মেঘভংগ (Cloudburst) হৈছে অতি কম সময়ৰ ভিতৰত হোৱা বৃহৎ পৰিমাণৰ বৰষুণ।১ ইয়াৰ সৈতে কেতিয়াবা শিলাবৃষ্টি আৰু বজ্ৰপাতো আহে। মেঘভংগত ৫ মিনিটতকৈও কম সময়ৰ ভিতৰত বিপুল পৰিমাণৰ বৰষুণ হ'ব পাৰে; উদাহৰণস্বৰূপে, এক বৰ্গ কিলোমিটাৰ এলেকাত ২৫ মি.মি. বৰষুণ হ'লে প্ৰায় ২৫,০০০ মেট্ৰিক টন পানীৰ সমতুল্য হয়। এনে পৰিমাণৰ বৰষুণে সহজেই বান পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।
মেঘভংগ অতি বিৰল, কিয়নো ই সাধাৰণতে কেৱল Orographic liftৰ ফলত, বা কেতিয়াবা উষ্ণ বায়ুৰাশি শীতল বায়ুৰ সৈতে মিহলি হৈ আকস্মিক ঘনীভৱন ঘটিলে সংঘটিত হয়। বহু সময়ত উচ্চভূমিৰ পৰা বৈ অহা বৃহৎ পৰিমাণৰ পানীৰ সোঁতক ভুলবশতঃ মেঘভংগ বুলি ধৰা হয়। "Cloudburst" শব্দটোৰ উৎপত্তি এই ধাৰণাৰ পৰা হৈছিল যে মেঘ পানীৰে ভৰা বেলুনৰ দৰে, যি ফাটি গ'লে হঠাতে প্ৰচুৰ বৰষুণ হয়। যদিও এই ধাৰণাটো পিছত ভুল বুলি প্ৰমাণিত হৈছে, তথাপিও শব্দটো এতিয়াও প্ৰচলিত হৈ আছে।
বৈশিষ্ট্য
মেঘভংগৰ সংজ্ঞা স্থান অনুসৰি বেলেগ বেলেগ হয়। ভাৰতত প্ৰতি ঘণ্টাত 100 মি.মি. বা তাতকৈ অধিক হাৰত হোৱা বৰষুণক মেঘভংগ বুলি সংজ্ঞায়িত কৰা হয়,২৩৪ আনহাতে, ছুইডিছ বতৰ সেৱা SMHI-এ সমপৰ্যায়ৰ ছুইডিছ শব্দ "skyfall"ৰ সংজ্ঞা চুটি সময়ৰ বৰষুণৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰতি মিনিটত 1 মি.মি. আৰু দীঘলীয়া সময়ৰ বৰষুণৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰতি ঘণ্টাত 50 মি.মি. হিচাপে নিৰ্ধাৰণ কৰিছে।৩ ইয়াৰ সৈতে জড়িত সংবহনজনিত মেঘ ভূমিৰ পৰা 15 কি.মি. পৰ্যন্ত উচ্চতালৈ বিস্তৃত হ'ব পাৰে।৫
মেঘভংগৰ সময়ত কেইমিনিটমানৰ ভিতৰতে 20 মি.মি.-তকৈ অধিক বৰষুণ হ'ব পাৰে। মেঘভংগৰ ফলাফল অত্যন্ত বিধ্বংসী হ'ব পাৰে আৰু ই আকস্মিক প্লাৱনৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।
লেংমুইৰ বৰ্ষণ প্ৰক্ৰিয়াৰ ফলত কিউমুল’নিম্বাচ মেঘৰ পৰা দ্ৰুতগতিত বৰষুণ হ'ব পাৰে। এই প্ৰক্ৰিয়াত ডাঙৰ পানীৰ টোপালবোৰে লাহে লাহে সৰি পৰা সৰু টোপালৰ সৈতে একত্ৰিত হৈ অতি সোনকালে ডাঙৰ হৈ পৰে। মেঘভংগ কেৱল মেঘে পৰ্বতৰ দৰে কোনো কঠিন বাধাৰ সৈতে সংঘৰ্ষ কৰিলেহে সংঘটিত হয়, এনে নহয়; উষ্ণ জলীয় বাষ্প শীতল বায়ুৰ সৈতে মিহলি হৈ আকস্মিক ঘনীভৱন ঘটিলেও ইয়াৰ সৃষ্টি হ'ব পাৰে।

