শাবা (ছূৰা)

শ্বাবা’ (سبأ, saba’; "শ্বেবা" নামৰ নগৰৰ পৰা। ) হৈছে পবিত্ৰ কোৰআনৰ ৩৪তম ছূৰা, য’ত ৫৪টা আয়াত আছে। ইয়াত চলোমন আৰু দাউদৰ জীৱনৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছে, শ্বেবাৰ লোকসকলৰ বিষয়ে লিখা কাহিনী, কাফিৰসকলৰ বিৰুদ্ধে প্ৰত্যাহ্বান আৰু সতৰ্কবাণীৰ লগতে বিচাৰৰ দিনটোৰ সৈতে জড়িত প্ৰতিজ্ঞাসমূহৰ বিষয়েও আলোচনা কৰা হৈছে।

বিশ্বাস কৰা বাহিনী (আছবাব আল-নুজুল)ৰ সময় আৰু প্ৰসংগভিত্তিক পটভূমিৰ সন্দৰ্ভত ই পূৰ্বৰ "মক্কান ছূৰা", অৰ্থাৎ ই পিছলৈ মদিনাত অৱতীৰ্ণ হোৱাৰ পৰিৱৰ্তে মক্কাত অৱতীৰ্ণ হৈছে।

সাৰাংশ

অধ্যায়টোৰ আৰম্ভণিতে আলহামদুলিল্লাহ ("আল্লাহৰ প্ৰশংসা হওক") বাক্যাংশৰে কৰা হৈছে, যিটো এনে কৰিবলৈ পাঁচটা অধ্যায়ৰ ভিতৰত এটা; বাকীবোৰ হ’ল আল-ফাতিহা, আল-আন’আম, আল-কাহফ আৰু ফাতিৰ।^১ প্ৰথম দুটা আয়াতত আল্লাহৰ প্ৰশংসাযোগ্যতা আৰু সৰ্বশক্তিমানতাক দৃঢ়তাৰে কোৱা হৈছে।^২ তলৰ আয়াতত (৩–৯) কাফিৰসকলক কিয়ামতৰ দিন, ৰিয়ামৰ দিন আৰু মুহাম্মাদৰ বাৰ্তাক প্ৰত্যাখ্যান কৰাৰ বাবে সমালোচনা কৰা হৈছে।^৩৪ নৱম আয়াততো আল্লাহৰ সৰ্বশক্তিমানতাৰ প্ৰমাণ হিচাপে বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ শৃংখলাবদ্ধতাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে।^৫ তলৰ আয়াতবোৰত (১০–১৪) চমুকৈ দাউদ আৰু চলোমনৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছে, যি দুয়োজনেই ইছলামৰ নবীসকলৰ ভিতৰত অন্যতম।^৬

১৫–১৯ আয়াতত শ্বেবাৰ নামেৰে জনাজাত লোকসকলৰ বিষয়ে এটা কাহিনী আছে।^৭ কাহিনীটো য়েমেনৰ মধ্য নিম্নভূমিত বাস কৰা প্ৰাচীন ছাবিয়ানসকলৰ ওপৰত আধাৰিত।^৮৯ আয়াতবোৰ অনুযায়ী তেওঁলোকে প্ৰথমে সমৃদ্ধিশালী আছিল, কিন্তু আল্লাহক উপাসনা আৰু ধন্যবাদ দিয়াৰ পৰা আঁতৰি আহিছিল আৰু ফলস্বৰূপে বানপানীৰ সন্মুখীন হৈছিল।^১০ সাংসাৰিক অহংকাৰ আৰু অহংকাৰৰ বিৰুদ্ধে সতৰ্কবাণী হিচাপে কাহিনীটো উপস্থাপন কৰা হৈছে।^১১১২ চেমিটিক ভাষাবিজ্ঞানী এ এফ এল বিষ্টনে কাহিনীটোক ৱাডিৰ প্ৰতিটো ফালে বসতি স্থাপন কৰা মা'ৰিব অ'এছিছৰ সমৃদ্ধিশালী ছাবিয়ানসকলৰ সৈতে সংযোগ কৰিছিল (সেয়েহে ১৫ আয়াতত "সোঁফালৰ বাগিচা" আৰু "বাওঁফালৰ" বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।^১৩ বিষ্টন, চিএনআৰএছৰ গৱেষক জেৰেমি শ্বিয়েটেকেটৰ লগতে কোৰআনৰ ধাৰাবাহিক দ্য ষ্টাডি কোৰানে যুক্তি দিছিল যে বানপানীয়ে সম্প্ৰদায়টোক জলসিঞ্চন কৰা বান্ধ ব্যৱস্থাৰ বিফলতাৰ সৈতে মিল খায়।^{১৪১৫১৬} প্ৰায় ৪৫০–৫৪০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ শিলালিপিত এই বান্ধসমূহৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু দ্য ষ্টাডি কোৰআনে আৰু যুক্তি দিছে যে "আৰিমৰ বানপানী" বাক্যাংশটো বান্ধ ব্যৱস্থাটোক বুজাবলৈ শিলালিপিসমূহত দেখা দিয়া ত্ৰিশব্দ মূল ʿ-r-m ৰ সৈতে মিল খায়।^১৭

