মহেশীন্তে প্ৰতিকাৰম

মহেশীন্তে প্ৰতিকাৰম (অৰ্থ: মহেশৰ প্ৰতিশোধ) হৈছে ২০১৬ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এখন ভাৰতীয় মালয়ালম ভাষাৰ কমেডী ড্ৰামা চলচ্চিত্ৰ। এইখন পৰিচালক দিলীশ পুথানৰ পৰিচালনাৰ প্ৰথম ছবি আছিল আৰু ছবিখনৰ প্ৰযোজনা কৰিছিল আশিক আবুৱে। ছবিখনৰ নাম ভূমিকা অৰ্থাৎ মহেশৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে ফাহাদ ফাচিলৰ লগতে সহ অভিনয় শিল্পী হিচাপে আছে অপৰ্ণা বালামুৰলী, অনুশ্ৰী, এলেনচিয়াৰ লে লোপেজ আৰু চৌবিন চাহিৰ। শ্যাম পুষ্কৰণৰ কাহিনীভাগ চ্লেৰথলাৰ থুৰাভুৰৰ বাসিন্দা থাম্পন পুৰুষনৰ জীৱনৰ এটা প্ৰকৃত ঘটনাৰ ওপৰত আধাৰিত।^১ শৈজু খালিদ ছবিখনৰ চিনেমেটোগ্ৰাফাৰ আছিল আৰু সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল বিজীবাল এ।

মহেশীন্তে প্ৰতিকাৰমৰ পৰিকল্পনা ২০১৩ চনত আৰম্ভ হৈছিল যেতিয়া পুথানে আশিক আবুৰ 'ইডুক্কি গোল্ড' ছবিখনৰ সহকাৰী পৰিচালক হিচাপে কাম কৰি আছিল। শ্যামে পুথানক তেওঁৰ গাঁৱৰ এটা প্ৰকৃত ঘটনাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি এই কাহিনীৰ ধাৰণাটো দিছিল। পুথানৰ অনুৰোধত শ্যামে সেই বছৰতে চিত্ৰনাট্য লিখি উলিয়ায় আৰু পিছলৈ আবুৱে ছবিখন প্ৰযোজনা কৰিবলৈ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে। ২০১৪ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহৰপৰা ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হোৱাৰ কথা আছিল যদিও তাৰকা নিৰ্বাচনৰ কিছু খেলিমেলিৰ বাবে ২০১৫ চনৰ আগষ্ট মাহলৈ ই পিছুৱাই যায়। ২০১৫ চনৰ আগষ্টৰ আৰম্ভণিতে ইডুক্কি জিলাৰ কিছুমান নিৰ্দিষ্ট স্থানত ছবিখনৰ মুখ্য দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হয় আৰু অক্টোবৰ মাহৰ শেষৰফালে ই সমাপ্ত হয়।

চলচ্চিত্ৰখন ২০১৬ চনৰ ৫ ফেব্ৰুৱাৰীত কেৰালাত, ১২ ফেব্ৰুৱাৰীত ভাৰতৰ বাকী অংশত আৰু ২৬ ফেব্ৰুৱাৰীত বিশ্বব্যাপী মুক্তি দিয়া হয়। ৩.৫০ কোটি টকাৰ সীমিত বাজেটেৰে নিৰ্মিত ছবিখনে কেৰালা বক্স অফিচত ১৭.৩৫ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰি ব্যাৱসায়িকভাৱে লাভৱান হয়। ছবিখনে সমালোচকৰপৰাও ভূয়সী প্ৰশংসা লাভ কৰে, বিশেষকৈ ফাহাদ ফাচিলৰ অভিনয়ক তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ অভিনয় বুলি অভিহিত কৰা হয়। ইয়াৰ উপৰি ছবিখনৰ হাস্যৰস, সংগীত, চিনেমেটোগ্ৰাফী আৰু চিত্ৰনাট্যই উচ্চ প্ৰশংসা লাভ কৰে। ৬৪সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটাত ছবিখনে শ্ৰেষ্ঠ মৌলিক চিত্ৰনাট্য আৰু শ্ৰেষ্ঠ মালয়ালম চলচ্চিত্ৰৰ বঁটা লাভ কৰে। লগতে ৪৭সংখ্যক কেৰালা ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটাত ই শ্ৰেষ্ঠ মৌলিক চিত্ৰনাট্য আৰু আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় আৰু কলাত্মক চলচ্চিত্ৰৰ বঁটা আঁজুৰি লিবলৈ সক্ষম হয়। ২০১৮ চনত ছবিখনক তামিল ভাষা ভাষাত 'নিমীৰ' আৰু ২০২০ চনত তেলুগু ভাষা ভাষাত 'উমা মহেশ্বৰ উগ্ৰ ৰূপস্য' নামেৰে পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়। মহেশীন্তে প্ৰতিকাৰমক মালয়ালম চিনেমাৰ "নতুন ঢৌ"ৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ নিদৰ্শন বুলি গণ্য কৰা হয়।^২

কাহিনী

মহেশ ভাবনা হৈছে এজন সাধাৰণ ফটোগ্ৰাফাৰ। তেওঁ নিজৰ পিতৃ ভিনচেণ্ট ভাবনাৰ সৈতে বসবাস কৰে। তেওঁলোকে কেৰালাৰ ইডুক্কি জিলাৰ প্ৰকাশ নামৰ অঞ্চলটোত 'ভাৱনা ষ্টুডিঅ'' নামৰ এখন ডিজিটেল ফটোগ্ৰাফীৰ ষ্টুডিঅ' চলায়। ষ্টুডিঅ'টোৰ ঠিক কাষতে মহেশৰ নলে-গলে লগা বন্ধু বেবীৰ এখন ফ্লেক্স-বোৰ্ড প্ৰিণ্টিঙৰ দোকান আছে। বেবীৰ সহায়ক ক্ৰিস্পিন হৈছে এজন এডবি ফটোশ্বপ|ফটোশ্বপ বিশেষজ্ঞ, যিয়ে ফ্লেক্স-বোৰ্ডসমূহ ডিজাইন কৰে। মহেশৰ তেওঁৰ হাইস্কুলীয়া দিনৰ প্ৰেমিকা সৌম্যাৰ সৈতে এক গভীৰ প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক থাকে।

এদিন গাঁৱৰ মাজ-মজিয়াত এজন ব্যক্তিৰ সৈতে বেবীৰ এটা সৰু কথাতে তৰ্কাতৰ্কি হয়। লাহে লাহে কাজিয়াখন বাঢ়ি যায় যদিও একাংশ বাটৰুৱাই তেওঁলোকক শান্ত কৰে। কিন্তু কিছু পলমকৈ হ'লেও ক্ৰিস্পিনে বেবীৰ সৈতে তৰ্ক কৰা মানুহজনক আক্ৰমণ কৰে। ফলত কাজিয়াখন পুনৰ আৰম্ভ হয় আৰু এইবাৰ সেই মানুহজনৰ বন্ধু জিমচনেও তাত যোগ দিয়ে। মহেশে ঘটনাৰস্থলীত উপস্থিত হৈ সকলোকে শান্ত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। কিন্তু মহেশৰ শাসন কৰা ধৰণৰ কথা-বতৰাত অতিষ্ঠ হৈ জিমচনে মহেশৰ সৈতে কাজিয়াত লিপ্ত হয় আৰু তাক বেয়াকৈ প্ৰহাৰ কৰে। অৱশেষত ভিনচেণ্টে আহি কাজিয়াখন ভাঙি দিয়ে। এইদৰে ৰাজহুৱাভাৱে অপমানিত হৈ মহেশে জিমচনক মাৰি ইয়াৰ প্ৰতিশোধ লোৱাৰ সংকল্প লয় আৰু প্ৰতিজ্ঞা কৰে যে জিমচনক উচিত শিক্ষা নিদিয়ালৈকে তেওঁ ভৰিৰ চটি জোতা পিন্ধা বন্ধ কৰি দিব।

