিছে।^৯১০

২০১৯ চনৰ ২৩ অক্টোবৰত মাৰ্টিনিছ আৰু তেওঁৰ দলটোৱে প্ৰকৃতিৰ ওপৰত "প্ৰগ্ৰেমেবল ছুপাৰকণ্ডাক্টিং প্ৰচেছৰ ব্যৱহাৰ কৰি কোৱাণ্টাম আধিপত্য" শীৰ্ষক এখন গৱেষণা পত্ৰ প্ৰকাশ কৰে,^১১ য'ত তেওঁলোকে ৫৩-কিউবিট কোৱাণ্টাম প্ৰচেছৰ চাইকাম'ৰ প্ৰচেছৰ ব্যৱহাৰ কৰি কেনেকৈ প্ৰথমবাৰৰ বাবে কোৱাণ্টাম আধিপত্য অৰ্জন কৰে তাক উপস্থাপন কৰে।^১২ ২০২০ চনৰ এপ্ৰিল মাহত মাৰ্টিনিছে উপদেষ্টা হিচাপে পুনৰ নিযুক্তি দিয়াৰ পিছত গুগলৰ পৰা পদত্যাগ কৰে।^১৩৯

২০২০ চনৰ ২৯ ছেপ্টেম্বৰত ঘোষণা কৰা হয় যে মাৰ্টিনিছে অধ্যাপিকা মিচেল ছিমনছে প্ৰতিষ্ঠা কৰা ষ্টাৰ্ট-আপ ছিলিকন কোৱাণ্টাম কম্পিউটিঙত যোগদান কৰিবলৈ অষ্ট্ৰেলিয়ালৈ গুচি গৈছে।^১৪

বঁটা আৰু সন্মান

২০১৪ চনত তেওঁ মিচেল ডেভ'ৰেট আৰু ৰবাৰ্ট জে শ্ব'লকফৰ সৈতে ফ্ৰিটজ লণ্ডন মেম'ৰিয়েল বঁটা লাভ কৰে।^১৫

২০২১ চনত তেওঁ কোৱাণ্টাম বল বিজ্ঞান আৰু ইয়াৰ মৌলিক বিষয়সমূহৰ ওপৰত গৱেষণাৰ বাবে জন ষ্টুৱেৰ্ট বেল বঁটা লাভ কৰে।^১৬

২০২৫ চনত তেওঁ ডক্টৰেট উপদেষ্টা জন ক্লাৰ্ক আৰু মিচেল ডেভ'ৰেটৰ সৈতে বৈদ্যুতিক বৰ্তনীত মেক্ৰ'স্কোপিক কোৱাণ্টাম মেকানিকেল টানেলিং আৰু শক্তি কোৱাণ্টাইজেচন আৱিষ্কাৰৰ বাবে পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ নোবেল বঁটা লাভ কৰে।^২

বাহ্যিক সংযোগ

উৎস: www.nobelprize.org/prizes/about/prize-announceme