আনন্দৰাম বৰুৱা ভাষা-কলা-সংস্কৃতি সংস্থা

আনন্দৰাম বৰুৱা ভাষা-কলা-সংস্কৃতি সংস্থা (Anundoram Borooah Institute of Language, Art & Culture, Assam (ABILAC) ) ভাৰতৰ অসমৰ উত্তৰ গুৱাহাটীৰ ৰজাদুৱাৰত অৱস্থিত এক স্বায়ত্তশাসিত গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান। ১৯৮৯ চনত অসম চৰকাৰে প্ৰতিষ্ঠা কৰা এই প্ৰতিষ্ঠানটো অসম আৰু উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ ভাষা, কলা, সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাৰ অধ্যয়ন, গৱেষণা আৰু প্ৰচাৰৰ বাবে উৎসৰ্গিত।^১

বিখ্যাত সংস্কৃত পণ্ডিত তথা চৰকাৰী সেৱক আনন্দৰাম বৰুৱাৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা এই প্ৰতিষ্ঠানটোৱে গৱেষণা প্ৰকল্প পৰিচালনা কৰাৰ লগতে‍ পাণ্ডিত্যপূৰ্ণ ৰচনা প্ৰকাশ, শৈক্ষিক কাৰ্যসূচী আয়োজনৰ লগতে‍ থলুৱা ভাষা আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ ক্ষেত্ৰত সহায় কৰে।^১

এই প্ৰতিষ্ঠানটোৱে ভাষা, সাহিত্য, সংস্কৃতি অধ্যয়নৰ ডক্টৰেট পৰ্যায়ৰ গৱেষণাৰ বাবে গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয় আৰু ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ গৱেষণা কেন্দ্ৰ হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰিছে।^১

ইতিহাস

১৯৮৯ চনত অসম চৰকাৰে অঞ্চলটোৰ ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক গৱেষণাৰ উন্নতিৰ বাবে নিবেদিত স্বায়ত্তশাসিত প্ৰতিষ্ঠান হিচাপে আনন্দৰাম বৰুৱা ভাষা-কলা-সংস্কৃতি সংস্থা প্ৰতিষ্ঠা কৰে।^১

অসমৰ প্ৰথম আধুনিক পণ্ডিতসকলৰ ভিতৰৰ অন্যতম তথা ৰাজ্যৰ প্ৰথম স্নাতক তথা ভাৰতীয় অসামৰিক সেৱাৰ বিষয়া আনন্দৰাম বৰুৱা (১৮৫০–১৮৮৯)ৰ স্মৃতিত এই প্ৰতিষ্ঠানটো প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। ঊনবিংশ শতিকাৰ শেষৰফালে সংস্কৃত আৰু ইণ্ড'লজিকেল অধ্যয়নত বৰুৱাই উল্লেখযোগ্য অৱদান আগবঢ়াইছিল।^২

আৰম্ভণিৰেপৰাই এই প্ৰতিষ্ঠানটোৱে অসম আৰু ভাৰতৰ উত্তৰ-পূব অঞ্চলৰ ভাষা, সাহিত্য, লোককথা, সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাৰ সৈতে জড়িত গৱেষণা আৰু প্ৰকল্পৰ সৈতে জড়িত হৈ আছে।^১

চৌহদ

উত্তৰ গুৱাহাটীৰ ৰজাদুৱাৰত এই প্ৰতিষ্ঠানটো অৱস্থিত। এই চৌহদত প্ৰশাসনিক কাৰ্যালয়, গৱেষণা বিভাগ, আলোচনা-চক্ৰ-গৃহ আৰু মানৱীয় আৰু সাংস্কৃতিক অধ্যয়নৰ গৱেষণাক সহায় কৰা এটা বিশেষ পুথিভঁৰাল আছে।^১

আনন্দৰাম বৰুৱা ভাষা-কলা-সংস্কৃতি সংস্থাৰ পুথিভঁৰালত ভাষাবিজ্ঞান, সাহিত্য, লোককথা, ধৰ্ম, দৰ্শন, আৰু সাংস্কৃতিক অধ্যয়নৰ সৈতে জড়িত ১০,০০০ৰো অধিক গ্ৰন্থ আৰু কেইবাশ আলোচনী আছে, যিটো উত্তৰ-পূব ভাৰতীয় ভাষা আৰু সংস্কৃতিৰ বিষয়ে‍ কাম কৰা পণ্ডিত আৰু গৱেষকসকলৰ বাবে এক সম্পদ।^৩

