মহীশূৰ ৰেচম

মহীশূৰ ৰেচম ( Mysore silk) হৈছে কৰ্ণাটকৰ ভাৰতীয় মহীশূৰ জিলাত উৎপাদিত তুষাৰ ৰেচমৰ জাত।

কৰ্ণাটকত ৯,০০০ মেট্ৰিক টন মালবেৰী ৰেচম উৎপাদন হয়, যিটো দেশৰ মুঠ মালবেৰী ৰেচমৰ প্ৰায় ৪৫%।^১ কৰ্ণাটকত ৰেচম মূলতঃ মহীশূৰ জিলাত উৎপাদন কৰা হয় আৰু ই কৰ্ণাটক পাব্লিক ছেক্টৰ আণ্ডাৰটেকিঙৰ চৰকাৰ কৰ্ণাটক ৰেচম ইণ্ডাষ্ট্ৰীজ কৰ্পৰেশ্যন লিমিটেড (কে এছ আই চি)ৰ অধীনত পেটেণ্ট পঞ্জীয়নভুক্ত সামগ্ৰী।

ইতিহাস

বিজয়নগৰ সাম্ৰাজ্যৰ পতনৰ পিছত মহীশূৰ অঞ্চলৰ ৰেচম উদ্যোগৰ অৱনতি ঘটে,^২৩ টিপু চুলতানৰ ৰাজত্বকালত প্ৰায় ১৭৮০-১৭৯০ খ্ৰীষ্টাব্দত মহীশূৰ ৰাজ্যত ৰেচম উদ্যোগৰ বৃদ্ধি পুনৰ আৰম্ভ হয়।^৪ পিছলৈ ইয়াক বিশ্বব্যাপী মন্দাৱস্থাৰ ফলত আমদানিকৃত ৰেচম আৰু ৰেয়নৰ সৈতে প্ৰতিযোগিতাত অৱতীৰ্ণ হ’বলগীয়া হৈছিল। ২০ শতিকাৰ দ্বিতীয়াৰ্ধত ই পুনৰুজ্জীৱিত হয় আৰু মহীশূৰ ৰাজ্য ভাৰতৰ শীৰ্ষ মাল্টিভল্টিন ৰেচম উৎপাদনকাৰী দেশত পৰিণত হয়।^৪ মহীশূৰৰ ৰেচমক তুঁহ ৰেচম বুলিও কোৱা হয় কাৰণ ৰেচমৰ খেতিয়কসকলে সাধাৰণতে ৰেচমৰ কৃমিবোৰে খাদ্য গ্ৰহণ কৰিবলৈ তুঁহৰ পাত ব্যৱহাৰ কৰিব।

সম্পৰ্কে

মহীশূৰৰ ৰেচম উৎপাদন কৰে কৰ্ণাটক ৰেচম ইণ্ডাষ্ট্ৰীজ কৰ্পৰেশ্যন লিমিটেড (কে এছ আই চি)। ১৯১২ চনত মহীশূৰৰ মহাৰাজা শ্ৰী নলবাদী কৃষ্ণৰাজ ৱোদেয়াৰে এই কাৰখানাটো প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।^৫ প্ৰথম অৱস্থাত ৰাজপৰিয়ালৰ প্ৰয়োজনীয়তা পূৰণ কৰিবলৈ আৰু তেওঁলোকৰ সশস্ত্ৰ বাহিনীক অলংকাৰিক কাপোৰ নিৰ্মাণ আৰু যোগান ধৰা হৈছিল। ভাৰতে স্বাধীনতা লাভ কৰাৰ পিছত মহীশূৰ ৰাজ্যিক নিৰাপত্তা বিভাগে ৰেচম বয়ন কাৰখানাৰ নিয়ন্ত্ৰণ লয়।^৬ ১৯৮০ চনত এই কাৰখানাটো কৰ্ণাটক উদ্যোগৰ চৰকাৰ কে এছ আই চিৰ হাতত গতাই দিয়া হয়।^৭ আজি সামগ্ৰীৰ ভিতৰত ৰেচমৰ শাৰী, চাৰ্ট, কুৰ্তা, ৰেচমৰ ধোটি, নেকটাই আদি অন্যতম। মহীশূৰৰ ৰেচমেও ভৌগোলিক চিনাক্তকৰণ লাভ কৰিছে।^৮

প্ৰক্ৰিয়া

মহীশূৰ মহীশূৰৰ মাজমজিয়াত অৱস্থিত ৰেচম কাৰখানা একৰ মাটিত বিস্তৃত আৰু ইয়াৰ মূল দায়িত্ব ৰেচম বোৱা আৰু ৰেচমৰ সামগ্ৰী বিতৰণ। এই কাৰখানাৰ বাবে ৰেচমৰ মূল উৎস কৰ্ণাটকৰ ৰামনগৰ জিলাৰ পৰা যি এছিয়াৰ ভিতৰতে ৰেচমৰ কুঁহিয়াৰৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ বজাৰ।^৯ এই জিলাৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ কৃষকসকলে প্ৰতিদিনে এই স্থানত ৰেচমৰ কুঁহিয়াৰৰ বজাৰ কৰে। এই বজাৰত চৰকাৰী নিবিদা প্ৰক্ৰিয়াৰ অংশ হিচাপে মহীশূৰ ৰেচমৰ বিশেষজ্ঞতা থকা কে এছ আই চিৰ বিষয়াসকলৰ পৰা ৰেচমৰ কুকুৰা হাতেৰে ছিঙি টি.নৰসিপুৰাত অৱস্থিত কেঁচা ৰেচম উৎপাদন কাৰখানালৈ পঠিওৱা হয়। এই কাৰখানাত ৰেচমৰ কুকুৰাবোৰ উতলাই সূতা উলিয়াই সূতাৰ ৰোললৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয় যিবোৰ মহীশূৰত অৱস্থিত বয়ন কাৰখানালৈ পঠিওৱা হয়। এই সূতাৰে বিভিন্ন ৰেচমৰ সামগ্ৰী প্ৰস্তুত কৰা হয় যাৰ ভিতৰত মহীশূৰ ৰেচমৰ শাৰী আটাইতকৈ জনপ্ৰিয়।

যিহেতু শাৰী জাৰীত ৬৫% বিশুদ্ধ ৰূপ আৰু ০.৬৫% সোণ থাকে, সেয়েহে ই ভাৰতৰ আটাইতকৈ দামী ৰেচমৰ শাৰীসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম।^১০ ইয়াৰ ফলত কে এছ আই চিৰ নামত জনসাধাৰণক প্ৰতাৰণা কৰি ডুপ্লিকেট মহীশূৰ ৰেচম শাৰী উৎপাদন আৰু বিক্ৰী কৰা হৈছে। এই সমস্যাসমূহৰ পৰা হাত সাৰিবলৈ কেএছআইচিয়ে নিজৰ কাৰখানাত উৎপাদিত প্ৰতিখন মহীশূৰ ৰেচমৰ শাৰীত বোৱা একক আইডি, হ’ল’গ্ৰাম ভিত্তিক ডিজাইন আৰু একক চিনাক্তকৰণ বাৰক’ড ৰূপায়ণ কৰিছে।