ক্লাছমেটছ (ইংৰাজী ভাষা: Classmates) হৈছে ২০০৬ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এখন ভাৰতীয় মালয়ালম ভাষা ভাষাৰ কেম্পাছ জীৱনভিত্তিক ড্ৰামা চলচ্চিত্ৰ। এই ছবিখন পৰিচালনা কৰিছে লাল জোছে আৰু কাহিনী লিখিছে জেমছ এলবাৰ্টে। ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত পৃথ্বীৰাজ সুকুমাৰন, নৰেন, কাব্য মাধৱন, ইন্দ্ৰজিৎ সুকুমাৰন, জয়সূৰ্য আৰু ৰাধিকা অভিনয় কৰিছে। আনহাতে বালচন্দ্ৰ মেনন, শোভা মোহন, জগতী শ্ৰীকুমাৰ, অনুপ চন্দ্ৰন আৰু সূৰজ ভেঞ্জাৰামুডুৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ সহায়ক চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে।১২ ছবিখনৰ কাহিনীভাগ ১৯৯১ চনৰ এটা কলেজীয়া বেচৰ স্নাতকসকলক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠিছে। ২০০৬ চনত পৃথিৱীৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত কৰ্মৰত বন্ধুসকলে তেওঁলোকৰ কলেজীয়া দিনবোৰ সজীৱ কৰিবলৈ এটা পুনৰ্মিলন অনুষ্ঠানৰ বাবে একত্ৰিত হয়। কিন্তু পুনৰ্মিলনৰ নিশা এজন ছাত্ৰ ৰহস্যজনক পৰিস্থিতিত প্ৰায় মৃত অৱস্থাত উদ্ধাৰ হয়।৩
ক্লাছমেটছ ছবিখন প্ৰকাশ দামোদৰন আৰু পি. কে. মুৰলীধৰণে তেওঁলোকৰ প্ৰতিষ্ঠান আৰ্য ফিল্মছৰ বেনাৰত নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু ই এই প্ৰতিষ্ঠানটোৰ প্ৰথম প্ৰযোজনা আছিল। ছবিখনৰ সংগীত আৰু আৱহ সংগীত সংৰচনা কৰিছিল এলেক্স পলে। চিনেমাটোগ্ৰাফীৰ দায়িত্বত আছিল ৰাজীৱ ৰবি আৰু সম্পাদনা কৰিছিল ৰঞ্জন আব্ৰাহামে। মুখ্য চিত্ৰগ্ৰহণ ঘাইকৈ কট্টায়মৰ চি. এম. এছ. কলেজ আৰু উটীত হৈছিল আৰু এপ্ৰিল তথা মে' মাহৰ ভিতৰত ৫৫ দিনৰ ভিতৰত ইয়াৰ কাম সম্পূৰ্ণ হৈছিল।৪
ছবিখন ২০০৬ চনৰ ২৫ আগষ্টত ওণম উৎসৱৰ সময়ত মুক্তি দিয়া হৈছিল। ছবিখনে বক্স অফিচত অভূতপূৰ্ব সফলতা লাভ কৰে আৰু কট্টায়মৰা অভিলক্ষ কমপ্লেক্সত ১৫০ দিন ধৰি ধাৰাবাহিকভাৱে প্ৰদৰ্শিত হয়। ই ২০০৬ চনৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী মালায়ালম চলচ্চিত্ৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়। ছবিখনে দুটাকৈ কেৰালা ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা, পাঁচটা কেৰালা চলচ্চিত্ৰ সমালোচক সংস্থা বঁটা আৰু তিনিটা এছিয়ানেট চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। পৰৱৰ্তী সময়ত ছবিখন ২০০৯ চনত তামিল ভাষা ভাষাত নিনৈতালে ইনিক্কুম নামেৰে ৰিমেক কৰা হয়, য'ত পৃথ্বীৰাজে মূল ছবিখনৰ চৰিত্ৰটোকে পুনৰ ৰূপায়ণ কৰিছিল। তদুপৰি ২০০৭ চনত তেলুগু ভাষা আৰু ২০১৫ চনত মাৰাঠী ভাষা ভাষাত ক্ৰমে ক্লাছমেটছ নামেৰে ছবিখন পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়।
ক্লাছমেটছ মুক্তিৰ দশকটোৰ অন্যতম সমাদৃত ছবি হিচাপে পৰিগণিত হৈছে, বিশেষকৈ ইয়াৰ গীতসমূহৰ বাবে। বহু সমালোচকে ইয়াক মালায়ালম চিনেমাৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ কেম্পাছভিত্তিক ছবি বুলি গণ্য কৰে।৫ মুক্তিৰ পিছৰ বছৰবোৰত ছবিখনে এক সুকীয়া অনুগামী গঢ়ি তুলিছিল আৰু জনপ্ৰিয় কেৰালাৰ সংস্কৃতিত ইয়াৰ সঘনাই উল্লেখ পোৱা যায়।৬ এই ছবিখন মুক্তি পোৱাৰ পিছৰেপৰা কেৰালাত প্ৰাক্তন ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ পুনৰ্মিলন আয়োজন কৰাৰ এক নতুন ধাৰাৰ সূচনা হয় আৰু স্কুল-কলেজসমূহে প্ৰাক্তন শিক্ষাৰ্থীসকলক একত্ৰিত কৰিবলৈ এনেধৰণৰ অনুষ্ঠানৰ আয়োজন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।৭ বৰ্তমান এই ছবিখনক মালায়ালম চলচ্চিত্ৰ জগতৰ এখন কালজয়ী ক্লাছিক ছবি হিচাপে গণ্য কৰা হয়।৮৯১০
