ব্ৰহ্মচৰ্য

ব্ৰহ্মচৰ্য (ब्रह्मचर्य; IAST: ) হৈছে ভাৰতীয় ধৰ্মসমূহৰ এক আধ্যাত্মিক ধাৰণা, যাৰ আক্ষৰিক অৰ্থ “ব্ৰহ্মৰ সৈতে সংগত আচৰণ” বা “ব্ৰহ্মৰ পথত চলা”।^১ ব্ৰহ্মচৰ্যক মূলতঃ ইন্দ্ৰিয়-নিয়ন্ত্ৰণ আৰু আত্ম-সংযমৰ শৃঙ্খলা হিচাপে বুজোৱা হয়, আৰু যদিও যৌন সংযম ইয়াৰ এটা অংশ, ই কেৱল যৌনতা-বিৰতি নহয়; ই সম্পূৰ্ণ জীৱনশৈলীৰ এক আধ্যাত্মিক অনুশাসন।^২

হিন্দু, জৈন আৰু বৌদ্ধ সন্ন্যাসী পৰম্পৰাত ব্ৰহ্মচৰ্যত যৌনতা আৰু বিবাহৰ ত্যাগ অন্তৰ্ভুক্ত, যাক সন্ন্যাসীৰ আধ্যাত্মিক সাধনাৰ বাবে আৱশ্যক বুলি গণ্য কৰা হয়।^৩

ব্যুৎপত্তি

‘ব্ৰহ্মচৰ্য’ শব্দটো দুটি সংস্কৃত মূলৰ পৰা আহিছে:

• ব্ৰহ্ম (ब्रह्म): চূড়ান্ত বাস্তৱতা বা পৰম চেতনা, যাৰ আলোচনা উপনিষদসমূহত বিস্তৃতভাৱে পোৱা যায়।^৪
• চৰ্য (चर्य): আচৰণ বা জীৱনপদ্ধতি।^৫

সেয়ে ব্ৰহ্মচৰ্যৰ অৰ্থ হৈছে “ব্ৰহ্মৰ পথত আচৰণ কৰা” বা “আত্ম-সত্যৰ সৈতে সংগত জীৱনধাৰা”।^৬

প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় ভাৰতীয় সাহিত্যত ব্ৰহ্মচৰ্য শব্দটোৰ অৰ্থ অধিক বিস্তৃত আছিল। ই পৱিত্ৰ জ্ঞান আৰু আধ্যাত্মিক মুক্তিৰ সন্ধানৰ বাবে উপযোগী জীৱনশৈলী বুজায়।^৭ এই জীৱনশৈলীত অহিংসা, শুচিতা, জটিলতাহীন জীৱন, ধ্যান, আৰু ইচ্ছাকৃত সংযম অন্তৰ্ভুক্ত।^৮

হিন্দুধৰ্মত

ব্ৰহ্মচৰ্য হিন্দু দৰ্শনত আত্ম-সংযমৰ এক উচ্চ আদৰ্শ হিচাপে বৰ্ণিত। ই কাম-বাসনাৰ পৰা মুক্ত হৈ ধৰ্ম আৰু মোক্ষৰ দিশে অগ্ৰসৰ হোৱা বুজায়।^৯

আশ্ৰম পদ্ধতিত

ব্ৰহ্মচৰ্য হৈছে জীৱনৰ প্ৰথম আশ্ৰম বা পৰ্যায়। এই সময়ছোৱাত শিক্ষাৰ্থীয়ে গুৰুকুলত গুৰুৰ অধীনত বাস কৰি বেদ, উপনিষদ, শাস্ত্ৰ আৰু নৈতিক আচৰণৰ শিক্ষা লাভ কৰে।^১০ এই পৰ্যায়ত যৌন সংযম পালন কৰা হয়, যাতে শিক্ষাৰ্থীৰ মন একাগ্ৰ আৰু নিয়ন্ত্ৰিত থাকে।^১১

উপনয়ন অনুষ্ঠানৰ দ্বাৰা এই পৰ্যায়ৰ আৰম্ভণি হয়।^১২

বেদ আৰু উপনিষদত

ঋগ্বেদ আৰু অথৰ্ববেদত ব্ৰহ্মচৰ্যৰ উল্লেখ পোৱা যায়। অথৰ্ববেদ (১১.৫)ত ব্ৰহ্মচৰ্যক “দ্বিতীয় জন্ম” ("দ্বিজ", আধ্যাত্মিক জাগৰণ) সৈতে সম্পৰ্কিত কৰা হৈছে।^১৩

মুণ্ডক উপনিষদ (৩.১.৫)ত উল্লেখ আছে:

সত্য, তপস্যা, সঠিক জ্ঞান আৰু ব্ৰহ্মচৰ্যৰ দ্বাৰাই আত্ম উপলব্ধি কৰা হয়।
— Mundaka Upanishad 3.1.5

^১৪

যোগদৰ্শনত গুণ হিচাপে

পতঞ্জলিৰ যোগসূত্ৰ (২.৩০) অনুযায়ী, ব্ৰহ্মচৰ্য পাঁচটা যমৰ ভিতৰত এটা।^১৫ বিবাহিত ব্যক্তিৰ ক্ষেত্ৰত ই দাম্পত্য বিশ্বস্ততা; অবিবাহিতৰ ক্ষেত্ৰত ই পূৰ্ণ যৌন সংযম।^১৬

পতঞ্জলি (২.৩৮) অনুসাৰে, ব্ৰহ্মচৰ্য প্ৰতিষ্ঠিত হ’লে ব্যক্তিয়ে “বীৰ্য” বা শক্তি লাভ কৰে।^১৭

শ্ৰমণ পৰম্পৰাত

বৌদ্ধ আৰু জৈন শ্ৰমণ পৰম্পৰাত ব্ৰহ্মচৰ্য আধ্যাত্মিক সাধনাৰ এক প্ৰাথমিক চৰ্ত।^১৮ সন্ন্যাসী জীৱনত ই যৌনতা আৰু সংসাৰৰ সম্পূৰ্ণ ত্যাগ বুজায়।

জৈনধৰ্মত

জৈনধৰ্মত ব্ৰহ্মচৰ্য পাঁচটা মহাব্ৰতৰ এটা। সন্ন্যাসীৰ ক্ষেত্ৰত ই সম্পূৰ্ণ যৌন বিৰতি বুজায় (কৰ্ম, বাক্য আৰু মনত)।^১৯ গৃহস্থৰ ক্ষেত্ৰত ই বৈবাহিক বিশ্বস্ততা আৰু বিবাহপূৰ্ব সংযম বুজায়।^২০