অসুস্থতাজনিত ছুটী

অসুস্থতাজনিত ছুটী বা মজুৰিসহ অসুস্থতাৰ ছুটী হৈছে কৰ্মচাৰীয়ে অসুস্থতা বা স্বাস্থ্যজনিত প্ৰয়োজনৰ বাবে কৰ্মস্থলীৰপৰা অনুপস্থিত থাকি নিজৰ মজুৰি নেহেৰুৱাকৈ ল'ব পৰা ছুটী। ই মজুৰিসহ বাৰ্ষিক ছুটী বা ব্যক্তিগত কামৰ বাবে লোৱা ছুটীতকৈ পৃথক, কাৰণ অসুস্থতাজনিত ছুটী মূলতঃ স্বাস্থ্যজনিত কাৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত মানসিক স্বাস্থ্য দিৱস আৰু নিৰ্ধাৰিত চিকিৎসকৰ সাক্ষাৎকাৰৰ বাবে কৰ্মস্থলীৰপৰা অনুপস্থিত থকাৰ সময়ো অন্তৰ্ভুক্ত হ'ব পাৰে। কিছুমান ছুটীৰ ব্যৱস্থাত অসুস্থ পৰিয়ালৰ সদস্যৰ যত্ন লোৱা বা ঘৰুৱা নিৰ্যাতন আৰু যৌন নিৰ্যাতনৰ সৈতে জড়িত স্বাস্থ্য আৰু সুৰক্ষাজনিত প্ৰয়োজনৰ বাবেও মজুৰিসহ অসুস্থতাৰ ছুটী ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি। ঋতুস্ৰাৱৰ ছুটীও স্বাস্থ্যজনিত কাৰণত কৰ্মস্থলীৰপৰা লোৱা একপ্ৰকাৰৰ ছুটী, যদিও এই ছুটী সদায় মজুৰিসহ নহয়।

বেছিভাগ দেশতে কোনো কোনো নিয়োগকৰ্তাই কৰ্মচাৰী অসুস্থ হ'লে তেওঁলোকৰ কৰ্মস্থলীৰপৰা অনুপস্থিত থকাৰ কিছুসময়ৰ বাবে মজুৰি দিবলৈ আইনগতভাৱে বাধ্য। ইউৰোপৰ অধিকাংশ দেশ, লেটিন আমেৰিকাৰ বহু দেশ, আফ্ৰিকাৰ কেইখনমান দেশ আৰু এছিয়াৰ কেইখনমান দেশত কৰ্মচাৰীৰ মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটীৰ বাবে আইনগত ব্যৱস্থা আছে। যিবোৰ দেশত মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী বাধ্যতামূলক কৰা আইন নাই, তাত কিছুমান নিয়োগকৰ্তাই স্বেচ্ছাই বা সমষ্টিগত দৰ-দাম চুক্তিৰ ফলত এনে ছুটী প্ৰদান কৰে। অৱশ্যে কম শক্তিশালী শ্ৰমিক আইন থকা দেশত, যেনে দক্ষিণ কোৰিয়াত, কৰ্মচাৰীয়ে অসুস্থতাৰ বাবে বহু সময়ত মজুৰিসহ বাৰ্ষিক ছুটী ব্যৱহাৰ কৰিবলগীয়া হয় আৰু বাৰ্ষিক ছুটীৰ পৰিমাণ শেষ হোৱাৰ পিছৰ অসুস্থতাজনিত ছুটী মজুৰিবিহীন হয়। সকলো কৰ্মচাৰীৰ বাবে অসুস্থতাজনিত ছুটীৰ ব্যৱস্থা থকা ক্ষেত্ৰতো প্ৰতিষ্ঠানৰ মালিকজনক কৰ্মচাৰী হিচাপে গণ্য নকৰিবও পাৰে। সেয়েহে বিশেষকৈ মালিকে নিজে পৰিচালনা কৰা অতি সৰু ব্যৱসায়ত মালিকজনে মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী নাপাবও পাৰে।

শ্ৰমিক আন্দোলনে ঐতিহাসিকভাৱে আৰু বৰ্তমানেও মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটীক এক মৌলিক শ্ৰমিকৰ অধিকাৰ হিচাপে দাবী কৰি আহিছে। ব্যক্তিগত নিয়োগকৰ্তাই আইনগতভাৱে বাধ্য নহ'লেও যোগ্য বা দুৰ্লভ শ্ৰমিকক আকৰ্ষণ আৰু ধৰি ৰখাৰ বাবে মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী প্ৰদান কৰিব পাৰে।^১ মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটীৰ অৰ্থনৈতিক যুক্তিৰ ভিতৰত সংক্ৰামক ৰোগত আক্ৰান্ত লোক কৰ্মস্থলীত আহি আন লোকক অসুস্থ কৰাৰ দৰে নেতিবাচক বাহ্যিক প্ৰভাৱ হ্ৰাস কৰাটো অন্তৰ্ভুক্ত। আনহাতে, এনে ছুটীয়ে অত্যধিক কৰ্মস্থলীৰ অনুপস্থিতি উৎসাহিত কৰাৰ সম্ভাৱনাও আছে।^২ মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটীয়ে কৰ্মচাৰী সলনিৰ হাৰ হ্ৰাস কৰিব পাৰে, উৎপাদনশীলতা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে আৰু কৰ্মস্থলী তথা সমাজত ৰোগৰ সংক্ৰমণ হ্ৰাস কৰিব পাৰে।^৩

