উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ মানৱ অধিকাৰ বিষয়সমূহ

উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ মানৱ অধিকাৰ বিষয়সমূহ (ইংৰাজী ভাষা: Human rights issues in northeast India) সংবাদ মাধ্যমত আৰু মানৱ অধিকাৰ কৰ্মীসকলে বহুলভাৱে প্ৰকাশ কৰি আহিছে।^১২ উত্তৰ-পূব ভাৰত বুলিলে ভাৰতৰ একেবাৰে উত্তৰ-পূব দিশত অৱস্থিত অৰুণাচল প্ৰদেশ, অসম, মণিপুৰ, মেঘালয়, মিজোৰাম, নাগালেণ্ড, ছিক্কিম আৰু ত্ৰিপুৰা ৰাজ্যৰ লগতে উত্তৰ পশ্চিমবংগৰ কিছু অংশক (দাৰ্জিলিং, জলপাইগুড়ি আৰু কোচ বিহাৰ ৰাজ্য জিলা) বুজায়।

পটভূমি

১৯৪০-ৰ দশকৰ শেষৰ ফালৰ পৰা এই অঞ্চলত এক অবিৰত বিচ্ছিন্নতাবাদী সংগ্ৰাম চলি আহিছে, যাৰ ফলত ই দক্ষিণ এছিয়াৰ আটাইতকৈ দীৰ্ঘদিনীয়া বিচ্ছিন্নতাবাদী সংগ্ৰাম হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। এই সংগ্ৰামবোৰত বিভিন্ন নৃগোষ্ঠীয় গোট আৰু ৰাজ্যসহ একাধিক পক্ষ জড়িত হৈ আছে, যাৰ একাংশই ভাৰতৰ পৰা সম্পূৰ্ণ স্বাধীনতা বিচাৰে আৰু আন একাংশই ৰাজ্যসমূহৰ পুনৰ্গঠনৰ দাবী জনায়।^৩

উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ৰাজ্যসমূহৰ ভিতৰত বিদ্যমান আঞ্চলিক সংঘাতসমূহৰ ভিতৰত মণিপুৰ আৰু নাগালেণ্ড, নাগালেণ্ড আৰু অসম, মেঘালয় আৰু অসম, আৰু মিজোৰাম আৰু অসমৰ সংঘাত অন্যতম। এইবোৰ প্ৰায়ে ঐতিহাসিক সীমা বিবাদ আৰু ভিন্ন নৃগোষ্ঠীয়, জনজাতীয় বা সাংস্কৃতিক সম্পৰ্কৰ ওপৰত আধাৰিত। উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ সকলো অংশতে বহুতো বিদ্ৰোহী কাৰ্যকলাপ আৰু আঞ্চলিক আন্দোলন দেখা গৈছে, যিবোৰ প্ৰায়ে প্ৰতিখন ৰাজ্যৰ বাবে স্বকীয় চৰিত্ৰৰ। সশস্ত্ৰ বাহিনী আৰু অৰ্ধসামৰিক বাহিনীৰ সামৰিক ব্যৱস্থা আৰু ৰাজনৈতিক পদক্ষেপে এই বিদ্ৰোহসমূহৰ তীব্ৰতাৰ উঠা-নমা ঘটাইছে আৰু মিজোৰামৰ বিদ্ৰোহৰ সমাধানৰ দিশত লৈ গৈছে।

এই অঞ্চলত ভাৰতীয় বাহিনীৰ দ্বাৰা সংঘটিত মানৱ অধিকাৰ উলংঘনৰ ঘটনাবোৰ প্ৰায়ে সশস্ত্ৰ বাহিনী (বিশেষ ক্ষমতা) আইন, ১৯৫৮-ৰ অধীনত নিৰাপত্তা বাহিনীক প্ৰদান কৰা ৰেহাইৰ (immunity) সৈতে জড়িত বুলি ধৰা হয়। 'হিউমেন ৰাইটছ ৱাচ'-এ এই আইনখনক "ৰাষ্ট্ৰীয় দুৰ্ব্যৱহাৰ, উৎপীড়ন আৰু বৈষম্যৰ আহিলা" বুলি সমালোচনা কৰিছে।^৪