বাকী অধ্যায়টোত বিভিন্ন বিষয়ৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছে, য’ত ইবলিছৰ স্বভাৱ (ইছলামিক পৰম্পৰাত চয়তান), ইছলামৰ বাৰ্তাক নাকচ কৰাসকলৰ প্ৰতি প্ৰত্যাহ্বান, কিদৰৰ দিনত তেওঁলোকৰ ওচৰলৈ আহিবলগীয়া পৰিণতিৰ সতৰ্কবাণী, লগতে মুহাম্মাদৰ মিছনৰ প্ৰকৃতি হিচাপে।^১৮

আয়ত (শ্লোক)

• ১-২ সৰ্বজ্ঞানী আৰু সাৰ্বভৌম আল্লাহৰ প্ৰশংসা
• ৩ অবিশ্বাসীসকলে বিচাৰৰ দিনত সাৰি নাযায়
• ৪-৫ মুমিনৰ পুৰস্কাৰ আৰু কাফিৰৰ শাস্তি নিশ্চিত
• ৬ কিছুমান ইহুদী লোকে কোৰআনক আল্লাহৰ বাক্য বুলি গ্ৰহণ কৰে
• ৭ কুৰাইশ্বসকলে পুনৰুত্থানৰ মতবাদক উপহাস কৰে
• ৮ মুহাম্মাদক কোৰআনৰ জাল আৰু পাগল বুলি অভিযোগ উত্থাপন কৰা হয়
• ৮-৯ আল্লাহৰ বিচাৰে অবিশ্বাসীসকলৰ বিৰুদ্ধে ভাবুকি দিছিল
• ১০-১১ দাউদে আল্লাহৰ পৰা আশীৰ্ব্বাদ আৰু জ্ঞান লাভ কৰিলে
• ১২ চলোমনে বতাহ আৰু জীৱ-জন্তুৰ ওপৰত আধিপত্য লাভ কৰিলে
• ১৩ জ্বিনে নিৰ্মাণ কৰা চলোমনৰ ৰাজপ্ৰসাদ, মূৰ্তি আদি
• ১৪ চলোমনৰ মৃত্যু জিনিৰ পৰা লুকুৱাই ৰখা
• ১৫-১৬ ছাবাৰ লোকসকলে আল্লাহৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহ কৰে আৰু শাস্তি পায়
• ১৯ লোভৰ কাৰণে তেওঁলোক সিঁচৰতি হৈ আছে
• ২০ কেইজনমান বিশ্বাসীৰ বাহিৰে সকলোৱে চয়তানক অনুসৰণ কৰে
• ২১ মূৰ্তিপূজকসকলে কাল্পনিক দেৱতাক পূজা কৰে
• ২২ বিচাৰৰ দিনা অনুমোদিতসকলেহে মধ্যস্থতা কৰিব
• ২৩-২৬ উদাৰ আল্লাহে সত্য বিশ্বাসী আৰু কাফিৰৰ মাজত বিচাৰ কৰিব
• ২৭ মুহাম্মাদে মানুহৰ ওচৰলৈ সতৰ্কবাণী হিচাপে পঠিয়াইছিল
• ২৮-২৯ কাফিৰসকলে বিচাৰৰ দিনত আল্লাহৰ ভাবুকি দিয়া শাস্তি অনুভৱ কৰিব
• ৩০-৩২ বিচাৰৰ দিনা মূৰ্তিপূজক আৰু তেওঁলোকৰ নেতাসকলৰ পাৰস্পৰিক শত্ৰুতা
• ৩৩ আল্লাহৰ ভাববাদীসকলক সদায় ধনী লোকসকলে বিৰোধিতা কৰি আহিছে
• ৩৪-৩৫ মক্কানসকলে নিজৰ ধন-সম্পত্তিৰ বিষয়ে অসাৰভাৱে গৌৰৱ কৰে
• ৩৬ কেৱল ধাৰ্ম্মিক লোকেহে পৰিত্ৰাণ পাব
• ৩৭ মুহাম্মাদৰ বিৰোধীক শাস্তি দিয়া হ’ব
• ৩৮ যিহোৱাই দান কৰা লোকসকলক পুৰস্কাৰ দিব
• ৩৯-৪০ ফৰিষ্টাসকলে তেওঁলোকৰ উপাসকসকলক অস্বীকাৰ কৰিব
• ৪১ মূৰ্তিপূজকসকলে বিচাৰৰ সময়ত ইজনে সিজনক সহায় কৰিব নোৱাৰিব
• ৪২ কাফিৰসকলে মুহাম্মাদক কোৰআনৰ জাল আৰু নিন্দাকাৰী বুলি কয়
• ৪৩-৪৪ তেওঁলোকৰ আগৰ লোকসকলে কৰা দৰে নিজৰ নবীক অগ্ৰাহ্য কৰিলে মক্কানসকলেও একেধৰণৰ শাস্তি পাব
• ৪৫-৪৯ মুহাম্মাদে তেওঁৰ দাবীৰ সত্যতাৰ প্ৰতিবাদ কৰে
• ৫০-৫৪ অবিশ্বাসীসকলে লাভৱান হ’বলৈ বহু দেৰি হ’লে অনুতাপ কৰিব ^১৯

