ৰি-ভৈ (Ri Bhoi) ভাৰতৰ মেঘালয় ৰাজ্যৰ এটি প্ৰশাসনিক জিলা। জিলাৰ সদৰ নংপ'হত অৱস্থিত। এই জিলাখনৰ আয়তন ২,৩৭৮ বৰ্গ কিলোমিটাৰ আৰু ২০০১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি ইয়াৰ জনসংখ্যা ২,৫৮,৮৪০জন। ২০১১ চনলৈকে ই মেঘালয়ৰ সাতখন জিলাৰ ভিতৰত দক্ষিণ গাৰো পাৰ্বত্যৰ পিচতে দ্বিতীয়খন সৰ্বনিম্ন জনবহুল জিলা আছিল।১
ইতিহাস
১৯৯২ চনৰ ৪ জুনত জিলাখন মহকুমা পৰ্যায়ৰ পৰা এখন পূৰ্ণাংগ জিলালৈ উন্নীত কৰিছিল। এই ৰি-ভৈ জিলাখন পূব খাছী পাৰ্বত্য জিলাৰ পৰা গঠন কৰা হৈছিল।
ভূগোল
ৰি-ভৈ জিলাখন ৯০°৫৫’১৫ ৰ পৰা ৯১°১৬’ অক্ষাংশ আৰু ২৫°৪০’ ৰ পৰা ২৫°২১’ দ্ৰাঘিমাংশৰ মাজত অৱস্থিত। জিলাখনৰ উত্তৰে আছে অসমৰ কামৰূপ জিলা, পূব দিশত জয়ন্তীয়া পাহাৰ আৰু কাৰ্বি আংলং জিলা আৰু পশ্চিমে আছে পশ্চিম খাছী পাৰ্বত্য জিলা। জিলাখনৰ পাথাৰখ’মাহত তিনিটা চি এণ্ড আৰডি ব্লক (C&RD Block) আৰু এটা প্ৰশাসনিক গোট আছে আৰু গাঁৱৰ সংখ্যা হৈছে ৫৬১ খন। ৰি-ভৈ জিলাখনে ২৪৪৮ বৰ্গ কিলোমিটাৰ এলেকা আৱৰি আছে।
জিলাখনৰ মুখ্য কাৰ্যালয় ৰাজ্যৰ ৰাজধানী শ্বিলঙৰ পৰা ৫৩ কিলোমিটাৰ আৰু গুৱাহাটীৰ পৰা ৫০ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত নংপ’হত অৱস্থিত৷
উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণী
১৯৮১ চনত ৰি-ভৈ জিলাত নংখিলেম বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্যৰ বাসস্থান হয়, যাৰ আয়তন ২৯ কিলোমিটাৰ (১১.২ বৰ্গমাইল)।২
অৰ্থনীতি
২০০৬ চনত পঞ্চায়তীৰাজ মন্ত্ৰালয়ে ৰি-ভোইক দেশৰ ২৫০খন অতি পিছপৰা জিলাৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি ঘোষণা কৰে (মুঠ ৬৪০খন জিলাৰ ভিতৰত)।৩ বৰ্তমান পিছপৰা অঞ্চল অনুদান পুঁজি কাৰ্যসূচী (BRGF)ৰ পৰা ধন লাভ কৰা মেঘালয়ৰ তিনিখন জিলাৰ ভিতৰত ই অন্যতম।৩
বিভাগ
প্ৰশাসনিক বিভাগসমূহ
ৰি-ভৈ জিলাখন তিনিটা ব্লকত বিভক্ত:৪
| নাম | মুখ্যালয় | জনসংখ্যা | স্থিতি |
| জিৰাং | ৱাহচিন’ন |  | |
| উমলিং | নংপ'হ |  | |
| উমচ্নিং | উমচ্নিং |  |
পৰিবহণ
উমৰোইত একমাত্ৰ বিমানবন্দৰ, যোৰোবাটৰ পৰা লাড-উমৰয়লৈ ফোৰ-লেন আৰু উমৰোই-ভয়ৰিমবং অঞ্চলৰ শ্বিলং বাই-পাছৰ পৰা পূব খাছি পাহাৰৰ মাউৰিংকনেঙলৈ এই অঞ্চলটো সমগ্ৰ ৰাজ্যৰ ভিতৰতে সংযোগৰ ক্ষেত্ৰত সৰ্বোত্তম আৰু জিলাখনে অসম, মিজোৰাম, ত্ৰিপুৰা, মণিপুৰ, নাগালেণ্ড আৰু মেঘালয়ৰ অন্যান্য ষ্টেচনৰ সৈতে মূল সংযোগ স্থাপন কৰে। যোৰাবাটৰ পৰা শিলচৰলৈ উৎপত্তিস্থল ৩৭ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ জিলাখনৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যায়।