ইফালে সৌম্যায় মহেশৰ সৈতে থকা সম্পৰ্ক অন্ত পেলাই এজন অনাবাসী ভাৰতীয় (অনা-আৱাসী ভাৰতীয় আৰু ভাৰতীয় মূলৰ লোক|NRI) নাৰ্ছক বিয়া কৰায়, যাৰ বাবে মহেশ মানসিকভাৱে ভাঙি পৰে। ইয়াৰ পিছত তেওঁ ক্ৰিস্পিনৰপৰা জিমচনৰ ঠিকনা গম পায় আৰু ৱেল্ডাৰ হিচাপে কাম কৰা গেৰেজখনলৈ যায়। কিন্তু তাত গৈ তেওঁ গম পায় যে জিমচনে কাম এৰি চাকৰিৰ বাবে ডুবাইলৈ গুচি গৈছে। এই ঘটনাটো পাহৰি যাবলৈ বেবিয়ে উপদেশ দিয়া সত্ত্বেও মহেশে জিমচনৰ ঘূৰি অহাৰ বাবে অপেক্ষা কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। এই সময়ছোৱাত নিজকে প্ৰস্তুত কৰিবলৈ তেওঁ এখন চীনা সমৰকলা|কুং ফু প্ৰশিক্ষণ কেন্দ্ৰতো নাম ভৰ্তি কৰে। ৱনিতা (আলোচনী)|ৱনিতা নামৰ আলোচনীখনৰ বেটুপাতৰ প্ৰতিযোগিতা এখনত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ জিমচি নামৰ এগৰাকী কলেজীয়া যুৱতীয়ে 'গ্লেমাৰ ফটোগ্ৰাফী'ৰ বাবে মহেশৰ ষ্টুডিঅ'লৈ আহে। এনেধৰণৰ অস্বাভাৱিক অনুৰোধত কিছু বিমোৰত পৰিলেও মহেশে তাইৰ ফটো শ্বুট কৰে। কিন্তু জিমচিৰ ফটোখন একেবাৰে অনুজ্জ্বল আৰু অনাকৰ্ষণীয় হৈ ওলায়। এই ফলাফলত জিমচিয়ে অসন্তুষ্টি প্ৰকাশ কৰাত মহেশে নিজৰ ফটোগ্ৰাফীৰ দক্ষতাৰ ওপৰতে প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰিবলৈ বাধ্য হয়। হতাশ হৈ তেওঁ পিতৃৰ ওচৰলৈ পৰামৰ্শ ল'বলৈ যায় আৰু দেউতাকে তাক ফটোগ্ৰাফী যে এক কলা, সেই বিষয়ে বুজাই কয়। মহেশে দেউতাকে তোলা পুৰণি ফটোগ্ৰাফৰ সংগ্ৰহসমূহ পৰীক্ষা কৰে, তাৰ এংগেল আৰু পোহৰৰ ব্যৱহাৰ বুজি লয় আৰু তেওঁৰ মনলৈ এটা নতুন ধাৰণা আহে।

এইবাৰ মহেশে সদায় তুলি অহা স্থিৰ ছবিৰ পৰিৱৰ্তে জিমচিৰ অজ্ঞাতে তাইৰ গতিশীল অৱস্থাৰ কিছুমান ফটো তোলে আৰু তাৰে আটাইতকৈ ধুনীয়া ফটোখন আলোচনীখনলৈ পঠিয়াই দিয়ে। কিছুদিন পাছত জিমচিয়ে নিজৰ ফটো প্ৰকাশ পোৱা আলোচনীখন লৈ মহেশৰ ঘৰত উপস্থিত হয়। অনুমতি অবিহনে ফটো তোলাৰ বাবে তাই মহেশক ডবিয়ায় যদিও ফটোখনৰ প্ৰশংসাও কৰে। লাহে লাহে তেওঁলোক দুয়ো দুয়োৰে প্ৰতি আকৰ্ষিত হয়। এই কথা অনুভৱ কৰি জিমচিয়ে মহেশক তেওঁলোকৰ ভৱিষ্যতৰ কথা পাতিবলৈ মাতে। কথা প্ৰসংগত তাই প্ৰকাশ কৰে যে তাই আচলতে জিমচনৰ ভনীয়েক। এই কথাই মহেশক কিছু চিন্তাত পেলায় যদিও প্ৰেমৰ গভীৰতাৰ আগত তেওঁৰ সেই সন্দেহ দূৰ হয় আৰু তেওঁলোকৰ সম্পৰ্কটো আগবঢ়াই নিয়ৰে সিদ্ধান্ত লয়।

কেইসপ্তাহমানৰ পিছত, কামৰ তত্ত্বাৱধায়কক চৰ মৰাৰ অপৰাধত জিমচনক চাকৰিৰপৰা বৰ্খাস্ত কৰা হয় আৰু ভাৰতলৈ ওভতাই পঠোৱা হয়। পাছদিনা মহেশ আৰু বেবিয়ে জিমচনক মল্লযুদ্ধৰ (খালি হাতেৰে যুঁজ) বাবে প্ৰত্যাহ্বান জনায়। কেইমিনিটমান যুদ্ধ কৰাৰ পাছত মহেশে জিমচনক বগৰাই মাটিত পেলাই দিয়ে আৰু বেবিয়ে মহেশক বিজয়ী ঘোষণা কৰে। মহেশে কৰা প্ৰতিজ্ঞা অনুসৰি পুনৰ ভৰিত চটি জোতা পিন্ধে। পাছদিনা মহেশে চিকিৎসালয়ত চিকিৎসাধীন হৈ থকা জিমচনক দেখা কৰিবলৈ যায় আৰু জিমচিৰ সন্মুখতে তাইৰ মাকৰ লগত নিজৰ চিনাকি কৰাই দিয়ে। তেওঁ জিমচিৰ প্ৰতি থকা তেওঁৰ প্ৰেম স্বীকাৰ কৰে আৰু জিমচনক তেওঁলোকৰ সম্পৰ্কত সন্মতি আছে নে নাই সোধে। চলচ্চিত্ৰখনৰ শেষৰ ক্ৰেডিটৰ সময়ত দেখুওৱা হয় যে মহেশ আৰু জিমচি এতিয়া একেলগে আছে।

চৰিত্ৰসমূহ

• ফাহাদ ফাচিল — মহেশ ভাবনা
• চৌবিন চাহিৰ — ক্ৰিস্পিন
• অপৰ্ণা বালামুৰলী — জিমচি
• অনুশ্ৰী — সৌম্যা
• এলেনচিয়াৰ লে লোপেজ — বেবী
• লিজোমোল জোছ — ছোনিয়া
• কে. এল. এণ্টনি কোচি — ভিনচেণ্ট ভাবনা (মহেশৰ পিতৃ)
• সুজিত শংকৰ — জিমচন অগষ্টিন (জিমচিৰ ভাতৃ)
• জাফৰ ইডুক্কি — কুঞ্জুমন (সৌম্যাৰ পিতৃ)
• অচ্যুতানন্দন — তাহিৰ (গাঁৱৰ কাউঞ্চিলৰ)
• অৰুণ কুমাৰ পাভুম্বা — অটো চালক (জিমচনৰ বন্ধু)
• বিজিলেশ কাৰায়াদ — বিজিলেশ
• লীনা এণ্টনি — জিমচিৰ মাতৃ
• "কুং-ফু" সাজিত — মহেশৰ কাৰাটে প্ৰশিক্ষক
• দিলীশ পুথান — এলডো, এজন আমেৰিকান মালয়ালী (কেমিঅ' ভূমিকা)
• উন্নীমায়া প্ৰসাদ — এলডোৰ পত্নী (কেমিঅ' ভূমিকা)

প্ৰযোজনা

পৰিকল্পনা

মহেশীন্তে প্ৰতিকাৰম চলচ্চিত্ৰখনৰ কাহিনীভাগ চিত্ৰনাট্যকাৰ শ্যাম পুষ্কৰণৰ নিজৰ গাঁৱত ঘটা এটা প্ৰকৃত ঘটনাৰ ওপৰত আধাৰিত। আশিক আবুৰ 'ইডুক্কি গোল্ড' ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত শ্যামে এই বিষয়ে আবুৰ সহকাৰী পৰিচালক দিলীশ পুথানৰ সৈতে আলোচনা কৰে। পুথানে এই কাহিনীটোৰেই পৰিচালক হিচাপে নিজৰ কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। এইদৰেই চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল ধাৰণাটো গঢ় লৈ উঠে। যিহেতু গ্ৰাম্য অঞ্চলৰ মানুহৰ জীৱনক লৈ এই কাহিনীটো আছিল, গতিকে তেওঁলোকে সমগ্ৰ ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ ইডুক্কি জিলাতে কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়।^৩ ২০১৪ চনৰ আগষ্ট মাহত বাতৰি প্ৰকাশ পায় যে ফাহাদ ফাচিলক এই ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰৰ বাবে বাছনি কৰা হৈছে আৰু আবুৱে তেওঁৰ প্ৰযোজনা সংস্থা 'OPM ড্ৰিম মিল চিনেমাছ'ৰ জৰিয়তে ছবিখনত ধন বিনিয়োগ কৰিব।^৪ '২২ ফিমেল কট্টায়ম' (২০১২)ৰ পিছত আশিক আবুৰ সৈতে ফাহাদৰ এইখন দ্বিতীয়খন ছবি আছিল। সংগীত পৰিচালক হিচাপে বিজীবাল আৰু চিনেমেটোগ্ৰাফাৰ হিচাপে শৈজু খালিদ চুক্তিবদ্ধ হয়। প্ৰথম অৱস্থাত ২০১৪ চনৰ ডিচেম্বৰৰ প্ৰথম সপ্তাহৰপৰা ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল।^৫