কাহিনী
২০০৬: কলেজীয়া জীৱন শেষ হোৱাৰ ১৫ বছৰৰ পাছত আটাইকেইজন সহপাঠী একত্ৰিত হোৱাটো মুৰুলীৰ এক ডাঙৰ সপোন আছিল। কিন্তু ১৯৯১ চনত কলেজত পঢ়ি থকা অৱস্থাতে এক ৰহস্যজনক পৰিস্থিতিত মুৰুলীৰ মৃত্যু হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃ আয়াৰ আৰু লক্ষ্মী (দুয়ো গৰাকীয়ে একেখন কলেজৰে শিক্ষক আছিল) নিজৰ মৃত পুত্ৰৰ সেই সপোনটো পূৰণ কৰিবলৈ সহপাঠীসকলৰ এক পুনৰ্মিলন অনুষ্ঠানৰ আয়োজন কৰে। তেওঁৰ পুৰণি সহপাঠীসকলৰ ভিতৰত আছিল সুকু, সতীশন, বাসু, পায়াছ, তাৰা আৰু ৰাজিয়া। বৰ্তমান সুকু মুম্বাইৰ এজন সফল হীৰা ব্যৱসায়ী তথা উদ্যোগপতি, সতীশন এজন বিধায়ক আৰু বাসু তেওঁৰ ব্যক্তিগত সহায়ক। আনহাতে, পায়াছ মধ্যপ্ৰাচ্যত থিতাপি লৈছে আৰু তাৰা এগৰাকী শাস্ত্ৰীয় নৃত্যশিল্পী যিয়ে এখন নৃত্য বিদ্যালয় চলাই আছে। আনহাতে ৰাজিয়াই কেইবছৰমান আগতে এক তীব্ৰ মানসিক আঘাত পাইছিল আৰু লাহে লাহে সুস্থ হৈ উঠিছিল।
পুৰণি সহপাঠীসকলে পুনৰ্মিলন অনুষ্ঠানত উপস্থিত হৈ পুৰণি দিনবোৰ সুঁৱৰিবলৈ ধৰে। কিন্তু সেই নিশাই হঠাতে সুকুৱে আত্মহত্যাৰ চেষ্টা কৰে, যদিও বন্ধুসকলে এয়া আত্মহত্যা নহয় বুলি সন্দেহ কৰে। সুকুৰ ডায়েৰীৰপৰা বহুতো নেতিবাচক কথা আৰু তেওঁ লিখা আত্মহত্যাৰ টোকা উদ্ধাৰ হয় যদিও তেওঁলোকে এই কথা বিশ্বাস কৰিবলৈ টান পায়। চিকিৎসালয়ত থকাৰ সময়তে পায়াছে আয়াৰৰ আগত সুকুৰ পুৰণি অতীতৰ কাহিনী বৰ্ণনা কৰে।
১৯৯১: মুৰুলী এজন গায়ক আছিল, সুকু ছাত্ৰ ৰাজনীতিৰ এজন অগ্নীবৰ্ষী ছাত্ৰ নেতা আছিল আৰু পায়াছ আছিল সুকুৰ আটাইতকৈ চহকী আৰু দুষ্ট প্ৰকৃতিৰ অন্তৰংগ বন্ধু। সুকুৰ প্ৰতিদ্বন্দ্বী সতীশনে বাসুক লগত লৈ ছাত্ৰ ৰাজনীতিৰ বিপৰীত দলটোৰ নেতৃত্ব দিছিল। তাৰা কুৰুপ আছিল এজন বিধায়কৰ কন্যা আৰু এগৰাকী পুৰস্কাৰ প্ৰাপ্ত শাস্ত্ৰীয় নৃত্যশিল্পী। ৰাজিয়া আছিল এক ৰক্ষণশীল মুছলমান পৰিয়ালৰ ছোৱালী।
কলেজৰ অন্তিম বৰ্ষত যেতিয়া সতীশনে গম পায় যে সুকু আৰু তাৰা ইজনে সিজনৰ প্ৰেমত পৰিছে, তেতিয়া তেওঁলোকক পৃথক কৰিবলৈ তেওঁ এক পৰিকল্পনা কৰে আৰু কলেজৰ নিৰ্বাচনত তাৰাক সুকুৰ বিপৰীতে থিয় কৰাই দিয়ে। নিৰ্বাচনৰ ঠিক আগদিনা সতীশনে তাৰাই সুকুলৈ লিখা এখন চিঠি চুৰ কৰি বেলট বক্সৰ ভিতৰত থৈ দিয়ে। পায়াছে এই কথা দেখিবলৈ পায় আৰু তেওঁ সুকুৰ সৈতে মিলি নিশা চিঠিখন উলিয়াবলৈ পৰিকল্পনা কৰে যদিও সফল হ’ব নোৱাৰে। একে নিশাই ইজনে সিজনৰ প্ৰেমত পৰা ৰাজিয়া আৰু মুৰুলীয়ে পলাই যোৱাৰ উদ্দেশ্যে জেনেৰেটৰ ৰুমত লগ ধৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। ৰাজিয়াই জেনেৰেটৰ ৰুমত মুৰুলীৰ বাবে অপেক্ষা কৰে, কিন্তু মুৰুলী তাত উপস্থিত নহয়। পাছদিনা তাৰাৰ চিঠিখন সকলোৰে সন্মুখত প্ৰকাশ পাই পৰে আৰু ই এক ডাঙৰ কেলেংকাৰীৰ সৃষ্টি কৰে। সতীশনে তাৰাকে ধৰি সকলোকে কয় যে সুকুৱেই চিঠিখনৰ অপব্যৱহাৰ কৰিবলৈ বেলট বক্সত ভৰাই থৈছিল। ইয়াৰ পিছতে তাৰাই সুকুৰ সৈতে সম্পৰ্ক ছেদ কৰে আৰু সুকু ও সতীশনৰ মাজত এক জঘন্য মাৰপিটৰ সৃষ্টি হয়। এই মাৰপিট চলি থকাৰ মাজতে সকলোৱে খবৰ পায় যে ৰাজিয়াই জেনেৰেটৰ ৰুমত মুৰুলীক মৃত অৱস্থাত উদ্ধাৰ কৰিছে। এই ঘটনাই ৰাজিয়াক মানসিকভাৱে সম্পূৰ্ণ ভাঙি পেলায়।
মুৰুলীৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ পিছত সুকুৱে পঢ়া-শুনা এৰি দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয়। তেওঁ মুম্বাইলৈ যায় আৰু হীৰাৰ ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰে। তেওঁৰ ব্যাৱসায়িক অংশীদাৰ শান্তাৰামে সুকুৰ পৰিয়ালক সহায় কৰাৰ লগতে নিজৰ কন্যা ৰত্নাক সুকুৰ সৈতে বিবাহ কৰাই দিয়ে। শান্তাৰামৰ মৃত্যুৰ পাছত সুকুৱে সমগ্ৰ ব্যৱসায় হাতত লয় যদিও পৰৱৰ্তী সময়ত ৰত্নাৰ সৈতে তেওঁৰ বিবাহ বিচ্ছেদ হয়।
