আনন্দ চন্দ্ৰ আগৰৱালা

আনন্দ চন্দ্ৰ আগৰৱালা অসমীয়া সাহিত্যৰ ‘জোনাকী যুগ’ৰ লেখকসকলৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি উল্লেখ কৰা হয়। কবিতা আৰু অনুবাদ-সাহিত্যত তেওঁ সক্ৰিয় আছিল; বিশেষকৈ বিদেশী কবিতাৰ সফল অনুবাদৰ বাবে ‘ভাঙনি কোঁৱৰ’ উপনামে খ্যাতি লাভ কৰে। একে সময়তে তেওঁ শিক্ষকতা আৰু আৰক্ষী বিভাগত বিভিন্ন দায়িত্বশীল পদত কৰ্মৰত হৈ প্ৰশাসক হিচাপেও পৰিচিত হৈছিল।

জন্ম আৰু পৰিয়াল

আনন্দ চন্দ্ৰ আগৰৱালাৰ জন্ম ৫ ছেপ্টেম্বৰ ১৮৭৪ তাৰিখে অসমত বৰঙাবাৰী (গহপুৰ মহকুমা; পূৰ্বে শোণিতপুৰ জিলা, বৰ্তমান বিশ্বনাথ জিলা)ত হয়। তেওঁ কাশীৰাম আগৰৱালাৰ পুত্ৰ। মাতৃৰ ধৰ্মপ্ৰাণ প্ৰভাৱ তেওঁৰ জীৱনত অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল বুলি কোৱা হয়।

শিক্ষা আৰু ছাত্রজীৱন

তেওঁৰ বিদ্যালয় শিক্ষা বৰঙাবাৰী পাঠশালা আৰু তেজপুৰ চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়ত হয়। উচ্চ শিক্ষাৰ বাবে তেওঁ কলিকতাৰ মেট্ৰ’প’লিটান কলেজত এফ-এত অধ্যয়ন কৰে। কলিকতাত থাকোঁতে তেওঁ অসমীয়া ভাষা উন্নতি সাধনী সভাৰ সক্ৰিয় সদস্য আছিল আৰু জোনাকী কাকতত নিয়মীয়াকৈ লিখা আৰম্ভ কৰে।

সাহিত্য-চৰ্চাৰ প্ৰতি গভীৰ অনুৰাগৰ বাবে পঢ়া অসম্পূৰ্ণ থাকে বুলি উল্লেখ আছে; তেওঁ বিশ্ববিদ্যালয় ডিগ্ৰী নোলোৱাকৈ ঘৰলৈ উভতি আহে। ছাত্ৰাৱস্থাত বন্ধুসকলৰ সৈতে মিলি তেওঁ ‘ধৰ্ম সঙ্গীত’ নামৰ পুথি ৰচনা কৰিছিল।

সাহিত্য-কৰ্ম আৰু সম্পাদনা-সংযোগ

আনন্দ চন্দ্ৰ আগৰৱালা অসমীয়া সাহিত্যত কবিতা, অনুবাদ আৰু গদ্য-চৰ্চাৰ বাবে স্মৰণীয়। বিদেশী কবিতাৰ অনুবাদত সাফল্য লাভ কৰাৰ বাবেই তেওঁ ‘ভাঙনি কোঁৱৰ’ উপনামেৰে জনপ্ৰিয় হয়। তেওঁ জোনাকী আৰু ‘বিজুলী’ আলোচনীৰ সৈতে জড়িত আছিল।

কবিতা

তেওঁৰ মৌলিক কবিতাৰ শীৰ্ষক-উদাহৰণ হিচাপে উল্লেখযোগ্য—

• ‘জিলিঙনি’
• ‘পানেশৈ সুখৰ ঠাই’
• ‘দেৱকন্যা মানৱী বেশেৰে’
• ‘তই’
• ‘বলম’

স্কুল-কালত এক ছাত্ৰসভাত (য’ত মাধৱ চন্দ্ৰ বৰদলৈ সভাপতি আছিল বুলি উল্লেখ) তেওঁ ‘নৱবৰ্ষ’ আৰু ‘অসম’ কবিতা পাঠ কৰিছিল।

অপ্ৰকাশিত ৰচনা

অপ্ৰকাশিত সাহিত্য-শীৰ্ষক হিচাপে উল্লেখ পোৱা যায়—

• ‘পদুমণি’
• ‘জনক জীয়ৰী’
• ‘অৰুন্ধতী’