এইখন শ্যাম পুষ্কৰণৰ প্ৰথম স্বতন্ত্ৰ চিত্ৰনাট্য আছিল। ২০১৪ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত খবৰ ওলাইছিল যে আনোৱাৰ ৰছিদৰ 'মনিয়াৰায়িলে জিন্নু' ছবিৰ কাম শেষ কৰি ফাহাদে এই প্ৰকল্পত যোগ দিব।^৬ কিন্তু ফাহাদৰ সময়সূচীৰ খেলিমেলিৰ বাবে প্ৰযোজনাৰ কাম ২০১৫ চনৰ জুন মাহৰ আৰম্ভণিলৈ পিছুৱাই দিয়া হয়।^৭ 'নালে' আৰু 'অয়াল নিয়ানল্লা' ছবিৰ ব্যস্ততাৰ বাবে অভিনেতাগৰাকী উপলব্ধ নোহোৱাত কাম পুনৰ পিছুৱাবলগীয়া হয়।^৮ অৱশেষত খ্ৰীষ্টমাছত মুক্তিৰ লক্ষ্যৰে ২০১৫ চনৰ আগষ্ট মাহৰ আৰম্ভণিতে মহেশীন্তে প্ৰতিকাৰমৰ মূল প্ৰযোজনা আৰু দৃশ্যগ্ৰহণৰ কাম আৰম্ভ হয়।^৯

চিত্ৰনাট্য লিখন

মহেশৰ চৰিত্ৰটো আলাপ্পুঝাৰ থুৰাভুৰত থকা চিত্ৰনাট্যকাৰ শ্যাম পুষ্কৰণৰ চুবুৰীয়া কুৰিয়াচিৰা পুৰুষন (থাম্পন পুৰুষন নামেৰে জনাজাত)ৰ জীৱনৰ ওপৰত আধাৰিত আছিল। গাঁৱৰ এখন কাজিয়া ভাঙিবলৈ যাওঁতে পুৰুষনক ৰাজহুৱাভাৱে প্ৰহাৰ আৰু অপমান কৰা হৈছিল। তাৰ পিছতে তেওঁ প্ৰতিজ্ঞা কৰিছিল যে যিজন মানুহে তেওঁক অপমান কৰিছিল, তাৰ ওপৰত প্ৰতিশোধ নোলোৱালৈকে তেওঁ ভৰিৰ চটি জোতা নিপিন্ধে। তেওঁৰ সেই "শত্ৰু"জন ডুবাইলৈ গুচি গৈছিল আৰু প্ৰতিশোধ ল'বলৈ পুৰুষনে তিনি বছৰ অপেক্ষা কৰিবলগীয়া হৈছিল। সৰু ল'ৰা হৈ থাকোঁতে শ্যামে পুৰুষনৰ মুখৰপৰা এই ঘটনাটো শুনিছিল আৰু পৰিচালক দিলীশ পুথানৰ সৈতে ইয়াক লৈ আলোচনা কৰিছিল। শ্যামে প্ৰথমতে পৰিচালক পুথানৰ নিজা জিলা কোট্টায়মৰ পটভূমিত চিত্ৰনাট্যখন লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিলো পিছলৈ ইয়াক ইডুক্কি জিলালৈ সলনি কৰা হয়।^১০ 'ইডুক্কি গোল্ড' ছবিৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ বাবে ইডুক্কিত থকা দুমাহৰ ভিতৰত তেওঁ তাত থকা মানুহৰ সংস্কৃতি আৰু বৈশিষ্ট্যসমূহ অধ্যয়ন কৰিছিল আৰু ইয়াক কাহিনীটোৰ বাবে এক উপযুক্ত পটভূমি হিচাপে বিচাৰি পাইছিল।^১১ শ্যামে এই প্ৰকৃত ঘটনাটোৰ সৈতে এটা কাল্পনিক প্ৰেমৰ কাহিনীও সংযোজন কৰিছিল। ২০১৫ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত (ছবিখনৰ পোষ্ট-প্ৰডাকচনৰ কাম চলি থকাৰ সময়তে) পুৰুষনৰ মৃত্যু হৈছিল আৰু ছবিখনৰ আৰম্ভণিতে এটা টাইটেল কাৰ্ডৰ জৰিয়তে তেওঁলৈ শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জ্ঞাপন কৰা হৈছিল।^১০

ছবিখনৰ নামত ‘প্ৰতিকাৰম’ (প্ৰতিশোধ) শব্দটো থকা সত্ত্বেও পৰিচালক পুথানে ইয়াক এখন কমেডী ছবি হিচাপে গঢ়ি তুলিব বিচাৰিছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰিছিল: "মই এক মৰ্মস্পৰ্শী অনুভৱ থকা হাস্যৰস উপভোগ কৰোঁ। এই কাহিনীটো এখন থ্ৰীলাৰ ছবি কৰাৰো সম্ভাৱনা আছিল, কিন্তু আমি ইয়াত বাস্তৱধৰ্মী উপাদানটোহে ফুটাই তুলিব বিচাৰিছিলোঁ।" তেওঁ আৰু শ্যামে প্ৰায় তিনি বছৰ ধৰি এই চিত্ৰনাট্যৰ ওপৰত কাম কৰিছিল।^১২ কেইগৰাকীমান সহকাৰী পৰিচালকৰ সৈতে তেওঁলোকে ইডুক্কিৰ কট্টাপ্পনাৰ ওচৰৰ এখন পাহাৰীয়া গাঁও প্ৰকাশ চিটিত (য’ত ছবিখনৰ কাহিনীভাগ আধাৰিত) প্ৰায় তিনি মাহ ধৰি চিত্ৰনাট্যখন পৰিশোধন কৰিছিল। ৰাস্তাৰ চাৰিআলি বা চ’কৰ ওচৰৰ গাঁৱৰ জীৱন নিৰীক্ষণ কৰি তেওঁলোকে চিত্ৰনাট্যখন লিখিছিল, যাৰ ফলত ছবিখনৰ প্ৰতিটো চৰিত্ৰৰে এক বিতং অতীত কাহিনী গঢ়ি উঠিছিল। পুথানে চ’কৰ দোকানীবোৰৰ চাল-চলনসমূহ লক্ষ্য কৰিছিল, কিয়নো তেওঁলোকক গাঁৱত ঘটা বহুতো বাস্তৱ আৰু কাল্পনিক ঘটনাৰ প্ৰত্যক্ষদৰ্শী বুলি তেওঁ গণ্য কৰিছিল।^১৩

শ্যামে জানিবলৈ দিয়া মতে, তেওঁ পৰিচালক পুথান আৰু অভিনেতা ফাহাদ দুয়োৰে দক্ষতা লক্ষ্য কৰি সেই অনুসাৰে চিত্ৰনাট্যত উপাদানসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল।^১৪ প্ৰাক-প্ৰডাকচন আৰু দৃশ্যগ্ৰহণৰ মাজৰ সময়ছোৱাত চিত্ৰনাট্যখন কেইবাবাৰো সংশোধন কৰা হৈছিল। শ্যামে ২০১৩ চনৰ মাজভাগতে ইয়াৰ প্ৰথম খচৰা প্ৰস্তুত কৰিছিল। এই সময়ছোৱাত তেওঁ আন তিনখন ছবিৰ চিত্ৰনাট্যৰ কামো সম্পূৰ্ণ কৰে। লেখকগৰাকীৰ মতে, এই চিত্ৰনাট্যখন কোনো খৰ-খেদা নকৰাকৈ লিখা হৈছিল; যিহেতু ই গাঁৱৰ জীৱনৰ ওপৰত আধাৰিত আছিল আৰু তেওঁ তাৰ সৈতে পৰিচিত আছিল (যাৰ জীৱনৰ ওপৰত কাহিনীটো আধাৰিত সেই থাম্পন পুৰুষন তেওঁৰ দেউতাকৰ বন্ধু আছিল)। শ্যামে লগতে কয় যে এই চিত্ৰনাট্যখনত "গৱেষণা কম আছিল কিন্তু গভীৰ নিৰীক্ষণ বেছি আছিল।" তাৰকা নিৰ্বাচন সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ পিছত এক সংশোধিত চিত্ৰনাট্য প্ৰস্তুত কৰা হয় আৰু দৃশ্যগ্ৰহণ আগবঢ়াৰ লগে লগে ইয়াক কেইবাবাৰো সালসলনি কৰা হয়। শ্যাম, পুথান আৰু শৈজু খালিদে প্ৰতিদিনে দৃশ্যগ্ৰহণৰ অন্তত নিশা চিত্ৰনাট্যখন লৈ আলোচনা কৰিছিল। শ্যামে জানিবলৈ দিয়ে যে পৰিচালক আৰু অভিনয় শিল্পীসকলৰ পৰামৰ্শৰ ভিত্তিত ছবিখনৰ প্ৰতিটো দৃশ্যতে কিছু নহয় কিছু পৰিৱৰ্তন কৰা হৈছিল।^১১

