নেপালত ইছলাম ধৰ্ম

ইছলাম (नेपाली मुसलमान) নেপালৰ তৃতীয় বৃহৎ ধৰ্ম^১ ২০২১ চনৰ নেপালৰ লোকপিয়ল অনুসৰি নেপালত ৫.০৯% জনসংখ্যাৰে গঠিত প্ৰায় ১৪৮৩ লাখ মুছলমান লোক বাস কৰে।^২

নেপালী মুছলিম (नेपाली मुसलमान; নেপালী মুছলমান) হৈছে ইছলাম পালন কৰা নেপালী। তেওঁলোকৰ পূৰ্বপুৰুষসকল দক্ষিণ এছিয়াৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰপৰা নেপাললৈ আহিছিল আৰু তেতিয়াৰপৰাই সংখ্যাগতভাৱে প্ৰধান হিন্দু আৰু বৌদ্ধসকলৰ মাজত বাস কৰি আহিছে। জাতিগতভাৱে নেপালৰ বেছিভাগ মুছলমানেই নেপালী নহয়। ভাৰতৰ উত্তৰপ্ৰদেশ আৰু বিহাৰৰ মুছলমান জনসংখ্যাৰ সৈতে ইহঁতৰ মিল আছে আৰু ইহঁতে নেপালী সমাজত একত্ৰিত হৈছিল। মুছলমান সম্প্ৰদায়ৰ অধিকাংশই তেৰাই অঞ্চলত বাস কৰে, বাকীসকলে মূলতঃ কাঠমাণ্ডু আৰু গোৰ্খা আৰু পশ্চিম পাহাৰত বাস কৰে। এই সম্প্ৰদায়ৰ সংখ্যা ৯৭১,০৫৬ গৰাকী, যি নেপালৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ প্ৰায় ৩.৮%। বৃহৎ মুছলমান জনসংখ্যা থকা জিলাসমূহৰ ভিতৰত আছে সৰলাহী (৯.৯%), ৰাউতহাট (১৭.২%), বৰা (১১.৯%), পাৰ্ছা (১৭.৩%), বাংকে (১৬%) পশ্চিম তেৰাই, চিৰাহা (৭%), সুনছাৰী (১০%), সপ্তৰী (১০%) আৰু গোৰ্খা (১৩%) পাহাৰ।^৩

জনগাঁথনি

২০২১ চনৰ নেপালৰ লোকপিয়ল অনুসৰি নেপালত প্ৰায় ১৪.৮৩ নিযুত মুছলমান লোক আছে। প্ৰায় সকলোৱেই তেৰাই অঞ্চলত বাস কৰে।^৪ মুছলমানৰ বৃহৎ ঘনত্ব থকা জিলাসমূহ হ’ল- ৰাউতহাট, বাংকে, কপিলবস্তু, পাৰ্ছা, মহত্তৰি, বৰা, আৰু সুনছাৰী ইত্যাদি। ৰাজধানী চহৰ কাঠমাণ্ডুত মাত্ৰ ২১,৮৬৬ জন মুছলমান (মুঠ জনসংখ্যাৰ ১.২৫%)।

নেপালত আদিম ইছলাম

নেপালত একাদশ শতিকাৰপৰাই কাশ্মীৰ, তিব্বত, উত্তৰ ভাৰতৰপৰা বাণিজ্য আৰু প্ৰব্ৰজন পথৰ জৰিয়তে ইছলামৰ প্ৰচলন হোৱা বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। আদিম মুছলমান বসতিপ্ৰধান লোকসকল আছিল মূলতঃ কাশ্মীৰী ব্যৱসায়ী আৰু ব্যৱসায়ী যিসকলে কাঠমাণ্ডু উপত্যকা আৰু তৰাই অঞ্চলৰ অন্যান্য অংশত নিজকে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।^৫

মধ্যযুগীয় যুগত আৰু বিশেষকৈ মল্ল ৰজাৰ শাসনৰ অধীনত মুছলমানসকলে আহি শিল্পকৰ্ম, অস্ত্ৰ নিৰ্মাণ আৰু ব্যৱসায়ত জড়িত হৈ থাকিল। ৰাণা শাসনে (১৮৪৬–১৯৫১) ভাৰতীয় মুছলমানসকলক বিশেষকৈ তৰাই বেল্টত বসতি স্থাপন কৰি কৃষি আৰু স্থানীয় অৰ্থনীতি শক্তিশালী কৰিবলৈ আৰু অধিক উৎসাহিত কৰিছিল।^৬

