আকাশবাণী গুৱাহাটী

আকাশবাণী গুৱাহাটী হৈছে প্ৰচাৰ ভাৰতীৰ অধীনস্থ আকাশবাণীৰ এটা ক্ষেত্ৰীয় অনাতাঁৰ সম্প্ৰচাৰ কেন্দ্ৰ। অসম আৰু উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অনাতাঁৰ যোগাযোগ-ইতিহাসত এই কেন্দ্ৰৰ স্থান উল্লেখযোগ্য, কিয়নো অবিভক্ত অসমত সংগঠিত অনাতাঁৰ প্ৰচাৰ ব্যৱস্থাৰ আৰম্ভণিৰ সৈতে “শ্বিলং-গুৱাহাটী” কেন্দ্ৰ প্ৰত্যক্ষভাৱে সম্পৰ্কিত।

পৰিচয় আৰু সংস্থাগত অৱস্থান

আকাশবাণী গুৱাহাটী ভাৰত চৰকাৰৰ প্ৰতিষ্ঠিত অনাতাঁৰ সম্প্ৰচাৰ ব্যৱস্থাৰ এটা অংশ। তথ্যপেটী অনুসৰি—

• প্ৰতিষ্ঠা তাৰিখ: ১ জুলাই ১৯৪৮
• প্ৰতিষ্ঠাপক: ভাৰত চৰকাৰ
• মালিক: প্ৰচাৰ ভাৰতী
• মুখ্য কাৰ্যালয়: চানমাৰি, গুৱাহাটী
• আদৰ্শবাণী: “বহুজন হিতায় বহুজন সুখায়”

বৰ্তমান কেন্দ্ৰটোৱে ২টা এ.এম. আৰু ১টা এফ.এম. চেনেলযোগে অনুষ্ঠান চলায় বুলি উল্লেখ আছে।

পটভূমি: ভাৰত আৰু অসমত অনাতাঁৰৰ আৰম্ভণি

ভাৰতত অনাতাঁৰ সম্প্ৰচাৰ সেৱাৰ আৰম্ভণি ২৩ জুলাই ১৯২৭ত ধৰা হয়। সেই বছৰতে ব্যক্তিগত উদ্যোগত ইণ্ডিয়ান ব্ৰ’ডকাষ্টিং কোম্পানীয়ে মুম্বাইত ভাৰতৰ প্ৰথম অনাতাঁৰ কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰে (১৯২৭)। ইয়াৰ পিছত ২৬ আগষ্ট ১৯২৭ত কলিকতা কেন্দ্ৰযোগে সংগঠিত অনাতাঁৰ প্ৰচাৰ আৰম্ভ হয়।

অসমৰ ক্ষেত্ৰত অবিভক্ত অসমত প্ৰথম অনাতাঁৰ কেন্দ্ৰ স্থাপন ১ জুলাই ১৯৪৮ত হয়; এইখনেই আছিল অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ’ৰ “শ্বিলং-গুৱাহাটী” কেন্দ্ৰ (স্থান: শ্বিলং)।

প্ৰতিষ্ঠা: “শ্বিলং-গুৱাহাটী” কেন্দ্ৰ

১ জুলাই ১৯৪৮ত অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ’ৰ কেন্দ্ৰটো “অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ’ শ্বিলং-গুৱাহাটী” নামেৰে স্থাপিত হয়। কেন্দ্ৰটোৰ প্ৰাথমিক নামো এইটোৱেই আছিল। একে দিনে শ্বিলং-গুৱাহাটী কেন্দ্ৰৰ সম্প্ৰচাৰ আৰম্ভ হয় বুলি তথ্য-টোকাত উল্লেখ আছে।

তদানীন্তন অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী গোপীনাথ বৰদলৈয়ে শ্বিলঙত বিধানসভা ভৱন আৰু গুৱাহাটীত কমিশ্যনাৰৰ বাসভৱন আকাশবাণীৰ কামত ব্যৱহাৰৰ বাবে মুকলি কৰে। গুৱাহাটীৰ ক্ষেত্ৰত উজান বজাৰ, ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ পাৰৰ এটা ভৱনৰ পৰা “গুৱাহাটী অংশ”ৰ সম্প্ৰচাৰ আৰম্ভ কৰা হয়।