প্ৰভাৱ

অধ্যয়নসমূহে দেখুৱায় যে মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী নথকা শ্ৰমিকসকলে আঘাত বা অসুস্থতাৰ বাবে কৰ্মস্থলীৰপৰা ছুটী লোৱাৰ সম্ভাৱনা কম।^৪৫ মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী নথকা শ্ৰমিকসকলে কৰ্কট ৰোগৰ পৰীক্ষা বা ফ্লুৰ টিকাকৰণৰ দৰে প্ৰতিৰোধমূলক চিকিৎসা সেৱা গ্ৰহণ কৰাৰ সম্ভাৱনাও কম।^৬৭ মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী থকা শ্ৰমিকসকল কৰ্মস্থলীৰ আঘাতৰ সন্মুখীন হোৱাৰ সম্ভাৱনাও কম।^৮ মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটীয়ে কৰ্মস্থলীৰপৰা মুঠ অনুপস্থিতিৰ হাৰ হ্ৰাস কৰিব পাৰে, কাৰণ শ্ৰমিকসকলে সহকৰ্মী আৰু ওচৰৰ সমাজলৈ ৰোগ বিয়পোৱাৰ সম্ভাৱনা কম হয়।^৯১০

মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটীৰ সুবিধা থকা অভিভাৱকসকলে অসুস্থ সন্তানৰ যত্ন ল'বলৈ কৰ্মস্থলীৰপৰা ছুটী লোৱাৰ সম্ভাৱনা বেছি।^১১ মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী নথকা কৰ্মৰত অভিভাৱকে অসুস্থ সন্তানক বিদ্যালয়লৈ পঠিয়াবলৈ বাধ্য অনুভৱ কৰিব পাৰে। এনে অৱস্থাত শিশুৱে আন শিক্ষাৰ্থী আৰু বিদ্যালয়ৰ কৰ্মচাৰীৰ মাজত সংক্ৰমণ বিয়পাব পাৰে আৰু নিজেও স্বল্পম্যাদী আৰু দীৰ্ঘম্যাদী স্বাস্থ্যজনিত সমস্যাৰ সন্মুখীন হ'ব পাৰে।^১২১৩

মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী নথকা শ্ৰমিকসকলে অসুস্থ হৈ থকাৰ সময়তো কৰ্মস্থলীলৈ যাব পাৰে আৰু আন শ্ৰমিকলৈ সংক্ৰমণ বিয়পাব পাৰে। আমেৰিকাৰ প্ৰায় ৬৮ শতাংশ শ্ৰমিকেই পেটৰ ফ্লু বা আন সংক্ৰামক ৰোগত আক্ৰান্ত হৈও কৰ্মস্থলীলৈ যোৱাৰ কথা জনাইছে।^১৪ প্ৰায় আধাসংখ্যকে মজুৰি হেৰুৱাব নোৱাৰাৰ বাবে অসুস্থ হৈও কৰ্মস্থলীলৈ যোৱাৰ কথা কৈছিল।^১৫ প্ৰায় ৩০ শতাংশ শ্ৰমিকে সহকৰ্মীৰপৰা ফ্লু সংক্ৰমিত হোৱাৰ কথা জনাইছিল।^১৬ ২০২০ চনৰ এটা অধ্যয়ন অনুসৰি ৱাশ্বিংটন ৰাজ্যত মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী বাধ্যতামূলক কৰাৰ পাছত অসুস্থ হৈ কৰ্মস্থলীত কাম কৰাৰ কথা জনোৱা শ্ৰমিকৰ সংখ্যা হ্ৰাস পাইছিল।^১৭

২০১০ চনত অযাদৃচ্ছিক সমীক্ষাৰ জৰিয়তে নিউয়ৰ্ক মহানগৰ চহৰৰ কিছুমান নিয়োগকৰ্তাৰ ওপৰত কৰা এক অধ্যয়নত অনুমান কৰা হৈছিল যে নতুন মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটীৰ বাধ্যতামূলক ব্যৱস্থা প্ৰৱৰ্তন কৰিলে সৰু ব্যৱসায়ৰ কৰ্মচাৰীয়ে বছৰি কমেও পাঁচ দিন আৰু ডাঙৰ ব্যৱসায়ৰ কৰ্মচাৰীয়ে বছৰি কমেও ন দিন-মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী পাব। ইয়াৰ ফলত চহৰখনৰ মুঠ মজুৰি ব্যয় ০.৩ শতাংশ বৃদ্ধি পাব বুলি অনুমান কৰা হৈছিল। এই ব্যয়ৰ বেছিভাগ সেই ব্যৱসায়সমূহৰ ওপৰত পৰিলহেঁতেন যিবোৰে আগতে কোনো অসুস্থতাজনিত ছুটীৰ বাবে মজুৰি নিদিছিল বা কেৱল দীৰ্ঘদিনীয়া কৰ্মচাৰীক এনে সুবিধা দিছিল।^১৮ সেই অধিক ব্যয়-বহুল বজাৰত মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী প্ৰদানৰ মুঠ ব্যয় প্ৰতি কৰ্মঘণ্টাত প্ৰায় ৪০ৰপৰা ৫০ ছেণ্ট বুলি অনুমান কৰা হৈছিল।^১৮

