তৰুণ ৰাম ফুকন

তৰুণ ৰাম ফুকন (২২ জানুৱাৰী ১৮৭৭–২৮ জুলাই ১৯৩৯) অসমৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ এগৰাকী প্ৰভাৱশালী নেতা, বেৰিষ্টাৰ, সংগঠক আৰু দক্ষ বক্তা। গুৱাহাটীৰ ভৰলুমুখত জন্মগ্ৰহণ কৰা ফুকনে আইন পঢ়ি বেৰিষ্টাৰী লাভ কৰাৰ পিছত ৰাজনীতি আৰু জনজাগৰণমূলক কামত জড়িত হয়। স্বাধীনতা আন্দোলনত অৱদানৰ বাবে তেওঁ “দেশভক্ত” উপাধিত পৰিচিত হয়। সাহিত্য-সংস্কৃতি ক্ষেত্ৰতো তেওঁৰ ভূমিকা উল্লেখযোগ্য; তেওঁ অসম সাহিত্য সভাৰ ১০ম সভাপতি আছিল আৰু পরে সভাৰ সম্পাদকৰ দায়িত্বও লয় বুলি উল্লেখ পোৱা যায়।

জন্ম, পৰিয়াল আৰু প্ৰাৰম্ভিক শিক্ষা

তৰুণ ৰাম ফুকনৰ জন্মস্থান গুৱাহাটীৰ ভৰলুমুখ। তেওঁ হিন্দু ধৰ্মাৱলম্বী আৰু ৰাষ্ট্ৰীয়তা ভাৰতীয়। তেওঁৰ পিতৃ বলৰাম ফুকন আৰু মাতৃ ভাগীৰথী। বলৰাম ফুকন নিপুণ চিকাৰী আছিল বুলি উল্লেখ আছে। পেচাগতভাৱে তেওঁ বিজনী ৰজাৰ দেৱান আছিল, লগতে হাতীৰ মহল আৰু ব্যৱসায়ৰ সৈতে জড়িত আছিল। বলৰাম ফুকনৰ “হৰ্ষ-বিষাদ বিষয়ক ৰচনা” “আছাম ব্যপ্তিষ্ট মিছন যন্ত্ৰ”ত প্ৰকাশ পোৱা বুলি উল্লেখ পোৱা যায়।

শিশুকালত তৰুণ ৰামে ঘৰত গুৰুৰ অধীনত সংস্কৃত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। পাছত তেওঁ গুৱাহাটীৰ কলেজিয়েট স্কুলত অধ্যয়ন কৰে আৰু ১৮৯৫ চনত প্ৰৱেশিকা পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হয়। প্ৰৱেশিকাৰ ফলৰ ভিত্তিত তেওঁ ১০ টকাৰ জলপানি লাভ কৰিছিল বুলি উল্লেখ আছে।

উচ্চশিক্ষা আৰু বেৰিষ্টাৰী

প্ৰৱেশিকাৰ পাছত তৰুণ ৰাম ফুকনে কলিকতাৰ প্ৰেছিডেন্সী কলেজৰ পৰা এফ.এ. উত্তীৰ্ণ হয়। তেওঁ বি.এ.ত নামভৰ্তি কৰিছিল যদিও বি.এ. পৰীক্ষা নিদিয়াকৈ লণ্ডনলৈ যায়। তাত তেওঁ Barrister-at-Law পঢ়ে আৰু ১৯০৫ চনত বেৰিষ্টাৰ পৰীক্ষা পাছ কৰি ভাৰতলৈ উভতি আহে।

তেওঁক অসমৰ তৃতীয়জন বেৰিষ্টাৰ বুলি উল্লেখ কৰা হয়; প্ৰথম আনন্দৰাম বৰুৱা আৰু দ্বিতীয় আব্দুল মজিদ।

বেৰিষ্টাৰী পাছৰ পিছত তেওঁ কিছুদিন কলিকতাত ওকালতি কৰে আৰু পাছত গুৱাহাটীলৈ উভতি আহি ওকালতি আৰম্ভ কৰে। গুৱাহাটীৰ আৰ্ল ল কলেজত কিছুদিন শিক্ষকতা কৰাৰ উল্লেখো পোৱা যায়; এই সময়সম্পৰ্কে তথ্যত মতভেদ আছে—এক মতে ১৯১৪ চনৰ পৰা শিক্ষকতা, আন এক উল্লেখ মতে ১৯১১লৈ তেওঁ কলিকতাত ওকালতি কৰি পাছত গুৱাহাটীত স্থায়ীভাবে আহে।

