কাৰেংঘৰ

কাৰেংঘৰ (কা-ৰৌণ) আহোম চাওফাসকলৰ নিৰ্মিত পিৰামিড আকৃতিৰ ৰাজমহল। গড়গাঁওস্থিত এই ৰাজকাৰেং আহোম ৰাজধানীৰ স্থাপত্য-ঐতিহ্যৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ নিদৰ্শন হিচাপে পৰিগণিত। অসমৰ ৰাজপ্ৰসাদ বুজাবলৈ “কাৰেং” শব্দ ব্যৱহৃত হলেও, গড়গাঁৱৰ এই বিশেষ ৰাজকাৰেংটোক বিশেষভাৱে “কাৰেং ঘৰ” নামেৰে চিনাক্ত কৰা হয়; ইয়াত “ঘৰ” শব্দটো বিশেষ নামৰ অংশ হিচাপে ব্যৱহৃত।

অৱস্থান

কাৰেংঘৰ অসমৰ শিৱসাগৰ জিলাৰ গড়গাঁওত অৱস্থিত। শিৱসাগৰ চহৰৰ পৰা গড়গাঁও প্ৰায় ১৫ কিলোমিটাৰ পূবে।

নামকৰণ আৰু পৰিচয়

অসমীয়াত “কাৰেং” শব্দই সাধাৰণ অৰ্থত ৰাজপ্ৰসাদ বুজায়। গড়গাঁওত থকা আহোম ৰাজকাৰেংটোক বিশেষভাৱে “কাৰেং ঘৰ” বুলি কোৱা হয়। এই নামত “ঘৰ” শব্দটো সাধাৰণ বসতিঘৰৰ অৰ্থত নহয়; ই ঐতিহাসিকভাবে স্থাপনাটোৰ বিশেষ নামৰ অংশ হিচাপে স্থিতিশীল হৈ পৰিছে।

ইতিহাস

১৫৪০ চনত স্বৰ্গদেউ চুক্লেংমুঙে কাৰেংঘৰৰ নিৰ্মাণ আৰম্ভ কৰায়। পৰৱৰ্তী সময়ত প্ৰমত্ত সিংহই ইটাৰে পকী নিৰ্মাণ কৰায় বুলি উল্লেখ পোৱা যায়। ১৭৫২ চনত কাৰেংঘৰ গুৰুতৰভাৱে ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়; ইয়াৰ পিছত স্বৰ্গদেউ ৰাজেশ্বৰ সিংহই পুনৰ নিৰ্মাণ কৰায়। এই পুনৰ নিৰ্মাণ আৰু উন্নয়নৰ পিছত ৰাজেশ্বৰ সিংহৰ সময়ত ই অধিক শোভাময় ৰাজপ্ৰাসাদ ৰূপ লয় বুলি বৰ্ণনা আছে।

স্থাপত্য বৈশিষ্ট্য

কাৰেংঘৰ পিৰামিড আকৃতিৰ অট্টালিকা। প্ৰৱেশৰ বাবে মুঠ ৪খন দুৱাৰ আছে, আৰু এই ৪খন দুৱাৰৰ নাম “সিংহ দুৱাৰ” বুলি উল্লেখ। অট্টালিকাটোৰ গাঁথনিত তল অংশত ২ মহলা আৰু ওপৰ অংশত ৫ মহলা আছে বুলি দিয়া হৈছে।

মাপ-আকাৰ সম্পৰ্কে উপলব্ধ বিৱৰণ অনুসৰি—

• দীঘল: ১২০ হাত
• প্ৰস্থ: ৩০ হাত

সুৰংগ আৰু তলাতল ঘৰ-সংযোগ

কাৰেংঘৰৰ তলৰ মহলাৰ পৰা ৰংপুৰ (বৰ্তমান শিৱসাগৰ)ৰ তলাতল ঘৰলৈ যোৱা সুৰংগ আছিল বুলি বৰ্ণনা আছে। সুৰংগটোৰ দৈৰ্ঘ্য প্ৰায় ১৬ কিলোমিটাৰ বুলি উল্লেখ কৰা হয়; তথাপি কাৰেংঘৰৰ পৰা তলাতল ঘৰলৈ ১৬ কিলোমিটাৰ সুৰংগ থকাৰ দাবীটো এক মতে বিতৰ্কিত। উক্ত সুৰংগ বৰ্তমান ব্যৱহাৰ অযোগ্য বা বন্ধ বুলি উল্লেখ আছে।

পৰিবেষ্টন আৰু সুৰক্ষা-ব্যৱস্থা

কাৰেংঘৰৰ চাৰিওফালে বহল আলি আছে। আলিৰ কাষে কাষে “তাঁতীৰ গড়” নামৰ গড়/প্ৰাচীৰ থকা বুলি উল্লেখ। এই গড়ৰ অলপ দূৰত কাষে কাষে দ খাৱৈ (গড়খাৱৈ) আছে। খাৱৈটো মাউতে-হাতী নামিবলৈ উপযোগী বুলি বৰ্ণনা কৰা হয়। আগতে এই গড়খাৱৈটোত বছৰজুৰি পানী থাকিছিল বুলি উল্লেখ পোৱা যায়।

তাৎপৰ্য

কাৰেংঘৰ আহোম ৰাজশাসনৰ স্থাপত্য-ঐতিহ্য আৰু গড়গাঁওক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ় লৈ উঠা ৰাজ-প্ৰশাসনিক পৰিৱেশৰ এক স্মাৰক। নিৰ্মাণ আৰম্ভণিৰ পৰা পকী ইটা-নিৰ্মাণ, ১৭৫২ চনৰ ক্ষয়ক্ষতি আৰু ৰাজেশ্বৰ সিংহৰ পুনৰ নিৰ্মাণ—এই ঘটনাসমূহে স্থাপনাটোক আহোম যুগৰ ঐতিহাসিক ধাৰাবাহিকতাৰ সৈতে জড়িত কৰি ৰাখে। লগতে তলাতল ঘৰৰ সৈতে সুৰংগ-সংযোগ সম্পৰ্কীয় ধাৰণা (বিতৰ্কিত) কাৰেংঘৰক লৈ জনমানসত গঢ় লৈ উঠা ইতিহাস-স্মৃতিৰো অংশ।

আৰু চাওক

• শিৱসাগৰ
• গড়গাঁও
• তলাতল ঘৰ
• চাওফা
• ৰংঘৰ
• অসম