পুপুছা

পুপুছা হৈছে এল ছালভাডৰ আৰু হণ্ডুৰাছত তৈয়াৰ কৰা ডাঠ গ্ৰিডল কেক বা ফ্লেটব্ৰেড,^১ যি মাকৈৰ গুড়ি বা চাউলৰ গুড়ি ব্যৱহাৰ কৰি তৈয়াৰ কৰা হয়। পুপুছা হ'ল এল ছালভাডৰৰ জাতীয় খাদ্য^২ আৰু ইয়াক উদ্‌যাপন কৰিবলৈ বিশেষ দিন হিচাপে নৱেম্বৰ মাহত জাতীয় পুপুছা দিৱস পালন কৰা হয়।

পুপুছাত সাধাৰণতে পনীৰ, বীন, চিচাৰোন (গাহৰিৰ মাংসৰ ভাজি) বা স্কোৱাছ আদি উপাদান ভৰোৱা হয়। ইয়াক সাধাৰণতে কাৰ্টিডো (একপ্ৰকাৰৰ আচাৰ) আৰু বিলাহী চছৰ সৈতে পৰিৱেশন কৰা হয় আৰু পৰম্পৰাগতভাৱে হাতেৰে খোৱা হয়।

পুপুছাৰ উৎপত্তি প্ৰাক-কলম্বিয়ান মেছ'আমেৰিকাত, যদিও প্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৮৩৭ চনত গুৱাটেমালাৰ কবি হ’জে বাত্ৰেছ মন্তুফাৰে এই কথা উল্লেখ কৰিছিল।^৩ বৰ্তমান এল ছালভাডৰৰ লগতে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰতো পুপুছা বহলভাৱে জনপ্ৰিয় হৈছে।

ইতিহাস

পুপুছাৰ প্ৰাচীনতম খাদ্যৰূপ প্ৰাক-কলম্বিয়ান যুগতেই এল ছেলভাদৰ, হণ্ডুৰাছ আৰু গুৱাটেমালাত উৎপত্তি হৈছিল। সেই সময়ত ইয়াক মাকৈৰ তোৰ্তিয়া ৰূপে তৈয়াৰ কৰা হৈছিল। ফ্ৰান্সিছকান ভিক্ষু বাৰ্নাৰ্ডিনো দে সহাগুণে ১৫৭০ চনত লিখিছিল যে প্ৰাচীন মেছ’আমেৰিকাত আদিবাসীয়ে মাখন, ফ্ৰিজোল আৰু মাংসৰ মিশ্ৰণৰপৰা এটা বিশেষ ভোজন তৈয়াৰ কৰিছিল।^৪

আধুনিক পুপুছাৰ প্ৰাচীনতম উল্লেখ ১৮৩৭ চনত গুৱাটেমালাৰ কবি হ’জে বাত্ৰেছ মন্তুফাৰে কৰিছিল। তেওঁৰ পৰিয়াললৈ লিখা পত্ৰত তেওঁ নিকাৰাগুৱাৰ rellenas নামৰ এবিধ খাদ্যৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল, যি পুপুছাৰ সদৃশ বুলি উল্লেখ কৰিছিল। তেওঁ ইয়াৰ উৎস ছান ছেলভাদৰ বুলি আখ্যা দিছিল।^৫

হণ্ডুৰাছৰ আলবেৰ্টো মেম্ব্ৰেনোয়ে তেওঁৰ Diccionario de Hondureñismos গ্ৰন্থত ইয়াক এম্পানাদাৰ সৈতে তুলনা কৰিছিল। সেই সময়ত পুপুছা সাধাৰণতে গাঁৱৰ দুখীয়া মানুহৰ খাদ্য আছিল।^৫

১৯৩০ৰ দশকৰ শেষত মাকৈৰ অভাৱ হোৱাৰ বাবে এল ছেলভাদৰৰ লোকসকলে মাকৈৰ সলনি চাউলৰ গুড়ি ব্যৱহাৰ কৰি পুপুছা দে আৰোহ (pupusas de arroz) তৈয়াৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। ইয়াৰ উৎপত্তি অল’কুইল্তাত হৈছিল। পিছত এল ছেলভাদৰৰ গৃহ-যুদ্ধৰ সময়তো মাকৈৰ উৎপাদন হ্ৰাস পোৱা বাবে এই ভিন্ন ৰূপ ব্যাপকভাৱে প্ৰচলিত হৈছিল।

সংযুক্ত ৰাজ্যত এল ছেলভাদৰৰ শৰণাৰ্থীয়ে পুপুছা তৈয়াৰ কৰি ইয়াৰ জনপ্ৰিয়তা বঢ়াই তুলিছিল।^৫

বিশ্ব ৰেকৰ্ড

গিনিছ ৱৰ্ল্ড ৰেকৰ্ডছে পুপুছাৰ ক্ষেত্ৰতো বিশ্ব ৰেকৰ্ড স্বীকৃতি দিছে। ২০২৪ চনৰ তথ্য অনুসৰি, ৱাশ্বিংটন ডি. চি.ত প্ৰস্তুত কৰা ৬.১ মিটাৰ (২০ ফুট) বহল বৃহৎ পুপুছাৰ নামেৰে ৰেকৰ্ড নথিভুক্ত কৰা হৈছে।^৬

