পশ্চিমবংগ

কলিকতা

কলিকতা বা কলকাতা (Kolkata; বা Calcutta, কলকাতা) পশ্চিমবংগৰ ৰাজধানী, প্ৰদান বাণিজ্য কেন্দ্ৰ আৰু বৃহত্তম নগৰ। বঙালীত "কোলকাতা"ক আগতে "কলিকাতা" বুলি কোৱা হৈছিল। ই ভাৰতৰ মহানগৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। হুগলীৰ পূব দিশত অৱস্থিত এই নগৰৰ পৌৰ এলেকাৰ জনসংখ্যা ৫০ লাখৰো অধিক।

ভূগোল১,৮৪৭ শব্দ

পশ্চিমবংগ

পশ্চিমবংগ ভাৰতবৰ্ষৰ এখন ৰাজ্য। জনসংখ্যাৰ ঘনত্বৰ বিচাৰত এই ৰাজ্য ভাৰতৰ চতুৰ্থ সৰ্বাধিক জনবহুল ৰাজ্য। পশ্চিমবংগ মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদনত ভাৰতৰ তৃতীয় বৃহত্তম অৱদানকাৰী।

ভূগোল৪৭৬ শব্দ

কলিকতা বিশ্ববিদ্যালয়

কলিকতা বিশ্ববিদ্যালয় (University of Calcutta) পশ্চিমবংগৰ ৰাজধানী কলকাতাত অৱস্থিত এখন ৰাজহুৱা ৰাজ্যিক বিশ্ববিদ্যালয়। ১৮৫৭ চনৰ ২৪ জানুৱাৰী তাৰিখে এই বিশ্ববিদ্যালয়খন স্থাপন কৰা হৈছিল। এইখন এছিয়া মহাদেশৰ অন্যতম প্ৰথম বহুবিভাগীয় পাশ্চাত্যশৈলী বিশ্ববিদ্যালয়।

সমাজ২৯৮ শব্দ

দাৰ্জিলিং

দাৰ্জিলিং (Darjeeling) ভাৰতবৰ্ষৰ পশ্চিমবংগ ৰাজ্যত অৱস্থিত এখন চহৰ। ই পৰ্য্যটকৰ কেন্দ্ৰস্থল হিচাপে বিশ্ববিখ্যাত। ই চাহ উদ্যোগ আৰু ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্যবাহী স্থানৰ কেন্দ্ৰস্থল, দাৰ্জিলিং হিমালয়ান ৰেলৱে বাবেও খ্যাত।

ভূগোল১,৪৯৫ শব্দ

শান্তিনিকেতন

শান্তিনিকেতন (Santiniketan, শান্তিনিকেতন) পশ্চিমবংগ ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত বীৰভূম জিলাৰ বোলপুৰ চহৰত অৱস্থিত আশ্ৰম আৰু শিক্ষাকেন্দ্ৰ। ১৮৬৩ চনত ৰবীন্দ্ৰনাথৰ পিতা দেবেন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰে ঈশ্বৰচিন্তা আৰু ধৰ্ম আলোচনা কৰাৰ উদ্দেশ্যত বোলপুৰ চহৰৰ উত্তৰ অংশত এই আশ্ৰমখনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।

ভূগোল১৩১ শব্দ

দাৰ্জিলিং হিমালয়ান ৰেল

দাৰ্জিলিং হিমালয়ান ৰেল (Darjeeling Himalayan Railway) পশ্চিমবংগৰ শিলিগুড়িৰ পৰা দাৰ্জিলিং চহৰলৈ চলাচল কৰা এখন নেৰ'গজ ৰেল পৰিসেৱা। এই ৰেল টয় ট্ৰেন বা পুতলা ৰেল নামে জনাজাত। দাৰ্জিলিং হিমালয়ান ৰেল ভাৰতীয় ৰেল কৰ্তৃপক্ষৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হয়।