কৰ্মস্থলীত অসুস্থ হৈও কাম কৰাৰ ফলত উৎপাদনশীলতা হ্ৰাসৰ বাবে আমেৰিকাৰ অৰ্থনীতিত বছৰি ১৮০ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰৰ ব্যয় হয় বুলি এটা অধ্যয়নত অনুমান কৰা হৈছিল। নিয়োগকৰ্তাৰ ক্ষেত্ৰত ইয়াৰ গড় ব্যয় প্ৰতি কৰ্মচাৰীৰ বাবে বছৰি ২৫৫ মাৰ্কিন ডলাৰ আছিল আৰু এই ব্যয় অনুপস্থিতি, চিকিৎসা আৰু অক্ষমতা সুবিধাৰ ব্যয়তকৈ অধিক আছিল।^১৯ খাদ্য সেৱা উদ্যোগৰ শ্ৰমিকৰ ক্ষেত্ৰত কৰা এটা বিশ্লেষণত দেখা গৈছিল যে শৃংখলাবদ্ধ ৰেস্তোৰাঁত খাদ্যৰ জৰিয়তে হোৱা ৰোগৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱৰ ফলত, মহানগৰ অঞ্চলত আন ব্যৱসায়ৰ ওপৰত হোৱা নেতিবাচক জনমতৰ প্ৰভাৱসহ, মুঠ ব্যয় ৭ মিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰলৈকে হ'ব পাৰে।^২০

প্ৰচলিত ব্যৱস্থা

কমেও ১৪৫খন দেশে স্বল্পম্যাদী বা দীৰ্ঘম্যাদী অসুস্থতাৰ বাবে মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটীৰ ব্যৱস্থা কৰিছে। ইয়াৰে ১২৭খন দেশে বছৰি কমেও এসপ্তাহৰ ছুটী প্ৰদান কৰে।^২১

ইউৰোপীয় সংঘ

ইউৰোপীয় সংঘৰ প্ৰতিখন সদস্য ৰাষ্ট্ৰতে নিজা অসুস্থতাজনিত ছুটী আৰু অসুস্থতা ভাট্টাৰ ব্যৱস্থা আছে।

• অসুস্থতাজনিত ছুটী হৈছে অসুস্থতাৰ সময়ত কৰ্মস্থলীৰপৰা অনুপস্থিত থাকি সুস্থ হোৱাৰ পিছত নিজৰ চাকৰিলৈ ঘূৰি অহাৰ অধিকাৰ।
• অসুস্থতা ভাট্টা হৈছে আগৰ উপাৰ্জনৰ নিৰ্দিষ্ট অংশ বা এক নিৰ্দিষ্ট হাৰত প্ৰদান কৰা সামাজিক সুৰক্ষা ব্যৱস্থা।

বেছিভাগ সদস্য ৰাষ্ট্ৰত আইন, সমষ্টিগত চুক্তি বা নিয়োগকৰ্তাৰ সিদ্ধান্তৰ জৰিয়তে অসুস্থতাজনিত মজুৰিৰ ব্যৱস্থা থাকিব পাৰে।^২২ সাধাৰণতে নিয়োগকৰ্তাই সীমিত সময়ৰ বাবে অবিৰতভাৱে দৰমহা প্ৰদান কৰে।

নিৰ্দেশনা ৯২/৮৫ৰ অনুসৰি মহিলাসকলে কমেও ১৪ সপ্তাহৰ প্ৰসূতি ছুটী লাভ কৰাৰ অধিকাৰ আছে। ইয়াৰ ভিতৰত দুসপ্তাহ বাধ্যতামূলক আৰু এই ছুটীৰ সময়ত ৰাষ্ট্ৰীয় অসুস্থতাজনিত মজুৰিৰ সমান বা তাতকৈ অধিক হাৰত ধন প্ৰদান কৰিব লাগে।^২৩

২০০৯ চনত ইউৰোপীয় সংঘৰ ন্যায়ালয়ে সিদ্ধান্ত দিছিল যে দীৰ্ঘম্যাদী অসুস্থতাজনিত ছুটীত থকা কৰ্মচাৰীয়ে ছুটীৰ সময়ত বাৰ্ষিক ছুটী ল'ব নোৱাৰাৰ বাবে মজুৰিসহ বাৰ্ষিক ছুটীৰ অধিকাৰ হেৰুৱাব নোৱাৰে।^২৪

নিৰ্দেশনা ২০১৯/১১৫৮ৰ অনুসৰি পিতৃ বা দ্বিতীয় অভিভাৱকে কমেও দহ কৰ্মদিনৰ পিতৃত্বকালীন ছুটী ল'ব পাৰে আৰু এই ছুটীৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় অসুস্থতাজনিত মজুৰিৰ সমান বা তাতকৈ অধিক হাৰত ক্ষতিপূৰণ লাভ কৰিব লাগে।^২৩

ইউৰোপীয় সংঘৰ দেশসমূহত বাধ্যতামূলক অসুস্থতাজনিত মজুৰিৰ ন্যূনতম হাৰ শ্লোভাকিয়াত ২৫ শতাংশ আৰু সৰ্বাধিক হাৰ বেলজিয়াম আৰু ফিনলেণ্ডত ১০০ শতাংশ।