তাৰকা আৰু কলা-কুশলী নিৰ্বাচন

পৰিচালক দিলীশ পুথানৰ মতে, ছবিখনত কেইবাজনো ন-শিকাৰু থকা সত্ত্বেও ইয়াৰ তাৰকা নিৰ্বাচন একেবাৰে নিখুঁত আছিল।^১২ ২০১৪ চনত 'য়োবিন্তে পুস্তকম' ছবিৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে ফাহাদ ফাচিলৰ সৈতে এই ছবিখনৰ সন্দৰ্ভত আলোচনা কৰিছিল, য'ত পৰিচালক পুথানে এটা সৰু চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। ফাহাদে এই প্ৰকল্পটোক লৈ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে আৰু তেওঁৰ অন্যান্য ব্যস্ততাসমূহ শেষ কৰি এই ছবিখনত অভিনয় কৰিবলৈ সন্মত হয়। পুথানে মহেশক এক বহুমাত্ৰিক চৰিত্ৰৰ এজন সৰল ব্যক্তি হিচাপে বৰ্ণনা কৰিছিল আৰু তেওঁ এনে এজন অভিনেতা বিচাৰিছিল যিয়ে এই চৰিত্ৰটোক অতি সূক্ষ্মতাৰে ৰূপায়িত কৰিব পাৰে।^১৩ তেওঁ লগতে কয় যে ফাহাদৰ স্বাভাৱিক আৰু স্বতঃস্ফূৰ্ত অভিনয় শৈলীৰ বাবেই তেওঁক নিৰ্বাচন কৰা হৈছিল।^১২ চিত্ৰনাট্য লিখাৰ প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায়তে পুথান আৰু শ্যামে ক্ৰিস্পিন চৰিত্ৰটোৰ বাবে চৌবিন চাহিৰক বাছনি কৰিছিল।^১৫ জিমচন চৰিত্ৰটোৰ বাবে 'নিয়ান ষ্টিভ লোপেজ' (২০১৫) ছবিৰ জৰিয়তে আত্মপ্ৰকাশ কৰা সুজিত শংকৰক পৰিচালকে চিত্ৰনাট্যৰ চমু আভাস দিবলৈ মাতি পঠিয়াইছিল। যদিও শংকৰে কাহিনীটো ভাল পাইছিল, তথাপি তেওঁ এই চৰিত্ৰটোৰ বাবে উপযুক্ত হ'ব নে নহয় সেই লৈ সন্দিহান আছিল; কিন্তু পুথানৰ তেওঁৰ ওপৰত সম্পূৰ্ণ বিশ্বাস আছিল।^১৬

শ্যামৰ পত্নী উন্নীমায়া প্ৰসাদ এই ছবিখনৰ কাষ্টিং ডাইৰেক্টৰ (তাৰকা নিৰ্বাচন পৰিচালক) হোৱাৰ লগতে এগৰাকী সহকাৰী পৰিচালক হিচাপেও কাম কৰিছিল আৰু ছবিখনত অভিনয়ো কৰিছিল।^১৪ তেওঁ আৰু পুথানে আমেৰিকাত বসবাস কৰা এহাল দম্পতী— চাৰা আৰু এলডোৰ চুটি চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।^১৭ ২০১৫ চনৰ মে' মাহত মহেশৰ সৰুকালৰ প্ৰেমিকা আৰু বৃত্তিত নাৰ্ছ সৌম্যাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিবলেই অনুশ্ৰীক বাছনি কৰা হয়।^১৮ 'অৰু চেকেণ্ড ক্লাছ যাত্ৰা' (২০১৫) ছবিত অভিনয় কৰা অপৰ্ণা বালামুৰলীক জিমচিৰ চৰিত্ৰটোৰ অডিচন দিবলৈ শ্যামৰ পত্নীয়ে (যি আছিল অপৰ্ণাৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শিক্ষয়িত্ৰী) উৎসাহিত কৰিছিল। দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হোৱাৰ মাত্ৰ দুদিন আগহে বালামুৰলীক তেওঁৰ চৰিত্ৰটোৰ বিষয়ে বিতংকৈ বুজাই দিয়া হৈছিল।^১৯ ফাহাদে বেবীৰ চৰিত্ৰটোৰ বাবে এলেনচিয়াৰ লে লোপেজৰ নাম প্ৰস্তাৱ কৰিছিল, যাৰ সৈতে তেওঁ পূৰ্বে 'অন্নয়ুম ৰাষ্ট্ৰীয়ম' (২০১৩) ছবিত কাম কৰিছিল।^২০ অডিচনৰ বিজ্ঞাপন দেখি আবেদন কৰাৰ পাছত ন-শিকাৰু লিজোমোল জোছক ছোনিয়ামল চৰিত্ৰটোৰ বাবে বাছনি কৰা হয়।^২১ থিয়েটাৰ জগতৰ সতে জড়িত দম্পতী কে. এল. এণ্টনি কোচি আৰু লীনা এণ্টনিয়ে ক্ৰমে ভিনচেণ্ট ভাবনা আৰু জিমচিৰ মাতৃ হিচাপে চিনেমা জগতত আত্মপ্ৰকাশ কৰে।^২২ পুথানে ছবিখনত অভিনয় কৰিবলৈ স্থানীয় সাধাৰণ মানুহকো তেওঁলোকে পিন্ধি থকা স্বাভাৱিক পোছাকতে নিয়োগ কৰিছিল; তেওঁ বিশ্বাস কৰিছিল যে কেৱল পেছাদাৰী অভিনেতা ল'লে ছবিখনৰ বাস্তৱধৰ্মী ৰূপটো ম্লান পৰি যাব পাৰে। পৰিচালকে ছবিখনৰ প্ৰতিটো দৃশ্যতে গাঁৱৰ পৰিৱেশ, কাপোৰ-কানি আৰু কথা কোৱাৰ স্থানীয় টান আদি বাস্তৱ সন্মতভাৱে ফুটাই তুলিব বিচাৰিছিল।^২৩ অজয় চালিচেৰী মহেশীন্তে প্ৰতিকাৰম ছবিখনৰ কলা নিৰ্দেশক আছিল। চালিচেৰীয়ে মহেশৰ ভাবনা ষ্টুডিঅ' আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা অট্টালিকাসমূহৰ লগতে এখন খালী ঠাইত জোতা-চেণ্ডেলৰ দোকান এখনৰ ছেট ডিজাইন কৰিছিল। অজয়ে কয়, "চিনেমাখনৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা প্ৰতিটো সামগ্ৰী, পাকঘৰত ব্যৱহাৰ কৰা তীখাৰ প্লেটৰপৰা আৰম্ভ কৰি দেৱালত ওলমাই থোৱা ফটো আৰু ফ্ৰেম, খিৰিকী আৰু দুৱাৰলৈকে— সকলোবোৰ ইডুক্কিৰ থলুৱা লোকৰ ঘৰ এখন প্ৰতিফলিত কৰিবলৈ ইচ্ছাকৃতভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।" ^২৪ ডিজাইনাৰ সমীৰা চনীশ ছবিখনৰ পোছাক সজ্জাৰ দায়িত্বত আছিল। অভিনয় শিল্পীসকলে পিন্ধা সকলো কাপোৰ পুৰণি বা ব্যৱহৃত আছিল, যিবোৰ নতুন কাপোৰৰ বিনিময়ত স্থানীয় বাসিন্দাৰপৰা সংগ্ৰহ কৰা হৈছিল; কাৰণ পৰিচালক পুথানে বিশ্বাস কৰিছিল যে মহেশীন্তে প্ৰতিকাৰমৰ প্ৰতিটো সৰু সৰু সবিশেষ বাস্তৱসন্মত দেখা যাব লাগে।^২৩ সমৰকলাবিদ আৰু প্ৰশিক্ষক "কুং-ফু" সাজিত ছবিখনৰ ষ্টণ্ট কোঅৰ্ডিনেটৰ (ষ্টণ্ট পৰিচালক) আছিল।^২৫