বিবিধ২১৬ শব্দ

মুৰ্শিদাবাদ

মুৰ্শিদাবাদ (মুৰ্ছিদাবাদ) বংগ, বিহাৰ, উৰিষ্যাৰ পূৰ্বৰ ৰাজধানী। ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠাপক মুৰ্শিদকুলি খাঁ। আৰু ভাৰতৰ পশ্চিম বংগ ৰাজ্যৰ মুৰ্শিদাবাদ জিলাৰ এখন চহৰ আৰু পৌৰসভা অঞ্চল। অষ্টাদশ শতিকাৰ সময়ছোৱাত মুৰ্শিদাবাদ এখন সমৃদ্ধিশালী চহৰ আছিল।

ভূগোল১১৬ শব্দ

ইষ্টাৰ্ণ বেংগল ৰেলৱে

ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ ৰেলসেৱা "যদিও শিশু পৰ্যায়তেই আছিল, ঊনৈশ শতিকাৰ ভাৰতবৰ্ষৰ উন্নয়নত ৰেলৱেই এক মচিব নোৱাৰা সাঁচ বহুৱাইছিল। মহাদেশীয় দূৰত্বৰ দেশখনত ই তেতিয়াৰ দিনৰ অতুলনীয়া বেগত দূৰ-দূৰণিলৈ বৃহৎ পৰিমাণৰ যাত্ৰী আৰু সামগ্ৰী কঢ়িয়াই আধুনিক অৰ্থনৈতিক সম্প্ৰসাৰণৰ ভেটী নিৰ্মাণ কৰিছিল।

জীৱনী৪৮৭ শব্দ

কোচবিহাৰ জিলা

কোচবিহাৰ জিলা পশ্চিমবংগৰ উত্তৰাঞ্চলৰ জলপাইগুড়ি বিভাগৰ এখন জিলা। মাটিকালিৰ হিচাপত ই ৰাজ্যৰ ত্ৰয়োদশ আৰু জনসংখ্যাৰ হিচাপত ষোড়শ বৃহত্তম বৰ্তমান কোচবিহাৰ জিলা অতীতত বৃহত্তৰ কামৰূপ ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত আছিল। ১৭৭২ চনত কোচবিহাৰ ৰাজ্য ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ এখন কৰদ ৰাজ্যালৈ পৰিণত হয়।

ভূগোল১৯২ শব্দ

পশ্চিমবংগৰ জিলাসমূহ

পশ্চিমবঙ্গ (পশ্চিমবঙ্গ) ভাৰতবৰ্ষৰ এখন ৰাজ্য। জনসংখ্যাৰ ঘনত্বৰ বিচাৰত এই ৰাজ্য ভাৰতৰ চতুৰ্থ সৰ্বাধিক জনবহুল ৰাজ্য। বৰ্তমান পশ্চিমবঙ্গ ১৯ খন জিলাত ৩ টাঅ বিভাগত বিভক্ত, সেইসমূহ তলৰ তালিকাত বিস্তাৰিত তথ্য সহকাৰে উল্লেখ কৰা হ’ল:

ভূগোল৪০ শব্দ

মহিষাসুৰমৰ্দ্দিনী (অনাতাঁৰ কাৰ্যসূচী)

মহিষাসুৰমৰ্দ্দিনী (Mahishasuramarddini) বহুলভাৱে জনপ্ৰিয় প্ৰাৰম্ভিক কালৰ এক বিশেষ প্ৰভাতী বঙালী অনাতাঁৰ অনুষ্ঠান, যি আকাশবাণী কলকাতা যোগে ১৯৩২ চনৰ পৰা নিৰন্তৰ প্ৰতি বছৰে মহালয়াৰ দিনা সম্প্ৰচাৰিত হৈ আহিছে।

