ভৌগোলিক স্বীকৃতি
৩৪ প্ৰবন্ধ
-
ভাৰতৰ ভৌগোলিক সূচকৰ তালিকা
ভৌগোলিক সূচক (GI) মানে নিৰ্দিষ্ট ভৌগোলিক অৱস্থান বা উৎপত্তিৰ সৈতে মিল খোৱা (যেনে: কোনো চহৰ, অঞ্চল বা দেশ) কিছুমান বিশেষ সামগ্ৰীৰ ওপৰত ব্যৱহৃত এটা নাম বা চিন।
-
পট্টচিত্ৰ
পটচিত্ৰ বা পট্টাচিত্ৰ হৈছে পৰম্পৰাগত, কাপোৰত স্ক্ৰল চিত্ৰকলাৰ জৰিয়তে প্ৰস্তুত কৰা এক কাৰুকাৰ্য। এই কলা পূব ভাৰতৰ ৰাজ্য ওড়িশা, পশ্চিম বংগ আৰু বাংলাদেশৰ কিছু অংশত দেখিবলৈ পোৱা যায়। পটচিত্ৰ শিল্পৰূপ ইয়াৰ জটিল বিৱৰণৰ লগতে ইয়াত লিপিবদ্ধ পৌৰাণিক আখ্যান আৰু লোককথাৰ বাবে জনাজাত।
-
চিকি ঘাঁহৰ শিল্প
চিকি ঘাঁহৰ শিল্প ভাৰত আৰু নেপালৰ মিথিলাঞ্চলত পোৱা চিকি নামেৰে পৰিচিত এবিধ বিশেষ ধৰণৰ ঘাঁহৰপৰা তৈয়াৰ কৰা বিভিন্ন হস্তশিল্প। চিকি ঘাঁহৰপৰা বস্তু তৈয়াৰ কৰাৰ কলা এটা প্ৰাচীন কলা।
-
মালাবাৰ জালুক
ভাৰতৰ কেৰালা ৰাজ্যৰ বৰ্তমানৰ মালাবাৰ অঞ্চলত পোৱা এবিধ ক’লা জালুকেই হৈছে মালাবাৰ জালুক। এই অঞ্চলত ইয়াৰ উৎপত্তি আকস্মিকভাবে এটা পুলিৰপৰা হৈছিল আৰু ই ৰোমান আৰু আৰব ব্যৱসায়ীসকলৰ সৈতে আৰু পিছলৈ ইউৰোপীয় নাৱিকসকলৰ সৈতে ব্যৱসায় কৰা মচলাবোৰৰ অন্যতম হৈ পৰিছিল।
-
আৰাণী ৰেচম
আৰাণী ৰেচম শাড়ী ভাৰতৰ তামিলনাডু ৰাজ্যত অৱস্থিত আৰাণী চহৰত তৈয়াৰী পৰম্পৰাগত ৰেচমৰ শাড়ী। যিহেতু এই শাড়ীবোৰ আৰাণীত উৎপাদিত হয়, সেয়েহে এই চহৰখনক প্ৰায়ে আৰাণীৰ ৰেচম চহৰ বা আৰাণী ৰেচম চহৰ বুলি কোৱা হয়। শাড়ী হৈছে সাধাৰণতে চাৰিৰপৰা ন গজলৈকে চিলাই নকৰা দীঘল কাপোৰ।
-
ইষ্ট ইণ্ডিয়া লেডাৰ
ইষ্ট ইণ্ডিয়া লেডাৰ তামিলনাডুৰ ত্ৰিচি আৰু ডিণ্ডিগুলৰ চৰ্মউদ্যাোগসমূহে উৎপাদন কৰা ভাৰতীয় থলুৱা উদ্ভিদৰ ৰঙেৰে ৰঙীন কৰা চামৰা।
-
এলাহাবাদী মধুৰীআম
এলাহাবাদী মধুৰীআম বা এলাহাবাদী চুৰখা, যাক এপল গুৱাভা বুলিও জনা যায়, সাধাৰণ বগা ৰঙৰ পৰিৱৰ্তে ভিতৰত গভীৰ গোলাপী ৰঙৰ আৰু বাহিৰৰ ছাল আপেলৰ দৰে ৰঙা। এই ফলটো মিঠা, আৰু কম গুটিৰ সৈতে প্ৰচুৰ সোৱাদযুক্ত আৰু দুয়ো মূৰ সমান্য চাপ খোৱা হয়। উদ্ভিদবোৰ শক্তিশালী, গম্বুজ আকৃতিৰ আৰু সংকুচিত।
-
কংৰা চাহ
কংৰা চাহ ভাৰতৰ হিমাচল প্ৰদেশৰ কংৰা জিলাৰ এবিধ চাহ। ১৯ শতিকাৰ মাজভাগৰপৰা কংৰা উপত্যকাত ক’লা চাহ আৰু সেউজীয়া চাহ দুয়োটা উৎপাদন হৈ আহিছে। ২০০৫ চনত কংৰা চাহক ভৌগোলিক সূচক মৰ্যাদা দিয়া হৈছিল।