দৃশ্যগ্ৰহণ

২০১৫ চনৰ আগষ্ট মাহৰ আৰম্ভণিতে বৰ্ষা ঋতুৰ সময়ত কেৰালাৰ ইডুক্কি জিলাত ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল।^২৬ ছবিখনৰ সিংহভাগ দৃশ্য কট্টাপ্পনাৰ ওচৰৰ থোপ্ৰামকুডীত শ্বুট কৰা হৈছিল।^২৪ ছেপ্টেম্বৰ মাহত চেৰুথোনীত দৃশ্যগ্ৰহণ চলি থকাৰ সময়ত সহ-অভিনেতা সুজিত শংকৰৰ সৈতে এটা ষ্টণ্ট দৃশ্য কৰোঁতে ফাহাদ ফাচিল ভৰিত আঘাতপ্ৰাপ্ত হয়। তেওঁক দুদিনৰ জিৰণি ল'বলৈ পৰামৰ্শ দিয়া হৈছিল যদিও ব্যস্ত সময়সূচীৰ বাবে তেওঁ দৃশ্যগ্ৰহণ অব্যাহত ৰখাৰ সিদ্ধান্ত লয়।^২৭ ইডুক্কিত ৪৫ দিন ধৰি চলা দৃশ্যগ্ৰহণৰ কাম অক্টোবৰ মাহৰ শেষৰফালে সম্পূৰ্ণ হয়।^২৮২৯

চলচ্চিত্ৰখনত দুটা যুঁজৰ দৃশ্য আছিল। বাস্তৱসন্মত ৰূপ দিবলৈ অভিনেতাকেইজনে কোনো পূৰ্ব-প্ৰস্তুতি বা ৰিহাৰ্চেল অবিহনেই এই যুঁজত লিপ্ত হৈছিল। প্ৰথমটো দৃশ্যত সংগীত আৰু অন্যান্য কাৰিকৰী কৌশল ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল যদিও পৰিচালক পুথানে অন্তিম পৰ্যায়ৰ চূড়ান্ত যুঁজখন অধিক স্বাভাৱিক দেখুৱাব বিচাৰিছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰিছিল: "মই অনুভৱ কৰিছিলোঁ যে ইয়াক কোনো চিনেমেটিক ৰূপ নিদিয়াকৈ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰিলে বেছি ভাল হ'ব। দৰ্শকে যাতে দৃশ্যটোৰ গভীৰতা অনুভৱ কৰিব পাৰে, তাৰ বাবে ই স্বাভাৱিক দেখাটো জৰুৰী আছিল। শ্বুটিং কৰোঁতে ফাহাদ আৰু সুজিতে বহুত কষ্ট কৰিবলগীয়া হৈছিল।" ^৩০ এই দৃশ্যটো চেৰুথোনী বান্ধ আৰু ইডুক্কি বান্ধৰ ওচৰৰ বোকাময় মাটিত চাৰি দিন ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।^৩১ ছবিখনত ব্যৱহাৰ কৰা আকণি গছৰ গুটি বা কহুৱা বনৰ দৰে উৰি ফুৰা বুৰুজসমূহ (Milkweeds) কৃত্ৰিম আছিল; পাতল সামগ্ৰীৰে এনে প্ৰায় ১,০০০টা কৃত্ৰিম বুৰুজ তৈয়াৰ কৰা হৈছিল। এটা দৃশ্যত ক্ৰিস্পিনে এইবোৰ কাটি পেলাওঁতে বেছিভাগেই প্ৰকৃত কহুৱাৰ দৰে ওপৰলৈ উৰি গৈছিল, যাৰ বাবে দৃশ্যটো কেইবাবাৰো পুনৰ শ্বুট কৰিবলগীয়া হৈছিল।^২৪ ছবিখন ৪.৫ কোটি টকাৰ বাজেটেৰে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।^৩২

প’ষ্ট-প্ৰডাকচন

বেংগালুৰুৰ চেলডৰ প্ৰডাকচনে ছবিখনৰ শব্দ বিন্যাসৰ কাম কৰিছিল; নিক্সন জৰ্জ আৰু ৰাজীশ কে. আৰ.-এ ইয়াৰ চাউণ্ডস্কেপ বা ধ্বনি পটভূমি ডিজাইন কৰিছিল। যিহেতু মহেশীন্তে প্ৰতিকাৰম ছবিখনৰ পটভূমি ইডুক্কিৰ প্ৰকাশ চিটি আছিল, গতিকে ইয়াত সংলাপ আৰু সংগীতৰ ওপৰত আধিপত্য বিস্তাৰ নকৰাকৈ তাৰ সৈতে মিলি যোৱা কিছুমান স্বাভাৱিক প্ৰাকৃতিক শব্দৰ প্ৰয়োজন আছিল। জৰ্জ আৰু ৰাজীশে আটাইকেইটা স্থানতে পোনপটীয়াকৈ শব্দ বাণীবদ্ধ কৰিছিল আৰু ই চূড়ান্ত সম্পাদনা প্ৰক্ৰিয়াৰ সময়ত যথেষ্ট সহায় কৰিছিল। ছবিখনৰ অন্তিম পৰ্যায়ৰ চূড়ান্ত যুঁজখনৰ বাবে শব্দ প্ৰভাৱ সৃষ্টি কৰাটো আছিল আটাইতকৈ কঠিন কাম: "আমি ঘোছা আৰু গোৰ মৰাৰ শব্দ প্ৰভাৱ সৃষ্টি কৰিবলৈ মাংসৰ এটা ডাঙৰ টুকুৰা ব্যৱহাৰ কৰিছিলোঁ। এই সমগ্ৰ প্ৰক্ৰিয়াটোত বহুত সময় লাগিছিল আৰু কেইবাবাৰো পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা কৰিবলগীয়া হৈছিল।" ^৩৩ সম্পাদক চাইজু শ্ৰীধৰণে ছবিখনৰ কালাৰিষ্ট হিচাপে কাম কৰিছিল, য’ত তেওঁ ৰং সজ্জা সংশোধন কৰাৰ লগতে ইয়াৰ ডিজিটেল ইণ্টাৰমিডিয়েট প্ৰস্তুত কৰি উলিয়াইছিল।^৩৪

বিষয়-বস্তু আৰু বিশ্লেষণ

মহেশীন্তে প্ৰতিকাৰম ছবিখনত বৰষুণক এক ৰূপক (Metaphor) হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে আৰু ইয়াৰ দৃশ্যগ্ৰহণ বৰ্ষা ঋতুৰ সময়ত কৰা হৈছিল। পৰিচালক দিলীশ পুথানে উল্লেখ কৰিছিল যে কে. জি. জৰ্জৰ ১৯৮২ চনৰ কথাছবি 'য়াৱনিকা'ৰদ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ তেওঁ গল্প কথনৰ অংশ হিচাপে বৰষুণক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ছবিখনৰ প্ৰথমাৰ্ধ বৰষুণৰ মাজত বা বৰষুণ দি যোৱাৰ পাছত ডাৱৰ ফৰকাল হোৱা সময়ত শ্বুট কৰা হৈছিল। প্ৰাক্তন প্ৰেমিকাৰ বিয়াত যোগ দিয়াৰ পাছত ধাৰাসাৰ বৰষুণৰ মাজত মহেশে কান্দি উঠা দৃশ্যটোৱে আচলতে এক গভীৰ ৰূপক প্ৰতিধ্বনিত কৰে; য'ত বৰষুণজাকে "মহেশে গঢ়ি তোলা সপোনবোৰ ধুই পেলায় আৰু তাক এক নতুন জীৱনৰ সন্ধান দিয়ে।" সমগ্ৰ ছবিখনত কেৱল এই এটা দৃশ্যৰ বাবেহে কৃত্ৰিম বৰষুণ (Rain unit) ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।^৩৫