চিনাক্তকৰণ আৰু পূৰ্বাভাস
উপগ্ৰহ বৃহৎ পৰিসৰৰ বতৰ ব্যৱস্থা আৰু বৰষুণ চিনাক্তকৰণত যথেষ্ট উপযোগী হ'লেও, এই উপগ্ৰহসমূহে সংগ্ৰহ কৰা বৰষুণ-সম্পৰ্কীয় তথ্যৰ বিভেদন (resolution) সাধাৰণতে মেঘভংগৰ বিস্তৃতিৰ তুলনাত কম হয়। ফলস্বৰূপে, মেঘভংগ প্ৰায়ে চিনাক্ত নোহোৱাকৈয়ে থাকি যায়।৬ একেদৰে, বতৰৰ পূৰ্বাভাসৰ আৰ্হিসমূহেও (weather forecast models) উচ্চ বিভেদনত মেঘৰ অনুকল্পন (simulation) কৰোঁতে একেধৰণৰ সমস্যাৰ সন্মুখীন হয়। আৰ্দ্ৰতাৰ অভিসৰণ (moisture convergence) আৰু পাহাৰীয়া ভূপ্ৰকৃতিৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়া, মেঘৰ সূক্ষ্ম পদাৰ্থবিজ্ঞান (cloud microphysics), আৰু বায়ুমণ্ডলৰ বিভিন্ন স্তৰত উত্তাপন-শীতলন প্ৰক্ৰিয়াৰ সৈতে জড়িত অনিশ্চয়তাৰ বাবে পাহাৰীয়া অঞ্চলত বৰষুণৰ বিশদ পূৰ্বাভাস দিয়া এতিয়াও কঠিন।৬
মেঘভংগৰ ঘটনা
ভাৰত
- ১৯০৮ চনৰ ২৮ ছেপ্টেম্বৰত এটা মেঘভংগৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা বানত মুছি নদীৰ পানীৰ স্তৰ ৩.৪ মিটাৰলৈ বৃদ্ধি পাইছিল। প্ৰায় ১৫,০০০ লোকৰ মৃত্যু হৈছিল আৰু নদীখনৰ পাৰত থকা প্ৰায় ৮০,০০০ ঘৰ ধ্বংস হৈছিল।৭
- ১৯৭০ চনৰ ২০ জুলাইত অলকানন্দা উপত্যকাত এক বৃহৎ বানৰ সৃষ্টি হৈছিল। ইয়াৰ কাৰণ হিচাপে ১৯৭০ চনৰ ২০ জুলাইৰ নিশা অলকানন্দা উপত্যকাৰ (যোশীমঠ আৰু চামোলীৰ মাজত) দক্ষিণ পাহাৰীয়া ঢালত সংঘটিত হোৱা মেঘভংগক ধৰা হয়। এক অনুমান অনুসৰি, এই বানত এদিনৰ ভিতৰতে প্ৰায় ১৫.৯ × ১০৬ টন পলস পৰিবাহিত হৈছিল। এই দুৰ্যোগ ইমানেই ভয়াৱহ আছিল যে ১৮৯৪ চনৰ গোহনা হ্ৰদৰ অৱশিষ্টও সম্পূৰ্ণৰূপে মচি পেলাইছিল। ইয়াৰ উপৰিও, অলকানন্দা উপত্যকাৰ পিপলকোটি আৰু হেলঙৰ মাজত অৱস্থিত বেলাকুচি নামৰ পথকাষৰীয়া বসতি অলকানন্দা নদীৰ প্ৰচণ্ড সোঁতে ৩০খন বাছেৰে গঠিত এটা কনভয়সহ উটুৱাই নিছিল। অৱশ্যে, বডৰীনাথ অভিমুখে যাত্ৰা কৰা প্ৰায় ৪০০ জন তীৰ্থযাত্ৰীক এজন আৰক্ষী কনিষ্টবলে পাহাৰৰ ওপৰলৈ দৌৰি যাবলৈ সতৰ্ক কৰাৰ ফলত ৰক্ষা পৰিছিল। অলকানন্দা নদী আৰু উত্তৰাখণ্ডত অৱস্থিত ইয়াৰ সমগ্ৰ নদী অৱবাহিকা, বডৰীনাথৰ ওচৰৰ হনুমানচট্টীৰ পৰা হৰিদ্বাৰলৈকে, এই বানত প্ৰভাৱিত হৈছিল।৮
