পশ্চিম এছিয়া

পশ্চিম এছিয়া ( দক্ষিণ-পশ্চিম এছিয়া বুলিও জনা যায়) এছিয়াৰ পশ্চিম অঞ্চলত থকা দেশসমূহক বুজায়। বেছিভাগ শিক্ষাবিদ, ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সংস্থা আৰু অন্যান্য প্ৰতিষ্ঠানে দিয়া সংজ্ঞা অনুসৰি এই উপ-অঞ্চলত আনাতোলিয়া, আৰব উপদ্বীপ, ইৰাণ, মেছ’পটেমিয়া, আৰ্মেনিয়ান হাইলেণ্ড, লেভেণ্ট, চাইপ্ৰাছ দ্বীপ, চিনাই উপদ্বীপ আৰু দক্ষিণ ককেছাছ অন্তৰ্ভুক্ত। ^১২ এই অঞ্চলটো আফ্ৰিকাৰপৰা ইজিপ্তৰ ইষ্টমাছ অৱ ছুৱেজ আৰু ইউৰোপৰপৰা তুৰ্কী জলপ্ৰণালী আৰু বৃহত্তৰ ককেছাছৰ জলপথেৰে পৃথক কৰিছে। ইয়াৰ উত্তৰ-পূবত মধ্য এছিয়া, আনহাতে দক্ষিণ এছিয়া ইয়াৰ পূবত অৱস্থিত। এই অঞ্চলটো বাৰখন সাগৰে আগুৰি আছে (ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত): এজিয়ান সাগৰ, মৰ্মৰ সাগৰ, কৃষ্ণ সাগৰ, কাস্পিয়ান সাগৰ, পাৰ্চী উপসাগৰ, ওমান উপসাগৰ, আৰব সাগৰ, এডেন উপসাগৰ, লোহিত সাগৰ, আকাবা উপসাগৰ, ছুৱেজ উপসাগৰ আৰু ভূমধ্য সাগৰ। যদিও বহুতে এই দেশকেইখন বুজাবলৈ মধ্যপ্ৰাচ্য শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰে, তথাপি পশ্চিম এছিয়া আৰু মধ্যপ্ৰাচ্য একেই নহয়। মধ্যপ্ৰাচ্য হৈছে পশ্চিমীয়া ভূগোলবিদসকলে উদ্ভাৱন কৰা ৰাজনৈতিক শব্দ, যিয়ে ঐতিহাসিকভাৱে ৰাজনৈতিক আৰু ঐতিহাসিক প্ৰেক্ষাপটৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি এছিয়াৰ বিভিন্ন অঞ্চলক সামৰি লৈছে; আনহাতে পশ্চিম এছিয়া হৈছে অধিক নিখুঁত আৰু সামঞ্জস্যপূৰ্ণ ভৌগোলিক শব্দ। ইয়াত ইজিপ্তৰ বেছিভাগ অংশ আৰু তুৰস্কৰ উত্তৰ-পশ্চিম অংশ (যিবোৰ মধ্যপ্ৰাচ্যত অন্তৰ্ভুক্ত) বাদ দিয়া হৈছে, আৰু ককেছাছৰ দক্ষিণ অংশও অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।

পশ্চিম এছিয়াই সামৰি লোৱা মাটি-কালি হৈছে 5994935 বৰ্গ কি.মি. আৰু এই অঞ্চলৰ জনংখ্যা প্ৰায় ৩১৩ নিযুত। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ২০খন সদস্য দেশৰ ভিতৰত ১৩খন দেশেই পশ্চিম এছিয়াৰ অংশ। পশ্চিম এছিয়াৰ আটাইতকৈ জনবহুল দেশসমূহ হ'ল ইৰান, তুৰস্ক, ইৰাক, য়েমেন, আৰু চৌদি আৰৱ। ৰেকৰ্ডিং প্লাণ্ট ডিষ্ট্ৰিবিউচনৰ বাবে বিশ্ব ভৌগোলিক আঁচনি (WGSRPD)ত পশ্চিম এছিয়াত আৰব উপদ্বীপ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হোৱা নাই, আনহাতে আফগানিস্তান অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। ^২