-
কইম্বাটুৰ ৱেট গ্ৰাইণ্ডাৰ
কইম্বাটুৰ ৱেট গ্ৰাইণ্ডাৰক তামিলনাডুৰ কইম্বাটুৰত নিৰ্মিত তিতা খাদ্য বটা যন্ত্ৰক বুজায়। ২০০৫–০৬ চনত ভাৰত চৰকাৰে ইয়াক ভৌগোলিক ইংগিত হিচাপে স্বীকৃতি দিছে। ২০১৫ চনৰ হিচাপত কইম্বাটুৰত ৭০০ৰো অধিক ৱেট গ্ৰাইণ্ডাৰ নিৰ্মাতা আছে আৰু ভাৰতত প্ৰতি এক লাখ উৎপাদনৰ বিপৰীতে ইয়াৰ মাহেকীয়া উৎপাদন ৭৫,০০০ ইউনিট।
-
কাঞ্চিপুৰম ৰেচম শাৰী
কাঞ্চিপুৰম ৰেচম শাৰী (Kanchipuram silk sari) ভাৰতৰ তামিলনাডুৰ কাঞ্চিপুৰম অঞ্চলত তৈয়াৰী এক প্ৰকাৰৰ ৰেচম শাৰী। এই শাৰীবোৰ তামিলনাডু, কেৰালা, কৰ্ণাটক আৰু অন্ধ্ৰপ্ৰদেশৰ বেছিভাগ মহিলাই কইনা আৰু বিশেষ অনুষ্ঠানৰ শাৰী হিচাপে পিন্ধে। ইয়াক ভাৰত চৰকাৰে ২০০৫–২০০৬ চনত ভৌগোলিক ইংগিত হিচাপে স্বীকৃতি দিছে।
-
কুল্লু চাদৰ
কুল্লু চাদৰ ভাৰতৰ কুল্লুত নিৰ্মিত একপ্ৰকাৰৰ গৰম চাদৰ, য’ত বিভিন্ন জ্যামিতিক আৰ্হি আৰু উজ্জ্বল ৰঙৰ বৈশিষ্ট্য থাকে। মূলতঃ খিলঞ্জীয়া কুলিভিসকলে সাধাৰণতে চাদৰ বয়, কিন্তু ১৯৪০ চনৰ আৰম্ভণিতে বুশ্বহৰৰপৰা শিল্পীৰ আগমনৰ পিছত অধিক আৰ্হিৰ চাদৰৰ ধাৰা বৃদ্ধি পায়।
-
কোটা ডৰিয়া
কোটা ডৰিয়া বা কোটা দোৰিয়া ৰাজস্থানৰ কোটাৰ ওচৰৰ কাইথুন আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা কিছুমান গাঁৱত এতিয়াও পৰম্পৰাগত গাঁতৰ তাঁতশালত হাতেৰে বোৱা সৰু সৰু চতুৰ্ভুজ(খাট)ৰে তৈয়াৰী লঘু বোৱা কাপোৰৰ নাম।
-
কোৱাই কোৰা কপাহী শাড়ী
কোৱাই কোৰা কপাহী বা কোভাই কোৰা কপাহী শাড়ী ভাৰতৰ তামিলনাডুৰ কইম্বাটুৰ অঞ্চলত নিৰ্মিত একপ্ৰকাৰৰ কপাহী শাড়ী। ২০১৪–১৫ চনত ভাৰত চৰকাৰে ইয়াক ভৌগোলিক ইংগিত হিচাপে স্বীকৃতি দিছে।
-
কৰিমনগৰৰ ৰূপৰ কাৰুশিল্প
কৰিমনগৰ ৰূপৰ কাৰুশিল্প ভাৰতৰ হায়দৰাবাদৰ কৰিমনগৰত নিৰ্মিত ৰূপৰ আলংকাৰিক কাম। ই কৰিমনগৰৰ এক প্ৰাচীন কলা।
-
কৰ্ণাটকৰ কমলা
কৰ্ণাটকৰ কোডাগুত উৎপন্ন কমলাৰ এটা প্ৰজাতি, যাক কুৰ্গ কমলা বা কুৰ্গ মেণ্ডেৰিন বুলিও কোৱা হয়। ২০০৬ চনত ইয়াক ভৌগোলিক সূচক মৰ্যাদা দিয়া হৈছিল।
-
চান্দেৰী শাৰী
চান্দেৰি শাৰী ভাৰতৰ মহিলাই পৰিধান কৰা এক বস্ত্ৰ আৰু ই ভাৰতৰ মধ্যপ্ৰদেশৰ চান্দেৰিত নিৰ্মিত পৰম্পৰাগত কোলি শাৰী।
-
চালেমত বস্ত্ৰ উদ্যোগ
