উজনি অসম

উজনি অসম হৈছে অসম ৰাজ্যৰ এক প্ৰশাসনিক খণ্ড বা সংমণ্ডল। ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ উচ্চাংশত বিস্তৃত এই অঞ্চলক প্ৰায়শই অসমৰ ইতিহাস, সম্পদ আৰু বসতি-উন্নয়নৰ দিশত অতি তাৎপৰ্যপূৰ্ণ বুলি গণ্য কৰা হয়; কাৰণ ইয়াত একেদৰে প্ৰাচীন ৰাজ্য পৰম্পৰা, বহুজাতিক সমাজ-গঠন, আৰু কয়লা-তেল-গেছ তথা চাহ-অৰ্থনীতিৰ ঘনীভূত বিকাশ দেখা যায়।

পৰিচয় আৰু সীমা

উজনি অসম মূলত ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ উচ্চাংশৰ অবিভক্ত লখিমপুৰ জিলা আৰু শিৱসাগৰ জিলা-ক কেন্দ্ৰ কৰি গঠিত বুলি ধৰা হয়। অসমৰ আঞ্চলিক বিভাজনত উজনি অসমৰ লগতে নামনি অসম, উত্তৰ অসম, পৰ্বতীয়া অঞ্চল আৰু বৰাক উপত্যকা—এনে অন্য খণ্ডসমূহৰ উল্লেখ পোৱা যায়। কিছুমান প্ৰচলিত বৰ্ণনাত বৃহত্তৰ উজনি অসম অঞ্চলত বিশ্বনাথ জিলা আৰু নগাঁও জিলাৰ লগতে কাৰ্বি আংলং-ৰ কথাও ধৰা হয়; অৰ্থাৎ “উজনি অসম” শব্দটি কেতিয়াবা কড়া প্ৰশাসনিক অৰ্থত, কেতিয়াবা বিস্তৃত ভৌগোলিক-সাংস্কৃতিক অৰ্থত ব্যৱহৃত হয়।

প্ৰশাসনিক গঠন আৰু জিলা

উজনি অসম সংমণ্ডলৰ বিচাৰ-ব্যৱস্থা যোৰহাট জিলাৰ অধীন বুলি উল্লেখ কৰা হয়। প্ৰাৰম্ভিকভাৱে সাতখন জিলাক লৈ এই খণ্ডৰ ৰূপৰেখা বৰ্ণনা কৰা হ’লেও পৰৱৰ্তী সময়ত জিলাৰ সংখ্যা নখনলৈ বৃদ্ধি পায়। বৰ্তমান উজনি অসম সংমণ্ডলত অন্তৰ্ভুক্ত জিলাসমূহ—

ইয়াৰ ভিতৰত চৰাইদেউ জিলা আৰু মাজুলী জিলা নতুনকৈ গঠিত জিলা; ২০১৬ চনত এই দুয়োখন জিলাই পৃথক জিলাৰ মৰ্যাদা লাভ কৰে। আয়তনৰ ভিত্তিত বৃহৎ জিলাৰূপে গোলাঘাট জিলা আৰু তিনিচুকীয়া জিলাৰ উল্লেখ পোৱা যায়; এই দুখনে ক্ৰমে ১৯৮৭ আৰু ১৯৮৯ চনত জিলাৰ মৰ্যাদা লাভ কৰিছিল। নগৰীয় বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত ডিব্ৰুগড় জিলা, গোলাঘাট জিলা আৰু যোৰহাট জিলা পুৰণি আৰু জনবসতি ঘন পৌৰ-অঞ্চল হিচাপে পৰিগণিত। পৌৰ সংগঠনৰ উল্লেখযোগ্য তাৰিখসমূহ—ডিব্ৰুগড় পৌৰখণ্ড (১৮৭৩), গোলাঘাট পৌৰখণ্ড (১৯২০), আৰু যোৰহাট পৌৰখণ্ড (১৯০৯)।

প্ৰাকৃতিক সম্পদ আৰু অৰ্থনীতি

উজনি অসমক অসমৰ সৰ্বাধিক উৎপাদনশীল অংশসমূহৰ ভিতৰত এক বুলি ধৰা হয়। ইয়াৰ মূল কাৰণ হৈছে প্ৰাকৃতিক সম্পদ আৰু কৃষিভিত্তিক উদ্যোগৰ সহাৱস্থান।