সংজ্ঞা

'পশ্চিম এছিয়া' শব্দটো ব্যাৱহাৰিক ৰূপত প্ৰয়োগ কৰা হয় যদিও আৰু ইয়াৰ কোনো "শুদ্ধ" বা সাধাৰণভাৱে গ্ৰহণ কৰা সংজ্ঞা নাই। ইয়াৰ সাধাৰণ সংজ্ঞাসমূহ বহুলাংশে, কিন্তু সম্পূৰ্ণৰূপে নহয়, 'মধ্যপ্ৰাচ্য', 'পূব ভূমধ্যসাগৰীয়' আৰু 'নিকট পূব' শব্দ দুটাৰ সৈতে মিল আছে (এইবোৰ ঐতিহাসিকভাৱে সুপৰিচিত যদিও আজিৰ তাৰিখত কম ব্যৱহৃত)।^৩ মেডিচনৰ নেচনেল জিঅ’গ্ৰাফিক ষ্টাইল মেনুৱেল আৰু অৰ্গেনাইজেচন ফৰ ইকনমিক ক’অপাৰেচন এণ্ড ডেভেলপমেণ্ট (OECD) গ্ৰন্থ ‘দ্য ৱৰ্ল্ড ইকনমি: হিষ্ট’ৰিকেল ষ্টেটিষ্টিকছ’ (২০০৩)ত কেৱল বাহৰেইন, ইৰান, ইৰাক, ইজৰাইল, জৰ্ডান, কুৱেইট, লেবানন, ওমান, কাটাৰ, পেলেষ্টাইন (পৰৱৰ্তী গ্ৰন্থখনত ইয়াক ‘ৱেষ্ট বেংক এণ্ড গাজা’ বুলি কোৱা হৈছে), চৌদি আৰৱ, ছিৰিয়া, তুৰস্ক, সংযুক্ত আৰব আমিৰশ্বাহী আৰু য়েমেন হিচাপেহে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে পশ্চিম এছিয়াৰ দেশসমূহ।^৪৫৬ ইয়াৰ বিপৰীতে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ঔদ্যোগিক উন্নয়ন সংস্থাই (ইউনিড’) ২০১৫ চনৰ বাৰ্ষিক প্ৰতিৱেদনত আৰ্মেনিয়া আৰু আজেৰবাইজানক অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ বিপৰীতে ইজৰাইল ‘অন্য’ হিচাপে আৰু তুৰস্কক 'ইউৰোপৰ' দেশ হিচাপে বাদ দিছিল।

ইউনিড’ৰ দৰে নহয়, ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ পৰিসংখ্যা বিভাগে (UNSD) ইৰাণক পশ্চিম এছিয়াৰপৰা বাদ দিছে আৰু ইয়াক দক্ষিণ এছিয়াত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছে আৰু এই অঞ্চলত তুৰস্ক, জৰ্জিয়া আৰু চাইপ্ৰাছক অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছে।^৭ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ভূ-ৰাজনৈতিক "পূব ইউৰোপীয় গোট"ত পূব ইউৰোপৰ আৰ্মেনিয়া আৰু জৰ্জিয়া অন্তৰ্ভুক্ত, আনহাতে চাইপ্ৰাছ আৰু পূব থ্ৰেচ (তুৰ্কী) দক্ষিণ ইউৰোপত অৱস্থিত। এই তিনিখন দেশ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ শৈক্ষিক, বৈজ্ঞানিক আৰু সাংস্কৃতিক সংস্থা (UNESCO)ৰ ইউৰোপীয় বিভাগত তালিকাভুক্ত।

পশ্চিম এছিয়াৰ ক্ৰীড়া শাসক সংস্থাসমূহৰ ৰাষ্ট্ৰীয় সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহ হ’ল বাহৰেইন, ইৰান, ইৰাক, জৰ্ডান, কুৱেইট, লেবানন, ছিৰিয়া, ওমান, পেলেষ্টাইন, কাটাৰ, চৌদি আৰৱ, সংযুক্ত আৰব আমিৰশ্বাহী আৰু য়েমেন। ^৮৯১০ এই ১৩খন দেশক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা খেলুৱৈসকলে এছিয়াৰ অলিম্পিক কাউন্সিলৰ বহু ক্ৰীড়া অনুষ্ঠান পশ্চিম এছিয়ান গেমছত অংশগ্ৰহণ কৰে। এই অঞ্চলৰ ক্ৰীড়া সংস্থাসমূহৰ ভিতৰত আছে পশ্চিম এছিয়ান বাস্কেটবল ফেডাৰেচন, পশ্চিম এছিয়ান বিলিয়াৰ্ডছ আৰু স্নুকাৰ ফেডাৰেচন, পশ্চিম এছিয়ান ফুটবল ফেডাৰেচন, আৰু পশ্চিম এছিয়ান টেনিছ ফেডাৰেচন।