- ১৯৯৭ চনৰ ১৫ আগষ্টত হিমাচল প্ৰদেশৰ চিমলা জিলাৰ চিৰগাঁৱত সংঘটিত মেঘভংগত ১১৫ জন লোকৰ মৃত্যু হৈছিল। এই ঘটনাৰ পিছত অঞ্চলটোত কেৱল ধ্বংসস্তূপহে অৱশিষ্ট আছিল।৯
- ১৯৯৮ চনৰ ১৭ আগষ্টত উত্তৰাখণ্ডৰ পিথোৰাগড় জিলাৰ কালী উপত্যকাৰ মালপা গাঁৱত হোৱা প্ৰচণ্ড বৰষুণ আৰু মেঘভংগৰ ফলত হোৱা বৃহৎ ভূমিস্খলনত ২৫০ জন লোকৰ মৃত্যু হৈছিল। নিহতসকলৰ ভিতৰত ৬০ জন কৈলাস-মানসৰোবৰ তীৰ্থযাত্ৰী আৰু ওড়িছী নৃত্যশিল্পী প্ৰতিমা বেদীও আছিল।১০
- ২০০৩ চনৰ ১৬ জুলাইত হিমাচল প্ৰদেশৰ কুল্লু জিলাৰ গুৰ্ছা অঞ্চলৰ শিলাগড়ত মেঘভংগজনিত আকস্মিক প্লাৱনত প্ৰায় ৪০ জন লোকৰ মৃত্যু হৈছিল।১১
- ২০০৪ চনৰ ৬ জুলাইত উত্তৰাখণ্ডৰ চামোলী জিলাৰ বডৰীনাথ মন্দিৰ অঞ্চলৰ ওচৰত মেঘভংগৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা বৃহৎ ভূমিস্খলনত তিনিখন বাহন অলকানন্দা নদীত উটি যোৱাত কমেও ১৭ জন লোকৰ মৃত্যু হৈছিল আৰু ২৮ জন আহত হৈছিল। ঘটনাটোৰ ফলত প্ৰায় ৫,০০০ তীৰ্থযাত্ৰী আৱদ্ধ হৈ পৰিছিল।১২
- ২০০৫ চনৰ ২৬ জুলাইত মুম্বাইত সংঘটিত মেঘভংগত প্ৰায় 950 মি.মি. বৰষুণ হৈছিল।১৩ প্ৰায় আঠৰ পৰা দহ ঘণ্টাৰ ভিতৰত হোৱা এই প্ৰচণ্ড বৰষুণে ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ নগৰ আৰু আৰ্থিক কেন্দ্ৰটোক সম্পূৰ্ণৰূপে অচল কৰি পেলাইছিল আৰু ১,০০০ৰো অধিক লোকৰ মৃত্যু হৈছিল। মুম্বাইৰ বহু অঞ্চলৰ নলা-নৰ্দমা বন্ধ হৈ থকাৰ ফলতো বানৰ প্ৰভাৱ বৃদ্ধি পাইছিল।
- ২০০৭ চনৰ ১৪ আগষ্টত হিমাচল প্ৰদেশৰ গণভীৰ ভাৱী গাঁৱত সংঘটিত এক প্ৰচণ্ড মেঘভংগত ৫২ জন লোকৰ মৃত্যু হোৱা বুলি নিশ্চিত কৰা হৈছিল।১৪
- ২০০৯ চনৰ ৭ আগষ্টত উত্তৰাখণ্ডৰ পিথোৰাগড় জিলাৰ মুনছিয়াৰীৰ ওচৰৰ নাচনী অঞ্চলত মেঘভংগৰ ফলত হোৱা ভূমিস্খলনত ৩৮ জন লোকৰ মৃত্যু হৈছিল।১৫
- ২০১০ চনৰ ৬ আগষ্টত লাডাখৰ লেত একাধিক মেঘভংগৰ ফলত ১,০০০ৰো অধিক লোকৰ মৃত্যু হৈছিল (পৰৱৰ্তী হালনাগাদকৃত তথ্য অনুসৰি) আৰু ৪০০ৰো অধিক লোক আহত হৈছিল।১৬
- ২০১০ চনৰ ১৫ ছেপ্টেম্বৰত উত্তৰাখণ্ডৰ আলমোৰাত সংঘটিত মেঘভংগৰ ফলত দুখন গাঁও প্লাৱিত হৈছিল। ইয়াৰে বল্টা গাঁৱত অতি কমসংখ্যক লোকৰ বাহিৰে সমগ্ৰ গাঁওখনেই পানীত ডুব গৈছিল। উত্তৰাখণ্ড চৰকাৰে আলমোৰাক মেঘভংগৰ ফলত অতি বেছি ক্ষতিগ্ৰস্ত নগৰ হিচাপে ঘোষণা কৰিছিল।১৭