স্বাধীনতা আন্দোলনত ভূমিকা

তৰুণ ৰাম ফুকনৰ স্বাধীনতা আন্দোলনত সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণৰ সময় নিৰ্ধাৰণত তথ্যত দুটা ধাৰা দেখা যায়—এক মতে ১৯১৪ চনত, আৰু অন্য এক উল্লেখ মতে ১৯২১ চনত তেওঁ আন্দোলনত যোগদান কৰে। আন্দোলনৰ সময়তে তেওঁ মহাত্মা গান্ধীৰ সান্নিধ্যলৈ অহাৰ কথা উল্লেখ কৰা হয়। ১৯২০ চনত তেওঁ “স্তুতিমালা” শীৰ্ষক স্তুতি-কবিতা ৰচনা কৰে বুলি তথ্যত আছে।

১৯১৭–১৯১৮: সংস্কাৰ আৰু সংগঠনমূলক তৎপৰতা

১৯১৭ চনৰ ২০ আগষ্টত মণ্টেগু সংস্কাৰ আইন ঘোষণাৰ পাছত অসম অন্তৰ্ভুক্তিৰ অনুৰোধ উত্থাপন কৰিবলৈ কলিকতালৈ যোৱা ৭জনীয়া দলত তৰুণ ৰাম ফুকন আছিল। দলটোৰ অন্য সদস্যসকল:

• ঘনশ্যাম বৰুৱা
• গংগাগোবিন্দ ফুকন
• পদ্মনাথ গোহাঞি বৰুৱা
• চন্দ্ৰধৰ বৰুৱা
• নবীন চন্দ্ৰ বৰদলৈ
• প্ৰসন্ন কুমাৰ বৰুৱা

১৯১৮ চনৰ ডিচেম্বৰত গোৱালপাৰাত আসাম এছ’ছিয়েশ্যনৰ ৭ম অধিৱেশনত তেওঁ সভাপতিত্ব কৰে।

১৯২১–১৯২৩: কংগ্ৰেছ, আন্দোলন, কাৰাবাস

১৯২১ চনত বোম্বাইত নিখিল ভাৰত কংগ্ৰেছ কমিটীৰ অধিৱেশনত তেওঁ অসমক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। একে বছৰতে তেওঁ কলেজৰ চাকৰি ত্যাগ কৰে বুলি উল্লেখ আছে। ১৯২১ চনত গান্ধী অসমলৈ আহোঁতে ভৰলুমুখৰ ফুকনৰ ঘৰতে আতিথ্য গ্ৰহণ কৰিছিল। সেই সময়তে বিদেশী বস্ত্ৰ দাহনৰ প্ৰথম কাৰ্যসূচী ফুকনৰ চৌহদত অনুষ্ঠিত হোৱা বুলি উল্লেখ পোৱা যায়। ইয়াৰ পিছত অসম কংগ্ৰেছ দলৰ সভাপতি তৰুণ ৰাম ফুকন আৰু সম্পাদক নবীনচন্দ্ৰ বৰদলৈ নিৰ্বাচিত হৈছিল বুলি তথ্যত উল্লেখ আছে (দলটোৰ নামকৰণ/গঠন সম্পৰ্কে তথ্যত সংক্ষিপ্ততা আছে)।

১৯২২ চনত ভুৱা গোচৰৰ ভিত্তিত বহু নেতাৰ সৈতে তেওঁ গ্ৰেপ্তাৰ হৈ কাৰাবাস খাটে। জে’লৰ ভিতৰতো আন্দোলনৰ কাৰ্যসূচীৰ সৈতে তেওঁ জড়িত আছিল বুলি উল্লেখ আছে।

স্বৰাজ দল আৰু বিধান পৰিষদীয় ভূমিকা

নীতি-ভিত্তিক মতবিৰোধৰ ফলত তেওঁ ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ পৰা আঁতৰি স্বৰাজ দল গঠনত অংশ লয়। ১৯২৩ চনত মতিলাল নেহৰু আৰু চিত্তৰঞ্জন দাসে গঠন কৰা স্বৰাজ দলত তেওঁ যোগদান কৰে। অসমৰ স্বৰাজ্য দলত