সংস্কৃতি৪৬৯ শব্দ

জয়নগৰ মজিলপুৰ

জয়নগৰ মজিলপুৰ ভাৰতৰ পশ্চিমবংগ ৰাজ্যৰ দক্ষিণ চব্বিশ পৰগনা জিলাত অৱস্থিত এখন চহৰ।

ভূগোল১২ শব্দ

বাৰেন্দ্ৰ

বাৰেন্দ্ৰ, যাক বাৰিন্দ বুলিও কোৱা হয়, উত্তৰ বংগৰ এটা প্ৰাচীন আৰু ঐতিহাসিক ভূ-খণ্ড আছিল, বৰ্তমান বেছিভাগেই বাংলাদেশত আৰু অলপ অংশ ভাৰতৰ পশ্চিম বংগ আৰু পূব বিহাৰ ৰাজ্যত আছে।

ইতিহাস১৯৩ শব্দ

মধুপুৰ সত্ৰ

মধুপুৰ সত্ৰ অসমীয়া জাতিৰ বিশেষকৈ বৈষ্ণৱ ধৰ্মাৱলম্বী লোকসকলৰ অন্যতম তীৰ্থভূমি। বৰ্তমান পশ্চিমবংগৰ কোচবিহাৰ জিলাৰ মধুপুৰত অৱস্থিত এই এই স্থানত মহাপুৰুষ শঙ্কৰদেৱ আৰু মাধৱদেৱে দেহ ত্যাগ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰিও ইয়াত আন বহুতো ভকতৰো সমাধি আছে।

ধৰ্ম১,৬৫৭ শব্দ

কলিকতাৰ কৃষ্ণ কূপ

কলিকতাৰ কৃষ্ণ কূপ (Black Hole of Calcutta) আছিল কলিকতাৰ ফৰ্ট উইলিয়াম দূৰ্গত থকা এটি অন্ধকূপ। ইয়াৰ আকাৰ আছিল ৪.৩০ মিটাৰX৫.৫০ মিটাৰ (১৪X১৮ ফুট)। এই অন্ধকূপটোত বংগৰ নৱাব চিৰাজ উদ দৌল্লাই যুদ্ধবন্দীসকলক ১৭৫৬ চনৰ ২০ জুন তাৰিখে আবদ্ধ কৰি থৈছিল।

বিবিধ৩১৬ শব্দ

চালচিত্ৰ

চালচিত্ৰ (Chalchitra) ভাৰতৰ পশ্চিম বংগত প্ৰচলিত পাৰম্পৰিক চিত্ৰশৈলী পটচিত্ৰৰ এটি ভাগ। পৰম্পৰাগতভাৱে ই দুৰ্গা প্ৰতিমাৰ উপৰিভাগত অংকিত অৰ্ধ গোলাকাৰ দেৱ-দেৱীৰ কাহিনীমূলক পটচিত্ৰ। চালচিত্ৰত পঞ্চানন শিৱ, মহিষাসুৰ বধ, নন্দীভৃঙ্গী, শুম্ভ-নিশুম্ভৰ যুদ্ধ আদি কাহিনী সমূহ প্ৰদৰ্শিত কৰা হয়।

অৰ্থনীতি৪২৭ শব্দ

জলদাপাৰা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান

জলদাপাৰা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান (Jaldapara National Park) হʼল পশ্চিমবংগৰ আলিপুৰদুৱাৰ জিলাৰ পূব হিমালয়ৰ পাদদেশ আৰু তোৰ্ষা নদীৰ পাৰত অৱস্থিত এখন ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান।

প্ৰকৃতি২২২ শব্দ

নৈহাটী

নৈহাটী ভাৰতৰ পশ্চিমবংগ ৰাজ্যৰ উত্তৰ ২৪ পৰগনা জিলাৰ এখন চহৰ আৰু এখন পুৰণি পৌৰসভা, যিখন ১৮৬৯ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ই কলকাতা মহানগৰ উন্নয়ন কৰ্তৃপক্ষই সামৰি লোৱা অঞ্চলৰ এটা অংশ।