- ২০১০ চনৰ ২৯ ছেপ্টেম্বৰত মহাৰাষ্ট্ৰৰ পুনেস্থিত ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিৰক্ষা একাডেমী (NDA), খড়কৱাছলাত সংঘটিত মেঘভংগৰ ফলত হোৱা আকস্মিক প্লাৱনত বহু লোক আহত হৈছিল আৰু শতাধিক বাহন আৰু অট্টালিকা ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছিল।২
- পুনৰ ২০১০ চনৰ ৪ অক্টোবৰ তাৰিখে মহাৰাষ্ট্ৰৰ পুনেৰ পাশান অঞ্চলত সংঘটিত মেঘভংগত ৪ জন লোকৰ মৃত্যু হৈছিল, বহু লোক আহত হৈছিল আৰু শতাধিক বাহন আৰু অট্টালিকা ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছিল। এই ঘটনাৰ ফলত পুনে চহৰত ২৪ অক্টোবৰ ১৮৯২ (২৪ ঘণ্টাত ১৪৯.১ মি.মি.)ৰ পিছত সৰ্বাধিক তীব্ৰ আৰু অধিক পৰিমাণৰ বৰষুণৰ নতুন অভিলেখ সৃষ্টি হৈছিল। তথ্য-প্ৰযুক্তি কেন্দ্ৰ হিচাপে পৰিচিত পুনেৰ ইতিহাসত প্ৰথমবাৰৰ বাবে এই আকস্মিক প্লাৱনৰ ফলত তীব্ৰ যানজঁটত আৱদ্ধ লোকসকলক নিজৰ বাহন, কাৰ্যালয় বা ওচৰৰ যিকোনো আশ্ৰয়স্থলতে থাকিবলৈ বাধ্য কৰিছিল।২
- ২০১০ চনৰ ৪ অক্টোবৰ তাৰিখে পুনেৰ পাশানত সংঘটিত মেঘভংগটো পৃথিৱীৰ প্ৰথম পূৰ্বাভাস দিয়া মেঘভংগ হ'ব পাৰে। সেইদিনা দুপৰীয়া ২:৩০ বজাৰ পৰা বতৰ বিজ্ঞানী কিৰণকুমাৰ জোহাৰে পাশান অঞ্চলত আসন্ন মেঘভংগৰ বিষয়ে ঊৰ্ধ্বতন কৰ্তৃপক্ষলৈ একাধিক এছ.এম.এছ. প্ৰেৰণ কৰিছিল। প্ৰয়োজনীয় সাৱধানতা অৱলম্বন কৰা সত্ত্বেও এজন যুৱ বিজ্ঞানীকে ধৰি ৪ জন লোকৰ মৃত্যু হৈছিল।২
- ২০১১ চনৰ ৯ জুনত জম্মুৰ ওচৰত সংঘটিত মেঘভংগত ৪ জন লোকৰ মৃত্যু হৈছিল আৰু ডোডা–বটোটে ঘাইপথত বহু লোক আহত হৈছিল। জম্মুৰ পৰা ১৩৫ কি.মি. দূৰত অৱস্থিত এই অঞ্চলত দুখন ৰেষ্টুৰেণ্ট আৰু বহু দোকান উটি গৈছিল।১৮
- ২০১১ চনৰ ২০ জুলাইত উচ্চ মানালীত, মানালী নগৰৰ পৰা ১৮ কি.মি. দূৰত, সংঘটিত মেঘভংগত ২ জন লোকৰ মৃত্যু হৈছিল আৰু ২২ জন নিৰুদ্দেশ হৈছিল।১৯
- ২০১১ চনৰ ১৫ ছেপ্টেম্বৰত দিল্লীৰ পালাম অঞ্চলত মেঘভংগৰ খবৰ পোৱা গৈছিল। প্ৰচণ্ড বৰষুণৰ ফলত ইন্দিৰা গান্ধী আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰ টাৰ্মিনেল–৩ৰ আগমণ অংশ পানীত প্লাৱিত হৈছিল। যদিও কোনো লোকৰ মৃত্যু হোৱা নাছিল, কেইঘণ্টামান ধৰি হোৱা এই বৰষুণে ১৯৫৯ চনৰ পিছত দিল্লীত সৰ্বাধিক বৰষুণৰ অভিলেখ গঢ়িছিল।২০