ৰেডিফ ডট কমৰ (Rediff.com) শ্ৰীহৰি নায়াৰৰ মতে, মহেশীন্তে প্ৰতিকাৰম ছবিখনত এখন উৎকৃষ্ট চুটি গল্পৰ সকলোবোৰ গুণ আছে; তেওঁ অনুভৱ কৰিছিল যে ইয়াৰ ছন্দ আৰু গতি ১৯৬০ চনৰ এস্কুয়াৰ (Esquire) আলোচনীত প্ৰকাশ পোৱা সৃষ্টিশীল অ-কাল্পনিক (Creative non-fiction) শৈলীৰ অতি ওচৰ চপা।^৩৬ নায়াৰে লক্ষ্য কৰিছিল যে পুথানৰ ৰাজনৈতিক দৰ্শনৰ বাবে ছবিখনত এক শক্তিশালী বামপন্থী মতাদৰ্শৰ প্ৰভাৱ আছে, য'ত পৰিচালকে তেওঁৰ চৰিত্ৰসমূহৰ বিশ্বাসত থকা সমতাৰ ধাৰণাটো পৰোক্ষভাৱে ব্যৱহাৰ কৰিছে: "ছবিখন বাৰে বাৰে চালে এটা আমোদজনক খেল লক্ষ্য কৰিব পৰা যায়; এটা দৃশ্যৰ কোনোবা এক মুখ্য চৰিত্ৰই তাৰ পূৰ্বৰ কোনোবা এটা দৃশ্যত একেবাৰে সৰু বা গৌণ চৰিত্ৰ হিচাপে ভূমুকি মাৰি থৈ গৈছে।" ছবিখনৰ প্ৰতিটো চৰিত্ৰই আছিল অনন্য।^৩৭ অৱশ্যে পিছলৈ শ্যাম পুষ্কৰণে স্পষ্ট কৰি দিছিল যে চিনেমাখনত তেওঁৰ ব্যক্তিগত বা ৰাজনৈতিক মতামত প্ৰতিফলিত হোৱা নাই।^১১

দ্য হিন্দূৰ সৈতে হোৱা এটা সাক্ষাৎকাৰত ফাহাদ ফাচিলে মহেশীন্তে প্ৰতিকাৰমক এখন "গম্ভীৰ কমেডী" (Serious comedy) বুলি অভিহিত কৰিছিল।^৩৮ ছবিখনৰ নামত 'প্ৰতিশোধ' শব্দটো থকা সত্ত্বেও ই পূৰ্বৰ আন আন মালয়ালম প্ৰতিশোধধৰ্মী ছবিতকৈ বহু পৃথক আছিল। ইয়াৰ আৰম্ভণি ঘটিছিল ২০০০ চনৰ এখন একচনধৰ্মী ছবি 'নৰসিংহম'ৰ এটা জনপ্ৰিয় গান গুণগুণাই মহেশে পুখুৰীত গা ধুই থকা দৃশ্যৰে। ইয়াত ১৯৮৯ চনৰ 'কিৰীড়ম' আৰু ১৯৯৩ চনৰ 'চেংকোল' ছবিৰ বিপৰ্যস্ত চৰিত্ৰ চেথুমাধৱনৰ প্ৰতিশোধৰ প্ৰসংগও পৰোক্ষভাৱে টানি অনা হৈছে।^৩৯ দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াত প্ৰকাশ পোৱা তেওঁৰ পৰ্যালোচনাত সঞ্জীথ সিদ্ধাৰ্থনে ছবিখনক "প্ৰতিশোধৰ আটাইতকৈ মধুৰ কাহিনী" বুলি অভিহিত কৰিছিল; ই "কোনো সাধাৰণ প্ৰতিশোধৰ থ্ৰীলাৰ নহয়; ইয়াত গাঁৱৰ মানুহৰ সৰল কাৰ্যকলাপ আৰু মানসিকতাৰপৰা নিগৰি অহা এক প্ৰচুৰ হাঁহিৰ সমল সোমাই আছে।" ^৪০

সংগীত

ছবিখনৰ চাৰিটা গীত সম্বলিত এলবাম আৰু পটভূমি সংগীত যুগুতাইছিল বিজীবালে। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ নিজেই দুটা গীতত কণ্ঠদানো কৰিছিল। গীতৰ কথাবোৰ ৰচনা কৰিছিল ৰফিক আহমেদ আৰু সন্তোষ বাৰ্মাই; ইয়াৰে বাৰ্মাই অন্তিমটো গীত ‘চেৰুপুঞ্জিৰি’ লিখিছিল। এলবামটোত বিজীবাল, বিজয় যেছুদাস, সুদীপ কুমাৰ, সংগীতা শ্ৰীকান্ত, অপৰ্ণা বালামুৰলী আৰু নিখিল মেথিউৱে কণ্ঠ দিছিল। ২০১৬ চনৰ ১ জানুৱাৰীত মিউজিক ২৪৭-ৰ জৰিয়তে ছবিখনৰ গীতসমূহ মুক্তি দিয়া হৈছিল।^৪১

গীতৰ কথাবোৰ লিখাৰ পিছতহে ইয়াৰ সংগীত পৰিচালনা কৰা হৈছিল; আহমেদে ‘ইডুক্কি’ গীতটো মাত্ৰ এদিনৰ ভিতৰতে এটা কবিতা হিচাপে লিখি উলিয়াইছিল। বিজীবালৰ মতে, ‘ইডুক্কি’ গীতটোৰ সুৰ কৰা সহজ আছিল কিয়নো ইয়াৰ কথাবোৰ যথেষ্ট অনুপ্ৰেৰণাদায়ক আছিল। তেওঁ প্ৰথমতে এটা সৰু অৰ্কেষ্ট্ৰাৰ সৈতে নিজৰ কণ্ঠতে গীতটো বাণীবদ্ধ কৰিছিল। পিছলৈ তেওঁ আন এটা উন্নত অৰ্কেষ্ট্ৰা ব্যৱহাৰ কৰি গীতটোৰ আন এটা সংস্কৰণ ৰেকৰ্ডিং কৰিছিল যদিও পৰিচালক পুথানে অনুভৱ কৰিলে যে ইয়াত প্ৰথম সংস্কৰণটোৰ দৰে সৌন্দৰ্য নাই। সেইবাবে ছবিখনত প্ৰথমটো সংস্কৰণকে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।^৪২ জিমচিৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাৰ উপৰি বালামুৰলীয়ে যেছুদাসৰ সৈতে ‘মৌনংগল’ গীতটো গাইছিল। বালামুৰলীয়ে উল্লেখ কৰিছিল যে তেওঁক দৃশ্যগ্ৰহণৰস্থলীত প্ৰায়েই গান গাবলৈ কোৱা হৈছিল আৰু তেওঁ অনুভৱ কৰে যে এই কথাই পিছৰ পৰ্যায়ত তেওঁলোকক যথেষ্ট প্ৰভাবিত কৰিছিল।^৪৩ এম. আৰ. জয়গীতাৰদ্বাৰা ৰচিত ‘এথেথো’ নামৰ আন এটা গীত প্ৰথমতে বাণীবদ্ধ কৰা হৈছিল যদিও ছবিখনত ইয়াক অন্তৰ্ভুক্ত কৰা নহ’ল। পিছলৈ এই একেটা গীতৰে তেলুগু সংস্কৰণ ছবিখনৰ তেলুগু ৰিমেক ‘উমা মহেশ্বৰ উগ্ৰ ৰূপস্য’ত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। মূল সংস্কৰণটো ২০২০ চনৰ আগষ্ট মাহত বিজীবালৰ অফিচিয়েল ইউটিউব চেনেলত মুকলি কৰা হয়।^৪৪

মুক্তি

২০১৬ চনৰ জানুৱাৰী মাহত মহেশীন্তে প্ৰতিকাৰম ছবিখনৰ মুক্তিৰ পৰিকল্পনা ঘোষণা কৰা হৈছিল।^৪৫ ৫ ফেব্ৰুৱাৰীত কেৰালাৰ ৬৭টা প্ৰেক্ষাগৃহত ছবিখন মুক্তি দিয়া হয়।^৪৬ ইয়াৰ পিছত ১২ ফেব্ৰুৱাৰীত ভাৰতৰ বাকী অংশত আৰু দুসপ্তাহ পিছত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত ছবিখন মুক্তি পায়।^৪৭ ভাৰতত ছবিখনৰ বিতৰণৰ দায়িত্বত আছিল OPM ড্ৰিম মিল চিনেমাছ। কেৰালাৰ বাহিৰত ছবিখন বেংগালুৰু, মহীশূৰ, মংগালুৰু, মণিপাল, চেন্নাই, কইম্বাটুৰ, হায়দৰাবাদ আৰু বিশাখাপত্তনমত প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।^৪৮ ২০১৬ চนৰ ১৯ ফেব্ৰুৱাৰীত মুম্বাই, পুনে, গুজৰাট, দিল্লী আৰু মধ্যপ্ৰদেশতো ছবিখন মুক্তি দিয়া হয়।

২০১৬ চনৰ ১০ মে'ত ছাইনা ভিডিঅ' ভিজনৰ (SAINA Video Vision)দ্বাৰা ছবিখনৰ ডিভিডি (DVD) আৰু ভিচিডি (VCD) মুকলি কৰা হয়।^৪৯৫০ ছবিখনৰ টেলিভিছন সম্প্ৰচাৰৰ অধিকাৰ মজহাভিল মনোৰামাই (Mazhavil Manorama) ক্ৰয় কৰিছিল। কেৰালাৰ অনাম (Onam) উৎসৱৰ সময়ত ২০১৬ চনৰ ১৪ ছেপ্টেম্বৰত টেলিভিছনত ছবিখনৰ প্ৰথম প্ৰিমিয়াৰ প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।^৫১