আনুষ্ঠানিক উদ্বোধন আৰু প্ৰাৰম্ভিক দায়িত্ব

• শ্বিলঙৰ আনুষ্ঠানিক উদ্বোধক: গোপীনাথ বৰদলৈ
• গুৱাহাটীৰ আনুষ্ঠানিক উদ্বোধক: মৌলানা মহম্মদ তৈয়বুল্লা

প্ৰাৰম্ভিক সংগঠন-ব্যৱস্থাত অনুষ্ঠান কাৰ্যবাহী বিষয়া হিচাপে ওবেইদুল লতিফ বৰুৱাৰ নাম উল্লেখ আছে; তেওঁ পাছলৈ অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ’ৰ পৰিচালক হৈছিল। কলিকতা কেন্দ্ৰৰ ষ্টাফ আৰ্টিষ্ট পুৰুষোত্তম দাস শ্বিলং-গুৱাহাটী কেন্দ্ৰৰ কাম-কাজ আৰম্ভ কৰাত জড়িত আছিল। মেহেৰা মাছনিক শ্বিলং-গুৱাহাটী কেন্দ্ৰৰ পৰিচালিকা হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হৈছিল।

উদ্বোধনৰ পৰৱৰ্তী পৰ্যায়ত কেন্দ্ৰৰ কাম-কাজত জড়িত/নিযুক্ত ব্যক্তিসকলৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য—

• সত্যপ্ৰসাদ বৰুৱা
• ছৈয়দ আব্দুল মালিক
• ৰৌশনাৰা খাতুন
• নাৰায়ণ বেজবৰুৱা
• ৰঞ্জন বৰা
• মৃগেন্দ্ৰ নাথ ৰয়চৌধুৰী

(বিতৰ্কিত) টোকাত ভূপেন হাজৰিকা-ফণী তালুকদাৰ-বীৰেন্দ্ৰ কুমাৰ মহন্তৰ নিযুক্তিৰ তাৰিখ “১ জুন” বুলি কোৱা হৈছে; কিন্তু বছৰ উল্লেখ নথকাৰ বাবে ইয়াক নিশ্চিত তাৰিখ-তথ্য হিচাপে স্থিৰভাৱে দাঙি ধৰা নাযায়।

প্ৰাৰম্ভিক সম্প্ৰচাৰ ধাৰা আৰু প্ৰযুক্তি

আৰম্ভণিতে দৈনিক সম্প্ৰচাৰ ২বাৰ হৈছিল—

• ৰাতিপুৱা: ৭:০০–৯:৩০
• আবেলি: ১৭:০০–২১:১৫

প্ৰাৰম্ভিক প্ৰসাৰত ১ কিলোৱাট মিডিয়াম ৱেভ ট্ৰান্সমিটাৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। দুয়োটা কেন্দ্ৰ (শ্বিলং আৰু গুৱাহাটী) তত্ত্বাৱধানৰ বাবে একোজনকৈ সহকাৰী কেন্দ্ৰ পৰিচালক আছিল। উল্লেখ্য যে শ্বিলঙৰ কেন্দ্ৰ পৰিচালকেই দুয়োটা কেন্দ্ৰৰ মুখ্য দায়িত্বশীল বিষয়া আছিল।

গুৱাহাটীলৈ সদৰ স্থানান্তৰ আৰু সম্প্ৰসাৰণ

১৯৫৩ত শ্বিলং-গুৱাহাটী কেন্দ্ৰৰ সদৰ কাৰ্যালয় গুৱাহাটীলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। একে বছৰে জালুকবাৰীত ১০ কিলোৱাট ক্ষমতাৰ উচ্চ ক্ষমতাসম্পন্ন ট্ৰান্সমিটাৰ স্থাপন কৰা হয়। এই ট্ৰান্সমিটাৰৰ জৰিয়তে কামৰূপ, নগাঁও আৰু ওচৰৰ জিলালৈ সংকেত পঠিয়াব পৰা হৈছিল।