২০০৬: বৰ্তমান সময়ত তাৰাই প্ৰকাশ কৰে যে তেওঁ সুকুৰ সৈতে হোৱা সম্পৰ্ক বিচ্ছেদৰ বাবে ক্ষমা খুজিবলৈহে এই পুনৰ্মিলনলৈ আহিছিল। সুকু মুম্বাইলৈ যোৱাৰ পাছতহে তাৰাই উপলব্ধি কৰিছিল যে সুকু প্ৰকৃততে এজন দয়ালু আৰু সৎ ব্যক্তি আছিল। তেওঁ লগতে জনায় যে কেইবছৰমানৰ পিছত অনুশোচনাত ভোগা সতীশনে তেওঁক লগ ধৰি স্বীকাৰ কৰিছিল যে তেৱেই নিজৰ ক্ষুদ্ৰ ৰাজনৈতিক লাভৰ বাবে তাৰাৰ চিঠিখন বেলট বক্সত থৈছিল আৰু সেই বাবেই সুকুৱে কলেজলৈ অহা বন্ধ কৰি দিছিল। তাৰাই সুকুৰ বিবাহ আৰু বিবাহ বিচ্ছেদৰ কথাও জানিব পাৰিছিল।
তাৰাই প্ৰকাশ কৰে যে পুনৰ্মিলনৰ নিশা তেওঁ সুকুক জেনেৰেটৰ ৰুমত লগ ধৰে আৰু চকুপানী মচি তেওঁৰ ওচৰত ক্ষমা খোজে। তেওঁ সুকুৰ আগত নিজৰ প্ৰেম স্বীকাৰ কৰে আৰু তেওঁলোকৰ পুৰণি দিনবোৰলৈ ঘূৰি যাব পাৰিবনে বুলি সোধে। সুকুৱে লাহেকৈ তাৰাৰ হাতখন ধৰে আৰু তাৰাই আৱেগিক হৈ কান্দি কান্দি সুকুক সাবটি ধৰে। তাৰাই আৱেগিক হৈ এইটোও কয় যে তেওঁলোক পুনৰ এক হোৱাৰ পিছতো সুকুৱে কিয় আত্মহত্যাৰ চেষ্টা কৰিলে, সেই কথা তেওঁ বুজি পোৱা নাই। আচলতে সুকুৱেও স্বীকাৰ কৰিছিল যে যি নিশা তেওঁ আৰু পায়াছে বেলট বক্সৰপৰা তাৰাৰ চিঠিখন উলিয়াবলৈ গৈছিল, সেই নিশা সুকুৱে নিৰাপত্তাৰক্ষীৰপৰা বাচিবলৈ জেনেৰেটৰ ৰুমত আশ্ৰয় লৈছিল আৰু তাত কোনোবা আগৰেপৰা থকা দেখা পাইছিল। অন্ধকাৰত তেওঁক সতীশনৰ মানুহ বুলি ভুল ভাবি সুকুৱে আক্ৰমণ কৰে আৰু অজানিতে সেই ব্যক্তিজনক হত্যা কৰে, যিজন প্ৰকৃততে মুৰুলী আছিল। এই আকস্মিক আঘাত আৰু অপৰাধবোধৰ বাবেই তেওঁ পঢ়া-শুনা এৰি কলেজ এৰি যোৱাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল। সুকুৱে তাৰাক এই ভয়াবহ ঘটনাৰ কথা সকলোকে জনাবলৈ কৈছিল যদিও তাৰাই কাকো একো কোৱা নাছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাজিয়াই আয়াৰৰ সৈতে তাইৰ মানসিক আঘাত আৰু সুস্থতাৰ সন্দৰ্ভত কথা পাতে। তাই প্ৰকাশ কৰে যে তায়ো মুৰুলীক সুঁৱৰিবলৈ জেনেৰেটৰ ৰুমলৈ গৈছিল, কিন্তু সুকু আৰু তাৰাৰপৰা বাচিবলৈ তাই আত্মগোপন কৰিছিল আৰু তেওঁলোকৰ কথাবোৰ শুনিছিল। মুৰুলীৰ মৃত্যুৰ বাবে ক্ৰোধত একাকাৰ হৈ ৰাজিয়াই পাছদিনা সুকু অকলে থকাৰ সুযোগ বুজি তেওঁক লগ ধৰে আৰু মুৰুলীৰ গীটাৰৰ তাঁৰেৰে সুকুৰ ডিঙি চেপি হত্যা কৰাৰ চেষ্টা কৰে। লগতে এই সমগ্ৰ ঘটনাটোক এটা আত্মহত্যাৰ ৰূপ দিয়ে, যদিও পিছলৈ তাই নিজৰ কৰ্মৰ বাবে অনুতপ্ত হয়।
চিকিৎসালয়ত সুকুৰ জ্ঞান ঘূৰি অহাৰ পাছত আচলতে কি ঘটিছিল সেই কথা লুকুৱাই তেওঁ আৰক্ষীক জনায় যে তেওঁ নিজেই আত্মহত্যাৰ চেষ্টা কৰিছিল। সুকুৱে মুৰুলীক হত্যা কৰাৰ বাবে আয়াৰৰ ওচৰত ক্ষমা খোজে আৰু আয়াৰক তেওঁক হত্যা কৰিবলৈ কয়, কাৰণ তেওঁ সকলোৰে অভিশাপ লৈ জীয়াই থাকিব নিবিচাৰে। আয়াৰ, লক্ষ্মী আৰু ৰাজিয়াই তেওঁক ক্ষমা কৰি দিয়ে আৰু সুকুক তাৰাৰ সৈতে থাকিবলৈ কয়, কাৰণ তাৰাই বিগত ১৫ বছৰ ধৰি তেওঁৰ বাবে অপেক্ষা কৰি আছিল। অৱশেষত সুকুৱে তাৰাক ক্ষমা কৰে আৰু নিজৰ জীৱন-সংগী হিচাপে গ্ৰহণ কৰে, আৰু তাৰাই আনন্দৰ চকুলোৰে তেওঁক সাবটি ধৰে।
চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ
- পৃথ্বীৰাজ সুকুমাৰন — পি. সুকুমাৰন ওৰফে সুকু
- নৰেন — মুৰুলী আয়াৰ
- কাব্য মাধৱন — তাৰা কুৰুপ
- ইন্দ্ৰজিৎ সুকুমাৰন — পায়াছ জৰ্জ (পি.জি.)