বিপণন

মাৰ্চ মাহৰ ভিতৰত ছবিখনৰ প্ৰযোজকসকলে ছচিয়েল নেটৱৰ্কিং ছাইট বা সামাজিক মাধ্যমত চৰিত্ৰসমূহৰ জনপ্ৰিয় সংলাপ সম্বলিত কেইবাখনো "ডায়লগ পোষ্টাৰ" মুকলি কৰে।^৫২ মহেশীন্তে প্ৰতিকাৰম মুক্তি পোৱাৰ পিছত দৰ্শকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া পৰীক্ষা কৰিবলৈ পৰিচালক পুথান, আশিক আবু, ফাহাদ ফাচিল আৰু চৌবিন চাহিৰে কেৰালাৰ বিভিন্ন প্ৰেক্ষাগৃহ পৰিদৰ্শন কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত ফাহাদে পায়্যানুৰৰ এটা প্ৰেক্ষাগৃহৰ টিকট কাউণ্টাৰত হঠাতে উপস্থিত হৈ দৰ্শকক আচৰিত কৰি তুলিছিল।^৫৩ মাৰ্চ মাহত মহাত্মা গান্ধী বিশ্ববিদ্যালয় আৰ্ট ফেষ্টৰ সংগতি ৰাখি ছবিখনৰ কলা-কুশলীৰ এটা দলে (য’ত আশিক, ফাহাদ, জাফৰ ইডুক্কি আৰু বিজীবাল অন্তৰ্ভুক্ত আছিল) থোডুপুঝাৰ অল আজহাৰ কলেজ অব আৰ্টছ এণ্ড ছায়েন্সৰ শিক্ষাৰ্থীসকলৰ সৈতে বাৰ্তালাপ কৰে।^৫৪ ১৪ এপ্ৰিলত বিষু (Vishu) উৎসৱৰ উপলক্ষ্যে প্ৰযোজকসকলে তিনি মিনিটৰ এটা বিশেষ ভিডিঅ' মুকলি কৰে, য’ত চিনেমাখনৰ অডিচন আৰু কেইবাটাও দৃশ্যৰ আঁৰৰ কাহিনী (Behind the scenes) দেখুওৱা হৈছিল।^৫৫

অভ্যৰ্থনা

বক্স অফিচ

কেৰালা বক্স অফিচত পুৱাৰ প্ৰদৰ্শনসমূহত দৰ্শকৰ উপস্থিতি কিছু কম থকাৰ পিছতো, দৰ্শকৰ ইতিবাচক সঁহাৰিৰ বাবে সন্ধিয়াৰ প্ৰদৰ্শনৰপৰা ছবিখনৰ উপাৰ্জন বৃদ্ধি পাবলৈ ধৰে।^৫৬ দৰ্শকৰ মাজত হোৱা অনুকূল চৰ্চাই ছবিখনক যথেষ্ট সহায় কৰে, যাৰ ফলত কেৰালাত ইয়াৰ প্ৰেক্ষাগৃহৰ সংখ্যা মাত্ৰ এসপ্তাহৰ ভিতৰতে ৬৭খনৰপৰা ৮৮খনলৈ বৃদ্ধি পায়।^৫৭ তৃতীয় সপ্তাহতো ছবিখনে কেৰালাত সুস্থিৰ প্ৰদৰ্শন অব্যাহত ৰাখে আৰু সপ্তাহান্তত (উইকেণ্ড) মুঠ ১ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে।^৫৮ তিনি সপ্তাহৰ পিছত ইয়াৰ মুঠ উপাৰ্জনে ১০ কোটি টকা অতিক্ৰম কৰে।^৫৭ প্ৰদৰ্শনৰ শেষৰফালে, ই কেৰালাত মুঠ ১৭.৩৫ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰে আৰু জানুৱাৰীৰপৰা জুন মাহৰ ভিতৰত মুক্তি পোৱা ছবিসমূহৰ ভিতৰত আটাইতকৈ বেছি উপাৰ্জন কৰা ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।^৫৯ কেৰালাৰ কিছুমান প্ৰেক্ষাগৃহত ছবিখন ১২৫ দিনতকৈও অধিক সময় ধৰি চলিছিল আৰু চেন্নাইত ৫০ দিনতকৈও অধিক সময় ধৰি ইয়াৰ প্ৰদৰ্শন চলিছিল।^৬০

'মহেশীন্তে প্ৰতিকাৰম' আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ বক্স অফিচত ইয়াৰ তৃতীয় সপ্তাহান্তত (১১-১৩ মাৰ্চ) ১৭খন পৰ্দাত ১৬,৮১৯ ডলাৰ উপাৰ্জন কৰি আটাইতকৈ বেছি উপাৰ্জন কৰা মালয়ালম ছবি আছিল আৰু ই 'অ্যাকচন হিৰো বিজু' আৰু 'ভেট্টা' ছবি দুখনক পিছ পেলাইছিল। তিনি সপ্তাহত ই মুঠ ৭০,২৩৮ ডলাৰ উপাৰ্জন কৰে।^৬১ চতুৰ্থ সপ্তাহান্তত (১৮-২০ মাৰ্চ) ১৩খন পৰ্দাৰপৰা উপাৰ্জন ৯,৭৫০ ডলাৰলৈ হ্ৰাস পায়।^৬২ ছবিখনে ইয়াৰ ষষ্ঠ সপ্তাহান্ততো (১-৩ এপ্ৰিল) শীৰ্ষ স্থান ধৰি ৰাখি সাতখন পৰ্দাৰপৰা ৫,০৮৬ ডলাৰ লাভ কৰে আৰু ছয় সপ্তাহৰ মুঠ উপাৰ্জন ৯২,৫৯৬ ডলাৰ হয়গৈ।^৬৩ যুক্তৰাজ্য আৰু আয়াৰলেণ্ডৰ বক্স অফিচতো ইয়াৰ দ্বিতীয় সপ্তাহান্তত (১১-১৩ মাৰ্চ) ২৯খন পৰ্দাৰপৰা ৫,২৭৪ পাউণ্ড উপাৰ্জন কৰি আটাইতকৈ বেছি উপাৰ্জন কৰা মালয়ালম ছবি আছিল আৰু দুসপ্তাহৰ মুঠ উপাৰ্জন ৩২,৪৩৭ পাউণ্ড হৈছিল। ছবিখনে যুক্তৰাজ্য আৰু আয়াৰলেণ্ডত চতুৰ্থ সপ্তাহান্তৰ পিছত মুঠ ৩৫,০৫৫ পাউণ্ড উপাৰ্জন কৰিছিল।^৬৩

সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া

দ্য হিন্দু কাকতৰ এছ. আৰ. প্ৰবীণে ছবিখনৰ এক ইতিবাচক পৰ্যালোচনা আগবঢ়াই উল্লেখ কৰে: "শ্যাম পুষ্কৰণে প্ৰতিশোধৰ কাহিনীটো লিখোঁতে ইয়াৰপৰা সচৰাচৰ দেখা পোৱা ক্ষোভ আৰু খং আঁতৰাই পেলাইছে, আৰু তাৰ পৰিৱৰ্তে ইয়াক প্ৰচুৰ হাস্যৰসেৰে সজাই তুলিছে। চৰিত্ৰসমূহৰ সংলাপ, পৰিস্থিতি আৰু আনকি অতি সূক্ষ্ম চাল-চলনতো এই হাস্যৰস ফুটি উঠিছে মহেশীন্তে প্ৰতিকাৰমে এক নতুন ধৰণেৰে এক নিৰ্ভাজ মনোৰঞ্জন প্ৰদান কৰিছে। প্ৰতিশোধ যদি এনেকৈয়ে আহে, তেন্তে আমি এনেকুৱা কাহিনী আৰু বেছিকৈ পোৱা উচিত।" তেওঁ পুথানৰ পৰিচালনা আৰু ফাহাদৰ অভিনয়ৰ ভূয়সী প্ৰশংসা কৰে।^৩৯ চিফীয়েও ছবিখনক লৈ ধনাত্মক মন্তব্য কৰি কয়: "অতি আমোদজনক, সম্পূৰ্ণ আকৰ্ষণীয় আৰু সুন্দৰভাৱে সজোৱা এনেধৰণৰ এটা বুদ্ধিদীপ্ত কমেডী সদায় দেখিবলৈ পোৱা নাযায়।" পৰ্যালোচকগৰাকীয়ে অভিনয় শিল্পীসকলৰ দক্ষতাৰ প্ৰশংসা কৰি কয়: "এই ছবিখনৰ আটাইতকৈ ভাল লগা দিশটো হ'ল মূল চৰিত্ৰৰপৰা আৰম্ভ কৰি মাত্ৰ এটা দৃশ্যত থকা অভিনেতাসকললৈকে— প্ৰতিজন শিল্পীৰে অভিনয় আছিল চমৎকাৰ।" চিত্ৰনাট্য, চিনেমেটোগ্ৰাফী আৰু সংগীতৰ প্ৰশংসা কৰি পৰ্যালোচনাটোত সামৰণি মৰা হৈছিল যে: "মহেশীন্তে প্ৰতিকাৰম হৈছে সাম্প্ৰতিক বছৰবোৰত মালয়ালম চিনামাত নিৰ্মিত অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ কমেডী।" ^৬৪