পাঠ্যপুথি আৰু অন্যান্য গ্ৰন্থ

তেওঁ পাঠ্যপুথি আৰু বুৰঞ্জীমূলক/সংস্কৃতি-চৰ্চাৰ কিছুমান গ্ৰন্থো ৰচনা কৰে—

• ‘কোমল পাঠ’ (১৯১০)
• ‘অসমীয়া আদি পাঠ’ (১৯২০)
• *An Account of Assam* (বুৰঞ্জীমূলক গ্ৰন্থ)
• *Aspects of history and culture*
• ‘গোৱালপাৰাৰ পুৰণি বিৱৰণ’

কৰ্মজীৱন: শিক্ষা আৰু আৰক্ষী বিভাগ

কৰ্মজীৱনৰ আৰম্ভণিতে তেওঁ শিৱসাগৰৰ বেজবৰুৱা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়ত শিক্ষকতা কৰে। তাৰ পিছত তেওঁ আৰক্ষী বিভাগত যোগ দিয়ে আৰু ক্ৰমে ছাব-ইন্সপেক্টৰ, ইন্সপেক্টৰ আদি পদত দায়িত্ব পালন কৰে।

পিছলৈ তেওঁ—

• শিলচৰ আৰক্ষী প্ৰশিক্ষণ কেন্দ্ৰৰ অধ্যক্ষ,
• গুৱাহাটী সহ আৰক্ষী অধীক্ষক,
• ডিব্ৰুগড় সহ আৰক্ষী অধীক্ষক

হিচাপে কৰ্মৰত আছিল। তেওঁ ১৯৩০ চনত আৰক্ষী অধীক্ষক পদৰ পৰা অৱসৰ গ্ৰহণ কৰে।

নাগৰিক-জীৱন, সন্মান আৰু নেতৃত্ব

অৱসৰৰ আগ-পিছ দুয়ো সময়তে তেওঁ সামাজিক-নাগৰিক জীৱনত সক্ৰিয় আছিল। তেওঁ তেজপুৰ পৌৰসভাৰ পৌৰপতি আছিল বুলি উল্লেখ আছে।

ব্ৰিটিছ শাসনকালত তেওঁ ১৯১৬ চনত ‘ৰায়চাহাব’ আৰু ১৯২১ চনত ‘ৰায়বাহাদুৰ’ উপাধি লাভ কৰে।

সাহিত্যিক নেতৃত্বৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ ১৯৩৪ চনত অসম সাহিত্য সভাৰ মঙ্গলদৈ অধিবেশনৰ সভাপতি আছিল।

মৃত্যু

আনন্দ চন্দ্ৰ আগৰৱালাৰ মৃত্যু তেজপুৰত ১৬ ডিচেম্বৰ ১৯৪০ তাৰিখে হয়। মৃত্যু-বছৰ সম্পৰ্কে এটা ঠাইত ১৯৩৯ বুলি উল্লেখ পোৱা যায় যদিও আন ঠাইত ১৯৪০ দিয়া আছে; সেয়ে ১৯৪০ তাৰিখ-সহ তথ্যক ভিত্তি কৰি সাধাৰণতে তেওঁৰ মৃত্যু ১৯৪০ চনত হোৱা বুলি ধৰা হয়।

তাৎপৰ্য

জোনাকী যুগৰ প্ৰেক্ষাপটত আনন্দ চন্দ্ৰ আগৰৱালা কবিতা-ৰচনা, বিদেশী কবিতাৰ অনুবাদ আৰু আলোচনী-কেন্দ্ৰিক সাহিত্য-চৰ্চাৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে যুক্ত আছিল। একে সময়তে শিক্ষা আৰু আৰক্ষী বিভাগত দীৰ্ঘদিনীয়া কৰ্মজীৱন, পৌৰসভা-নেতৃত্ব আৰু সাহিত্য-সভাৰ সভাপতিত্ব—এই সকলো মিলাই তেওঁ অসমীয়া সাহিত্য আৰু আধুনিক অসমীয়া সমাজ-জীৱনৰ এটা উল্লেখযোগ্য সাংস্কৃতিক-প্ৰশাসনিক সাঁকো ৰূপে পৰিগণিত।

আৰু চাওক

• জোনাকী (আলোচনী)
• অসমীয়া সাহিত্য
• অসম সাহিত্য সভা
• অসম
• বিশ্বনাথ জিলা
• গহপুৰ
• তেজপুৰ
• শিৱসাগৰ
• শিলচৰ
• গুৱাহাটী
• ডিব্ৰুগড়
• তেজপুৰ চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়