নিৰ্বাচিত প্ৰবন্ধ
সম্পাদকমণ্ডলীৰ বাছনিত বিশ্বকোষৰ শ্ৰেষ্ঠ প্ৰবন্ধসমূহ। · ১১০ প্ৰবন্ধ
-
বৰপেটা সত্ৰ
বৰপেটা সত্ৰ অসমৰ বৰপেটা চহৰত অৱস্থিত এক ঐতিহ্যমণ্ডিত বৈষ্ণৱ সত্ৰ, যি শ্ৰীশ্ৰী মাধৱদেৱে ১৫০৫ শক (১৫৮৩ খ্ৰীষ্টাব্দ)ত প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ই ধৰ্মীয় অনুশাসন, গণ-সমাজ-সংগঠন, উৎসৱ-সংস্কৃতি আৰু সত্ৰ-স্থাপত্যৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ হিচাপে পৰিচিত।
-
শৰাইঘাটৰ যুদ্ধ
শৰাইঘাটৰ যুদ্ধ আহোম ৰাজ্য আৰু মোগল সাম্ৰাজ্যৰ মাজত গুৱাহাটীৰ ওচৰৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীত সংঘটিত এক নিৰ্ণায়ক নৌ-যুদ্ধ। লাচিত বৰফুকনৰ নেতৃত্বত আহোম বাহিনীয়ে কৌশল, ভূ-প্ৰকৃতিৰ সদ্ব্যৱহাৰ আৰু নৌ-প্ৰাধান্যৰ জৰিয়তে মোগলৰ অসম অধিকাৰ সম্প্ৰসাৰণৰ অন্তিম বৃহৎ প্ৰচেষ্টাক বাধা দিয়ে।
-
অসমীয়া ব্যাকৰণ
অসমীয়া ব্যাকৰণ বুলিলে অসমীয়া ভাষা শুদ্ধভাৱে কোৱা, লিখা আৰু লিপিবদ্ধ কৰাৰ নীতি-নিয়মসমষ্টিক বুজোৱা হয়। এই বিষয়ৰ আধুনিক লিখিত চৰ্চা অসমত বিশেষকৈ উনবিংশ শতিকাত গতি লাভ কৰে আৰু পাছলৈ শিক্ষাদান, সাহিত্য-চৰ্চা আৰু মান্য ভাষাৰ মানদণ্ড গঢ় দিয়াত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা লয়।
-
দেউৰী জনগোষ্ঠী
দেউৰী জনগোষ্ঠী হৈছে বৃহৎ অসমীয়া জাতিৰ অন্তৰ্গত এক চীনা-তিব্বতীয় জনগোষ্ঠী, যাৰ বসতি মূলতঃ অসম আৰু কাষৰীয়া অৰুণাচল প্ৰদেশ আৰু নাগালেণ্ডত। ভাষা-সংস্কৃতি, ফৈদভাগ, কৃষিভিত্তিক জীৱনধাৰা আৰু শাক্তধাৰাৰ হিন্দু ধৰ্মাচৰণ—এই সকলো দিশে দেউৰী সমাজে অসমীয়া সমাজ-ইতিহাসত স্বতন্ত্ৰ পৰিচয় গঢ়ি তুলিছে।
-
চৰ্যাপদ
চৰ্যাপদ বজ্ৰায়ণ বৌদ্ধ ধৰ্মৰ সহজযানী সাধনাৰ “উপলব্ধিৰ গীত”ধৰণৰ ৰহস্যময় কবিতা-সংকলন। ইয়াক অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰথম লিখিত ৰূপৰ চানেকি হিচাপে চিহ্নিত কৰা হয়, যদিও ইয়াৰ ভাষা-ঐতিহ্য পূব ভাৰতৰ কেইবাটাও ভাষাৰ আদিকালৰ সৈতে সংযোগযুক্ত বুলি গৱেষণাত ধৰা পৰে।
-
দক্ষিণ শালমাৰা-মানকাচৰ জিলা