অসুস্থতা ভাট্টাৰ প্ৰতিষ্ঠাপন হাৰ মুঠ বা নিট দৰমহাৰ ৫০ শতাংশৰপৰা ১০০ শতাংশলৈকে হয়।^২২

শেহতীয়া দশকসমূহত বহু দেশে অপেক্ষাৰ সময় প্ৰৱৰ্তন, উপাৰ্জন প্ৰতিষ্ঠাপনৰ হাৰ হ্ৰাস আৰু অসুস্থতাজনিত মজুৰি হ্ৰাস কৰাৰ জৰিয়তে অসুস্থতা ভাট্টাৰ ব্যৱস্থাত পৰিৱৰ্তন আনিছে।^২২

মহিলাসকলে পুৰুষতকৈ আৰু বয়স্ক লোকসকলে কম বয়সীয়া লোকতকৈ অধিক অসুস্থতাজনিত ছুটী ব্যৱহাৰ কৰে।^২২

অসুস্থতা ভাট্টা ব্যৱস্থাৰ স্থায়িত্ব নিয়োগকৰ্তা আৰু সামাজিক সুৰক্ষা ব্যৱস্থাৰ মাজৰ চুক্তিৰ প্ৰকৃতিৰ সৈতে জড়িত।^২২

ইয়াৰ বিপৰীতে কিছুমান লোকে অসুস্থ হৈ থকাৰ সময়তো কাম কৰে। ইয়াকে কৰ্মস্থলীত অসুস্থ হৈও কাম কৰা বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ফলত আন কিছুমান সমস্যাৰ সৃষ্টি হয়।^২২

অষ্ট্ৰেলিয়া

অসুস্থতাজনিত ছুটী শ্ৰমিক সংঘৰ আন্দোলনৰ জৰিয়তে উদ্যোগিক চুক্তিত অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ দাবীৰপৰা বিকশিত হৈছিল। অষ্ট্ৰেলিয়াত ১৯২২ চনৰপৰা উদ্যোগিক পুৰস্কাৰসমূহত ইয়াক ক্ৰমে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা আৰম্ভ হয়।^২৫ ১৯৩৫ চনৰপৰা ১৯৭০ৰ দশকলৈ ফেডাৰেল উদ্যোগিক পুৰস্কাৰসমূহত মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী ক্ৰমে প্ৰৱৰ্তন কৰা হয় আৰু বছৰি ১০ দিনৰ অসুস্থতাজনিত ছুটী মানদণ্ডত পৰিণত হয়।^২৬

ফেয়াৰ ৱৰ্ক নামেৰে জনাজাত ফেডাৰেল চৰকাৰৰ উদ্যোগিক সম্পৰ্ক আইন অনুসৰি যোগ্য কৰ্মচাৰীয়ে বছৰি ১০ দিনৰ মজুৰিসহ ব্যক্তিগত ছুটী লাভ কৰে। ইয়াত অসুস্থতাজনিত ছুটী আৰু পৰিচৰ্যাজনিত ছুটী অন্তৰ্ভুক্ত আৰু ব্যৱহাৰ নকৰিলে পৰৱৰ্তী বছৰলৈ জমা হয়।^২৭

ইয়াৰ উপৰি অষ্ট্ৰেলিয়াৰ শ্ৰমিকসকলে পৰিয়াল বা গৃহস্থালিৰ কোনো সদস্যৰ জীৱনলৈ ভাবুকি সৃষ্টি কৰা ব্যক্তিগত অসুস্থতা বা আঘাতৰ সন্মুখীন হ'লে, অথবা মৃত্যু হ'লে প্ৰতিটো অনুমোদিত ঘটনাৰ বাবে দুদিনৰ শোকজনিত ছুটী লাভ কৰিব পাৰে।

চীন

চীনৰ শ্ৰম আইন অনুসৰি অসুস্থতা বা কৰ্মস্থলীৰ সৈতে সম্পৰ্ক নথকা আঘাতত ভোগা কৰ্মচাৰীৰ বাবে অসুস্থতাজনিত ছুটীৰ ব্যৱস্থা আছে। চিকিৎসাৰ সময়ছোৱাত নিয়োগকৰ্তাই শ্ৰম চুক্তি বাতিল কৰিব নোৱাৰে আৰু অসুস্থতাজনিত ছুটীৰ মজুৰি দিব লাগে।^২৮ সাধাৰণতে কৰ্মচাৰীৰ সেৱাকাল অনুসৰি অসুস্থতাজনিত ছুটীৰ সময়ত নিয়মীয়া মজুৰিৰ ৬০ৰপৰা ১০০ শতাংশলৈ ক্ষতিপূৰণ দিয়া হয়।^২৯

ফ্ৰান্স

ফ্ৰান্সত মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটীৰ ব্যয় আংশিকভাৱে সামাজিক সুৰক্ষা ব্যৱস্থা আৰু আংশিকভাৱে নিয়োগকৰ্তাই বহন কৰে। অসুস্থতাৰ প্ৰথম দিনৰ ৪৮ ঘণ্টাৰ ভিতৰত চিকিৎসাজনিত প্ৰমাণ দাখিল কৰিব লাগে। সামাজিক সুৰক্ষা ব্যৱস্থাই চতুৰ্থ দিনৰপৰা চিকিৎসা ব্যয়ৰ এটা অংশ বহন কৰে। নিয়োগকৰ্তাই সমষ্টিগত চুক্তি আৰু আইনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি অতিৰিক্ত অংশ প্ৰদান কৰে।