দেশসমূহ

ইতিহাস

১৮ শতিকাৰ শেষৰফালে আৰু ১৯ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে "পশ্চিম এছিয়া"ক ভৌগোলিক শব্দ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল,^১৩১৪ "নিকট পূব" ভূ-ৰাজনৈতিক ধাৰণা হিচাপে জনপ্ৰিয় হোৱাৰ আগতে। উদাহৰণস্বৰূপে, উইলিয়াম অছলীয়ে ১৭৯৫ চনত লিখা *পাৰ্চিয়ান মিচেলেনিজ* নামৰ কিতাপখনত এই বাক্যাংশটো ব্যৱহাৰ কৰিছিল ছিৰিয়া, মেছ'পটেমিয়া, কলদিয়া আৰু পাৰস্যৰ অঞ্চলটোক বুজাবলৈ।^১৩ প্ৰাচীন ইতিহাসৰ প্ৰেক্ষাপটত "পশ্চিম এছিয়া" বুলিলে প্ৰাচীন কালত জনাজাত এছিয়াৰ অংশটোক বুজোৱা হ'ব পাৰে; ইয়াৰ বিপৰীতে "অভ্যন্তৰীণ এছিয়া"ই চিথিয়াক বুজাব পাৰে আৰু "পূব এছিয়া"ই প্ৰাচীন লেখকসকলৰ ভৌগোলিক জ্ঞানৰ পূবৰ সীমাক বুজাব পাৰে—অৰ্থাৎ ট্ৰেন্সঅক্সেনিয়া আৰু ভাৰত।^{১৫১৬১৭} ২০ শতিকাত "পশ্চিম এছিয়া"ক প্ৰত্নতাত্ত্বিক আৰু প্ৰাচীন ইতিহাসৰ ক্ষেত্ৰত বিস্তৃত ভৌগোলিক অঞ্চলক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল, বিশেষকৈ "উৰ্বৰ অৰ্ধচন্দ্ৰ—প্ৰাচীন মিচৰক বাদ দি"ৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ হিচাপে ইজিপ্ত আৰু সেই অঞ্চলৰ প্ৰাৰম্ভিক সভ্যতাৰ মাজত তুলনা কৰিব পৰা যায়।^১৮

সমসাময়িক ভূ-ৰাজনীতি বা বিশ্ব অৰ্থনীতিৰ প্ৰেক্ষাপটত এই শব্দটোৰ ব্যৱহাৰ অন্ততঃ ১৯৬০ চনৰ মাজভাগৰপৰাই হোৱা যেন লাগে। ^১৯

ভৌগোলিক পৰিৱেশ

এই অঞ্চলটো আঠখন ডাঙৰ সাগৰেৰে আগুৰি আছে; এজিয়ান সাগৰ, কৃষ্ণ সাগৰ, কাস্পিয়ান সাগৰ, পাৰ্চী উপসাগৰ, আৰব সাগৰ, এডেন উপসাগৰ, লোহিত সাগৰ আৰু ভূমধ্য সাগৰ। উত্তৰ-পশ্চিম আৰু উত্তৰ দিশত এই অঞ্চলটো ইউৰোপৰপৰা তুৰ্কী জলপ্ৰণালী আৰু বৃহত্তৰ ককেছাছ জলভাগৰদ্বাৰা পৃথক কৰিছে; দক্ষিণ-পশ্চিমে ইয়াক আফ্ৰিকাৰপৰা ইষ্টমাছ অৱ ছুৱেজৰদ্বাৰা পৃথক হৈছে; আনহাতে উত্তৰ-পূব আৰু পূবে ইয়াৰ সীমা মধ্য এছিয়া আৰু দক্ষিণ এছিয়া। এই অঞ্চল দক্ষিণ ইউৰোপৰ পূব আৰু পূব ইউৰোপৰ দক্ষিণে অৱস্থিত।

পূব ইৰাণত অৱস্থিত দষ্ট-ই-কাভিৰ আৰু দষ্ট-ই-লুট মৰুভূমিয়ে স্বাভাৱিকতে এই অঞ্চলটোক বেলুচিস্তান আৰু দক্ষিণ এছিয়াৰপৰা পৃথক কৰিছে।