চালেমৰ বস্ত্ৰ উদ্যোগ বিশেষকৈ হস্ততাঁত উদ্যোগ ভাৰতৰ তামিলনাডুৰ চালেম জিলাৰ অন্যতম প্ৰাচীন কুটিৰ উদ্যোগ। চালেমত দক্ষিণ ভাৰতৰ অন্যতম প্ৰাথমিক হস্ততাঁত কেন্দ্ৰ আছিল। ৰেচমৰ সূতা আৰু কপাহী সূতাৰপৰা শাৰী, ধূতি আৰু আন অংগবস্ত্ৰ তৈয়াৰ কৰা হয়।
-
চেলেম ৰেচম
চেলেম ৰেচম বা চেলেম ভেনপাট্টু ভাৰতৰ তামিলনাডু ৰাজ্যৰ চেলেম অঞ্চলত নিৰ্মিত ৰেচমৰ কাপোৰক বুজায়। ২০০৭–০৮ চনত ইয়াক ভৌগোলিক ইংগিতৰ স্বীকৃতি প্ৰদান কৰা হয়।
-
চোলাপুৰ টেৰী টাৱেল
চোলাপুৰ টেৰী টাৱেল ভাৰতৰ মহাৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্যৰ চোলাপুৰ জিলাত নিৰ্মিত টেৰী টাৱেল বয়ন বা বোৱা কৰ্ম। টেৰী টাৱেলৰ কামটোক বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰৰ বাণিজ্য সম্পৰ্কীয় দিশৰ চুক্তি (TRIPS) চুক্তিৰ ভৌগোলিক ইংগিত (জি আই)ৰ অধীনত সুৰক্ষিত কৰা হৈছে।
-
চোলাপুৰী চাদ্দৰ
চোলাপুৰ চাদ্দৰ বা চাদৰ ভাৰতৰ মহাৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্যৰ এখন চহৰ চোলাপুৰত তৈয়াৰী কপাহী কম্বল। এই কম্বলসমূহ ভাৰতত জনপ্ৰিয়; ইয়াক পূৰ্বতে হস্ত-তাঁতশালৰদ্বাৰা নিৰ্মাণ কৰা হয় কিন্তু এতিয়া জেকাৰ্ড মেচিনৰদ্বাৰা আৰু ইয়াৰ অনন্য ডিজাইন আৰু স্থায়িত্বৰ বাবে জনাজাত।
-
চোলাপুৰী চাদৰ
চোলাপুৰী চাদৰ (Solapuri Chaddar; "চোলাপুৰ কম্বল ") হৈছে ভাৰতৰ মহাৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্যৰ এখন চহৰ চোলাপুৰত নিৰ্মিত কপাহৰ কম্বলজাতীয় ডাঠ চাদৰ। এই চাদৰসমূহ ভাৰতত জনপ্ৰিয়। পূৰ্বে হাতৰ তাঁতশালৰ দ্বাৰা আৰু বৰ্তমানে জেকাৰ্ড মেচিনৰ দ্বাৰা এই চাদৰ নিৰ্মাণ কৰ হয়।
-
ধোকৰা
ধোকৰা (ডোক্ৰা বুলিও বানান কৰা হয়) হৈছে অলৌহ ধাতুৰ ঢালাইত লষ্ট ৱাক্স ব্যৱহাৰ কৰাৰ কৌশল। এই ধৰণৰ ধাতুৰ ঢালাই ভাৰতত ৪,০০০ বছৰতকৈও অধিক সময় ধৰি ব্যৱহাৰ হৈ আহিছে আৰু এতিয়াও ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এনেধৰণৰ সামগ্ৰীসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হৈছে মহেঞ্জো-দাৰোৰ ডেন্সিং গাৰ্লৰ প্ৰতিমূৰ্তি।
-
নাগাৰকইলৰ মন্দিৰৰ গহনা
টেম্পল গহনা বা নাগাৰকইলৰ মন্দিৰৰ গহনা (Temple Jewellery of Nagercoil) হৈছে ভাৰতৰ তামিলনাডু ৰাজ্যৰ নাগাৰকইল অঞ্চলৰ একপ্ৰকাৰৰ সোণৰ গহনা। ২০০৭–০৮ চনত ইয়াক ভৌগোলিক ইংগিত হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়। বহুমূলীয়া পাথৰৰ মাজত সোণ খটুৱাই গহনা তৈয়াৰ কৰা হয়।