খনিজ আৰু শক্তি সম্পদ

এই অঞ্চল কয়লাৰ লগতে তেল আৰু প্ৰাকৃতিক গেছৰ সম্পদেৰে চহকী বুলি বৰ্ণিত। শক্তি সম্পদৰ উপস্থিতিয়ে শিল্প-অবকাঠামো, নগৰীয় কেন্দ্ৰ আৰু সংলগ্ন বাণিজ্যিক ক্ৰিয়াকলাপকো সহায় কৰে বুলি সাধাৰণভাৱে ধৰা হয়।

কৃষি আৰু বাগিচা অৰ্থনীতি

উজনি অসমত চাহ খেতি ব্যাপক। ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ এই অংশত চাহ-বাগিচা, সংশ্লিষ্ট কৰ্মসংস্থান আৰু পৰিবহণ-ব্যৱস্থাই সামগ্ৰিক অৰ্থনীতিত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা লয়।

ইতিহাস: মধ্যযুগীয় ৰাজ্য আৰু ঔপনিৱেশিক সন্ধিক্ষণ

উজনি অসমৰ ইতিহাস ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ মধ্যযুগীয় ৰাজ্য-ৰাজনীতিৰ সৈতে গভীৰভাৱে জড়িত। ইয়াৰ ভিতৰত আহোম আৰু চুতীয়া শাসন-অভিজ্ঞতা বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য।

আহোম সাম্ৰাজ্যৰ উত্থান আৰু বিস্তাৰ

ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত আহোম সাম্ৰাজ্যই প্ৰায় ছশ বছৰ ধৰি ৰাজত্ব কৰিছিল আৰু উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলক মোগল শাসনজৰীৰ পৰা ৰক্ষা কৰি আহিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হয়। মংগ মাওৰ এজন টাই ৰাজকোঁৱৰ চুকাফাই এই সাম্ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা কৰে। ১৬ শতিকাত চুহুংমুঙৰ শাসনকালত সাম্ৰাজ্যৰ পৰিসৰ বাঢ়ে আৰু ই বহুজাতিক চৰিত্ৰ লাভ কৰে।

দুৰ্বলতা, মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ আৰু পতনৰ দিশ

পৰৱৰ্তী কালত মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহৰ সময়ত আহোম শাসনব্যৱস্থা ক্ৰমাৎ দুৰ্বল হ’বলৈ ধৰে। তাৰ পাছত মান সেনাৰ পুনঃপুন আক্রমণৰ ফলত সাম্ৰাজ্যৰ পতনৰ গতি তীব্ৰ হয় বুলি উল্লেখ আছে। মানসেনাৰ সৈতে পৰাভৱৰ পৰৱৰ্তী পৰ্বত ১৮২৬ চনৰ ইয়াণ্ডাবু সন্ধিৰ ফলত এই ভূখণ্ড ব্ৰিটিছ অধীনলৈ যায়।

চুতীয়া সাম্ৰাজ্য আৰু খিলঞ্জীয়া ধাৰা

চুতীয়া লোকসকলক এই খণ্ডৰ খিলঞ্জীয়া লোকসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি ধৰা হয়। বৰ্ণনা অনুসৰি প্ৰায় ৪০০০ বছৰ আগতেই এই অঞ্চলত থিতাপি লোৱা গোটসমূহৰ ভিতৰত চুতীয়াসকল আছিল। ১১৮৭ চনত বীৰপালে ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ উত্তৰফালে মধ্যযুগীয় চুতীয়া সাম্ৰাজ্য স্থাপন কৰে; শদিয়া তেওঁলোকৰ ৰাজধানী আছিল। তেওঁলোকৰ শাসনৰ উল্লেখ বৰ্তমান অসমৰ লখিমপুৰ জিলা, ধেমাজি জিলা, তিনিচুকীয়া জিলা আৰু ডিব্ৰুগড় জিলাৰ লগতে শোণিতপুৰ, গোলাঘাট জিলা, যোৰহাট জিলা আৰু শিৱসাগৰ জিলা পৰ্যন্ত পোৱা যায় বুলি বৰ্ণনা কৰা হয়। ইয়াৰ উপৰিও উত্তৰ অসমক ধৰি অৰুণাচলৰ কিছু অংশো তেওঁলোকৰ অধীনত আছিল বুলি উল্লেখ আছে।