- ২০১৩ চনৰ ১৪ ছেপ্টেম্বৰত উত্তৰাখণ্ডৰ ৰুদ্ৰপ্ৰয়াগ জিলাৰ উখীমঠত সংঘটিত মেঘভংগত ৩৯ জন লোকৰ মৃত্যু হৈছিল।২১
- ২০১৩ চনৰ ১৫ জুনত উত্তৰাখণ্ডৰ ৰুদ্ৰপ্ৰয়াগ জিলাৰ কেদাৰনাথ আৰু ৰামবাৰা অঞ্চলত মেঘভংগৰ খবৰ পোৱা গৈছিল। তেতিয়ালৈকে ১,০০০ৰো অধিক লোকৰ মৃত্যু হৈছিল আৰু মৃত্যুৰ সংখ্যা ৫,০০০লৈ বৃদ্ধি পাব পাৰে বুলি আশংকা কৰা হৈছিল। ২০১৩ চনৰ ৩০ জুনলৈকে ধ্বংসাৱশেষ আঁতৰোৱাৰ কাম চলি আছিল আৰু হাজাৰ হাজাৰ লোক নিৰুদ্দেশ হৈ আছিল। এই ঘটনাত প্ৰায় ৮৪,০০০ লোক কেইবাদিনো ধৰি আৱদ্ধ হৈ পৰিছিল। ভাৰতীয় সেনা আৰু ইয়াৰ কেন্দ্ৰীয় কমাণ্ডে নিজৰ ইতিহাসৰ অন্যতম বৃহৎ উদ্ধাৰ অভিযান আৰম্ভ কৰিছিল। প্ৰায় ৪০,০০০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ এলেকাজুৰি ৪৫খন হেলিকপ্টাৰ উদ্ধাৰকাৰ্যত নিয়োজিত কৰা হৈছিল।২২২৩ অৱশ্যে, এটা সংবাদ প্ৰতিবেদন অনুসৰি এই ঘটনাটোক ভুলকৈ মেঘভংগৰ সৈতে জড়িত কৰা হৈছিল; প্ৰকৃততে কেদাৰনাথৰ ওচৰৰ দুখন হিমবাহৰ বিঘ্নিত অৱস্থাৰ ফলতেই এই দুৰ্যোগ সংঘটিত হৈছিল।২৪
- ২০১৪ চনৰ ৩০ জুলাইত ভাৰতৰ পুনে জিলাৰ আম্বেগাঁও তালুকত অৱস্থিত মালিন নামৰ সৰু গাঁওখনত এক বৃহৎ ভূমিস্খলন সংঘটিত হৈছিল। পুৱাৰ ভাগত গাঁওবাসী শুই থকা অৱস্থাতে হোৱা এই ভূমিস্খলনত কমেও ২০ জন লোকৰ মৃত্যু হৈছিল। ইয়াৰ উপৰিও, ৪৪টা পৃথক বাসগৃহত ১৬০ জনতকৈও অধিক লোক মাটিৰ তলত চাপা পৰিছিল বুলি ধাৰণা কৰা হৈছিল, যদিও পিছৰ অনুমানত এই সংখ্যা প্ৰায় ৭০ জন বুলি কোৱা হয়।
- ২০১৪ চনৰ ৩১ জুলাইত উত্তৰাখণ্ডৰ টেহৰি গড়ৱাল জিলাত মেঘভংগৰ খবৰ পোৱা গৈছিল। এই ঘটনাত কমেও ৪ জন লোকৰ মৃত্যু হোৱা বুলি জনোৱা হৈছিল।
- ২০১৪ চনৰ ৬ ছেপ্টেম্বৰত কাশ্মীৰ উপত্যকাত সংঘটিত মেঘভংগত ২০০ জনতকৈও অধিক লোকৰ মৃত্যু হৈছিল। চেণ্টাৰ ফৰ চাইন্স এণ্ড এনভায়ৰণমেণ্ট (CSE)-এ প্ৰকাশ কৰা মতে, অঞ্চলটোত হোৱা অত্যধিক আৰু অনিয়ন্ত্ৰিত উন্নয়নমূলক কাৰ্যই এই দুৰ্যোগৰ প্ৰভাৱ অধিক বৃদ্ধি কৰিছিল। প্ৰচণ্ড বৰষুণৰ ফলত ৰাজ্যখনৰ বিস্তীৰ্ণ অঞ্চল প্লাৱিত হোৱাৰ পিছত ১,৮৪,০০০ৰো অধিক লোকক উদ্ধাৰ কৰা হৈছিল।
- ২০১৫ চনৰ ২ ডিচেম্বৰত চেন্নাই নগৰত ৪৯৪ মি.মি. বৰষুণ হৈছিল, যাৰ ফলত ২০১৫ চনৰ দক্ষিণ ভাৰতৰ বানৰ সৃষ্টি হৈছিল। এই বানত সমগ্ৰ তামিলনাডুত ৪০০ৰো অধিক লোকৰ মৃত্যু হৈছিল।