দক্ষিণ শালমাৰা-মানকাচৰ জিলা অসমৰ এক নতুন প্ৰশাসনিক জিলা, যিখন ২০১৬ চনত ধুবুৰী জিলাৰ অংশবিশেষৰে গঠন কৰা হয়। হাটশিঙিমাৰি এই জিলাৰ সদৰ; জিলা মূলত কৃষি, অৰণ্য-সম্পদ আৰু সীমান্ত-কেন্দ্ৰিক বাণিজ্য-প্ৰবাহৰ ঐতিহাসিক প্ৰেক্ষাপটৰ সৈতে জড়িত।
-
দেৱকান্ত বৰুৱা
দেৱকান্ত বৰুৱা (১৯১৪–১৯৯৬) অসমীয়া আধুনিকতাৰ প্ৰাৰম্ভিক পৰ্বত স্মৰণীয় কবি আৰু একেদৰে শীৰ্ষস্থানীয় ভাৰতীয় কংগ্ৰেছ নেতা। সাহিত্য, সংবাদ-সম্পাদনা আৰু ৰাজ্য-ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাজনীতিত একেলগে সক্ৰিয় হৈ তেওঁ অসমৰ বৌদ্ধিক আৰু ৰাজনৈতিক পৰিমণ্ডলত উল্লেখযোগ্য প্ৰভাৱ পেলাইছিল।
-
শৰাই
শৰাই অসমৰ পৰম্পৰাগত কাঁহজাত (বেল-মেটেল) পাদযুক্ত থালধৰণৰ পাত্ৰ, যাক সন্মান, মৰ্যাদা আৰু আতিথ্যৰ প্ৰতীক হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান, সামাজিক অনুষ্ঠান আৰু অতিথি সম্ভাষণত তামোল-পাণ আদি আগবঢ়াবলৈ ইয়াৰ ব্যৱহাৰ বিশেষ গুৰুত্বপূৰ্ণ।
-
জাপি
জাপি অসমীয়া জাতি-সংস্কৃতিৰ প্ৰতীক আৰু দৈনন্দিন জীৱনৰ এক কাৰ্যকৰী শিৰস্ত্ৰাণ। বাঁহ-বেত-পাত বোৱা এই সামগ্ৰীৰ আকৃতি, সজাৰ ধৰণ আৰু সামাজিক ব্যৱহাৰ সময়ৰ সৈতে সলনি হৈ কৃষিকাৰ্য, লোকসংস্কৃতি আৰু ঐতিহাসিক ৰাজদৰবলৈ বিস্তৃত হৈছে।
-
তৰুণ ৰাম ফুকন
তৰুণ ৰাম ফুকন (১৮৭৭–১৯৩৯) অসমৰ এগৰাকী উল্লেখযোগ্য ৰাজনৈতিক নেতা, বেৰিষ্টাৰ আৰু বক্তা, যিয়ে ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনত সক্ৰিয় ভূমিকা গ্ৰহণ কৰে। তেওঁ অসম সাহিত্য সভাৰ সভাপতি হিচাপেো স্মৰণীয়, লগতে লেখক আৰু চিকাৰী হিচাপেও পৰিচিত আছিল।
-
মুগা (ৰেচম)
মুগা ৰেচম অসমৰ এক স্বকীয় ৰেচম-উৎপাদন, যি মূলত এন্থেৰিয়া আছামেনছিছ প্ৰজাতিৰ পলুৰ কোকুনৰ পৰা পোৱা যায়। সোণোৱালী বৰণ, স্থায়িত্ব আৰু ঐতিহাসিক উল্লেখৰ বাবে মুগা অসমৰ প্ৰাচীন উদ্যোগ আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত।
-
অসম ৰত্ন
অসম ৰত্ন অসম চৰকাৰে ২০০৮ বৰ্ষৰ পৰা প্ৰদান কৰা ৰাজ্যিক অসামৰিক সন্মান, যিটো দীৰ্ঘদিন ধৰি অসমৰ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান হিচাপে গণ্য হৈছিল। ইয়াৰ তিনিজন প্ৰাপক হ'ল ভূপেন হাজৰিকা, মামণি ৰয়ছম গোস্বামী আৰু জিতেন্দ্ৰনাথ গোস্বামী।
-
অসম বৈভৱ বঁটা