জনসংখ্যা, ভাষা আৰু সমাজ

উজনি অসমৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ৭৫ লাখ বুলি ধৰা হয়, যি অসমৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ প্ৰায় ২৪ শতাংশ। সময় মণ্ডল ভাৰতীয় মান সময় (ইউ টি চি +০৫:৩০)।

ধৰ্মীয় গঠনত ৮০ শতাংশতকৈ অধিক লোক হিন্দুধৰ্মী বুলি উল্লেখ পোৱা যায়; তাৰ পিছতে ইছলাম ধৰ্মাৱলম্বী জনসংখ্যা আছে। ভাষাগতভাৱে ৭০ শতাংশতকৈও অধিক মানুহ অসমীয়া ভাষাত ভাৱ-বিনিময় কৰে; লগতে কিছুসংখ্যক বঙালীভাষী আৰু হিন্দীভাষী জনগোষ্ঠীও আছে।

এই সংমণ্ডলৰ উল্লেখযোগ্য সম্প্ৰদায়সমূহৰ ভিতৰত—

আহোম
চুতীয়া
চাহ জনগোষ্ঠী
মিছিং
সোণোৱাল কছাৰী
মৰাণ
মটক
দেউৰী
ঠেঙ্গাল কছাৰী জনগোষ্ঠী

নগৰীয় কেন্দ্ৰ আৰু আঞ্চলিক বিকাশ

উজনি অসমত কিছুমান অঞ্চল ঐতিহাসিকভাৱে নগৰীয় আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ ৰূপে বিকশিত। বিশেষকৈ ডিব্ৰুগড় জিলা, গোলাঘাট জিলা আৰু যোৰহাট জিলাক পুৰণি পৌৰ-অঞ্চল আৰু জনবসতি ঘন কেন্দ্ৰ বুলি ধৰা হয়। স্বাধীনতাৰ পূৰ্বতেই এই জিলাসমূহৰ গঠন আৰম্ভ হৈছিল বুলি উল্লেখ থাকিলেও, নগৰীয় সংগঠনৰ ৰূপ অধিক সুসংহত ৰূপে দেখা যায় পৌৰখণ্ড গঠনৰ পৰৱৰ্তী পৰ্বত।

তাৎপৰ্য

উজনি অসম একে সময়তে ঐতিহাসিক শক্তিকেন্দ্ৰ আৰু আধুনিক সম্পদ-অৰ্থনীতিৰ অঞ্চল। আহোম আৰু চুতীয়া শাসনৰ স্মৃতি, মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহৰ দৰে সংকট-পৰ্বৰ প্ৰভাৱ, আৰু ১৮২৬ চনৰ পৰৱৰ্তী ঔপনিৱেশিক ৰূপান্তৰ—এই সকলোয়ে উজনি অসমৰ সামাজিক-ৰাজনৈতিক সত্তা গঢ়ি তুলিছে। আনফালে তেল-গেছ, কয়লা আৰু চাহৰ উপস্থিতিয়ে ইয়াক অসমৰ উৎপাদনশীল ভূখণ্ডসমূহৰ ভিতৰত স্থাপন কৰিছে; ফলত অঞ্চলটি ৰাজ্যৰ অৰ্থনৈতিক আৰু জনজীৱনৰ দিশত এখন মূল আধাৰ।

আৰু চাওক

সম্পৰ্কিত শ্ৰেণী

অসমৰ সংমণ্ডল

উৎস আৰু অনুজ্ঞাপত্ৰ

সম্পাদকীয় প্ৰবন্ধ। এই প্ৰবন্ধটো অসমীয়া বিশ্বকোষৰ বাবে নতুনকৈ মৌলিক ভাষাত লিখা হৈছে (এআই-সহায়ক খচৰা; মানৱ সম্পাদকীয় পৰ্যালোচনা চলি আছে)। পাঠ্য CC BY-SA 4.0।

অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ স্বেচ্ছাসেৱী লেখকসকললৈ আমাৰ কৃতজ্ঞতাপূৰ্ণ শ্ৰদ্ধাঞ্জলি, যিসকলৰ দীৰ্ঘদিনীয়া সাধনাই অসমীয়া ভাষাত মুক্ত জ্ঞানৰ বাট মুকলি কৰিছিল।