বিভাগসমূহ

বিশেষ গৱেষণামূলক কাৰ্য্যকলাপ চলাবলৈ এবিলাকে কেইবাটাও শৈক্ষিক বিভাগ পৰিচালনা কৰে:

• ভাষা আৰু ভাষাবিজ্ঞান বিভাগ
• সাহিত্য আৰু অনুবাদ বিভাগ
• লোককথা আৰু মৌখিক পৰম্পৰা বিভাগ
• সংস্কৃতি, কলা আৰু সংগীত বিভাগ

ইয়াৰ উপৰি প্ৰতিষ্ঠানটোৱে ধ্ৰুপদী সংস্কৃত গ্ৰন্থ আৰু ইণ্ডোলজিকেল অধ্যয়ন, গৱেষণাৰ বাবে নিৱে‍দিত সংস্কৃত অধ্যয়ন কোষ পৰিচালনা কৰে।

গৱেষণা আৰু প্ৰকাশন

এই প্ৰতিষ্ঠানটোৱে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ ভাষা আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰা বিষয়ক বিভিন্ন ধৰণৰ গৱেষণা প্ৰকল্পৰ কাম হাতত লৈছে। ইয়াৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ পদক্ষেপ হৈছে মিছিং, ৰাভা, বডো, কাৰ্বি, ডিমাছা আদি থলুৱা ভাষাৰ নথিভুক্ত কৰিবলৈ বহুভাষিক অভিধান প্ৰস্তুত।^১

আনন্দৰাম বৰুৱা ভাষা-কলা-সংস্কৃতি সংস্থাই ভাষাবিজ্ঞান, সাহিত্য, লোককথা, আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ সৈতে জড়িত বিদ্বান গ্ৰন্থ আৰু গৱেষণামূলক গ্ৰন্থও প্ৰকাশ কৰে। ইয়াৰ শৈ‍ক্ষিক গৱেষণা-আলোচনী আনন্দম বছৰি প্ৰকাশ পায় আৰু ইয়াত ভাষা, শিল্প আৰু সংস্কৃতিৰ সৈতে জড়িত বিষয়-বস্তুৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হয়।^১

ছপা প্ৰকাশনৰ উপৰি প্ৰতিষ্ঠানটোৱে অসমৰ বিপন্ন ভাষাসমূহ সংৰক্ষণৰ লক্ষ্যৰে কৰ্মশালা আৰু গৱেষণা কাৰ্যসূচীৰ আয়োজন কৰিছে, য'ত তিৱাৰ দৰে ভাষাৰ নথিকৰণ আৰু প্ৰামাণিককৰণৰ সৈতে জড়িত প্ৰকল্পসমূহো অন্তৰ্ভুক্ত হৈছে।^৪

সাংস্কৃতিক সংৰক্ষণৰ পদক্ষেপ

অসমীয়া সাহিত্য ঐতিহ্য সংৰক্ষণ আৰু নথিভুক্তকৰণৰ ক্ষেত্ৰত এই প্ৰতিষ্ঠানটোৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। ২০২৪ চনত এবিলাকে “ডিজিটাইজিং অসম” পদক্ষেপৰ অধীনত নন্দ তালুকদাৰ ফাউণ্ডেশ্যনৰ সৈতে সহযোগিতা কৰি ইয়াৰ পুথিভঁৰাল সংগ্ৰহত থকা বিৰল অসমীয়া গ্ৰন্থ আৰু পাণ্ডুলিপিসমূহ ডিজিটেলাইজ কৰে।^৫

এনে পদক্ষেপৰ লক্ষ্য হৈছে ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাৰ সময়ছোৱাত প্ৰকাশিত সাহিত্যিক সামগ্ৰীসমূহ সুৰক্ষিত কৰি পণ্ডিত আৰু জনসাধাৰণৰ বাবে সুলভ কৰি তোলা।

আনন্দৰাম বৰুৱা বঁটা

সংস্কৃত, ভাষাবিজ্ঞান, সাহিত্য অধ্যয়ন আৰু সাংস্কৃতিক গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰত অসাধাৰণ অৱদান আগবঢ়োৱা বিশিষ্ট পণ্ডিতসকলক সন্মান জনোৱাৰ উদ্দেশ্যে ১৯৯১ চনত প্ৰতিষ্ঠানটোৱে আনন্দৰাম বৰুৱা বঁটা আৰম্ভ কৰে।^৬