জালুকবাৰী ট্ৰান্সমিটাৰ স্থাপনৰ পিছত শ্বিলং কেন্দ্ৰৰ ভূমিকা ক্ৰমে কমে। শ্বিলঙক কেৱল ষ্টুডিঅ’ ৰূপে ৰাখি বাণীবদ্ধ অনুষ্ঠান গুৱাহাটীলৈ পঠিয়োৱাৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়। এই পৰ্যায়ত “অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ’ শ্বিলং-গুৱাহাটী” নামৰ পৰিৱৰ্তে “আকাশবাণী গুৱাহাটী” নাম ব্যৱহাৰ আৰম্ভ হয় বুলি উল্লেখ আছে।

১৯৫৭ৰ মে’ত কেন্দ্ৰটো চানমাৰিৰ স্থায়ী স্থানলৈ স্থানান্তৰ হয়। লগতে গুৱাহাটীত ১০ কিলোৱাট শ্বৰ্টৱেভ ট্ৰান্সমিটাৰ স্থাপনৰ ফলত সমগ্ৰ অসমত সংকেত সম্প্ৰচাৰ সম্ভৱ হয় বুলি টোকাত কোৱা হৈছে।

নাট আৰু সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান

কেন্দ্ৰটোৰ প্ৰথম নাট সম্প্ৰচাৰ হয় ৬ জুলাই ১৯৪৮ত। এই নাটখনৰ—

• নাট্যকাৰ: সত্যপ্ৰসাদ বৰুৱা
• শিৰোনাম: “ধৰালৈ যিদিনা নামিব সৰগ”

এসময়ত নাট সম্প্ৰচাৰৰ নিয়মিত সময়সূচী আছিল—

• দেওবাৰে দুপৰীয়া
• বুধবাৰে নিশা ৮:০০

পিছলৈ সোমবাৰে নিশাও নাট সম্প্ৰচাৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। আধুনিক পৰ্যায়ত এফ. এম. মহাবাহুত “নাটশালা” অনুষ্ঠানত নিতৌ নাট প্ৰচাৰ কৰা হয় বুলি উল্লেখ আছে। “নাটশালা”ৰ আৰম্ভণি ১ জানুৱাৰী ২০২০ত; আৰম্ভণিৰ নাট “জাল”।

এফ. এম. “মহাবাহু”

৮ আগষ্ট ২০১৯ৰ পৰা ১০ কিলোৱাট এফ.এম. “মহাবাহু” চেনেলৰ সম্প্ৰচাৰ আৰম্ভ হয়। এই চেনেলৰ ফ্ৰিকুৱেঞ্চি ১০১.৬ মেগাহাৰ্জ। আৰম্ভণিৰ বাবে ঘোষক-ঘোষিকাসকলক ৩ দিনীয়া অনুশীলনী দিয়া হৈছিল বুলি টোকাত আছে। লগতে এফ. এম. মহাবাহু “এয়াৰ লাইভ” মোবাইল এপত উপলব্ধ বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।

তাৎপৰ্য

আকাশবাণী গুৱাহাটী অবিভক্ত অসমত সংগঠিত অনাতাঁৰ সম্প্ৰচাৰ আৰম্ভ কৰা “শ্বিলং-গুৱাহাটী” কেন্দ্ৰৰ উত্তৰসূৰি ৰূপে গঢ় লৈ উঠে। ১৯৫৩ত সদৰ কাৰ্যালয় গুৱাহাটীলৈ স্থানান্তৰ, জালুকবাৰীত উচ্চ ক্ষমতাসম্পন্ন ট্ৰান্সমিটাৰ স্থাপন আৰু পিছত চানমাৰি স্থায়ী কেন্দ্ৰ স্থাপন—এই কেইটা পদক্ষেপে কেন্দ্ৰটোক অসম-কেন্দ্ৰিক অনাতাঁৰ সম্প্ৰচাৰৰ এটা মূল আধাৰলৈ ৰূপান্তৰ কৰে। নাট সম্প্ৰচাৰকে ধৰি সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান আৰু এফ. এম. সম্প্ৰসাৰণৰ জৰিয়তে ই আঞ্চলিক ভাষা-সংস্কৃতিৰ অনাতাঁৰ-মাধ্যমিক পৰিসৰো বিস্তাৰ কৰে।

আৰু চাওক

• আকাশবাণী
• শ্বিলং
• গোপীনাথ বৰদলৈ
• পুৰুষোত্তম দাস
• ভূপেন হাজৰিকা