২০১১ চনৰপৰা চৰকাৰী কৰ্মচাৰীয়ে অসুস্থতাজনিত ছুটীৰ প্ৰথম দিনৰ বাবে মজুৰি নাপাইছিল। ২০১৪ চনত এই নিয়ম বাতিল কৰা হৈছিল আৰু ২০১৮ চনৰ জানুৱাৰীৰপৰা পুনৰ প্ৰৱৰ্তন কৰা হয়।^৩০৩১

জাৰ্মানী

জাৰ্মানীত কোনো কৰ্মচাৰীয়ে অসুস্থতাৰ চিকিৎসাজনিত প্ৰমাণ-পত্ৰ দাখিল কৰিব পাৰিলে নিয়োগকৰ্তাই প্ৰতিটো অসুস্থতাৰ বাবে কমেও ছয় সপ্তাহলৈ সম্পূৰ্ণ দৰমহাৰে অসুস্থতাজনিত ছুটী দিবলৈ আইনগতভাৱে বাধ্য।^৩২ অসুস্থতাজনিত ছুটীৰ সময়ত দিয়া দৰমহাৰ এটা অংশ নিয়োগকৰ্তাক পুনৰ পৰিশোধ কৰা হয়।^৩৩

ছয় সপ্তাহৰ পিছত বিধিগত স্বাস্থ্য বীমাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰ্মচাৰীয়ে শেষৰ দৰমহাৰ প্ৰায় ৭০ শতাংশ স্বাস্থ্য বীমাৰপৰা লাভ কৰে। নিৰ্দিষ্ট অসুস্থতাৰ ক্ষেত্ৰত তিনিবছৰৰ সময়ছোৱাত সৰ্বাধিক ৭৮ সপ্তাহলৈ এই ধন প্ৰদান কৰা হয়।

বিধিগত স্বাস্থ্য বীমাত অন্তৰ্ভুক্ত আৰু ১২ বছৰৰ তলৰ সন্তান পালন কৰা পিতৃ-মাতৃয়ে সন্তান অসুস্থ হ'লে মজুৰিসহ ছুটী লাভ কৰিব পাৰে।^৩৪

ভাৰত

লগতে চাওক: কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগম

ভাৰতত অসুস্থতাজনিত ছুটী অসুস্থতা বা আঘাতৰ বাবে কৰ্মস্থলীৰপৰা অনুপস্থিত থাকিবলৈ কৰ্মচাৰীক দিয়া ছুটী। ইয়াৰ সুনিৰ্দিষ্ট অধিকাৰ কৰ্মচাৰীৰ নিয়োগৰ ধৰণ, প্ৰতিষ্ঠান, ৰাজ্য আৰু প্ৰযোজ্য শ্ৰম আইনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। ২০২৫ চনৰ ২১ নৱেম্বৰৰপৰা ভাৰতত চাৰিখন কেন্দ্ৰীয় শ্ৰম বিধি কাৰ্যকৰী হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত বৃত্তিগত সুৰক্ষা, স্বাস্থ্য আৰু কৰ্ম পৰিস্থিতি সংহিতা, ২০২০ আৰু সামাজিক সুৰক্ষা সংহিতা, ২০২০য়ে অসুস্থতা, ছুটী আৰু সামাজিক সুৰক্ষাৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বিভিন্ন বিষয় নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।^৩৫

কেন্দ্ৰীয় শ্ৰম বিধিৰ অধীনত সকলো কৰ্মচাৰীৰ বাবে একেসংখ্যক মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী নিৰ্ধাৰণ কৰা হোৱা নাই। বৃত্তিগত সুৰক্ষা, স্বাস্থ্য আৰু কৰ্ম পৰিস্থিতি সংহিতা, ২০২০ৰ ছুটীৰ সৈতে মজুৰিৰ ব্যৱস্থা মূলতঃ ইয়াৰ অধীনত পৰা শ্ৰমিকসকলৰ বাবে প্ৰযোজ্য। বিধিখনত নিৰ্দিষ্ট চৰ্ত পূৰণ কৰা শ্ৰমিকক বছৰি কাম কৰা দিনৰ ভিত্তিত মজুৰিসহ ছুটীৰ অধিকাৰ দিয়া হৈছে।^৩৬

সামাজিক সুৰক্ষা বিধি, ২০২০ৰ অধীনত কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা ব্যৱস্থাই বীমাকৃত কৰ্মচাৰীৰ অসুস্থতাৰ সময়ত নগদ সুবিধা প্ৰদান কৰে। কৰ্মচাৰীয়ে প্ৰাসংগিক অৱদানৰ সময়ছোৱাত কমেও ৭৮ দিনৰ বাবে অৱদান আগবঢ়াই থাকিলে সাধাৰণ অসুস্থতা সুবিধাৰ বাবে যোগ্য হ'ব পাৰে। এই সুবিধা দুটা পৰস্পৰ সংলগ্ন সুবিধা-কালত মুঠ ৯১ দিনলৈকে লাভ কৰিব পাৰি আৰু সাধাৰণ অসুস্থতা সুবিধাৰ হাৰ গড় দৈনিক মজুৰিৰ ৭০ শতাংশ।^৩৭