'চাউথ এছিয়ান হিউমেন ৰাইটছ ডকুমেণ্টেশ্যন চেণ্টাৰ'-এ যুক্তি দিয়ে যে চৰকাৰে অধিক বল প্ৰয়োগৰ বাবে জনোৱা আহ্বানটোৱেই সমস্যাটোৰ এটা অংশ।^৫

"এই যুক্তিয়ে এএফএচপিএ-ৰ বাবে উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত গঢ়ি উঠা এক দুৰ্বিষহ চক্ৰক প্ৰতিফলিত কৰে। এএফএচপিএ-ৰ ব্যৱহাৰে অধিক স্বায়ত্তশাসনৰ দাবী বৃদ্ধি কৰে, যাৰ ফলত উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ লোকসকলক তেনে ক্ষমতা প্ৰয়োগ কৰা ৰাষ্ট্ৰ এখনৰ পৰা বিচ্ছিন্ন হ’বলৈ অধিক উৎসাহিত কৰে আৰু ইয়াৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা আন্দোলনে ভাৰত চৰকাৰৰ দৃষ্টিকোণৰ পৰা এএফএচপিএ-ৰ ব্যৱহাৰক ন্যায্যতা প্ৰদান কৰি থাকে।"^৬

'ইনষ্টিটিউট ফৰ ডিফেন্স ষ্টাডিজ এণ্ড এনালাইছিছ'-ৰ এটা প্ৰতিবেদনত আইনখন পাছ হোৱাৰ পিছৰে পৰা মণিপুৰত নিৰাপত্তা বাহিনীৰ দ্বাৰা সাধাৰণ নাগৰিকৰ ওপৰত কৰা হিংসাৰ একাধিক ঘটনা আঙুলিয়াই দিয়া হৈছে।^৭ প্ৰতিবেদনখনত উল্লেখ কৰা হৈছে যে স্থানীয় বাসিন্দাসকলে বিশ্বাস কৰে যে নিৰাপত্তা বাহিনীক দিয়া ৰেহাইৰ ব্যৱস্থাই তেওঁলোকক অধিক নিৰ্দয়ভাৱে কাম কৰিবলৈ উদগণি দিয়ে।^৮

উদাহৰণ

লগতে চাওক: অসমত মানৱ অধিকাৰ উলংঘন, মণিপুৰত মানৱ অধিকাৰ উলংঘন

২০১২ চনৰ ২০ জুলাইত অসমৰ কোকৰাঝাৰ জিলাত বড়ো জনগোষ্ঠী আৰু বঙালীভাষী মুছলমান প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলৰ মাজত হিংসাত্মক সংঘৰ্ষৰ সূত্ৰপাত ঘটে।^৯ জুলাই মাহত এই সংঘৰ্ষত অতি কমেও ৪০-৪৫ জন লোকৰ মৃত্যু হয় আৰু প্ৰায় ১,৭০,০০০ লোক স্থানান্তৰিত হ'বলগীয়া হয়।^১০ হিউমেন ৰাইটছ ৱাচৰ মতে, এই যুঁজৰ বাবে কঠোৰ সান্ধ্য আইন জাৰি কৰা হৈছিল আৰু আৰক্ষীক সান্ধ্য আইন উলংঘাকাৰীৰ বিৰুদ্ধে "দেখা মাত্ৰকেই গুলীওৱা"ৰ (shoot at sight) নিৰ্দেশ দিয়া হৈছিল।^১১১২ এই নিৰ্দেশৰ পিছত আৰক্ষীৰ গুলীচালনাৰ কেইবাটাও ঘটনা পোহৰলৈ আহিছিল।^১৩১৪

যৌন নিৰ্যাতনৰ অভিযোগ

সামৰিক অভিযানৰ সময়ত গাঁও বা চহৰৰ পুৰুষসকলক ঘৰৰ বাহিৰত একত্ৰিত কৰা হয় আৰু মহিলাসকলক ঘৰৰ ভিতৰতে থাকিবলৈ বাধ্য কৰা হয়; তেনে সময়তে মহিলাসকলক প্ৰায়ে ধৰ্ষণ বা যৌন নিৰ্যাতন চলোৱা হয়।^১৫১৬ ইয়াৰ উপৰিও, সামাজিক কলংক আৰু প্ৰতিশোধৰ ভয়ত বেছিভাগ ধৰ্ষণৰ ঘটনাই পোহৰলৈ নাহে।^১৭