- জয়সূৰ্য — সতীশন কাঞ্জিকুঁজী, থোডুপুঝা সমষ্টিৰ বিধায়ক
- ৰাধিকা — ৰাজিয়া
- বালচন্দ্ৰ মেনন — প্ৰফেচৰ আয়াৰ (মুৰুলীৰ পিতৃ)
- শোভা মোহন — লক্ষ্মী আয়াৰ (মুৰুলীৰ মাতৃ)
- জগতী শ্ৰীকুমাৰ — ফাদাৰ ইস্তাফান (ল’ৰাৰ হোষ্টেলৰ ৱাৰ্ডেন)
- সূৰজ ভেঞ্জাৰামুডু — ঔচেপ
- অনুপ চন্দ্ৰন — 'পঝানথুনি' কোশী
- বিজেশ — বাসু সদাশিৱন ওৰফে ভালু বাসু
- জে পাল্লাছেৰী — ফাদাৰ গীভাৰ্গিজ (কলেজৰ অধ্যক্ষ)
- ভি. কে. শ্ৰীৰামন — কুঞ্জু মহম্মদ (ৰাজিয়াৰ পিতৃ)
- সুকুমাৰী — জানকী (সুকুমাৰনৰ মাতৃ)
- সুজা মেনন — বিন্দু বালচন্দ্ৰন
- অনিল মুৰলী — চাব-ইন্সপেক্টৰ জাকাৰিয়া
- ৰেঞ্জুশা মেনন — কবিতা
- সূৰ্য জে মেনন — ঐশ্বৰ্য
- শ্বাহজাহান আৰ.ডি.এক্স — ৰহমান
- লক্ষ্মী বিশ্বনাথ — মাৰিয়া
সংগীত
এলেক্স পলে ছবিখনৰ আৱহ সংগীত আৰু গীতসমূহৰ সুৰ সংৰচনা কৰিছিল, যাৰ গীতৰ কথা লিখিছিল ৱায়ালাৰ শৰৎ চন্দ্ৰ বাৰ্মাই। এই সংগীত এলবামটিত মুঠ ছটা গীত অন্তৰ্ভুক্ত আছে। গীতসমূহ পাঞ্চাথান ৰেকৰ্ড ইনত বাণীবদ্ধ কৰা হৈছিল আৰু সত্যম অডিঅ’জ লেবেলৰ অধীনত সংগীত এলবামটো মুক্তি দিয়া হৈছিল।১১ ২০০৬ চনৰ ৩১ আগষ্টত তিৰুৱনন্তপুৰমত অডিঅ’ কেছেট আৰু চিডি (compact disc) আকাৰত এই এলবামটো মুকলি কৰা হয়।১২
আদৰণি
সংগীত এলবামটো মুক্তি পোৱাৰ লগে লগে ই জনপ্ৰিয়তাৰ শীৰ্ষত উপনীত হয় আৰু ইয়াৰ "এনটে খালবিলে" গীতটিয়ে ৰেডিঅ’ তথা টিভিত যথেষ্ট প্ৰসাৰণ লাভ কৰে।১৩ ছিফীয়ে কৰা এক বছৰেকীয়া পৰ্যালোচনা অনুসৰি, ক্লাছমেটছ সেই সময়লৈকে মালায়ালম চিনেমাৰ ইতিহাসত আটাইতকৈ বেছি বিক্ৰী হোৱা মিউজিক এলবাম হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল। নাও ৰানিং নামৰ ৱেবছাইটৰ পৰেশ চি. পলিচাই উল্লেখ কৰিছিল, "ক্লাছমেটছৰ সংগীত জনপ্ৰিয় হৈছে বুলি কোৱাটো কম হ’ব, ই সংগীতৰ তালিকাখনত সম্পূৰ্ণৰূপে আধিপত্য বিস্তাৰ কৰিছে।" ১৪ "এনটে খালবিলে" গীতটোৱে বিনীত শ্ৰীনিবাসনৰ মালায়ালম চিনেমাৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পীৰ কেৰিয়াৰক এক নতুন মাত্ৰা প্ৰদান কৰে আৰু ই তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ হিট গীত হিচাপে পৰিগণিত হয়।১৫ ২০০৬ চনৰ ১৯ অক্টোবৰত "এনটে খালবিলে" গীতটোৱে জনপ্ৰিয়তাৰ শীৰ্ষ স্থান দখল কৰাৰ বিপৰীতে "কাট্টাদী থানালাম" আৰু "কাথিৰুন্না" গীত দুটিয়ে ক্ৰমে দ্বিতীয় আৰু চতুৰ্থ স্থান লাভ কৰে।১৩ ২০০৬ চনৰ ৩ নৱেম্বৰত "কাট্টাদী থানালাম" আৰু "কাথিৰুন্না" গীত দুটা ক্ৰমে তৃতীয় আৰু পঞ্চম স্থানলৈ অৱনমিত হয় যদিও "এনটে খালবিলে" গীতটোৱে ইয়াৰ শীৰ্ষ স্থান অক্ষুণ্ণ ৰাখিছিল।১৫ পৰৱৰ্তী সময়ত ২০০৬ চনৰ ১৪ নৱেম্বৰত চক্ৰমুথু চলচ্চিত্ৰৰ "কাৰিনীলা কান্নিলেন্থেদী" গীতটোৱে প্ৰথম স্থান লাভ কৰাত "এনটে খালবিলে" গীতটো দ্বিতীয় স্থানলৈ আহে।১৬
দ্য হিন্দু কাকতৰ বাবে সংগীত সমালোচক টি. পি. শাস্তমংগলমে লিখিছিল, "ক্লাছমেটছৰ গীতসমূহে মালায়ালম সংগীতৰ সোণালী যুগৰ স্মৃতি সজীৱ কৰি তোলে। অনিয়তীপ্ৰাভু আৰু নিৰাম চলচ্চিত্ৰৰ দৰেই লাল জোছৰ ক্লাছমেটছ ছবিখনো এক নতুন ধাৰাৰ সূচনাকাৰী বুলি প্ৰমাণিত হৈছে।" ৮ বৰ্ণচিত্ৰম নামৰ পৰ্যালোচক এজনে লিখিছিল, "চলচ্চিত্ৰখনৰ সংগীত বিশেষভাৱে উল্লেখনীয়। এলেক্স পল আৰু ৱায়ালাৰ শৰৎ চন্দ্ৰ বাৰ্মাৰ গীতসমূহে অতি মনপৰা গীতেৰে কলেজীয়া কেম্পাছৰ পৰিৱেশটো পুনৰ সজীৱ কৰি তুলিছে। ইয়াৰ ভিতৰত আমাৰ প্ৰিয় গীত হৈছে এনটে খালবিলে।" ১৭ নাও ৰানিঙৰ উন্নী নায়াৰে লিখিছিল যে চলচ্চিত্ৰখনৰ সংগীতে ছবিখনৰ সৌন্দৰ্য আৰু অধিক বৃদ্ধি কৰিছে।১৮ একেখন ৱেবছাইটৰে পৰেশ চি. পলিচাই লিখিছিল, "ক্লাছমেটছ শেহতীয়া সময়ৰ এনে এক বিৰল উদাহৰণ য’ত সংগীতে কাহিনীভাগ আগুৱাই নিয়াত এক অপৰিহাৰ্য ভূমিকা পালন কৰিছে, আৰু এইটোৱেই ইয়াৰ সফলতাৰ মূল কাৰণ।" ১৪