ভূতত্ত্ব

প্লেট টেকটনিক্স

আফ্ৰিকান, ইউৰেছিয়ান আৰু আৰব প্লেটকে ধৰি পশ্চিম এছিয়াত তিনিটা প্ৰধান টেকটনিক প্লেট একত্ৰিত হয়। এই টেকটনিক প্লেটসমূহৰ মাজৰ সীমাই উত্তৰ আফ্ৰিকা, লোহিত সাগৰ আৰু ইৰাণৰ মাজেৰে বিস্তৃত হৈ থকা আজোৰছ–জিব্ৰাল্টাৰ ৰিজ গঠন কৰে। আৰব প্লেটখন উত্তৰ দিশলৈ গৈ পূব আনাতোলিয়ান ফল্টৰ আনাতোলিয়ান প্লেট (তুৰস্ক)লৈ গৈ আছে,^২০ আৰু পূব তুৰস্কৰ এজিয়ান আৰু এনাটলিয়ান প্লেটৰ মাজৰ সীমাও ভূমিকম্পজনিতভাৱে সক্ৰিয়।

জলবায়ু

পশ্চিম এছিয়া প্ৰধানকৈ শুষ্ক আৰু অৰ্ধশুষ্ক, আৰু খৰাং পৰিস্থিতি হ’ব পাৰে; কিন্তু ইয়াৰ বিশাল বনাঞ্চল আৰু উৰ্বৰ উপত্যকাও আছে। এই অঞ্চলত ঘাঁহনি, চৰণীয়া পথাৰ, মৰুভূমি, পৰ্বত আদি অন্তৰ্ভুক্ত। পশ্চিম এছিয়াৰ বহু ঠাইত পানীৰ অভাৱ এটা সমস্যা; দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধি পোৱা জনসংখ্যায় পানীৰ চাহিদা বৃদ্ধি কৰিছে, আনহাতে মাটিৰ লৱণীয়তা আৰু প্ৰদূষণে পানী যোগানৰ প্ৰতি ভাবুকি কঢ়িয়াই আনিছে।^২১ টাইগ্ৰিছ আৰু ইউফ্ৰেটিছৰ দৰে প্ৰধান নদীসমূহে কৃষিৰ বাবে জলসিঞ্চনৰ উৎস প্ৰদান কৰে।

পশ্চিম এছিয়াত দুইপ্ৰকাৰৰ বতাহ দেখা যায়। শ্বাৰকী আৰু ছামাল। শ্বাৰকী হৈছে দক্ষিণ-দক্ষিণ-পূবৰ বতাহ। এই বতাহ ঋতুভিত্তিক, এপ্ৰিলৰপৰা জুন মাহৰ আৰম্ভণিলৈকে এই বতাহ বলে আৰু ছেপ্টেম্বৰৰ শেষৰপৰা নৱেম্বৰলৈকে পুনৰ দেখা দিয়ে। এই বতাহ শুকান আৰু ধূলিময়, ধুমুহা কেতিয়াবা ঘণ্টাত ৮০ কিলোমিটাৰ (৫০ মাইল) পৰ্যন্ত হয়, আৰু প্ৰায়ে তীব্ৰ বালি আৰু ধূলিৰ ধুমুহা সৃষ্টি কৰে যিয়ে কেইবা হাজাৰ মিটাৰ পৰ্যন্ত বালি উৰুৱাই নিব পাৰে, যাৰ ফলত বিমানবন্দৰসমূহ হ্ৰস্বম্যাদীভাৱে বন্ধ হৈ পৰে। ছামাল হৈছে উত্তৰ-পশ্চিম দিশৰ বতাহ এই বতাহ বতৰৰ আৰম্ভণি আৰু শেষত গোটেই দিনটো আৰু ঋতুৰ মাজভাগত কেইবাদিনো থাকিব পাৰে। ছামাল গ্ৰীষ্মকালত ইৰাক আৰু পাৰস্য উপসাগৰীয় দেশসমূহত বলা (চৌদি আৰব আৰু কুৱেইটকে ধৰি) বতাহ।^২২