গালফ নিউজৰ মিথিলী ৰামচন্দ্ৰনে ছবিখনৰ হাস্যৰস আৰু অভিনয়ৰ শলাগ লৈ কয়: "প্ৰতিশোধৰ কাহিনী এটাত সচৰাচৰ থকা খং আৰু ঘৃণা ইয়াত দেখিবলৈ পোৱা নাযায়"; বৰঞ্চ হাস্যৰসে সমগ্ৰ কাহিনীটোক চুই যায় আৰু এই ছবিখনে প্ৰতিশোধৰ কাহিনী মানেই যে তাত বহুত মৰামৰি আৰু হিংসা থাকিব লাগিব, সেই ধাৰণাটোক ভুল প্ৰমাণিত কৰে।^৬৫ খলিজ টাইমছৰ দীপা গৌৰীৰ মতে, মহেশীন্তে প্ৰতিকাৰম ছবিখন পৰিচয়ৰ সংকটত ভুগি থকা মালয়ালম চিনেমা জগতৰ বাবে আশীৰ্বাদস্বৰূপ। তেওঁ ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য আৰু পৰিচালনাক প্ৰশংসা কৰি কয়: "প্ৰতিটো দৃশ্যতে অতি সূক্ষ্ম পৰ্যবেক্ষণ ফুটি উঠিছে, যিয়ে এই ছবিখনক এক প্ৰকৃত প্ৰাণ দিছে। ইয়াৰ কৌতুকময় ৰূপ, অন্তৰ্নিহিত হাস্যৰস আৰু চিনেমেটিক অভিনয়ৰ প্ৰভাৱ নোহোৱাকৈ কৰা চৰিত্ৰসমূহৰ স্বাভাৱিক আচৰণে আপোনাক মুগ্ধ কৰিব।" ^৬৬ মেট্ৰ’মেটিনী ডট কমৰ ৰাজ বিক্ৰমেও এক ইতিবাচক পৰ্যালোচনা আগবঢ়াই কয়: "ছবিখনত এনে এটা দৃশ্যও নাই যিটো জোৰকৈ সজোৱা যেন লাগে... পুথানে যি চিত্ৰায়িত কৰিব বিচাৰিছিল, তাক লৈ তেওঁ সম্পূৰ্ণ নিশ্চিত আছিল আৰু ইয়াৰ বাবে তেওঁ প্ৰশংসাৰ পাত্ৰ।" বিক্ৰমে ফাহাদ আৰু সহকাৰী অভিনেতাৰ অভিনয়, সুন্দৰ চিনেমেটোগ্ৰাফী আৰু কাহিনীৰ সৈতে সুন্দৰভাৱে মিলি যোৱা গীতসমূহৰ উচ্চ প্ৰশংসা কৰে। শেষত তেওঁ কয় যে, "এইখন এখন এনে ছবি যি নিজৰ ঠাঁচত সত্য হৈ আছে। ইয়াৰ অতি সৰল ৰূপে আপোনাক আচৰিত কৰিব আৰু আনকি প্ৰতিশোধৰ দৰে কাৰ্যকো অতি সহজ যেন দেখুৱাই তুলিব।" ^৬৭ ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছৰ অনু জেমছে ছবিখনক ৫ তৰাৰ ভিতৰত ৪ তৰা প্ৰদান কৰে আৰু ইয়াক "সঠিক পৰিমাণৰ ৰোমাঞ্চ, কমেডী, একচন আৰু প্ৰতিশোধ থকা এখন সৰল চিনেমা" বুলি অভিহিত কৰে। তাৰকা নিৰ্বাচন আৰু অভিনয়ৰ শলাগ লোৱাৰ লগতে জেমছে ছবিখনৰ কাৰিকৰী দিশসমূহ যেনে চিনেমেটোগ্ৰাফী, নিখুঁত সম্পাদনা, পৰিচালনা, সংগীত, চিত্ৰনাট্য, পোছাক সজ্জা আৰু কলা নিৰ্দেশনাৰ প্ৰশংসা কৰে।^৬৮ মালয়ালা মনোৰমাৰ লিটি চাইমনে মহেশীন্তে প্ৰতিকাৰম ছবিখনক ৫ ৰ ভিতৰত ৩.৭৫ নম্বৰ দি উল্লেখ কৰে: "দিলীশ পুথানে এখন বাস্তৱসন্মত আৰু আৱেগিক ড্ৰামা উপহাৰ দিবলৈ সক্ষম হৈছে। এক সুনিপুণ চিত্ৰনাট্যৰ জৰিয়তে কাহিনীৰ সৈতে হাস্যৰস অতি সূক্ষ্ম আৰু স্বাভাৱিকভাৱে মিলি গৈছে।" চাইমনে ফাহাদ আৰু অন্যান্য অভিনয় শিল্পীৰ কুশলতাৰ লগতে ছবিখনৰ সংগীত আৰু চিনেমেটোগ্ৰাফীৰ প্ৰশংসা কৰি কয়: "ইয়াৰ সৰলতা আৰু বাস্তৱসন্মত দৃষ্টিভংগীৰ বাবে এই আঢ়ৈ ঘণ্টা জোৰা ছবিখন অতি সতেজ আৰু ই এখন অতি পৰিপাটি মনোৰঞ্জনধৰ্মী ছবিৰ শাৰীত পৰে।" ^৬৯

দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ সঞ্জীথ সিদ্ধাৰ্থনে ছবিখনক ৫ ৰ ভিতৰত ৩.৫ তৰা দি কয়: "মহেশীন্তে প্ৰতিকাৰম হৈছে বহুতো ভাল লগা মুহূৰ্তৰে ভৰা এখন ছবি, যাৰ সৈতে প্ৰতিজন মানুহে নিজকে মিলাই চাব পাৰে। মধুৰ প্ৰতিশোধৰ এই কাহিনীটো এক বিৰল সৰল কমেডী।" তেওঁ ইয়াৰ কাষ্টিং, চিত্ৰনাট্য, চিনেমেটোগ্ৰাফী, সম্পাদনা আৰু সংগীতৰ শলাগ লয়। লগতে ফাহাদ আৰু আন আন তাৰকাসকলৰ অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰি ছবিখনক "দৃশ্যমানভাৱে আকৰ্ষণীয়" বুলি অভিহিত কৰে।^৪০ ৰেডিফ ডট কমৰ পৰেশ চি. পালিচাই ছবিখনক ৫ তৰাৰ ভিতৰত ৩ তৰা দি ফাহাদৰ অভিনয় আৰু ইয়াৰ বৰ্ণনা শৈলীৰ প্ৰশংসা কৰে: "কাহিনীভাগ সম্পূৰ্ণৰূপে চৰিত্ৰসমূহ আৰু এটা নিৰ্দিষ্ট পৰিস্থিতিৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ প্ৰতিক্ৰিয়াৰদ্বাৰা পৰিচালিত হৈছে। ইয়াত কাহিনীৰ গতানুগতিক বিকাশ বা কোনো কৃত্ৰিম যৌক্তিক ধাৰাবাহিকতা দেখুওৱা হোৱা নাই (বৰঞ্চ ই অতি স্বাভাৱিক)।" ^৭০

বঁটা আৰু মনোনয়ন

পুনৰ নিৰ্মাণ

প্ৰিয়দৰ্শনৰ পৰিচালনাত এই চলচ্চিত্ৰখন ২০১৮ চনত ‘নিমীৰ’ নামেৰে তামিল ভাষাত পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰিছিল যে তামিলভাষী দৰ্শকৰ উপযোগী হোৱাকৈ তেওঁ চিত্ৰনাট্যখন কিছু সালসলনি কৰি লৈছিল।^৮০ ২০২০ চনত এই ছবিখনক ‘উমা মহেশ্বৰ উগ্ৰ ৰূপস্য’ নামেৰে তেলুগু ভাষাতো পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়।^৮১