ভাৰতত দীৰ্ঘম্যাদী নিৰ্দিষ্ট অসুস্থতাৰ ক্ষেত্ৰত সম্প্ৰসাৰিত অসুস্থতা সুবিধাৰ ব্যৱস্থাও আছে। যোগ্যতাৰ চৰ্ত পূৰণ কৰিলে এই সুবিধা ১২৪ৰপৰা ৩০৯ দিনলৈ আৰু নিৰ্দিষ্ট চিকিৎসাজনিত পৰামৰ্শৰ ভিত্তিত সৰ্বাধিক ৭৩০ দিনলৈ বৃদ্ধি কৰিব পাৰি। এই সুবিধাৰ হাৰ গড় দৈনিক মজুৰিৰ ৮০ শতাংশ।^৩৮

কৰ্মচাৰী ৰাজ্য বীমা নিগমৰ অধীনত বীমাকৃত ব্যক্তিয়ে চিকিৎসা সুবিধাও লাভ কৰিব পাৰে। কৰ্মচাৰী ৰাজ্যিক বীমা আইন, ১৯৪৮ত অসুস্থতা সুবিধা আৰু চিকিৎসা সুবিধাৰ বিধান আছে।^৩৯

অসমত দোকান আৰু প্ৰতিষ্ঠানৰ ক্ষেত্ৰত ৰাজ্যিক আইনেও চিকিৎসাজনিত ছুটীৰ ব্যৱস্থা কৰিছে। অসম দোকান আৰু প্ৰতিষ্ঠান আইন, ১৯৭১ অনুসৰি প্ৰতিজন কৰ্মচাৰীয়ে প্ৰতি বাৰ মাহৰ অবিৰত সেৱাৰ সময়ছোৱাত অসুস্থতা বা দুৰ্ঘটনাৰ বাবে মজুৰিসহ সৰ্বাধিক ১২ দিনৰ চিকিৎসা ছুটী লাভ কৰিব পাৰে।^৪০ এই আইনৰ নিয়ম অনুসৰি চিকিৎসাজনিত ছুটী বা ইয়াৰ সম্প্ৰসাৰণৰ আবেদন সাধাৰণতে পঞ্জীয়নভুক্ত চিকিৎসকৰ প্ৰমাণ-পত্ৰৰে সমৰ্থিত হ'ব লাগে।^৪১

অসম চৰকাৰে ২০২২ চনৰ অসম দোকান আৰু প্ৰতিষ্ঠান আইন আৰু ২০২৫ চনৰ সংশোধনীও প্ৰকাশ কৰিছে। সেয়েহে কোনো নিৰ্দিষ্ট প্ৰতিষ্ঠানত অসুস্থতাজনিত ছুটীৰ অধিকাৰ নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ সময়ত প্ৰযোজ্য নতুন ৰাজ্যিক আইন, বিধি, কেন্দ্ৰীয় শ্ৰম বিধি, নিয়োগৰ চৰ্ত আৰু প্ৰতিষ্ঠানৰ ছুটীৰ নিয়ম একেলগে বিবেচনা কৰিব লাগে।^৪২৪৩

পোলেণ্ড

পোলেণ্ডত কৰ্মচাৰীয়ে অসুস্থতাজনিত ছুটীৰ সময়ত সাধাৰণতে স্বাভাৱিক দৰমহাৰ ৮০ শতাংশ লাভ কৰে। কিছুমান বিশেষ ক্ষেত্ৰত এই হাৰ ১০০ শতাংশ হয়। বছৰৰ প্ৰথম ৩৩ দিন বা ৫০ বছৰৰ ওপৰৰ কৰ্মচাৰীৰ ক্ষেত্ৰত ১৪ দিনলৈ নিয়োগকৰ্তাই এই ধন বহন কৰে। তাৰ পিছত সামাজিক বীমা প্ৰতিষ্ঠানে ধন প্ৰদান কৰে।^{৪৪৪৫৪৬}

অসুস্থতাজনিত ছুটী চলি থকা সময়ত পোলেণ্ডত কৰ্মচাৰীসকল চাকৰিৰপৰা বৰ্খাস্ত কৰাৰপৰা সুৰক্ষিত।^৪৭ শ্ৰম বিধিৰ অধীনত নিৰ্ধাৰিত সুৰক্ষা-কাল শেষ নোহোৱালৈকে অসুস্থ কৰ্মচাৰীৰ সৈতে থকা নিয়োগ চুক্তি সাধাৰণতে বাতিল কৰিব নোৱাৰি।^৪৮

ছুইডেন

ছুইডেনত মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটীৰ ব্যৱস্থা আছে।^৪৯ ২০১৯ চনৰ আগলৈকে প্ৰথম অসুস্থতাৰ দিনটোত মজুৰি দিয়া নহৈছিল। ২০১৯ চনৰপৰা কৰ্মচাৰীৰ গড় সাপ্তাহিক দৰমহাৰ ২০ শতাংশৰ সমান কৰ্তন কৰা হয়।^৫০ তাৰ পিছত ৩৬৪ দিনলৈ উপাৰ্জনৰ কমেও ৮০ শতাংশ আৰু তাৰ পিছত সৰ্বাধিক ৫৫০ দিনলৈ ৭৫ শতাংশ দিয়া হয়। সমষ্টিগত নিয়োগ চুক্তিত অধিক হাৰ নিৰ্ধাৰণ কৰিব পাৰি। সন্তান অসুস্থ হ'লে ১২ বছৰৰ তলৰ শিশুৰ অভিভাৱকে শিশুৰ যত্নৰ বাবে মজুৰিসহ ছুটী লাভ কৰিব পাৰে। এই সুবিধাৰ প্ৰথম দিনটোও মজুৰিসহ। প্ৰথম দুসপ্তাহৰ অসুস্থতাজনিত ছুটীৰ ব্যয় নিয়োগকৰ্তাই বহন কৰে আৰু তাৰ পিছৰ সুবিধাসমূহ ৰাষ্ট্ৰই বহন কৰে।