ভূ-প্ৰকৃতি

পশ্চিম এছিয়াত পাহাৰীয়া ভূ-খণ্ডৰ বৃহৎ অঞ্চল আছে। তুৰস্কত পণ্টাছ পৰ্বতমালা আৰু বৃষ পৰ্বতমালাৰ মাজত আনাতোলিয়ান মালভূমি অৱস্থিত। তুৰস্কৰ আৰাৰাট পৰ্বত ১০০ মিটাৰ উচ্চতাত উপনীত হৈছে। ইৰাকৰ সৈতে ইয়াৰ সীমান্তত ইৰাণত অৱস্থিত জাগ্ৰ’ছ পৰ্বতমালা। ইৰাণৰ কেন্দ্ৰীয় মালভূমি দুটা নিষ্কাশন অৱবাহিকাত বিভক্ত। উত্তৰ অৱবাহিকাটো হৈছে দষ্ট-ই-কাভিৰ (মহান নিমখ মৰুভূমি), আৰু দক্ষিণ অৱবাহিকা হৈছে দষ্ট-ই-লুট।

য়েমেনত বহু অঞ্চলৰ উচ্চতা ১০০ মিটাৰতকৈ অধিক আৰু উচ্চভূমি লোহিত সাগৰৰ উপকূলৰ কাষেৰে উত্তৰ দিশলৈ আৰু লেবাননলৈকে বিস্তৃত। লোহিত সাগৰৰ কাষত এটা ফল্ট জ'নও আছে, য'ত মহাদেশীয় বিভাজনে বিষণ্ণতাৰ দৰে ভূ-প্ৰকৃতিৰ সৃষ্টি কৰিছে, কিছুমান অঞ্চল সাগৰ পৃষ্ঠৰ বহু তলত আছে।^২৩ পশ্চিম পাৰ, ইজৰাইল আৰু জৰ্ডানৰ সীমান্তত অৱস্থিত মৃত সাগৰ সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা ১০০ মিটাৰ তলত অৱস্থিত, যাৰ ফলত ই পৃথিৱীৰ সৰ্বনিম্ন বিন্দু। ^২৪

বিশ্বৰ অন্যতম বৃহৎ বালিৰ মৰুভূমি ৰুব’ আল খালি ছৌদি আৰৱৰ আৰব উপদ্বীপৰ দক্ষিণ তৃতীয়াংশ, ওমান, সংযুক্ত আৰব আমিৰশ্বাহী আৰু য়েমেনৰ কিছু অংশ বিস্তৃত হৈ আছে। জেবেল আল আখদাৰ হৈছে উত্তৰ-পূব ওমানত অৱস্থিত, ওমান উপসাগৰৰ সীমাৰেখাত অৱস্থিত এটা সৰু পৰ্বতমালা।

অৰ্থনীতি

পশ্চিম এছিয়াৰ অৰ্থনীতি বৈচিত্ৰ্যমজ় আৰু এই অঞ্চলটোৱে পূৰ্বৰেপৰা উচ্চ অৰ্থনৈতিক বিকাশৰ অভিজ্ঞতা লাভ কৰা দেখা যায়। এই অঞ্চলত তুৰস্কৰ অৰ্থনীতি সৰ্বাধিক, তাৰ পিছতে আছে চৌদি আৰব আৰু ইৰাণ। পেট্ৰলিয়াম আঞ্চলিক অৰ্থনীতিৰ এটা প্ৰধান উদ্যোগ, কিয়নো বিশ্বৰ আধাতকৈ অধিক তেলৰ মজুত আৰু প্ৰায় ৪০ শতাংশ প্ৰাকৃতিক গেছৰ মজুত এই অঞ্চলত অৱস্থিত।

জনগাঁথনি

২০০৮ চনৰ হিচাপত পশ্চিম এছিয়াৰ জনসংখ্যা ২৭.২ কোটি বুলি অনুমান কৰা হৈছিল আৰু মেডিচনৰ (২০০৭) মতে ২০৩০ চনৰ ভিতৰত ইয়াৰ জনসংখ্যা ৩৭ কোটি হ’ব বুলি অনুমান কৰা হৈছে (এই অনুমানত ককেছাছ আৰু চাইপ্ৰাছ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হোৱা নাই)। ইয়াৰ সমান বাৰ্ষিক বৃদ্ধিৰ হাৰৰ ১.৪% (বা ৫০ বছৰত দুগুণ হোৱাৰ হাৰ), যিটো বিশ্বৰ গড় ০.৯% (৭৫ বছৰৰ ভিতৰত দুগুণ হোৱাৰ হাৰ)তকৈ যথেষ্ট বেছি। পশ্চিম এছিয়াৰ জনসংখ্যা বিশ্বৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৪% বুলি অনুমান কৰা হৈছে; ২০ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে ইয়াৰ সংখ্যা আছিল প্ৰায় ৩.৯ কোটি, যিয়ে বিশ্বৰ মুঠৰ প্ৰায় ২% প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।^২৫

