কালাপাহাৰ

কালা পাহাৰ (মৃত্যু ১২ জুলাই ১৫৭৬) বা কালাপাহাড় কাৰাণী বংশৰ বংগৰ চুলতানৰ শাসনাধীন ৰাজ্যৰ এজন বঙালী মুছলমান জেনেৰেল।^১

১৮ শতিকাৰ শেষৰফালৰপৰা একেলগে টুকুৰা-টুকুৰকৈ কৰা পৰম্পৰাগত আখ্যান অনুসৰি,^২৩ কালা পাহাৰ ভুৰিশ্ৰেষ্ঠ বা বাৰেন্দ্ৰৰ এজন বঙালী ব্ৰাহ্মণ আছিল, যি চুলতানৰ ৰাজ্যৰ সামৰিক সেনাপতি আছিল আৰু চুলতান চুলাইমান খান কাৰাণীৰ কন্যাৰ প্ৰেমত পৰিছিল। তেওঁ তেওঁক লাভ কৰিবলৈ হ’লে কালা পাহাৰক ইছলাম ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰিবলৈ বাধ্য কৰাইছিল(বা ব্ৰাহ্মণ পণ্ডিতসকলে তেওঁক প্ৰায়শ্চিত্ত কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল) আৰু বংগৰ শাসকীয় মুছলমান অভিজাত শ্ৰেণীৰ ভিতৰত নিজৰ স্থান দৃঢ় কৰি তুলিছিল; এই ধৰ্মান্তৰকৰণ প্ৰায়ে তেওঁৰ নাম সলনিৰ সৈতে জড়িত হৈ থাকে কালাচান্দ ৰায়/ৰাজীবলোচন ভাদুৰীৰপৰা "মহম্মদ ফাৰ্মুলি"লৈ।

ইতিহাসৰ তথ্য

কালাপাহাৰক কেন্দ্ৰ কৰি থকা ধাৰণা আৰু কিংবদন্তিসমূহ তেওঁৰ অস্তিত্বৰ তিনি শতিকাৰ পাছত ১৯ শতিকাতহে প্ৰচাৰ হৈছিল। ভুৱনেশ্বৰৰ ৰাষ্ট্ৰীয় আৰ্কাইভৰ অভিলেখ কেন্দ্ৰৰ সহকাৰী সঞ্চালক লালাতেণ্ডু দাস মহপাত্ৰই ইতিহাস লিপিক লৈ প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰিছে: "কালাপাহাৰৰ উৎপত্তি বিভ্ৰান্তিকৰ, কাৰণ এলাহাবাদী কালাপাহাৰৰ উল্লেখ থকা ব্ৰিটিছ সংগ্ৰহালয়ত এখন পাৰ্চী পাণ্ডুলিপি আছে, আনহাতে ১৬০০ চনৰ এখন ওড়িয়া পাণ্ডুলিপিত ইল্লাহদাত কালাপাহাৰৰ উল্লেখ আছে।"

সামৰিক অভিযান

চুলতান চুলাইমানে তেওঁৰ পুত্ৰ "বায়াজিদ আৰু জেনেৰেল কালাপাহাৰ ওৰফে ৰাজু"ৰ নেতৃত্বত নিজৰ চুলতানত্ব সম্প্ৰসাৰণৰ বাবে ওড়িশা জয় কৰিবলৈ নিজৰ সৈন্যবাহিনী পঠিয়াইছিল। মুকুন্দদেৱ ৰজাক পৰাজিত কৰি হত্যা কৰিলে। সেনাপতি কলাপাহাৰে ৰাজ্যখনৰ ভিতৰলৈ এটা দলক নেতৃত্ব দি ৰাজ্যখন লুণ্ঠন কৰিছিল।^৪

কমতাপুৰ সৈন্যৰ ৰজা নৰনাৰায়ণ চুলতানে আক্ৰমণ কৰাৰ পাছতো সফলতাৰে যুদ্ধ কৰিছিল; নৰনাৰায়ণৰ ভাতৃ সামৰিক সেনাপতি চিলাৰায়ক কাৰাগাৰত ভৰোৱা হয় আৰু ৰাজধানী গোসাঁনীমাৰী দখল কৰা হয়।^৪ কিন্তু মোগল সেনাবাহিনীৰ আক্ৰমণৰ আশংকাত (যিহেতু নৰনাৰায়ণে নামমাত্ৰ আকবৰক নিজৰ অধিপতি হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল) চুলতান চুলাইমানে কালাপাহাৰীক আঁতৰি যাবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে আৰু যথাৰ্থ অৱস্থা পুনৰ ঘূৰাই আনে।^৪ ১৫৭৫ চনত চুলতানৰ পুত্ৰ বায়াজিদক বিশ্বাসঘাতকতাৰে হত্যা কৰা হয়। কালাপাহাৰে দাউদ কাৰাণীৰ চাৰিওফালে সমবেত হয় যি বংগ চুলতানীৰ সিংহাসনত বহিছিল যদিও ১৫৭৬ চনৰ জুলাই মাহত ৰাজমহলৰ যুদ্ধত পৰাস্ত হৈছিল।^৫ এই যুদ্ধত কালাপাহাৰক নিহত কৰা হয় আৰু পিছলৈ সম্বলপুৰত সমাধিস্থ কৰা হয়।

উত্তৰাধিকাৰ

তেওঁৰ সামৰিক অভিযানৰ সময়ত একাধিক হিন্দু মন্দিৰ অপৱিত্ৰ আৰু ধ্বংস কৰাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ কৰা কামৰ বাবে পূব আৰু উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ হিন্দু জনসংখ্যাৰ মাজত কালাপাহাৰ শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে ধ্বংসকাৰী বা মূৰ্তিধ্বংসকাৰী,^৬ বিশেষকৈ পুৰীৰ জগন্নাথ মন্দিৰ, কোণাৰ্ক সূৰ্য মন্দিৰ, জলপাইগুৰিৰ জলপেশ মন্দিৰ, হাজোৰ মন্দিৰ, আৰু অভিযোগ অনুসৰি ধৰ্মীয় ভিত্তিত গুৱাহাটীৰ কামাখ্যা মন্দিৰ। কিংবদন্তি অনুসৰি তেওঁ তামলুকৰ বৰগাভিমাৰ মন্দিৰ আৰু সম্বলপুৰৰ সমলেশ্বৰী মন্দিৰটোও কাঢ়ি নিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল যদিও অলৌকিক কাৰণৰ বাবে বিফল হৈছিল।^৭

২০২১ চনৰ মাৰ্চ মাহত ভাৰতৰ গৃহ পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী অমিত শ্বাহে এ আই ইউ ডি এফৰ নেতা বদৰুদ্দিন আজমলক কলাপাহাৰ বুলি উল্লেখ কৰে।^৮