- ২০১৬ চনৰ ৮ মে'ত উত্তৰাখণ্ডৰ চামোলী জিলাৰ থাৰালি আৰু কৰ্ণপ্ৰয়াগত অবিৰত বৰষুণ হৈছিল, যাৰ ফলত ক্ষতি হৈছিল যদিও কোনো লোকৰ মৃত্যু হোৱা নাছিল।
- ২০১৭ চনৰ ৫ জুলাইৰ নিশা উত্তৰাখণ্ডৰ হৰিদ্বাৰত মেঘভংগৰ খবৰ পোৱা গৈছিল। অঞ্চলটোৰ কেইবাটাও বতৰ পৰ্যবেক্ষণ কেন্দ্ৰত এঘণ্টাৰ ভিতৰত ১০২ মি.মি. বৰষুণ ৰেকৰ্ড কৰা হৈছিল। আশ্চৰ্যজনকভাৱে, এই ঘটনাত কোনো লোকৰ মৃত্যু হোৱা নাছিল আৰু উল্লেখযোগ্য ক্ষতিও হোৱা নাছিল।
- ২০১৭ চনৰ ২০ জুলাইত ডোডা জিলাৰ থাথ্ৰী চহৰত সংঘটিত মেঘভংগই ব্যাপক ক্ষতিসাধন কৰিছিল আৰু ৬ জনতকৈ অধিক লোকৰ মৃত্যু হৈছিল।
- ২০১৮ চনৰ ৪ মে'ত কৰ্ণাটকৰ বেলাগাভীৰ ওপৰত মেঘভংগ সংঘটিত হৈছিল। অঞ্চলটোৰ বতৰ পৰ্যবেক্ষণ কেন্দ্ৰসমূহে এঘণ্টাত ৯৫ মি.মি. বৰষুণ ৰেকৰ্ড কৰিছিল। এই ঘটনাত উল্লেখযোগ্য কোনো ক্ষতি বা হতাহতি হোৱা নাছিল।
- ২০২১ চনৰ ১২ মে'ত উত্তৰাখণ্ডৰ টেহৰি আৰু চামোলী জিলাত মেঘভংগৰ খবৰ পোৱা গৈছিল। এই ঘটনাত উল্লেখযোগ্য কোনো ক্ষতি বা হতাহতি হোৱা নাছিল।
- ২০২১ চনৰ ২৮ জুলাইত কিষ্টৱাৰ জিলাৰ ডাচ্চান অঞ্চলৰ হুনজাৰ গাঁৱত সংঘটিত মেঘভংগৰ ফলত ২৬ জন লোকৰ মৃত্যু হৈছিল আৰু ১৭ জন আহত হৈছিল।
- ২০২১ চনৰ ২০ অক্টোবৰ তাৰিখে তামিলনাডুৰ চেলেম জিলাৰ পেথানাইক্কেনপালায়ম চহৰৰ ওপৰত মেঘভংগ সংঘটিত হৈছিল। এই ঘটনাত এদিনতে ২১৩ মি.মি. বৰষুণ হৈছিল। অঞ্চলটোৰ পুখুৰীসমূহ পূৰ্ণ হৈ উঠিছিল আৰু থেন্নাকুডিপালায়ম হ্ৰদো পূৰ্ণ হৈছিল। ৱশিষ্ঠা নদী প্লাৱিত হোৱাত আত্তুৰৰ চেক ডেমটোও উপচি পৰিছিল। অৱশ্যে, কোনো ক্ষতিৰ খবৰ পোৱা নগৈছিল।২৫
- ২০২২ চনৰ ৮ জুলাইত অমৰনাথ গুহালৈ যোৱা পথত পাহেলগামত মেঘভংগ সংঘটিত হৈছিল।
- ২০২৩ চনৰ ১৮ ডিচেম্বৰত থুথুকুডি জিলাত ৯৪৬ মি.মি. আৰু তিৰুনেলভেলি জিলাত ৬৩৬ মি.মি. বৰষুণ ৰেকৰ্ড কৰা হৈছিল, যাৰ ফলত ২০২৩ চনৰ তামিলনাডুৰ বানৰ সৃষ্টি হৈছিল। এই বানত তামিলনাডুৰ দক্ষিণাঞ্চলত ৪০০ৰো অধিক লোকৰ মৃত্যু হৈছিল। থুথুকুডি জিলাৰ তিৰুচেন্দুৰ, সাথানকুলাম আৰু শ্ৰীবৈকুণ্ঠম আদি ঠাইত ২৪ ঘণ্টাৰ ভিতৰত ৭০০ মি.মি.-তকৈও অধিক বৰষুণ হৈছিল। কোনো ঘূৰ্ণীবতাহ সৃষ্টি নোহোৱাকৈ সমভূমি অঞ্চলত হোৱা এয়া সৰ্বাধিক বৰষুণ আছিল।
- ২০২৪ চনৰ ৩১ জুলাইত উত্তৰাখণ্ডৰ কেইবাটাও অঞ্চলত আকস্মিক প্লাৱন আৰু মেঘভংগই ব্যাপক ক্ষতিসাধন কৰিছিল।