অসম বৈভৱ অসম চৰকাৰে ২০২১ চনৰ পৰা প্ৰদান কৰা ৰাজ্যৰ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান। সাধাৰণতে বছৰি এগৰাকী ব্যক্তিক দিয়া এই বঁটাত পাঁচ লাখ টকা, প্ৰশস্তিপত্ৰ আৰু হোলোং পাতত জাপি অংকিত পদক থাকে। প্ৰথম প্ৰাপক ৰতন টাটা।
-
অসমীয়া সাহিত্যৰ ইতিহাস
চৰ্যাপদৰ পৰা আধুনিক কাললৈ অসমীয়া সাহিত্যৰ প্ৰায় তেৰশ বছৰীয়া ইতিহাস — লোকগীত, বৈষ্ণৱ সাহিত্য, বুৰঞ্জী, জোনাকী যুগ আৰু আধুনিক সাহিত্যৰ এক সামগ্ৰিক আভাস।
-
অসমৰ চাহ
অসমৰ চাহ বিশ্বৰ অন্যতম সমাদৃত চাহ। ১৮২৩ চনত ৰবাৰ্ট ব্ৰুছে সিংফৌসকলৰ সহায়ত ইয়াৰ স্থানীয় প্ৰজাতি চিনাক্ত কৰাৰ পিছত চাহ উদ্যোগ অসমৰ অৰ্থনীতিৰ মেৰুদণ্ড হৈ পৰে।
-
এশৃংগ গঁড়
এশৃংগ গঁড় অসমৰ ৰাজ্যিক প্ৰাণী। একমাত্ৰ শিঙৰ বাবে পৰিচিত এই বৃহৎ তৃণভোজী প্ৰাণীৰ সৰ্বাধিক সংখ্যা কাজিৰঙাত দেখা যায়।
-
এ পি জে আব্দুল কালাম
আবুল পাকিৰ জয়নুল আবেদিন আব্দুল কালাম (Avul Pakir Jainulabdeen Abdul Kalam,; ஆவுல் பக்கிர் ஜைனுலாபுதீன் அப்துல் கலாம்; ১৫ অক্টোবৰ ১৯৩১- ২৭ জুলাই ২০১৫) সৰ্বপৰিচিত নাম ড॰ এ পি জে আব্দুল কালাম, হৈছে এজন ভাৰতীয় বিজ্ঞানী, ৰাজনীতিবিদ আৰু ভাৰতৰ প্ৰাক্তন ৰাষ্ট্ৰপতি।
-
ভাৰতীয় ৰে’ল
ভাৰতীয় ৰে’ল (Indian Railways, চমুকৈ IR) ভাৰত চৰকাৰৰ মালিকানাধীন আৰু ভাৰত চৰকাৰৰ ৰে’ল মন্ত্ৰণালয়ৰ দ্বাৰা পৰিচালিত এটা উদ্যোগ। ই ১,১৫,০০০ কিলোমিটাৰ ৰে’লপথ আৰু ৭,৫০০টা ষ্টেশ্যনৰে বিশ্বৰ অন্যতম বৃহৎ ৰে’ল জালিকা (networks)।
-
ছি জিনপিং
ছি জিনপিং হৈছে চীনা সাম্যবাদী দল (কমিউনিষ্ট পাৰ্টি অফ চাইনা)-ৰ সাধাৰণ সম্পাদক, গণপ্ৰজাতন্ত্ৰী চীনৰ ৰাষ্ট্ৰপতি তথা কেন্দ্ৰীয় সামৰিক আয়োগৰ অধ্যক্ষ। চীন ৰাষ্ট্ৰৰ ৰাষ্ট্ৰপতি হোৱাৰ লগতে সামৰিক বাহিনী আৰু পাৰ্টিৰো মুখ্য নেতা হোৱাৰ বাবে তেওঁক অনানুষ্ঠানিকভাৱে চীনৰ "পাৰামাউণ্ট লিডাৰ" বা "সৰ্বোচ্চ নেতা"…
-
বিজ্ঞানৰ দৰ্শন
বিজ্ঞানৰ দৰ্শন দৰ্শনৰ এটি ভাগ যাৰ বিষয় বিজ্ঞানৰ গুৰি, প্ৰণালী আদি। এই ভাগৰ মুখ্য প্ৰশ্নসমূহৰ বিষয় 'কি বিজ্ঞান হয় আৰু কি নহয়', 'বৈজ্ঞানিক প্ৰণালীসমূহৰ নিৰ্ভৰশীলতা', 'বিজ্ঞানৰ শেষ লক্ষ্য' আদি। এই ভাগৰ দৰ্শন আন আন ভাগ যেনে অধিবিদ্যা, তত্ত্ববিদ্যা, জ্ঞানতত্ত্ব আদিৰ সৈতে সম্পৰ্কিত।