এই অঞ্চলৰ আটাইতকৈ জনবহুল দেশসমূহ হ’ল তুৰস্ক আৰু ইৰাণ, প্ৰত্যেকৰে জনসংখ্যা প্ৰায় ৭.৯ কোটি; তাৰ পিছত ইৰাক আৰু চৌদি আৰব, প্ৰত্যেকৰে জনসংখ্যা প্ৰায় ৩.৩ কোটি, আৰু তাৰ পিছত য়েমেন, জনসংখ্যা প্ৰায় ২.৯ কোটি।

জনসংখ্যাৰফালৰপৰা পশ্চিম এছিয়াত প্ৰধানকৈ আৰব, পাৰ্চী আৰু তুৰ্কী লোকে বাস কৰে। সেই অনুসৰি প্ৰধান ভাষাসমূহ হৈছে আৰবী, পাৰ্চী আৰু তুৰ্কী, প্ৰত্যেকৰে প্ৰায় ৭ কোটি ভাষী। ইয়াৰ পিছত কুৰ্দি, আজাৰবাইজানী, হিব্ৰু, আৰ্মেনিয়ান আৰু নব্য-আৰমাইক ভাষা কোৱা সৰু সৰু সম্প্ৰদায়সমূহো আহে। আৰবী আৰু তুৰ্কী ভাষাৰ আধিপত্য মধ্যযুগীয় আৰব আৰু তুৰ্কীৰ আক্ৰমণৰ ফল, যিটো খ্ৰীষ্টীয় সপ্তম শতিকাত ইছলামিক বিজয়ৰপৰা আৰম্ভ হৈছিল। এই আগ্ৰাসনৰ ফলত ছিৰিয়াত পূৰ্বতে প্ৰচলিত আৰামীয়া ভাষা আৰু আনাতোলিয়াত গ্ৰীক ভাষাৰ ঠাই লোৱা হয়। কিন্তু ২০ শতিকাৰ শেষৰফালে ইজৰাইলত হিব্ৰু ভাষা প্ৰধান হৈ পৰে আৰু নব্য-আৰামীয়া (আধুনিক আৰামীয়া আৰু অচূৰীয়াসকলে কোৱা) আৰু গ্ৰীক ভাষা নিজ নিজ অঞ্চলত সংখ্যালঘু ভাষা হৈয়েই আছে। উল্লেখযোগ্য খিলঞ্জীয়া সংখ্যালঘুসকলৰ ভিতৰত বৰ্ণানুক্ৰমে: আৰামিয়ান, অচূৰিয়ান,^২৬ ড্ৰুজ,^২৭ ইহুদী, লুৰ, মাণ্ডেয়ান, মেৰ'নাইট, শ্বাবাক আৰু ইয়াজিদি।

ধৰ্ম

বিশ্বৰ চাৰিটা প্ৰধান ধৰ্মীয় গোট অৰ্থাৎ বিশ্বৰ দুটা বৃহৎ ধৰ্ম: খ্ৰীষ্টান আৰু ইছলাম, ইয়াৰ উপৰি ইহুদী আৰু ড্ৰুজ বিশ্বাসৰ উৎপত্তি পশ্চিম এছিয়াত হৈছিল। ^{২৮২৯৩০} ইছলাম পশ্চিম এছিয়াৰ আটাইতকৈ বৃহত্তম ধৰ্ম, কিন্তু তাত উৎপত্তি হোৱা অন্যান্য ধৰ্ম যেনে ইহুদী আৰু খ্ৰীষ্টান ধৰ্মীয় লোকসমূহো ভালদৰে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হৈছে। ^৩১

আৰ্মেনিয়া আৰু জৰ্জিয়াত ক্ৰমে প্ৰাচ্য অৰ্থডক্সী আৰু পূব অৰ্থডক্সী প্ৰধান ধৰ্ম প্ৰধান। ^৩২ পশ্চিম এছিয়াত খ্ৰীষ্টধৰ্ম সমাজসমূহে বহু শতাব্দী ধৰি গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰি আহিছে,প্ৰাচ্য অৰ্থডক্মী,পূবৰ খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম আদি ধাৰাৰ অনুসাৰীসকলে এই অঞ্চলৰ সংস্কৃতি, শিক্ষা আৰু সমাজ গঢ় দিয়াত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছে।