- ২০২৫ চনৰ ৫ আগষ্টত উত্তৰাখণ্ডৰ উত্তৰকাশী জিলাৰ ক্ষীৰ গংগা নদীৰ উজনি অৱবাহিকাত মেঘভংগ সংঘটিত হৈছিল।
- ২০২৫ চনৰ ১৪ আগষ্টত জম্মু আৰু কাশ্মীৰৰ কিষ্টৱাৰ জিলাৰ চিশোতি গাঁৱত সংঘটিত মেঘভংগৰ ফলত হোৱা আকস্মিক প্লাৱনে তীৰ্থযাত্ৰী শিবিৰ, ঘৰ-বাৰী আৰু দলং উটুৱাই নিছিল। এই ঘটনাত কমেও ৬০ জন লোকৰ মৃত্যু হৈছিল আৰু ১০০ জনতকৈ অধিক লোক আহত হৈছিল। সেনাবাহিনী, ৰাষ্ট্ৰীয় দুৰ্যোগ সঁহাৰি বাহিনী (NDRF) আৰু স্থানীয় স্বেচ্ছাসেৱকসকলৰ উদ্ধাৰ অভিযানত বহু লোকক ৰক্ষা কৰা হৈছিল যদিও বহু লোক তেতিয়াও নিৰুদ্দেশ হৈ আছিল।
অসম
- ২০০৪ চনৰ ৭ অক্টোবৰ তাৰিখে গোৱালপাৰা জিলাৰ বালবালা আৰু দাদান অঞ্চলত সংঘটিত মেঘভংগৰ ফলত হোৱা আকস্মিক প্লাৱনত ১৮২ জন লোকৰ মৃত্যু হৈছিল। হাজাৰ হাজাৰ পৰিয়াল গৃহহীন হৈছিল আৰু বিস্তীৰ্ণ কৃষিভূমি প্লাৱিত হৈছিল। এই ঘটনাক অসমৰ অন্যতম ভয়াৱহ মেঘভংগজনিত দুৰ্যোগ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।
- ২০০৪ চনৰ ৭ অক্টোবৰ তাৰিখে গোৱালপাৰা জিলাৰ আগিয়াৰ ওচৰৰ আজাগৰ পাহাৰশাৰীত সংঘটিত মেঘভংগৰ ফলত এক বৃহৎ ভূমিস্খলন হৈছিল। ভাৰতীয় বতৰ বিজ্ঞান বিভাগ (IMD)-এ এই ভূমিস্খলনৰ কাৰণ হিচাপে মেঘভংগৰ ফলত হোৱা অতি তীব্ৰ বৰষুণক চিহ্নিত কৰিছিল। এই ঘটনাত কোনো লোকৰ মৃত্যু হোৱা নাছিল।
তথ্যসূত্ৰ
- ↑ (2011). International Glossary of electrical Hydrology. World Meteorological Organization and UNESCO
- ↑ It was a cloudburst, says weather scientist. news.saakaltimes.com
- ↑ (August 1, 2005). What is a cloudburst?. Rediff News, India
- ↑ Singh, Bikram; Thapliyal, Rohit. (January 2022). Cloudburst events observed over Uttarakhand during monsoon season 2017 and their analysis. Mausam. পৃ. 91–104
- ↑ Cloud Burst over Leh (Jammu & Kashmir)
- ↑ Koll, Roxy M. (2022-09-10). Why cloudburst forecast in India still remains elusive. The Hindu
- ↑ syed akbar. (2008-09-28). Syed Akbar Journalist: Musi Floods 1908: What really happened that fateful day. Syedakbarindia.blog spot.com
