পৌভা

পৌভা নেপালৰ নেৱাৰ লোকসকলে নিৰ্মাণ কৰা এখন পৰম্পৰাগত ধৰ্মীয় চিত্ৰ।^১ পৌভাত দেৱতা, মণ্ডল বা স্মৃতিসৌধৰ চিত্ৰণ কৰা হয় আৰু ধ্যানত সাধকসকলক সহায় কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। সমতুল্য তীব্বতী চিত্ৰক থাংকা বুলি জনা যায়।^২৩ থাংকা আৰু পৌভাৰ মাজত মূল পাৰ্থক্যটো হ’ল, থাংকা বৌদ্ধ শিল্পৰ বাবে একচেটিয়া, আনহাতে পৌভাক হিন্দু আৰু বৌদ্ধ উভয় শিল্প পৰম্পৰাতে নেৱাৰ সম্প্ৰদায়ে ব্যৱহাৰ কৰে।^৪

পৌভাৰ পৰম্পৰাগত চিত্ৰকৰসকল হৈছে চিত্ৰকাৰ জাতি, যিসকলক নেপাল ভাষাত পুঁ বুলি জনা যায়।^৫

ইতিহাস

লছ এঞ্জেলছৰ কাউন্টি মিউজিয়ামত অমিতাভ বুদ্ধৰ এখন পৌভাই আটাইতকৈ প্ৰাচীন নমুনা বুলি বিশ্বাস কৰা হয় যিটো একাদশ শতিকাৰ শৈলীৰে কৰা হৈছে (নেপাল সংবট ৪৮৫)^৬। ই নেৱাৰ শিল্পীসকলৰ দক্ষতাৰ নমুনা যিয়ে সমগ্ৰ হিমালয় অঞ্চল আৰু চীনলৈকে তেওঁলোকক বিচৰা ধৰণৰ কৰি তুলিছিল।^৭ নেৱাৰৰ শিল্পী আৰু ব্যৱসায়ীসকলে পৌভা শিল্পক তিব্বতলৈ লৈ যায় য'ৰ পৰা তিব্বতী থাংকাৰ বিকাশ ঘটিছিল।^৮

ছবি

কেনভাছৰ আয়তাকাৰ টুকুৰা এটাত পৌভা অংকন কৰা হয়। ইয়াৰ ওপৰত ম’হৰ আঠা আৰু বগা মাটিৰ মিশ্ৰণ প্ৰয়োগ কৰি প্ৰস্তুত কৰা হয়। তাৰ পিছত মসৃণ শিলেৰে পৃষ্ঠভাগ ঘঁহি পলিচ কৰা হয়। পৰম্পৰাই প্ৰদান কৰা নিয়ম আৰু মাত্ৰা অনুসৰি ছবিখন নিৰ্মাণ কৰা হয় আৰু শিল্পীসকলে নিজৰ সৃষ্টিশীলতা তাত প্ৰয়োগ কৰিব নোৱাৰে।^৯

খনিজ পদাৰ্থ আৰু উদ্ভিদৰ পৰা ৰং তৈয়াৰ কৰা হয়। পৌভাত সোণ আৰু ৰূপৰ ৰঙো ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বাকী ছবিখন সম্পূৰ্ণ হ'লেই দেৱতাৰ চকুত ৰং কৰা হয় আৰু ইয়াক "মিখা চায়েকেগু" (চকু মেলা) বুলি জনা যায়।^১০ পৌভাৰ প্ৰান্তত ব্ৰকেড চিলাই কৰিবৰ বাবে ফ্ৰেম তৈয়াৰ কৰা হয়।

ৰচনাৰ দৃষ্টিকোণৰ পৰা পৌভাৰ পৃষ্ঠভাগ সাধাৰণতে কেন্দ্ৰত এটা ডাঙৰ মূৰ্তিৰে দখল কৰা হয় যিটো এটা মন্দিৰৰ ভিতৰত ৰখা হয় আৰু কাষে কাষে সৰু সৰু আকৃতিৰ পঞ্জীৰে আগুৰি থাকে; পটভূমি সাধাৰণতে বিমূৰ্ত আৰ্হিত ৰেণ্ডাৰ কৰা শিলৰ দৰে প্ৰাকৃতিক উপাদানৰে ভৰি থাকে। ৰং প্ৰায়ে গভীৰ আৰু ইয়াত আকৃতিৰ সূক্ষ্ম ছাঁ আৰু বিৱৰণৰ সুন্দৰ ৰেণ্ডাৰ কৰা হয় যিবোৰ আদিম নেপালী পৌভাৰ চিহ্ন।^১১