ভূগোল৭৯ শব্দ

ভুৰিশ্ৰেষ্ঠ

ভুৰশুত বা ভুৰিশ্ৰেষ্ঠ ভাৰতৰ পশ্চিম বংগ ৰাজ্যৰ বৰ্তমানৰ হাওৰা আৰু হুগলী জিলাত বিয়পি থকা মধ্যযুগীয় বঙালী হিন্দু ৰাজ্য আছিল।

ভূগোল৩০১ শব্দ

সোনাগাছি

সোনাগাছি (Sonagachi) ভাৰতৰ কলকাতা চহৰত অৱস্থিত এছিয়াৰ বৃহত্তম নিষিদ্ধ পল্লি। এই অঞ্চলটোত শতাধিক বহু মহলীয়া বেশ্যালয়ত ২০২০ চনৰ পৰিসংখ্যা অনুসৰি ৭০০০ যৌনকৰ্মী বাসকৰে। সোনাগাছি উত্তৰ কলকাতাৰ যতীন্দ্ৰমোহন এভিনিউ আৰু বিদন ষ্ট্ৰীটৰ সংযোগ স্থলত, শোভাবজাৰ ওচৰত অৱস্থিত।

ভূগোল৪০৮ শব্দ

কন্যাশ্ৰী প্ৰকল্প

কন্যাশ্ৰী হৈছে পশ্চিমবংগ চৰকাৰে কম আয়ৰ পৰিয়ালক নগদ ধনেৰে সহায় কৰি কন্যাসকলৰ জীৱন আৰু মৰ্যাদা উন্নত কৰাৰ বাবে গ্ৰহণ কৰা এক পদক্ষেপ, যাতে পৰিয়ালসমূহে অৰ্থনৈতিক অসুবিধাৰ বাবে নিজৰ কন্যা সন্তানক বাধ্যতামূলক বাল্য বিবাহ কৰিবলৈ বাধ্য নকৰে।

সমাজ৩৫৯ শব্দ

ছৌ মুখা

ছৌ মুখা (Chhau mask) ভাৰতৰ পশ্চিমবংগ ৰাজ্যৰ পুৰুলিয়াৰ এক পৰম্পৰাগত সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য। পুৰুলিয়া ছৌ নৃত্য আৰু ওড়িশা ছৌ নৃত্যৰ মাজৰ মুখ্য পাৰ্থক্য হৈছে মুখাৰ ব্যৱহাৰ। পুৰুলিয়া ছৌ নৃত্যত মুখাব্যৱহাৰ কৰা হয়। কিন্তু ওড়িশাৰ ছৌ নৃত্যত মুখাৰ ব্যৱহাৰ নাই।

ভূগোল৩৬৭ শব্দ

টোটো জনগোষ্ঠী

টোটো জনগোষ্ঠী হৈছে ভাৰত-ভূটান সীমান্তৰ টোটোপাৰা গাঁৱত বাস কৰা টোটো জনগোষ্ঠী বিশ্বৰ অন্যতম ক্ষুদ্ৰ জনসংখ্যা থকা খিলঞ্জীয়া জনগোষ্ঠী। ১৯৫০ চনত টোটো জনগোষ্ঠীটো প্ৰায় বিলুপ্ত হৈ গৈছিল যদিও শেহতীয়াকৈ তেওঁলোকৰ ভূ-খণ্ডক বাহিৰৰ মানুহৰপৰা ৰক্ষা কৰাৰ পদক্ষেপে তেওঁলোকৰ অনন্য ঐতিহ্য সংৰক্ষণ আৰু জনসংখ্যা…

সমাজ৬২৬ শব্দ

দাৰ্জিলিং হিলছ ইউনিভাৰচিটি

দাৰ্জিলিং হিলছ ইউনিভাৰচিটি (সংক্ষিপ্তভাৱে ডি.এইচ.ইউ.) এখন ৰাজহুৱা ৰাজ্যিক বিশ্ববিদ্যালয়। দ্য গ্ৰীণফিল্ড ইউনিভাৰ্চিটি এক্ট, ২০১৮ৰ জৰিয়তে পশ্চিম বংগ চৰকাৰে এই বিশ্ববিদ্যালয়খন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।