ভাষা, সাহিত্য আৰু সাংস্কৃতিক অধ্যয়নৰ সৈতে জড়িত ক্ষেত্ৰত কাম কৰা পণ্ডিতসকলক প্ৰতি বছৰে এই বঁটা প্ৰদান কৰা হয়, এই বঁটাত আছে‍ নগদ ধন, প্ৰমাণ-পত্ৰ আৰু প্ৰতিষ্ঠানটোৰপৰা প্ৰকাশিত কিতাপ-পত্ৰ।^৬

প্ৰাপ্তসকলৰ তালিকাত অসমীয়া আৰু ভাৰতীয় সাংস্কৃতিক অধ্যয়নৰ সৈতে জড়িত কেইবাজনো বিশিষ্ট ভাষাবিদ, ইতিহাসবিদ, পণ্ডিতৰ নাম অন্তৰ্ভুক্ত হৈছে।

আনন্দৰাম বৰুৱা বঁটা প্ৰাপকসকল

• ১৯৯১ চন: ৰজনী কান্ত দেৱ শৰ্মা৷
• ১৯৯২ চন: আচাৰ্য মনোৰঞ্জন শাস্ত্ৰী৷
• ১৯৯৩ চন: ড° বিশ্বনাৰায়ণ শাস্ত্ৰী৷
• ১৯৯৪ চন: বীৰেন্দ্ৰ কুমাৰ ফুকন৷
• ১৯৯৫ চন: ড° প্ৰফুল্ল দত্ত গোস্বামী৷
• ১৯৯৬ চন: যজ্ঞেশ্বৰ শৰ্মা৷
• ১৯৯৭ চন: প্ৰাধ্যাপক হেৰম্বকান্ত বৰপূজাৰী৷
• ১৯৯৮ চন: ড° সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মা৷
• ১৯৯৯ চন: ড° যোগেশ্বৰ শৰ্মা৷
• ২০০০ চন: প্ৰাধ্যাপক মুকুন্দ মাধৱ শৰ্মা৷
• ২০০১ চন: প্ৰাধ্যাপক গোলোকচন্দ্ৰ গোস্বামী৷
• ২০০৬ চন: ড° যোগেন্দ্ৰনাৰায়ণ ভূঞা৷
• ২০০৭ চন: ড° প্ৰমোদ চন্দ্ৰ ভট্টাচাৰ্য৷
• ২০১১ চন: ড° হৰিনাথ শৰ্মা দলৈ৷
• ২০১২ চন: ভদন্ত শাসন বংশ মহাথেৰ৷
• ২০১৪ চন: ড° কেশৱানন্দ দেৱগোস্বামী৷
• ২০১৫ চন: প্ৰাধ্যাপক নগেন শইকীয়া৷
• ২০১৬ চন: ড° নৰেন কলিতা৷
• ২০১৭ চন: প্ৰাধ্যাপক বীৰেন্দ্ৰনাথ দত্ত৷
• ২০১৮ চন: প্ৰাধ্যাপক টাবু ৰাম টাইদ৷

সহযোগিতাসমূহ

প্ৰতিষ্ঠানটোৱে ভাষা আৰু সংস্কৃতিৰ আন্তঃশাখা অধ্যয়নক প্ৰসাৰিত কৰিবলৈ শৈক্ষিক সংস্থা, বিশ্ববিদ্যালয়, আৰু গৱেষণা সংস্থাৰ সৈতে সহযোগিতা কৰে।

২০২৫ চনত আনন্দৰাম বৰুৱা ভাষা-কলা-সংস্কৃতি সংস্থা (এবিলাক)ই ভাষা আৰু সাংস্কৃতিক অধ্যয়নত শৈক্ষিক বিনিময়, যৌথ গৱেষণা পদক্ষেপ আৰু সহযোগিতামূলক কাৰ্যসূচী প্ৰসাৰিত কৰিবলৈ ইনষ্টিটিউট ফৰ এডুকেচনেল এণ্ড ডেভেলপমেণ্টেল ষ্টাডিজ (আইইডিএছ)ৰ সৈতে বুজা-বুজিৰ চুক্তি স্বাক্ষৰ কৰে।^৭