প্ৰদৰ্শনী

কাঠমাণ্ডু উপত্যকাৰ পৱিত্ৰ ভূমিত দীপাংকৰ বুদ্ধ আৰু পৌভাৰ প্ৰতিমূৰ্তিৰ বাৰ্ষিক প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত হয়। এই অনুষ্ঠানটো বাহিদ্যাহ ব্ৱা ব্যয়েগু (बहीद्यः ब्वयेगु) নামেৰে জনাজাত, আৰু নেপালী গুণলা মাহত এই অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হয়। আগষ্টৰ লগত মিল থকা গুণলা নেৱাৰ বৌদ্ধসকলৰ বাবে পবিত্ৰ মাহ। সংগীত দলৰ নেতৃত্বত ভক্তৰ দলে চোতালে চোতালে ভ্ৰমণ কৰি প্ৰদৰ্শনী কৰে। শেহতীয়াকৈ শিল্প চোৰৰ ভয়ত পৰম্পৰাগত প্ৰদৰ্শনীসমূহ কম আৰু চুটি হৈ আহিছে।^১২

সমসাময়িক পৌভা

কুৰি শতিকাত নেপালৰ পৰম্পৰাগত চিত্ৰত বুদ্ধ, বৌদ্ধ দেৱতা আৰু হিন্দু দেৱতাক শিলৰ ৰঙেৰে বিতংভাৱে চিত্ৰিত কৰা হৈছে। কুৰি শতিকাৰ শেষৰ ফালে পশ্চিমীয়া শৈলীৰ বাস্তৱিক অভিব্যক্তি সন্নিৱিষ্ট কৰা এজন চিত্ৰকৰৰ আবিৰ্ভাৱ হৈছিল যদিও শেহতীয়া বছৰবোৰত তেওঁ সেই প্ৰৱণতাক কঠোৰভাবে আঁতৰাই বিশেষকৈ তৈল চিত্ৰকলা, স্পন্দনশীল ৰঙৰ সৈতে সমসাময়িক গহনা ব্যৱহাৰ কৰিছিল

ধৰ্মীয় সাধনাৰ বাবে ব্যৱহৃত প্ৰায়বোৰ পৌভাৰ নাম আৰু তাৰিখ নাই। আনন্দমুনি শাক্যৰ জন্ম হৈছিল (১৯০৩- ১৯৪৪ চনত), কাঠমাণ্ডুৰ পুৰণি বজাৰ অঞ্চলৰ ইতুম-বাহলৰ বৌদ্ধ মন্দিৰৰ ওচৰত। তেওঁৰ পৌভাই সমসাময়িক শৈলী স্পৰ্শ কৰিছিল আৰু ১৯৬৪ চনত জন্মগ্ৰহণ কৰা কাঠমাণ্ডুৰ উদয়া চৰণ শ্ৰেষ্ঠই আনন্দ মুনিৰ শৈলী অনুসৰণ কৰিছিল। দৈনন্দিন জীৱনৰ আচাৰ-ব্যৱহাৰ আৰু বস্তুৰ প্ৰতি নেৱাৰ শ্ৰেষ্ঠৰ গভীৰ জ্ঞান হোৱাৰ বাবেও তেওঁৰ পৌভা চিত্ৰকলাৰ আশ্ৰয়, পৰিস্থিতিৰ দৃশ্যায়ন আৰু আধুনিকতাৰ এক অনন্য প্ৰভাৱ আৰু তেওঁৰ চিত্ৰ শিল্পত ব্যৱহাৰ কৰা সমসাময়িক অলংকাৰকে ধৰি গতিশীল ৰচনা প্ৰয়োগ কৰিছিল।