মুক্তি
আৰ্য ফিল্মছৰদ্বাৰা প্ৰযোজিত আৰু লাল ক্ৰিয়েশ্বনছৰদ্বাৰা বিতৰণ কৰা ক্লাছমেটছ ছবিখন ২০০৬ চনৰ ২৫ আগষ্টত ওণম উৎসৱৰ সময়ত অতি কম প্ৰত্যাশিতভাৱে মুক্তি দিয়া হৈছিল।১৯ মুক্তিৰ সময়ত এই ছবিখনে মোহনলাল অভিনীত মহাসমুদ্ৰম আদিৰ দৰে আন আন চিনেমাৰ সৈতে প্ৰতিযোগিতাৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়া হৈছিল।২০ কেৰালাৰ ৪৭টা ছবিগৃহত প্ৰদৰ্শনেৰে চলচ্চিত্ৰখনে এক বৃহৎ দৰ্শক লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল।২১ ছবিখনৰ ৫.১ চাৰাউণ্ড চাউণ্ডযুক্ত ডিভিডি চেণ্ট্ৰেল হোম এণ্টাৰটেইনমেণ্টছৰদ্বাৰা বিতৰণ কৰা হৈছিল।২২ ২০২০ চনৰপৰা এই চিনেমাখন ডিজনি+ হটষ্টাৰ ৱেবছাইটত ষ্ট্ৰীমিঙৰ বাবে উপলব্ধ কৰা হৈছে।২৩
আদৰণি
সমালোচকৰ দৃষ্টিভংগী
ক্লাছমেটছ ছবিখনে সাধাৰণতে ইতিবাচক সমালোচনা লাভ কৰিছিল। সমালোচকসকলে ছবিখনৰ পৰিচালনা, কাহিনী আৰু চিনেমাটোগ্ৰাফীৰ ভূয়সী প্ৰশংসা কৰিছিল।২৪ ৰেডিফ ৱেবছাইটৰ পৰেশ চি. পলিচাই লিখিছিল, "ক্লাছমেটছ ছবিখনে এক ব্যতিক্ৰমী ধৰণে কেম্পাছৰ কাহিনী বৰ্ণনা কৰিছে আৰু ই এক সুন্দৰভাৱে উপস্থাপন কৰা আখ্যান।" অৱশ্যে তেওঁ ছবিখনৰ দ্বিতীয় আধা অংশৰ সমালোচনা কৰি লিখিছিল: "কিন্তু কাহিনীৰ মাজভাগত নবাগত লেখক জেমছ এলবাৰ্টে গতি সলনি কৰি এক ৰহস্যধৰ্মী থ্ৰীলাৰৰ পথ লয়, যিটোৱে মুৰুলীৰ মৃত্যুৰ আঁৰৰ ৰহস্যৰ সমাধান কৰে। সম্ভৱতঃ এয়া দৰ্শকক বিভ্ৰান্ত কৰাৰ এটা কৌশল আছিল, কিন্তু কিবা কাৰণত এই প্ৰচেষ্টাটোৱে বিশেষ উৎসাহিত কৰিব নোৱাৰিলে।" পলিচাই মত প্ৰকাশ কৰে যে লাল জোছে এক "ভাল কাম" কৰিছে আৰু ৰাজীৱ ৰবিৰ চিনেমাটোগ্ৰাফীৰ প্ৰশংসা কৰি লিখিছিল, "যদিও তেওঁ প্ৰায় সমগ্ৰ ছবিখন এটা স্থানতে শ্বুটিং কৰিছে, তথাপি ৰাজীৱ ৰবিৰ দক্ষ চিনেমাটোগ্ৰাফীৰ বাবে আমাৰ আমনি নালাগে।" ২৪ দ্য হিন্দু কাকতৰ বাবে লিখা প্ৰবন্ধত শ্ৰীধৰ পিল্লাই ছবিখনক এক "নতুন ধাৰাৰ সূচনাকাৰী" বুলি অভিহিত কৰি লিখিছিল, "ক্লাছমেটছৰ সফলতা এইটোৱেই যে ইয়াৰ কাহিনীয়ে দৰ্শকৰ সকলো শ্ৰেণীকে আকৰ্ষিত কৰে আৰু কলেজীয়া দিনৰ মধুৰ-তিতা স্মৃতিক সজীৱ কৰি তোলে।" ৮ ছিফী নামৰ পৰ্টেলৰ এজন সমালোচকে লিখিছিল, "লাল জোছ এজন সাহসী আৰু ব্যতিক্ৰমী পৰিচালক আৰু তেওঁ ক্লাছমেটছৰ জৰিয়তে এই কথাপুনৰ প্ৰমাণ কৰিলে।" আৰু ছবিখনক "ট্ৰেণ্ডছেটাৰ" আখ্যা দিয়ে।২৫২৬
নাও ৰানিঙৰ উন্নী নায়াৰে লিখিছিল, "পৰিচালক লাল জোছৰ ওণমৰ এই উপহাৰে মালায়ালম চলচ্চিত্ৰ জগতৰ বাবে এক অতি ইতিবাচক সংকেত প্ৰেৰণ কৰিছে। এই ব্যতিক্ৰমী ছবিখনে প্ৰমাণ কৰে যে এখন সুন্দৰ চিত্ৰনাট্য আৰু ভাল পৰিচালনাৰ সহায়ত নতুন প্ৰজন্মৰ তাৰকাসকলেও আশ্চৰ্যজনক কাম কৰিব পাৰে।" ১৮ মনোৰঞ্জনধৰ্মী পৰ্টেল ইণ্ডিয়াগ্লিটজ (IndiaGlitz)-ৰ এজন সমালোচকে কৈছিল, "কেম্পাছ জীৱনৰ ৰং আৰু আনন্দৰ উপৰি লাল জোছে ইয়াত আৱেগ আৰু ৰহস্যৰ এক সুন্দৰ মিশ্ৰণ ঘটাইছে। আৰম্ভণিতে অলপ উদাসীন যেন লাগিলেও চলচ্চিত্ৰখনে অতি সোনকালে গতি লাভ কৰে আৰু আপোনাক আচৰিত কৰাৰ লগতে এক নিবিড় অনুভৱ প্ৰদান কৰে।" ২৭ তেওঁলোকে ইন্দ্ৰজিৎৰ অভিনয়ৰো প্ৰশংসা কৰি লিখে, "পৃথ্বীৰাজ আৰু কাব্যায় আৱেগ প্ৰকাশৰ স্বাভাৱিক দক্ষতাৰে কাহিনীভাগ আগুৱাই লৈ গৈছে, কিন্তু সহপাঠীসকলৰ ভিতৰত আটাইতকৈ শ্ৰেষ্ঠ অভিনয় আছিল নিশ্চিতভাৱে ইন্দ্ৰজিৎৰ, যিয়ে সুন্দৰ টাইমিং আৰু নমনীয়তা প্ৰদৰ্শন কৰিছে। তেওঁ পুনৰ প্ৰমাণ কৰিলে যে মালায়ালম চলচ্চিত্ৰ জগতত তেওঁ বহু দূৰলৈ যাব।" ২৭ বৰ্ণচিত্ৰমে অনুভৱ কৰিছিল যে দুটা দিশে ছবিখনক "আকৰ্ষণীয়" কৰি তুলিছে— এটা হৈছে "কেম্পাছ জীৱনৰ প্ৰতি সৃষ্টি কৰা নষ্টালজিয়া" আৰু আনটো হৈছে "বৰ্ণনা শৈলী।" তেওঁলোকে অভিনয় শিল্পীসকলৰ অভিনয়কো প্ৰশংসা কৰিছিল আৰু পৃথ্বীৰাজে এক "উৎকৃষ্ট" কাম কৰা বুলি উল্লেখ কৰি লিখিছিল, "বৰ্গম (২০০৬) ছবিত দেখাৰ দৰে অহংকাৰী আৰু জেদী চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাটো তেওঁৰ বিশেষত্ব। কিন্তু এইখন চলচ্চিত্ৰত তেওঁ এজন ৰোমাণ্টিক আৰু লগতে এজন অসহায় ব্যক্তিৰ চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰাৰ সুযোগ পাইছে।" তেওঁলোকে ইন্দ্ৰজিতক এক "আৱিষ্কাৰ" বুলি অভিহিত কৰি তেওঁৰ কমেডী টাইমিঙৰ প্ৰশংসা কৰে। সমালোচকজনে লগতে লিখিছিল, "যদিও ইম্মিনী নাল্লোৰাল (২০০৫) আৰু পুলিভাল কল্যাণম (২০০৩)ৰ দৰে দুৰ্বল ছবি চোৱাৰ পিছত আমৰা জয়সূৰ্যৰ বৰ বেছি অনুগামী নাছিলোঁ, তথাপি সতীশন হিচাপে তেওঁৰ চৰিত্ৰই আমাক আকৰ্ষিত কৰিছে। তেওঁ এজন ভাল খলনায়ক হ’ব পাৰে।" ১৭ ২০২১ চনৰ অক্টোবৰ মাহত দ্য টাইম্ছ অৱ ইণ্ডিয়াই লিখিছিল, "চিনেমাখনে শেষলৈকে ৰহস্য ধৰি ৰাখে আৰু আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণভাৱে কেম্পাছৰ এক নিখুঁত স্মৃতি এৰি থৈ যায়।" ৬
বক্স অফিচ
মুক্তিৰ সময়ত প্ৰাৰম্ভিক সঁহাৰি কিছুদুৰ্বল আছিল যদিও অনুকূল মৌখিক প্ৰচাৰ (word-of-mouth) আৰু ইতিবাচক সমালোচকে ইয়াক বক্স অফিচত অভূতপূৰ্ব সফলতা লাভ কৰাত সহায় কৰে। কট্টায়মত ক্লাছমেটছ প্ৰথমতে ২৮৮খন আসনযুক্ত আশা থিয়েটাৰত মুক্তি দিয়া হৈছিল, কিন্তু টিকটৰ ব্যাপক চাহিদাৰ বাবে পিছলেই ইয়াক ১১৮০খন আসনযুক্ত ডাঙৰ অভিলক্ষ থিয়েটাৰ কমপ্লেক্সলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়।২১ ই ওণম উৎসৱৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ হিট ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয় আৰু ছবিগৃহত ১৫০ দিনৰ প্ৰদৰ্শন সম্পূৰ্ণ কৰে।২১২৮৮ চিনেমাখনে মাত্ৰ ২১ দিনতে ২.১০ কোটি টকাৰ বিতৰক অংশ (distributors' share) সংগ্ৰহ কৰি এক নতুন অভিলেখ গঢ়িছিল।৮ ৰমজানৰ সময়ত নতুন নতুন চিনেমা মুক্তি পোৱাৰ পিছতো এই ছবিখনে নিজৰ শীৰ্ষ স্থান ধৰি ৰাখিবলৈ সক্ষম হৈছিল।২৯ চক্ৰমুথু চলচ্চিত্ৰখন মুক্তি নোলোৱালৈকে ই একেৰাহে তিনি মাহ ধৰি কেৰালাৰ আটাইতকায় বেছি উপাৰ্জনকাৰী ছবি হিচাপে বৰ্তি আছিল।৩০ ছবিখনে তিৰুৱনন্তপুৰমত ১৫০ দিন আৰু কট্টায়ম তথা এৰ্নাকুলামতো ১০০ দিনৰ প্ৰদৰ্শন সম্পূৰ্ণ কৰিছিল।৮ ই এৰ্নাকুলামৰ কবিতা থিয়েটাৰৰপৰা ৪০ দিনত অভিলেখসংখ্যক ২৬.২৫ লাখ টকাৰ বিতৰক অংশ আৰু কট্টায়মৰ অভিলক্ষ কমপ্লেক্সৰপৰা ৪০ দিনত ১৪.২৬ লাখ টকাৰ বিতৰক অংশ সংগ্ৰহ কৰে। ই কট্টায়ম জিলাৰ ইতিহাসত সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী মালায়ালম চলচ্চিত্ৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়।২৮ চলচ্চিত্ৰখনে সামগ্ৰিকভাৱে প্ৰায় ১৭ৰপৰা ২৫ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে আৰু ব্যাৱসায়িকভাৱে এক ডাঙৰ "ব্লকবাষ্টাৰ" হিচাপে স্বীকৃতি পায়।৩১ ফলস্বৰূপে এই ছবিখন সেই বছৰৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী মালায়ালম ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।৩২৩৩ চলচ্চিত্ৰ বাণিজ্য বিষয়ক ৱেবছাইট ছিফীই (Sify) কৰা এক সমীক্ষা অনুসৰি, ছবিগৃহত ইয়াৰ প্ৰদৰ্শন শেষ হোৱালৈকে মুঠ বিতৰক অংশ ১০ কোটি টকা হ’ব বুলি অনুমান কৰা হৈছিল।২৫
লাভ কৰা বঁটা আৰু সন্মানসমূহ
| বঁটা | বিভাগ | মনোনীত ব্যক্তি | ফলাফল | তথ্যসূত্ৰ |
|---|---|---|---|---|
| কেৰালা ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা | জনপ্ৰিয়তা আৰু কলাত্মক গুণসম্পন্ন শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ | লাল জোছ | ৩৪ | |
