ভাৰত-ইউৰোপীয় ভাষা পৰিয়াল

ভাৰত-ইউৰোপীয় ভাষাসমূহ কেইবাশ সম্পৰ্কীয় ভাষা আৰু দোৱানৰ এক ভাষা পৰিয়াল।^১ ইউৰোপীয় ভাষাসমূহ, ইৰানীয়ান মালভূমি, দক্ষিণ এছিয়া আৰু এনাটলিয়াৰ বেছিভাগ প্ৰধান ভাষা ইয়াৰ অন্তৰ্ভুক্ত। এনাটলিয়ান ভাষা আৰু মাইচেনিয়ান গ্ৰীকৰ ৰূপত ব্ৰ'ঞ্জ যুগৰ দিনৰ পৰা ইয়াৰ লিখিত ৰূপ পোৱা গৈছে। সেইহিচাপে এফ্ৰ'এছিয়াটিক পৰিয়ালৰ পিছতে সকলোতকৈ পুৰণি ইতিহাসসমৃদ্ধ ভাষা পৰিয়াল হোৱা বাবে ই ভাষা ইতিহাসবিদসকলৰ গুৰুত্ব লাভ কৰিছে।

প্ৰায় ৩০০ কোটি দেশীয় বাসিন্দাই ভাৰত-ইউৰোপীয় ভাষাসমূহ কয়,^২ ই যিকোনো ভাষা পৰিয়ালৰ ভিতৰত সকলোতকৈ বেছি। এথ্‌ন'ল'গৰ মতে সৰ্বোচ্চ সংখ্যক "দেশীয় কওঁতা" থকা বিশটা ভাষাৰ ভিতৰত ভাৰত-ইউৰোপীয় ভাষা বাৰটা: স্পেনিছ, ইংৰাজী, হিন্দী ভাষা, পৰ্তুগীজ, বাংলা, ৰাছিয়ান, জাৰ্মান, মাৰাঠী, ফ্ৰেঞ্চ, ইটালীয়ান, পঞ্জাবী, আৰু উৰ্দু ভাষা। এইবোৰৰ মুঠ বক্তা ১৭০ কোটিৰো অধিক।^৩ কেইবাটাও বিতৰ্কিত প্ৰস্তাৱে ভাৰত-ইউৰোপীয়ানক আন ভাষা পৰিয়ালৰ লগত সংযোগ কৰিছে।

তথ্যসূত্ৰ

• Anthony, David W. (2007). The Horse, the Wheel, and Language: How Bronze-Age Riders from the Eurasian Steppes Shaped the Modern World. Princeton University Press. ISBN 0-691-05887-3
• Auroux, Sylvain. (2000). History of the Language Sciences. Walter de Gruyter. ISBN 3-11-016735-2.
• Fortson, Benjamin W. (2004). Indo-European Language and Culture: An Introduction. Blackwell. ISBN 1-4051-0315-9
• Houwink ten Cate, H. J.; Melchert, H. Craig; van den Hout, Theo P. J. (1981). Encyclopædia Britannica. Helen Hemingway Benton.
• Holm, Hans J. (2008). Data Analysis, Machine Learning, and Applications. Proceedings of the 31st Annual Conference of the German Classification Society (GfKl), University of Freiburg, March 7–9, 2007. Springer-Verlag. ISBN 978-3-540-78239-1.
• Kortlandt, Frederik. (1990). The Spread of the Indo-Europeans. Journal of Indo-European Studies. পৃ. 131–140.
• Lubotsky, A. (1988). The Old Phrygian Areyastis-inscription. Kadmos. পৃ. 9–26.
• Kortlandt, Frederik. (1988). The Thraco-Armenian consonant shift. Linguistique Balkanique. পৃ. 71–74.
• Lane, George S.; Adams, Douglas Q. (1981). Encyclopædia Britannica. Helen Hemingway Benton.
• Renfrew, C. (2001). Greater Anatolia and the Indo-Hittite language family. Institute for the Study of Man. ISBN 0-941694-77-1.
• Szemerényi, Oswald; Jones, David; Jones, Irene. (1999). Introduction to Indo-European Linguistics. Oxford University Press. ISBN 0-19-823870-3

অতিৰিক্ত পাঠ্য

• Beekes, Robert S. P. (1995). Comparative Indo-European Linguistics. John Benjamins
• Chakrabarti, Byomkes. (1994). A comparative study of Santali and Bengali. K.P. Bagchi & Co. ISBN 81-7074-128-9
• Collinge, N. E. (1985). The Laws of Indo-European. John Benjamins
• Mallory, J.P. (1989). In Search of the Indo-Europeans. Thames and Hudson. ISBN 0-500-27616-1
• Renfrew, Colin. (1987). Archaeology & Language. The Puzzle of the Indo-European Origins. Jonathan Cape. ISBN 0-224-02495-7
• Meillet, Antoine. Esquisse d’une grammaire comparée de l’arménien classique, 1903.
• Ramat, Paolo; Ramat, Anna Giacalone. (1998). The Indo-European languages. Routledge
• Schleicher, August, A Compendium of the Comparative Grammar of the Indo-European Languages (1861/62).
• Strazny, Philip (Ed). (2000). Dictionary of Historical and Comparative Linguistics. Routledge. ISBN 978-1-57958-218-0
• Szemerényi, Oswald. (1957). The problem of Balto-Slav unity. Kratylos. পৃ. 97–123
• Watkins, Calvert. (2000). The American Heritage Dictionary of Indo-European Roots. Houghton Mifflin. ISBN 0-618-08250-6
• Remys, Edmund, General distinguishing features of various Indo-European languages and their relationship to Lithuanian. Berlin, New York: Indogermanische Forschungen, Vol. 112, 2007.
• P. Chantraine (1968), Dictionnaire étymologique de la langue grecque, Klincksieck, Paris.

বহিঃ সংযোগ

তথ্যকোষ

• Dyen, Isidore; Kruskal, Joseph; Black, Paul. (1997). Comparative Indo-European. wordgumbo
• Indo-European. LLOW Languages of the World
• (2009). Indo-European Documentation Center. Linguistics Research Center, University of Texas at Austin
• Lewis. (2009). Ethnologue: Languages of the World, Online version. SIL International.
• (1989–2007). The Linguist List Multitree Portal for Indo-European. Eastern Michigan University
• (2003). Thesaurus Indogermanischer Text- und Sprachmaterialien: TITUS. TITUS, University of Frankfurt

শব্দকোষ

• Indo-European Etymological Dictionary (IEED). Department of Comparative Indo-European Linguistics, Leiden University
• (August 22, 2008). The American Heritage Dictionary of the English Language. Internet Archive: Wayback Machine
• Köbler, Gerhard. (2000). Indogermanisches Wörterbuch. Gerhard Köbler
• Schalin, Johan. (2009). Lexicon of Early Indo-European Loanwords Preserved in Finnish. Johan Schalin