সমাজ১৬২ শব্দ

দাৰ্জিলিং ৰ'পৱে

দাৰ্জিলিং ৰ'পৱে (Darjeeling Ropeway ) পশ্চিমবংগৰ দাৰ্জিলিঙত আছে। ই ৰঞ্জিত ভেলী ৰ'পৱে নামেৰেও জনাজাত। ই ভাৰতবৰ্ষৰ আটাইতকৈ পুৰণি আৰু এছিয়াৰ আটাইতকৈ দীঘল ৰ'পৱে। এই ৰ'পৱেটো দাৰ্জিলিং চহৰৰ উত্তৰ দিশৰপৰা ৰম্মন নদীৰ পাৰত অৱস্থিত চিংলা বজাৰলৈ বিস্তৃত। ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য প্ৰায় ৫ কি: মি:।

ভূগোল২৭৯ শব্দ

পশ্চিম বংগ নাট্য অকাডেমি

পশ্চিম বংগ নাট্য অকাডেমি হৈছে ভাৰতৰ পশ্চিম বংগত নাট্য আৰু নাট্যৰ বাবে এখন বিদ্বান সমাজ। ১৯৮৭ চনৰ ২৬ ছেপ্টেম্বৰত স্থাপিত এই শাখাটো পশ্চিম বংগ চৰকাৰৰ তথ্য আৰু সাংস্কৃতিক পৰিক্ৰমা বিভাগৰ এটা শাখা।

সমাজ২১৮ শব্দ

বিজন সেতু হত্যাকাণ্ড

বিজন সেতু হত্যাকাণ্ড ১৯৮২ চনৰ ৩০ এপ্ৰিলৰ দিনা পশ্চিমবংগৰ কলকাতাৰ ওচৰৰ বালিগঞ্জত সংঘটিত আনন্দমাৰ্গী ১৬ সন্ন্যাসী আৰু ১ গৰাকী সন্ন্যাসিনীৰ হত্যাকাণ্ডক সূচায়। দিনৰ পোহৰতে সংঘটিত হোৱা সত্ত্বেও এই ঘটনাৰ বাবে আজিলৈকে কাকো গ্ৰেপ্তাৰ কৰা নহ’ল।

ৰাজনীতি১৯৩ শব্দ

বিশাল বটবৃক্ষ

বিশাল বটবৃক্ষ বা দা গ্ৰেট বেন্যান (The Great Banyan) ভাৰতৰ পশ্চিম বংগ ৰাজ্যৰ শিৱপুৰৰ আচাৰ্য জগদীশ চন্দ্ৰ বসু ভাৰতীয় উদ্ভিদ উদ্যানত অৱস্থিত আনুমানিক ২৭০ বছৰ পুৰণি বট গছ।

ভূগোল৫৬২ শব্দ

মল্লভূম

মল্লভূম বৰ্তমান ভাৰতৰ পশ্চিমবংগ ৰাজ্যৰ বাংকুৰা জিলাৰ বিষ্ণুপুৰ চহৰৰ পৰা মল্লবংশৰ দ্বাৰা শাসিত প্ৰাচীন ৰাজ্য।

ভূগোল৯৭ শব্দ

শান্তিনিকেতনী চৰ্মজাত সামগ্ৰী

শান্তিনিকেতনী চৰ্মজাত সামগ্ৰী এক ধৰণৰ হস্তশিল্প যাৰ উৎস পশ্চিমবংগ ৰাজ্যৰ বীৰভূম জিলাৰ শান্তিনিকেতন। এই চৰ্মজাত সামগ্ৰীবোৰ অতি ৰঙীন বুটাকৰা অথবা বিভিন্ন নক্সাযুক্ত হয়। শান্তিনিকেতনী চৰ্মজাত দ্ৰব্যৰ প্ৰধান বৈশিষ্ট্য হ'ল ই সুন্দৰ ৰঙৰ লৈখিক নক্সাযুক্ত।

ভূগোল২৩৮ শব্দ