| শ্ৰেষ্ঠ কাহিনী | জেমছ এলবাৰ্ট | |||
| কেৰালা চলচ্চিত্ৰ সমালোচক সংস্থা বঁটা | শ্ৰেষ্ঠ জনপ্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ | লাল জোছ | ৩৫ | |
| শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য | জেমছ এলবাৰ্ট | |||
| শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক | এলেক্স পল | |||
| দ্বিতীয় শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা | জগতী শ্ৰীকুমাৰ | |||
| বিশেষ বঁটা | ইন্দ্ৰজিৎ | |||
| এছিয়ানেট চলচ্চিত্ৰ বঁটা | শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ | লাল জোছ | ৩৬ | |
| শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্যকাৰ | জেমছ এলবাৰ্ট | |||
| শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী | বিনীত শ্ৰীনিবাসন | |||
| বনিতা চলচ্চিত্ৰ বঁটা | শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক | লাল জোছ | ১০ | |
| শ্ৰেষ্ঠ গীতিকাৰ | ৱায়ালাৰ শৰৎ চন্দ্ৰ বাৰ্মা | |||
| শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক | এলেক্স পল | |||
| শ্ৰেষ্ঠ কণ্ঠশিল্পী — পুৰুষ | বিনীত শ্ৰীনিবাসন | |||
| অমৃতা চলচ্চিত্ৰ বঁটা | শ্ৰেষ্ঠ সহঅভিনেত্ৰী | ৰাধিকা | ৩৭ | |
| জয়হিন্দ চলচ্চিত্ৰ বঁটা | শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী | বিনীত শ্ৰীনিবাসন | ৩৮ | |
| এটলাছ চলচ্চিত্ৰ সমালোচক সংস্থা বঁটা | শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক | এলেক্স পল | ৩৯ | |
| শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য মহিলা কণ্ঠশিল্পী | মঞ্জৰী | |||
| দ্বিতীয় শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা | জগতী শ্ৰীকুমাৰ |
পুনৰ নিৰ্মাণ
ক্লাছমেটছ ছবিখন পৰৱৰ্তী সময়ত তামিল ভাষাত নিনৈতালে ইনিক্কুম নামেৰে পুনৰ নিৰ্মাণ (remake) কৰা হয়, য’ত পৃথ্বীৰাজ সুকুমাৰনে মূল চলচ্চিত্ৰখনৰ চৰিত্ৰটোকে পুনৰ ৰূপায়ণ কৰিছিল। আনহাতে নৰেনৰ চৰিত্ৰত শক্তি বাসু আৰু কাব্যৰ চৰিত্ৰত প্ৰিয়ামণিক অভিনয় কৰোৱা হৈছিল।৪০ ছবিখনৰ তেলুগু ভাষাৰ ৰিমেকৰ স্বত্ব শ্ৰাৱন্তী ৰৱিকিশোৰে ক্ৰয় কৰিছিল।৪১ সুমন্ত আৰু সদা অভিনীত তেলুগু ৰিমেক সংস্কৰণটো ক্লাছমেটছ নামেৰেই ২০০৭ চনত মুক্তি লাভ কৰে। ইয়াৰ পিছত ২০১৫ চনত অংকুশ চৌধুৰী, ছাই তামহাংকৰ আৰু সিদ্ধাৰ্থ চান্দেকাৰ অভিনীত ছবিখন একে নামেৰেই (ক্লাছমেটছ) মাৰাঠী ভাষাতো পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়।
বাহ্যিক সংযোগ
- Film Review at Gulf News
তথ্যসূত্ৰ
- ↑ The Hindu: Metro Plus Thiruvananthapuram: Cinema is my life: Lal Jose
- ↑ (2 November 2007). Yen for innovation. The Hindu
- ↑ Classmates Malayalam Movie Preview cinema review stills gallery trailer video clips showtimes - IndiaGlitz.com
- ↑ Classmates on a faster track. ://bizhat.com
- ↑ Balachandra Menon turns nostalgic as 'Classmates' is about to clock 15 - Times of India. The Times of India
- ↑ 'Classmates' - Best campus movies. The Times of India
- ↑ James, Anu. (2016-08-25). 10 years of 'Classmates': Why it still remains an evergreen Malayalam movie?. www.www.ibtimes.co.in
- ↑ (29 September 2006). 'Classmates,' a trendsetter. The Hindu
- ↑ 10 years of 'Classmates': A Lal Jose classic. ://onmanorama.com