জনগাঁথনি
জনসংখ্যা
ৰি ভৈ জিলাৰ খাছীয়ান (ভৈ) লোকসকলৰ জনসংখ্যাৰ সংখ্যাগৰিষ্ঠতাত প্ৰায় ৮৫% বাকী মিকিৰ ৭% আৰু অন্যান্য ৮% ৷ ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি এই জিলাখনৰ জনসংখ্যা ২৫৮,৮৪০জন,১ যি প্ৰায় ভানুয়াটু ৰাষ্ট্ৰৰ সমান৷৫ ২০১১ চনত জনসংখ্যাৰ দিশৰ পৰা জিলাখনে ভাৰতৰ ৬৪০খন জিলাৰ ভিতৰত ৫৮০তম স্থান লাভ কৰিছে।১ জিলাখনৰ জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব 109 PD/sqkm৷১ ২০০১-২০১১ লৈকে ইয়াৰ জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ হাৰ আছিল ৩৪.০২%।১ ৰি ভৈত ১০০০ জন পুৰুষৰ বিপৰীতে মহিলাৰ সংখ্যা আছিল ৯৫১গৰাকী১ আৰু সাক্ষৰতাৰ হাৰ আছিল ৭৭.২২% ৷১
ভাষা
খাচী এই অঞ্চলৰ প্ৰধান ভাষা। ৰি-ভৈত কথিত প্ৰধান উপভাষা হৈছে কাৰো (Karow) যিটো নোংপোহ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা অঞ্চলত কথিত উপভাষা আৰু অন্যান্য স্থানীয় কথিত উপভাষাসমূহ হ’ল ৰি ভৈ আৰু মিহাংগীত ইপংগাৰ, সুদূৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ ৰি ভৈত নংটুং, সুদূৰ পশ্চিম ৰি ভয় আৰু জিৰাং অঞ্চলৰ মীনাৰ। আন মানুহৰ মাজত ভৈ ভাষা হিচাপে ই অধিক জনপ্ৰিয়। জিলাখনত ব্যৱহৃত ভাষাসমূহৰ ভিতৰত ১২৫০০০ ভাষী কাৰ্বিৰ সৈতে জড়িত তিব্বত-বৰ্মান ভাষা আমৰি আৰু প্ৰায় ২০০০ তিৱাই কোৱা তিৱা। ৰি-ভৈত মাৰ্ংগাৰ আৰু মিকিৰৰ দৰে জনগোষ্ঠীৰ সংখ্যা আছে।৬
তথ্যসূত্ৰ
- ↑ (2011). District Census 2011. Census2011.co.in
- ↑ Indian Ministry of Forests and Environment. Protected areas: Meghalaya
- ↑ Ministry of Panchayati Raj. (8 September 2009). A Note on the Backward Regions Grant Fund Programme. National Institute of Rural Development
- ↑ (2011). Meghalaya Administrative Divisions. The Registrar General & Census Commissioner, India, New Delhi, Ministry of Home Affairs, Government of India
- ↑ US Directorate of Intelligence. Country Comparison:Population
- ↑ M. Paul Lewis. (2009). Amri Karbi: A language of India. Ethnologue: Languages of the World. SIL International
উৎস আৰু অনুজ্ঞাপত্ৰ
উৎস: অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া। এই প্ৰবন্ধটো অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ “ৰি-ভৈ জিলা” প্ৰবন্ধৰ সংশোধন ৫১৩৩৯৫ (২৯ মে’ ২০২৫)ৰ পৰা আনি অসমীয়া বিশ্বকোষৰ গাঁথনিলৈ ৰূপান্তৰ কৰা হৈছে। মূল লেখকসকলৰ তালিকা সম্পাদনা-ইতিহাসত উপলব্ধ। পাঠ্য CC BY-SA 4.0।