-
পোচাম্পালি ইকাট
পোচাম্পাল্লী শাৰী অথবা পোচাম্পল্লী ইকাট ভাৰতৰ তেলেংগানা ৰাজ্যৰ যাদদ্ৰী ভুৱনাগিৰি জিলাৰ ভূডান পোচাম্পল্লীত নিৰ্মিত এখন শাৰী। "পাগদু বন্ধু" (ইকাত) শৈলীৰ ৰং কৰা এই শাৰীবোৰত পৰম্পৰাগত জ্যামিতিক আৰ্হি আছে। জটিল জ্যামিতিক ডিজাইনে শাৰী আৰু ড্ৰেছ মেটেৰিয়েলত স্থান বিচাৰি পায়।
-
মন্সুন মালাবাৰ
মন্সুন মালাবাৰ, যাক মনছুন মালাবাৰ বুলিও কোৱা হয়, কফিৰ বীনত প্ৰয়োগ কৰা এক প্ৰক্ৰিয়া। চপাই অনা কফিৰ বীজবোৰ বাৰিষাৰ বৰষুণ আৰু বতাহত প্ৰায় তিনিৰপৰা চাৰি মাহৰ বাবে তিতি থাকে, যাৰ ফলত বীনবোৰ ফুলি উঠে আৰু মূল এচিডিটি হেৰুৱাই পেলায়, যাৰ ফলত কাৰ্যতঃ নিৰপেক্ষ সোৱাদৰ মাত্ৰা পি এইচ ভৰসাম্যৰ সৈতে পোৱা যায়।
-
মহীশূৰ চন্দন তেল
মহীশূৰ চন্দন তেল ভাৰতৰ কৰ্ণাটকৰ মহীশূৰ জিলাৰ চান্টালুম এলবাম জাতৰ চন্দন কাঠৰ পৰা আহৰণ কৰা ট্ৰেডমাৰ্কযুক্ত সুগন্ধি তেল।
-
মহীশূৰ ধূপ
মহীশূৰ ধূপ স্থানীয়ভাৱে উৎপাদিত উপাদান ব্যৱহাৰ কৰি মহীশূৰত প্ৰস্তুত কৰা বিভিন্ন ধৰণৰ ধূপৰ কাঠি, যি কেৱল কৰ্ণাটক ৰাজ্যতহে পোৱা গৈছিল। এই ধূপকাঠিয়ে ২০০৫ চনত ভাৰত চৰকাৰৰপৰা ভৌগোলিক সূচক টেগ লাভ কৰা হৈছে।
-
মহীশূৰ ৰেচম
মহীশূৰ ৰেচম ( Mysore silk) হৈছে কৰ্ণাটকৰ ভাৰতীয় মহীশূৰ জিলাত উৎপাদিত তুষাৰ ৰেচমৰ জাত। কৰ্ণাটকত ৯,০০০ মেট্ৰিক টন মালবেৰী ৰেচম উৎপাদন হয়, যিটো দেশৰ মুঠ মালবেৰী ৰেচমৰ প্ৰায় ৪৫%।
-
মহীশূৰ ৰোজউড ইনলে
মহীশূৰ ৰোজউড ইনলে মহীশূৰৰ আশে-পাশে শিল্পীসকলে ভাস্কৰ্য আৰু আলংকাৰিক কামত ব্যৱহাৰ কৰা বিভিন্ন কৌশল সামৰি লৈছে, ইয়াত প্ৰায়ে হাতীদাঁতৰ খোলা, শামূকৰ খোলা, পশুৰ শিং আৰু চন্দন কাঠৰ দৰে ৰঙীন সামগ্ৰী গোলাপ কাঠৰ মিশ্ৰণত পৰিণত কৰি সাধাৰণতে মেট্ৰিক্সৰ সৈতে সমতল অলংকাৰ বা ছবি গঠন কৰে।
-
মহীশূৰৰ চন্দন চাবোন
মহীশূৰৰ চন্দন চাবোন ভাৰতৰ কৰ্ণাটক চৰকাৰৰ মালিকানাধীন কোম্পানী কৰ্ণাটক চাবোন আৰু ডিটাৰজেণ্ট লিমিটেড (কে এছ ডি এল)ৰদ্বাৰা প্ৰস্তুত কৰা এটা ব্ৰেণ্ডৰ চাবোন। ১৯১৬ চনত মহীশূৰৰ ৰজা কৃষ্ণ ৰাজা ৱাডিয়াৰ চতুৰ্থই বাংগালুৰুত চৰকাৰী চাবোন কাৰখানা স্থাপন কৰাৰপৰাই এই চাবোন নিৰ্মাণ কৰা হয়।