• সভাপতি: তৰুণ ৰাম ফুকন
• সম্পাদক: ৰোহিনী কুমাৰ চৌধুৰী
• সহকাৰী সম্পাদক: গোপীনাথ বৰদলৈ

দলটোৰ অন্য সদস্য হিচাপে বিষ্ণুৰাম মেধি, কামাখ্যাৰাম বৰুৱা, ধনীৰাম তালুকদাৰ, যাদৱ চন্দ্ৰ দাস আদিৰ নাম উল্লেখ আছে।

১৯২৩ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত অসম বিধান পৰিষদ নিৰ্বাচনত জয়ী হৈ তেওঁ কেন্দ্ৰীয় বিধান পৰিষদলৈ নিৰ্বাচিত হয়। কেন্দ্ৰীয় পৰিষদৰ সভ্য হিচাপে তেওঁ ১৫ বছৰ কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল বুলি উল্লেখ আছে।

স্থানীয় প্ৰশাসন আৰু সমাজসেৱামূলক কাজ

১৯২৪ চনত তেওঁ গুৱাহাটী লোকেল ব’ৰ্ডৰ প্ৰথম বেচৰকাৰী চেয়াৰমেন হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। লোকেল ব’ৰ্ডৰ জৰিয়তে বাট-পথ, বিদ্যালয়, চিকিৎসালয় গৃহ আদি নিৰ্মাণৰ কথা তথ্যত উল্লেখ আছে। একে বছৰত কানি নিৰ্মূলৰ উদ্দেশ্যে গঠিত কানি অনুসন্ধান সমিতিত তেওঁ কাৰ্যনিৰ্বাহক সদস্য আছিল।

১৯২৬–১৯৩৪: আন্দোলনৰ উত্থান-পতন

১৯২৬ চনত অসমত হোৱা কংগ্ৰেছ মহাসভা সফল কৰিবলৈ তেওঁ ব্যক্তিগত ধন খৰচ কৰাসহ শাৰীৰিক কষ্ট কৰাৰ কথা উল্লেখ আছে। ১৯২৮ চনত তেজপুৰ অসম ছাত্ৰ সন্মিলনৰ মূল অধিৱেশনত তেওঁ সভাপতিত্ব কৰে; সেই অধিৱেশনতে সংগঠনটোৱে ৰাজনৈতিক চৰিত্ৰ গ্ৰহণ কৰে বুলি উল্লেখ পোৱা যায়।

১৯২৯ চনৰ লাহোৰ কংগ্ৰেছত “কাউঞ্চিল বৰ্জন” সিদ্ধান্তত তেওঁ কেন্দ্ৰীয় কমিটিৰ সদস্য আছিল; কিন্তু লাহোৰ সিদ্ধান্তত অসন্তুষ্ট হৈ তেওঁ আন্দোলনত সক্ৰিয়তা কমাই দিয়ে বুলি উল্লেখ আছে।

১৯৩০ চনৰ মে’-জুনত “কানিংহাম চাৰ্কুলাৰ” জাৰি কৰি আইন অমান্য আন্দোলন দুর্বল কৰাৰ চেষ্টা চলোৱা হৈছিল বুলি তথ্যত আছে। তৰুণ ৰাম ফুকন আৰু নবীনচন্দ্ৰ বৰদলৈৰ নেতৃত্বত অসমত আইন অমান্য আন্দোলন তীব্ৰ হৈছিল বুলি উল্লেখ কৰা হয়। সদৌ অসম যুৱক সংঘ আৰু স্কুলীয়া ছাত্ৰসমাজক লগত লৈ কংগ্ৰেছ পতাকা উত্তোলনৰ ঘটনাও তথ্যত আছে। ১৯৩৪ চনৰ মে’ত গান্ধীয়ে আইন অমান্য আন্দোলন স্থগিত কৰে বুলি উল্লেখ পোৱা যায়।

পৰৱৰ্তী ৰাজনৈতিক অৱস্থান

১৯৩২ চনত মদন মোহন মালৱীয় নেতৃত্বৰ ৰাষ্ট্ৰবাদী কংগ্ৰেছ দলত তৰুণ ৰাম ফুকন আৰু ৰোহিনী কুমাৰ চৌধুৰীয়ে যোগদান কৰে। ১৯৩৬ চনত তেওঁ এটা ৰাজনৈতিক দল গঠন কৰা বুলি উল্লেখ আছে, যদিও দলটোৰ নাম/বিৱৰণ তথ্যত অসম্পূৰ্ণ।