প্ৰথমে, চাইপ্ৰাচত পূব অৰ্থডক্সি মুখ্য ধৰ্ম হিচাপে দেখা যায়। আনহাতে পশ্চিম এছিয়াৰ বিভিন্ন দেশ যেনে লেবানন,^৩২ ইৰাক^৩২,^৩৩ ইৰান,^৩৩ তুৰস্ক, ছিৰিয়া,^{৩২ ৩২} জৰ্ডান, ইজৰাইল আৰু পেলেষ্টাইনত প্ৰাচীন খ্ৰীষ্টান জনগোষ্ঠী (যেনে Assyrian বা এছিৰিয়ান লোকসকল আৰু আৰব খ্ৰীষ্টান ) আজিও বসবাস কৰি আছে।

ইজৰাইলত ইহুদী ধৰ্ম হৈছে প্ৰধান ধৰ্ম, আৰু পশ্চিম এছিয়াতো সৰু সৰু প্ৰাচীন ইহুদী বসতি আছে, যেনে তুৰস্ক (১৪,৩০০),^৩৪ আজাৰবাইজান (৯,১০০), ^৩৫ আৰু ইৰাণ (৮,৭৫৬)।

ড্ৰুজ ধৰ্ম বা ড্ৰুজ ধৰ্মৰ উৎপত্তি পশ্চিম এছিয়াত হৈছিল। হামজা ইবনে আলী ইবনে আহমদ আৰু আল-হাকিম বি-আমৰ আল্লাহৰ দৰে ব্যক্তিৰ শিক্ষা, প্লেটো আৰু এৰিষ্টটলৰ দৰে গ্ৰীক দাৰ্শনিকৰ শিক্ষাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ই এক ঈশ্বৰবাদী ধৰ্ম। বিশ্বজুৰি ড্ৰুজৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ১০ লাখ বুলি অনুমান কৰা হৈছে, প্ৰায় ৪৫%ৰপৰা ৫০% লোক ছিৰিয়াত, ৩৫%ৰপৰা ৪০% লেবাননত আৰু ১০%তকৈও কম ইজৰাইলত বাস কৰে। শেহতীয়াকৈ ড্ৰুজৰ প্ৰব্ৰজনো বৃদ্ধি পাইছে। ^৩৬

লগতে বাহাই ধৰ্মী, ইয়াৰছান ধৰ্ম, ইয়াজিদ,^৩৭ জৰদস্তি, মাণ্ডে, শ্বাবাক ধৰ্ম আদি গুৰুত্বপূৰ্ণ সংখ্যালঘু ধৰ্মীয় লোকো এই অঞ্চলত আছে।

সংস্কৃতি

ক্ৰীড়া

• পশ্চিম এছিয়ান টেনিছ ফেডাৰেচনে এই অঞ্চলৰ চেম্পিয়নশ্বিপ আৰু লীগসমূহ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।
• পশ্চিম এছিয়ান বিলিয়াৰ্ডছ এণ্ড স্নুকাৰ ফেডাৰেচনে বিলিয়াৰ্ড আৰু স্নুকাৰৰ সৈতে জড়িত চেম্পিয়নশ্বিপসমূহ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে, ইয়াৰ ভিতৰত বাৰ্ষিক প্ৰতিযোগিতা।
• ১৯৯৭, ২০০২ আৰু ২০০৫ চনত পশ্চিম এছিয়ান গেমছ অনুষ্ঠিত হৈছিল।
• ২০০১ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা পশ্চিম এছিয়ান ফুটবল ফেডাৰেচন এছিয়ান ফুটবল ফেডাৰেচনৰ অন্যতম আঞ্চলিক ফেডাৰেচন। তেওঁলোকে WAFF চেম্পিয়নশ্বিপৰ আয়োজন কৰে।
• ১৯৯৯ চনৰপৰা পশ্চিম এছিয়া বাস্কেটবল এছ’চিয়েশ্যনে ৱাবা চেম্পিয়নশ্বিপৰ আয়োজন কৰে।

বাহ্যিক সংযোগ

• Laing-Marshall, Andrea. (2005). Encyclopedia of the World's Minorities. Routledge. পৃ. 149–150. ISBN 978-1-135-19388-1