- ↑ (2007-02-19). Vanitha awards Mammootty and Padmapriya - News. IndiaGlitz.com
- ↑ ക്ലാസ്മേറ്റ്സ്. M3DB
- ↑ Classmates (2006). en.msidb.org
- ↑ (2006-10-25). 'Ente Khalbili' entrenched in top Malayalam audio slot
- ↑ C. Palicha, Paresh. (2007-11-09). 'Ente Khalbili' entrenched in top Malayalam audio slot. nowrunning.com
- ↑ (2007-11-09). Campus song of 'Classmates' tops Malayalam charts. nowrunning.com
- ↑ C. Palicha, Paresh. (2006-11-25). 'Karineela' is the fortnight's Malayalam melody. nowrunning.com
- ↑ VC. (2014-02-23). Review: Classmates
- ↑ (2006-09-04). Classmates Review · Classmates Malayalam Movie Review by Unni Nair. NOWRUNNING
- ↑ (20 May 2017). Many said Classmate won't be a hit: Lal jose · Kaumudy TV
- ↑ Classmates (2006). www.malayalachalachithram.com
- ↑ Classmates- Clear Onam winner!. movies.bizhat.com
- ↑ Classmates - 2006 DD 5.1 DVD, Kannada Store Malayalam DVD Buy DVD, VCD, Blu-ray, Audio CD, MP3 CD, Books, Free Shipping. www.kannadastore.com
- ↑ Watch Classmates. Disney+ Hotstar
- ↑ C. Palicha, Paresh. (2006-09-12). Classmates. NowRunning
- ↑ (2007-11-02). 2006-A Flashback! - Sify.com. Sify
- ↑ (2006-11-09). Welcome to Sify.com. Sify
- ↑ Review: Classmates. IndiaGlitz.com
- ↑ (2016-11-06). 'Classmates' break 'Rajamanickam' record!. Sify
- ↑ C. Palicha, Paresh. (2007-11-09). 'Classmates' reigns among Kerala's Ramadan films. nowrunning.com
- ↑ Palicha, Paresh C. (2006-11-25). 'Chakkaramuthu' overtakes 'Classmates' in Kerala box office. nowrunning.com
- ↑ (3 November 2006). Ajith strikes gold. Rediff.com
- ↑ മലയാളികളുടെ ഖൽബിനുള്ളിലെ വെണ്ണിലാവ്; ക്ലാസ്മേറ്റ്സിന് 15 വയസ്സ്. Samayam Malayalam
- ↑ Vishwanath, Kiran. (2021-02-03). Highest Grossing Malayalam Movies (Year 2000-2019). FilmBiopsy
- ↑ Kerala State Film Awards 2006-Kerala State Film Awards 2006 Winners List-state award 2006. www.webindia123.com
- ↑ Critics, kerala Film. FILM CRITICS AWARDS COMPLETE LIST FROM 1977 TILL 2012 ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാര്ഡ് 1977 മുതല് 2012 വരെ സമ്പൂര്ണ പട്ടിക
- ↑ Malayalam Awards Asianet Film Awards 2007. nettv4u
- ↑ ക്ലാസ്മേറ്റ്സ് പുരസ്കാരം · Classmates Malayalam Movie Awards and Nomination List - Filmibeat Malayalam. FilmiBeat
- ↑ (2014-11-29). 2007 Jaihind film awards announced!. www.kerala.com
- ↑ Staff. Mammootty bags Atlas Film Critics Best Actor Award 2006. www.oneindia.com
- ↑ Shakthi and Prithviraj in Ninaithale Inikkum - Behindwoods.com K Balachander Rajinikanth Kamal Haasan Jayapradha Priya Mani pictures kollywood hot images Tamil picture gallery images. www.behindwoods.com
- ↑ Classmates goes to Telugu. movies.bizhat.com
উৎস আৰু অনুজ্ঞাপত্ৰ
উৎস: অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া। এই প্ৰবন্ধটো অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ “ক্লাছমেটছ (২০০৬ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)” প্ৰবন্ধৰ সংশোধন ৬৩৬৯৫৫ (২৩ ছেপ্তেম্বৰ ২০২৬)ৰ পৰা আনি অসমীয়া বিশ্বকোষৰ গাঁথনিলৈ ৰূপান্তৰ কৰা হৈছে। মূল লেখকসকলৰ তালিকা সম্পাদনা-ইতিহাসত উপলব্ধ। পাঠ্য CC BY-SA 4.0।