১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ পিছত প্ৰব্ৰজনৰ এক উল্লেখযোগ্য ঢৌ ঘটিছিল, কিয়নো উত্তৰ ভাৰতৰপৰা অহা মুছলমান শৰণাৰ্থীসকলে চুবুৰীয়া ৰাষ্ট্ৰ নেপালত আশ্ৰয় বিচাৰিছিল। এই শৰণাৰ্থীসকলৰ বহুতকে শাসকীয় ৰাণা শাসনে মাটি আৰু বসতি স্থাপনৰ অনুমতি প্ৰদান কৰিছিল।^৭

এই সময়ত নেপালী সমাজত মুছলমানসকলে ধাতুৰ কাম কৰা, অস্ত্ৰ যোগানকাৰী, পণ্ডিত হিচাপে ৰাজদৰবাৰত সৰু কিন্তু উল্লেখযোগ্য ভূমিকা পালন কৰিছিল। আজিও নেপালত ইছলামৰ ঐতিহাসিক শিপা সমগ্ৰ কাঠমাণ্ডু, নেপালগঞ্জ, আৰু পূব তৰাই জিলাৰ পুৰণি বসতি, মছজিদ আৰু পৰিয়ালৰ বংশত প্ৰতিফলিত হৈ আছে।

নেপালত আহমদীসকলৰ সামান্য উপস্থিতি বজাই ৰাখিছে।^৮

নেপাল ২০২১ চনৰ চৰকাৰী লোকপিয়ল অনুসৰি মুছলমান জনসংখ্যা আছিল ১,৪৮৩,০৬০ জন যিয়ে নেপালৰ জনসংখ্যাৰ ৫.০৯% গঠন কৰে। ২০১১ চনত মুছলমান জনসংখ্যা ৪.৩৯%ৰপৰা ২০২১ চনত ৫.০৯%লৈ বৃদ্ধি পাইছে।^৯

নেপালৰ আটাইতকৈ দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধি পোৱা ধৰ্ম ইছলাম। পিউ গৱেষণা কেন্দ্ৰই অনুমান কৰিছে যে ২০৫০ চনৰ ভিতৰত নেপালত ৩৩.৪ লাখ মুছলমান থাকিব যিসকলে দেশৰ জনসংখ্যাৰ প্ৰায় ৭% গঠন কৰিব,^৯ যাৰ ফলত নেপালৰ বৌদ্ধ ধৰ্মক অতিক্ৰম কৰিব যিটো বৰ্তমান ২০২১ চনৰ নেপালৰ লোকপিয়লৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি নেপালৰ ২য় বৃহত্তম ধৰ্ম।^১১

লগতে চাওক

• নেপালী মুছলিম
• নেপালত ধৰ্ম
• দক্ষিণ এছিয়াত ইছলাম
• নেপালৰ মছজিদৰ তালিকা

অধিক পঢ়ক

• Sijapati, M. A. Situating Muslim Nepal in Islamic South Asia: Historical Themes, Directions for Future Research, and the Case for Religion
• Ansari, T. A. (1988). The Muslim minority in Nepal: a socio‐historical perspective. Journal Institute of Muslim Minority Affairs
• Sijapati, M. A. (2011). Muslims in Nepal: The Local and Global Dimensions of a Changing Religious Minority. Religion Compass. পৃ. 656–665
• Yasmin, C. M. (2020). Muslim Cultural Practices in Nepal. Patan Pragya. পৃ. 1–14
• Acharya, C. (2025). Gender and Society: Introducing Islam Social Life in Kathmandu. SMC Journal of Sociology. পৃ. 149–169
• Sharma, S. (1995). How the crescent fares in Nepal. Himal
• Sijapati, M. A. (2011). Islamic Revival in Nepal: Religion and a New Nation. Routledge Press
• Siddique, M. (2001). Muslim Population in the Kingdom of Nepal: Some Outstanding Features. Journal of Muslim Minority Affairs. পৃ. 333–345