যুক্তৰাজ্য

যুক্তৰাজ্যত বিধিগত অসুস্থতাজনিত মজুৰিৰ ব্যৱস্থা আছে। যোগ্য কৰ্মচাৰীয়ে বৰ্তমান সৰ্বাধিক ২৮ সপ্তাহলৈ প্ৰতি সপ্তাহত ১১৬.৭৫ পাউণ্ড লাভ কৰিব পাৰে আৰু প্ৰথম তিনিদিন-মজুৰিবিহীন।^৫১ সাত দিনতকৈ অধিক সময়ৰ ছুটীৰ বাবে চিকিৎসাজনিত প্ৰমাণ-পত্ৰৰ প্ৰয়োজন হয়।^৫২

আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ

আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত নিয়োগকৰ্তাই কৰ্মচাৰীক মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী দিবই লাগিব বুলি কোনো যুক্তৰাষ্ট্ৰীয় আইন নাই।^৫৩ অৱশ্যে কিছুমান ৰাজ্য আৰু স্থানীয় চৰকাৰে এনে ছুটী বাধ্যতামূলক কৰিছে। যুক্তৰাষ্ট্ৰীয় পৰিয়াল আৰু চিকিৎসা ছুটী আইন, ১৯৯৩ৰ অধীনত মূলতঃ মজুৰিবিহীন ছুটীৰ ব্যৱস্থা আছে।

২০২০ চনত কংগ্ৰেছে গৃহীত আৰু ৰাষ্ট্ৰপতি ট্ৰাম্পে স্বাক্ষৰ কৰা Families First Coronavirus Response Act-এ কিছুমান শ্ৰমিকৰ বাবে মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটীৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল।^{৫৪৫৫৫৬}

২০০৯ চনৰ এক বিশ্লেষণ অনুসৰি আমেৰিকাৰ ব্যক্তিগত খণ্ডৰ প্ৰায় ৩৯ শতাংশ শ্ৰমিকৰ মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী নাছিল।^৫৭ কম মজুৰিৰ উদ্যোগৰ প্ৰায় ৭৯ শতাংশ শ্ৰমিকৰ মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী নাছিল।^৫৮ খাদ্য সেৱা আৰু হোটেল উদ্যোগৰ প্ৰায় ৭৮ শতাংশ শ্ৰমিকৰ মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী নাছিল।^৫৯

২০০৮ চনৰ এটা সমীক্ষাত ৭৭ শতাংশ আমেৰিকান লোকে শ্ৰমিকৰ বাবে মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছিল।^৬০

২০২০ চনৰ এটা অধ্যয়নে দেখুৱাইছিল যে আমেৰিকাত আইনগতভাৱে মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী বাধ্যতামূলক কৰাৰ ফলত সামগ্ৰিক কল্যাণ বৃদ্ধি পোৱাৰ সম্ভাৱনা আছিল।^৬১

ফেডাৰেল আইনে মজুৰিবিহীন ছুটীৰ জৰিয়তে গুৰুতৰ অসুস্থতাৰ বাবে পৰিয়াল আৰু চিকিৎসা ছুটী আইনৰ অধীনত ছুটীৰ ব্যৱস্থা কৰে।^৬২

ৰাজ্য আৰু স্থানীয় আইন

২০০৬ চনৰপৰা ২০২৪ চনলৈকে ১৭খন ৰাজ্য, ৱাশ্বিংটন ডি চি আৰু ক্ৰমাৎ বৃদ্ধি পোৱাসংখ্যক চহৰে মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটীৰ কোনো এটা ৰূপ প্ৰৱৰ্তন কৰিছে।

২০০৬ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ছান ফ্ৰান্সিস্কোৰ ভোটাৰসকলে সকলো শ্ৰমিকৰ বাবে মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী নিশ্চিত কৰা এক প্ৰস্তাৱ গৃহীত কৰে।^৭৩

২০০৮ চনৰ মাৰ্চত ৱাশ্বিংটন ডি চি পৰিষদে শ্ৰমিকৰ বাবে মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী নিশ্চিত কৰা আইন সৰ্বসন্মতিক্ৰমে গৃহীত কৰে।^৭৪

২০১১ চনৰ ১ জুলাইত কানেক্টিকাটৰ গভৰ্ণৰ ডেনেল পি. মেলয়য়ে Public Act No. 11-52 আইনত স্বাক্ষৰ কৰে। এই আইনখনৰ জৰিয়তে কানেক্টিকাট মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী বাধ্যতামূলক কৰা প্ৰথমখন আমেৰিকান ৰাজ্য হয়। আইনখন ২০১২ চনৰ ১ জানুৱাৰীৰপৰা কাৰ্যকৰী হয়।^৭৫