- ↑ (November 10, 2013). Recent and past floods in the Alaknanda valley: causes and consequences. Naresh Rana, Sunil Singh, Y. P. Sundriyal and Navin Juyal
- ↑ (July 10, 2013). Cloudbursts pose a serious threat in Himachal Pradesh. The Times of India
- ↑ (August 7, 2010). What is a cloudburst?. The Times of India
- ↑ Kanwar Yogendra. (July 17, 2003). 40 killed in Himachal cloudburst, flash floods
- ↑ (2004-07-06). 17 killed as cloudburst hits Badrinath area. news.outlookindia.com
- ↑ Ahmed, Zubair. (May 19, 2006). Mumbai commuters face travel woe. BBC
- ↑ (August 16, 2007). 52 casualties confirmed in Ghanvi cloud burst. দ্য হিন্দু
- ↑ (2009-08-08). 38 die in Pithoragarh cloudburst, rescue works on. Indian Express
- ↑ (8 August 2010). Cloudburst In The Leh. The Times of India. WorldSnap
- ↑ (August 6, 2012). flash floods threatening the Himalayan region. Sanjay K. Jain, A. K. Lohani & Sharad K. Jain.
- ↑ (2011-06-09). Doda cloudburst: 4 feared dead, several stranded. NDTV.com
- ↑ (July 21, 2011). Cloudburst in Manali: 2 dead, many missing. The Times Of India
- ↑ (September 15, 2011). A month's rain in 3 hours for Delhi, T3 flooded. NDTV
- ↑ (September 17, 2012). Fresh Landslides in Uttarakhand, toll 39. The Times of India
- ↑ (June 21, 2013). Uttarakhand floods: Toll reaches 550, more rains yet to come - Latest News & Updates at Daily News & Analysis
- ↑ Uttarakhand: More than 550 killed; thousands still stranded. The Times Of India
- ↑ Source-Isro Report
- ↑ (21 October 2021). சேலம் அருகே மேகவெடிப்பு: ஒரே நாளில் கொட்டிய 213 மி.மீ. மழை. Hindu Tamil Thisai
উৎস আৰু অনুজ্ঞাপত্ৰ
উৎস: অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া। এই প্ৰবন্ধটো অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ “মেঘভংগ” প্ৰবন্ধৰ সংশোধন ৬২১১৬৩ (২৯ জুলাই ২০২৬)ৰ পৰা আনি অসমীয়া বিশ্বকোষৰ গাঁথনিলৈ ৰূপান্তৰ কৰা হৈছে। মূল লেখকসকলৰ তালিকা সম্পাদনা-ইতিহাসত উপলব্ধ। পাঠ্য CC BY-SA 4.0।