প্ৰস্তুত প্ৰণালী

পুপুছা হৈছে হাতেৰে তৈয়াৰ কৰা মাকৈ বা চাউলৰ গুড়িৰে প্ৰস্তুত কৰা একপ্ৰকাৰৰ খাদ্য, য’ত বিভিন্ন উপাদান ভৰোৱা হয়। পৰম্পৰাগতভাৱে পনীৰ, ৰিফ্ৰাইড বীন (refried beans), স্কোৱাছ, Echites panduratus, আৰু চিচাৰ্ৰন অন্তৰ্ভুক্ত হ’ব পাৰে। ইয়াৰ কিছুমান ৰূপত মিছা মাছ, কুকুৰাৰ মাংস আদি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াক বিভিন্ন মচলা, চছ, ব্যঞ্জন আদিৰ সৈতে পৰিৱেশন কৰা হয়।^৭৮ কমাল নামৰ এবিধ বিশেষ পাত্ৰত পুপুছা প্ৰস্তুত কৰা হয়। ইয়াক পৰম্পৰাগতভাৱে হাতেৰে খোৱা হয়।^৮ খাদ্য আৰু কৃষি সংস্থাৰ মতে, প্ৰতিটো পুপুছাত প্ৰায় ৩৫০ কেল’ৰী থাকে।^৪ পুপুছা প্ৰস্তুত কৰা বিশেষ স্থানসমূহক pupuserías বোলা হয়। পুপুছাক ষ্ট্ৰীট ফুড হিচাপেও পৰিৱেশন কৰা হয়।^৭

সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব

এল ছালভাডৰ

এল ছালভাডৰত, গৃহ-যুদ্ধৰ সময়ত পুপুছাৰ সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব যথেষ্ট বৃদ্ধি পায়, কাৰণ সেই সময়ত পুপুছা আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰলৈও বিস্তৃত হয় আৰু ১৯৮০ চনৰপৰা জনপ্ৰিয় হৈ উঠে।^৫ ২০০৫ চনৰ ২০ এপ্ৰিলত, এল ছালভাডৰৰ বিধানসভাই ৬৫৫ নং আদেশ অনুসৰি কৰি নৱেম্বৰ মাহৰ দ্বিতীয় দেওবাৰক ৰাষ্ট্ৰীয় পুপুছা দিৱস হিচাপে ঘোষণা কৰে।^৯১০ নৱেম্বৰ মাহ বাছনি কৰা হয় কাৰণ সেই সময়ত এল ছালভাডৰত মাকৈ শস্য যথেষ্ট পৰিমাণে পোৱা যায়।

পুপুছা বিক্ৰীয়ে এল ছালভাডৰৰ অৰ্থনীতিত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা লৈছে। অৰ্থনীতি মন্ত্ৰণালয়ৰ তথ্য অনুসৰি, পুপুছেৰিয়াছে ২০০১ চনৰপৰা ২০০৩ চনৰ ভিতৰত প্ৰায় ২২ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰৰ আয় কৰিছিল।^১১ ২০০৪ চনত, এল ছালভাডৰৰ Chamber of Consulting Entrepreneurs-এ অনুমান কৰিছিল যে প্ৰতি সপ্তাহান্তত প্ৰায় ১.৬ মিলিয়ন ডলাৰৰ পুপুছা উপভোগ কৰা হৈছিল।^৫ ২০০৫ চনৰ পৰা, প্ৰায় ৩ লাখ লোকে পুপুছা বনাই জীৱিকা নিৰ্বাহ কৰিছিল, যাৰ সিংহভাগেই মহিলা আছিল।^১১

অল’কুইল্টা চহৰক “পুপুছাৰ চহৰ” ("ciudad de las pupusas") বুলি জনা যায়।^১২ অল’কুইল্টাত পুপুছোদ্ৰোম’ছ নামৰ চাৰিখন ঠাই আছে, য’ত বহুতো পুপুছেৰিয়াছ একেলগে অৱস্থিত। এল ছালভাডৰৰ দৰ্শক হেক্টৰ মজিকাই ২০২২ আৰু ২০২৩ চনত লাছ পুপুছাছ শীৰ্ষক এটা মিনি-ছিৰিজ বনাইছিল। এই ছিৰিজটো আমাজন প্ৰাইম ভিডিঅ'ত মুক্তি লাভ কৰিছিল।^৫১৩

আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ

বিংশ শতিকাত মধ্য আমেৰিকাৰ অভিবাসীসকলে নিজ দেশৰ হিংসাৰপৰা পৰিত্ৰাণ পাবলৈ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত প্ৰৱেশ কৰি পুপুছেৰিয়াছ আৰম্ভ কৰাৰ পাছত পুপুছা আমেৰিকালৈ বিস্তৃত হয়। পুপুছা লছ এঞ্জেলেছ,^৮ চান ফ্ৰান্সিস্কো, ৱাশ্বিংটন ডি.চি.,^১৪১৫ আৰু নিউয়ৰ্ক চিটিৰ দৰে চহৰসমূহত বহুলভাৱে খোৱা হয়। দ্য গাৰ্ডিয়ানে ২০১১ চনত নিউয়ৰ্ক চিটিৰ “সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ ষ্ট্ৰীট ফুড” হিচাপে পুপুছাক নামাঙ্কিত কৰিছিল।^৭ টেক্‌চাছৰ Tex-Mex চেইন Taco Cabana-এ পুপুছা নামৰ এবিধ খাদ্য সৃষ্টি কৰিছিল য’ত মাকৈৰ তোৰ্তিলাত কুকুৰা মাংসৰ টুকুৰা থাকে। ইয়াৰ কেন্দ্ৰ আমেৰিকাৰ পৰম্পৰাগত পুপুছাৰ সৈতে কোনো সম্পৰ্ক নাই।^১৬

বাহ্যিক সংযোগ

• "The Best Street Food Around the World". Rough Guides.
• "The Best Moroccan Food While Trekking in Morocco".