২০১৪ চনৰ ৮ ছেপ্টেম্বৰত কেলিফৰ্ণিয়াৰ ৰাজ্যপাল জেৰী ব্ৰাউনে Healthy Workplaces, Healthy Families Act of 2014ত স্বাক্ষৰ কৰাৰ কথা ঘোষণা কৰে। এই আইন অনুসৰি নিয়োগকৰ্তাই কৰ্মচাৰীক মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী দিব লাগিছিল।^৭৬

২০১৪ চনৰ ৪ নৱেম্বৰত মেছাচুছেটছৰ ভোটাৰসকলে Question 4 অনুমোদন কৰে। এই ব্যৱস্থাই ১১জনতকৈ অধিক কৰ্মচাৰী থকা প্ৰতিষ্ঠানৰ অংশকালীন আৰু পূৰ্ণকালীন কৰ্মচাৰীৰ বাবে অসুস্থতাজনিত মজুৰিৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল।^৭৭

২০২৩ চনৰ ২৩ মে'ত মিনেছ'টা বিধানসভাই ৰাজ্যৰ দ্বিবাৰ্ষিক বাজেটৰ অংশ হিচাপে "earned sick and safe time"ৰ নতুন ব্যৱস্থা অনুমোদন কৰে। ২০২৪ চনৰ ১ জানুৱাৰীৰপৰা কাৰ্যকৰী হোৱা এই আইন অনুসৰি বছৰত কমেও ৮০ ঘণ্টা কাম কৰা সকলো যোগ্য কৰ্মচাৰীয়ে প্ৰতি ৩০ ঘণ্টা কামৰ বিপৰীতে এঘণ্টা মজুৰিসহ ছুটী জমা কৰিব পাৰে আৰু বছৰি সৰ্বাধিক ৪৮ ঘণ্টা ছুটী জমা কৰিব পাৰে।^৭২৭৮

অন্যান্য দেশ

কমেও ১৪৫খন দেশে স্বল্পম্যাদী বা দীৰ্ঘম্যাদী অসুস্থতাৰ বাবে মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী প্ৰদান কৰে। ইয়াৰে ১২৭খন দেশে বছৰি কমেও এসপ্তাহৰ ছুটী আৰু ৯৮খন দেশে কমেও এমাহৰ মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী নিশ্চিত কৰে।^৭৯

নেদাৰলেণ্ড, আয়াৰলেণ্ড, ছুইজাৰলেণ্ড, ছুইডেন, ডেনমাৰ্ক, ফিনলেণ্ড আৰু ছিংগাপুৰৰ দৰে বহু উচ্চ-আয়ৰ অৰ্থনীতিত নিয়োগকৰ্তাৰ বাবে মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী প্ৰদানৰ ব্যৱস্থা আছে। আয়াৰলেণ্ডত এই ব্যৱস্থা ২০২৬ চনৰপৰা অধিক বিস্তৃত হয়।^৮০

ইতিহাস

খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ১৫০০ চনতেই মিচৰৰ ফাৰাওসকলৰ সমাধি নিৰ্মাণ কৰা কিছুমান শ্ৰমিকে মজুৰিসহ অসুস্থতাজনিত ছুটী আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় স্বাস্থ্যসেৱা লাভ কৰিছিল বুলি তথ্য পোৱা যায়।^৮১

সংস্কৃতি

কিছুমান কৰ্মচাৰীয়ে অসুস্থতাজনিত ছুটী লোৱাৰ সময়ত অপৰাধবোধ অনুভৱ কৰে।^৮২ এই অনুভূতিক "অসুস্থতাজনিত অপৰাধবোধ" বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ সৈতে দুৰ্বল কৰ্ম-জীৱনৰ ভৰসাম্য থকা বিষাক্ত কৰ্মক্ষেত্ৰ জড়িত হ'ব পাৰে।^৮৩৮৪ স্বাস্থ্যসেৱা ক্ষেত্ৰত ৰোগীৰ চিকিৎসা পলম হ'ব পাৰে বুলি থকা জ্ঞানে এই অপৰাধবোধ বৃদ্ধি কৰিব পাৰে।^৮৫৮৬

কৰ্মচাৰীয়ে অসুস্থতাজনিত ছুটী ল'লে বা সংক্ৰামক অৱস্থাতো কৰ্মস্থলীলৈ আহিলে নেতিবাচক বিচাৰৰ সন্মুখীন হ'ব পাৰে।^৮৭৮৮ এই প্ৰৱণতাক "অসুস্থতাৰ বাবে লজ্জিত কৰা" বুলি কোৱা হয় আৰু বিশেষকৈ দীৰ্ঘম্যাদী ৰোগত আক্ৰান্ত লোকৰ ক্ষেত্ৰত ইয়াক কৰ্মক্ষেত্ৰৰ উৎপীড়ন হিচাপে গণ্য কৰিব পাৰি।^৮৯ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত এই প্ৰৱণতাৰ ফলত চৰ্দিৰ ঔষধৰ অত্যধিক ব্যৱহাৰ হোৱা বুলি প্ৰতিৱেদন প্ৰকাশ পাইছে।^৯০

লগতে চাওক

• বাৰ্ষিক ছুটী

বাহ্যিক সংযোগ

• Managing health at work – recording and monitoring information on sickness absence including work relatedness by P Ritchie and others. HSE Research Report 310/2005