সাহিত্য-সংস্কৃতি, ভাষাজ্ঞান আৰু ব্যক্তিত্ব

তৰুণ ৰাম ফুকন দক্ষ বক্তা, লেখক আৰু চিকাৰী হিচাপে পৰিচিত আছিল। অতুল চন্দ্ৰ বৰুৱাই তেওঁক বহু ৰূপত চিনিছিল বুলি উল্লেখ কৰিছে—দেশভক্ত, বেৰিষ্টাৰ, সাহিত্যিক, ছাত্ৰবন্ধু, অশ্বাৰোহী আদি।

ভাষাজ্ঞানৰ দিশত তেওঁ অসমীয়াৰ লগতে উড়িয়া, হিন্দী, বঙালী, সংস্কৃত, ফাৰ্ছী, উৰ্দু ভাষাত লিখা-মেলা কৰিব পাৰিছিল বুলি তথ্যত উল্লেখ আছে। তেওঁ অসম সাহিত্য সভাৰ ১০ম সভাপতি আছিল। ১৯২৭ চনত গোৱালপাৰাত অনুষ্ঠিত সভাৰ অধিৱেশনত তেওঁ সভাপতিত্ব কৰে বুলি তথ্যত উল্লেখ পোৱা যায়; পাছলৈ তেওঁ সভাৰ সম্পাদকো হয় আৰু সভাৰ নীতি নৰম-পন্থাৰ পৰা চৰম-পন্থালৈ ঘূৰোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে।

ব্যক্তিগত জীৱন

তৰুণ ৰাম ফুকনৰ পত্নীৰ নাম বিদ্যুৎপ্ৰভা; তেওঁৰ ঘৰুৱা নাম “বিজুলী”। বিয়াৰ তাৰিখ সন্দৰ্ভত তথ্যত সময়-সামঞ্জস্যহীন উল্লেখ (২৬ জুন ১৯৯০) পোৱা যায়; সেয়ে তাৰিখটো বিশ্বাসযোগ্য ৰূপে প্ৰতিষ্ঠিত নহয় বুলি ধৰা হয়। তেওঁলোকৰ সন্তান ৪জন:

• প্ৰতিভা দেৱী
• বলেন্দ্ৰৰাম ফুকন
• ৰেণু দেৱী
• নৃপেন্দ্ৰৰাম ফুকন

তেওঁৰ ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰৰ পৰিয়ালৰ সৈতে চিনাকি আছিল বুলি উল্লেখ আছে। এক উল্লেখ মতে, ৰবীন্দ্ৰনাথে কন্যা অতসীলতাৰ বিয়াৰ প্ৰস্তাৱ নবীনৰাম ফুকনলৈ পঠিয়াইছিল আৰু তৰুণ ৰামে গ্ৰহণ কৰা নাছিল; এই বিৱৰণ স্ৰোত-নির্ভৰ আৰু পূৰ্ণ প্ৰেক্ষাপট তথ্যত সীমিত।

মৃত্যু

তৰুণ ৰাম ফুকনৰ মৃত্যু ২৮ জুলাই ১৯৩৯ তাৰিখে হয়।

তাৎপৰ্য

তৰুণ ৰাম ফুকন অসমৰ আধুনিক ৰাজনৈতিক ইতিহাসত বেৰিষ্টাৰ-নেতাৰ এক গুৰুত্বপূর্ণ দৃষ্টান্ত। তেওঁ সংগঠন গঢ়া, পৰিষদীয় ৰাজনীতি, আৰু জনআন্দোলন—এই তিনিটা মঞ্চতে সক্ৰিয় আছিল। একে সময়তে অসম সাহিত্য সভাৰ নেতৃত্ব লৈ তেওঁ ভাষা-সাহিত্যৰ ক্ষেত্ৰতো ৰাজনৈতিক জাগৰণৰ সমান্তৰাল চিন্তা আগবঢ়াইছিল বুলি তথ্যত প্ৰতিফলিত হয়।

আৰু চাওক

• ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন
• ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ
• অসম সাহিত্য সভা
• গোপীনাথ বৰদলৈ
• ৰোহিনী কুমাৰ চৌধুৰী
• অতুল চন্দ্ৰ বৰুৱা
• পদ্মনাথ গোহাঞি বৰুৱা
• ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰ
• গুৱাহাটী
• কলিকতা
• লণ্ডন