প্ৰকাশৰ ইতিহাস

মুহাম্মাদৰ নবীত্বৰ মক্কা যুগত এই অধ্যায়টো অৱতীৰ্ণ হৈছিল, সেয়েহে মক্কান ছূৰা। আহমদ ইবনে আজিবা, মাহমুদ আল-আলুছি, ইবনে আল-জাউজী, আল-কুৰতুবীকে ধৰি কোৰআনৰ কিছুমান টীকাকাৰে ষষ্ঠ আয়াতটো ব্যতিক্ৰম আৰু মদীনান যুগত অৱতীৰ্ণ হোৱা বুলি মতামত আগবঢ়ায়।^২০

নাম

অধ্যায়টোৰ নামে কোৰআন আৰু বাইবেলত উল্লেখ কৰা শ্বেবা ৰাজ্যক বুজায়। শ্বেবা অধ্যায়টোৰ ১৫ৰ পৰা ২১ আয়াতৰ বিষয়, যদিও এই অংশটোৱে সম্ভৱতঃ বিখ্যাত শ্বেবাৰ ৰাণীৰ অধীনত থকা ৰাজ্যৰ কথা উল্লেখ কৰা নাই, বৰঞ্চ পিছৰ সময়ছোৱাত একে অঞ্চলৰ এদল লোকৰ বিষয়েহে উল্লেখ কৰিছে।^২১২২ প্ৰাচ্যবিদ এ এফ এল বিষ্টন আৰু জেৰেমি শ্বিটেকেটে এই আয়াতবোৰত থকা লোকসকলক মা’ৰিব উপত্যকাত বাস কৰা ছাবিয়ান বুলি চিনাক্ত কৰিছে।^২৩২৪

তথ্যসূত্ৰ

গ্ৰন্থতালিকা

• (2015). The Study Quran: A New Translation and Commentary. HarperCollins. ISBN 978-0-06-112586-7
• Beeston, A. F. L. (1995). Sabaʾ. The Encyclopedia of Islam, New Edition, Volume VII: Ned–Sam. BRILL. পৃ. 663–665. ISBN 90-04-09834-8
• Schiettecatte, Jérémie. (2016). Sabeans. The Encyclopedia of Ancient History. John Wiley & Sons. পৃ. 1. ISBN 9781405179355

বাহ্যিক সংযোগসমূহ

• কোৰআন ৩৪ সম্পূৰ্ণ কোৰআন অনুবাদ
• Q34:20, 50+ translations, islamawakened.com