হৰিণী অমৰাছুৰীয়া

হৰিণী নিৰেকা অমৰাছুৰীয়া (জন্ম ৬ মাৰ্চ ১৯৭০)(Harini Nireka Amarasuriya) এগৰাকী শ্ৰীলংকান সমাজবিজ্ঞানী, শিক্ষাবিদ, কৰ্মী আৰু ৰাজনীতিবিদ যি ২০২৪ চনৰ পৰা শ্ৰীলংকাৰ ১৬ সংখ্যক প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আছে।^১

শ্ৰীলংকাৰ মুক্ত বিশ্ববিদ্যালয়ত একাডেমিক হিচাপে^২ তেওঁ এটা দশক কটায়, য'ত তেওঁ ফেডাৰেচন অৱ ইউনিভাৰ্চিটি টিচাৰ্ছ এছ'চিয়েচনৰ সৈতে ট্ৰেড ইউনিয়নৰ কাৰ্য্যত জড়িত আছিল৷ ২০২০ চনত নেশ্যনেল পিপলছ পাৱাৰ (এন পি পি) দলে ৰাষ্ট্ৰীয় তালিকাৰ সংসদৰ সদস্য হিচাপে তেওঁক মনোনীত কৰিছিল।

২০২৪ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত শ্ৰীলংকাৰ ১৬ সংখ্যক প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি লাভ কৰা অমৰাছুৰীয়াই সমান্তৰালভাৱে প্ৰথমটো ডিছানায়াকে কেবিনেটত ন্যায়, স্বাস্থ্য, মহিলা, শিক্ষা, বাণিজ্য, আৰু উদ্যোগৰ অন্তৱৰ্তীকালীন মন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি লাভ কৰে। ছিৰিমাভো বন্দৰনাইকে আৰু কন্যা চন্দ্ৰিকা কুমাৰটুংগাৰ পিছত শ্ৰীলংকাৰ প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ পদত অধিষ্ঠিত হোৱা তৃতীয়গৰাকী মহিলা। ২০২৪ চনৰ শ্ৰীলংকাৰ সংসদীয় নিৰ্বাচনত এনপিপিয়ে ৬৫৫,২৮৯টা ভোট লাভ কৰাৰ পিছত ১৭ সংখ্যক প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে তেওঁ পুনৰ নিযুক্তি লাভ কৰে।

প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা

১৯৭০ চনৰ ৬ মাৰ্চত গালেত জন্মগ্ৰহণ কৰা অমৰাছুৰীয়াৰ পিতৃ আছিল কৃষক আৰু মাতৃ এগৰাকী গৃহিণী৷ তিনিটি সন্তানৰ ভিতৰত অমৰাছুৰীয়া সৰু আছিল। ১৯৪৮ চনৰ পৰা ১৯৫২ চনলৈকে বাণিজ্য আৰু বাণিজ্যৰ কেবিনেট মন্ত্ৰী এইচ ডব্লিউ অমৰাসুৰিয়াৰ আত্মীয়।১৯৭২ চনৰ ভূমি সংস্কাৰ আইন অনুসৰি পিতৃৰ বাগিচা চৰকাৰে দখল কৰাৰ পিছত পৰিয়ালটো কলম্বোলৈ গুচি যায়, য'ত তেওঁ বিচপ কলেজত পঢ়িছিল, আৰু আমেৰিকাত এবছৰ বিনিময় ছাত্ৰী হিচাপে পঢ়িছিল।^৩

১৯৯১ চনৰ পৰা ১৯৯৪ চনলৈকে হিন্দু মহাবিদ্যালয়ত সমাজবিজ্ঞান পঢ়িবলৈ ভাৰত চৰকাৰৰ বৃত্তি লাভ কৰি দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা সমাজবিজ্ঞানত কলা শাখাত স্নাতক সন্মান লাভ কৰে। হিন্দু কলেজত তেওঁৰ সমসাময়িকসকলৰ ভিতৰত ইমতিয়াজ আলী আৰু অৰ্ণব গোস্বামী আছিল।^৪ ভাৰতৰ পৰা উভতি অহাৰ পিছত তেওঁ নেষ্ট শ্ৰীলংকাৰ সৈতে সামূহিক স্বাস্থ্য কৰ্মী হিচাপে কাম কৰিছিল৷ আৰু ছুনামি প্ৰভাৱিত শিশুৰ সৈতে কাম কৰিছিল। পাঁচ বছৰৰ পিছত তেওঁ মেকুৱেৰী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা প্ৰয়োগ আৰু উন্নয়ন নৃতত্ত্বত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে আৰু তাৰ পিছত এডিনবৰা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা সামাজিক নৃতত্ত্বত পি এইচ ডি ডিগ্ৰী লাভ কৰে।^৩

শৈক্ষিক আৰু কৰ্মী

তেওঁ পি এইচ ডি সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পিছত ২০১১ চনত শ্ৰীলংকাৰ মুক্ত বিশ্ববিদ্যালয়ত সমাজ বিজ্ঞান বিভাগৰ জ্যেষ্ঠ প্ৰবক্তা হিচাপে যোগদান কৰে আৰু পিছলৈ বিভাগটোৰ মুৰব্বী হয়। অমৰাসুৰিয়াই ইউৰোপীয় গৱেষণা পৰিষদৰ পুঁজিৰে শ্ৰীলংকাত মানৱ অধিকাৰ আৰু নৈতিকতাৰ ওপৰত গৱেষণা আৰু এডিনবাৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ইনষ্টিটিউট ফৰ এডভান্সড ষ্টাডিজ ইন দ্য হিউমেনিটিজৰ পুঁজিৰে শ্ৰীলংকাত উগ্ৰ খ্ৰীষ্টানসকলৰ মতানৈক্যৰ ওপৰত পৰা প্ৰভাৱৰ ওপৰত গৱেষণা কৰিছে।^৫

ট্ৰেড ইউনিয়নৰ ব্যৱস্থা

ফেডাৰেচন অৱ ইউনিভাৰ্চিটি টিচাৰ্ছ এছ'চিয়েচনৰ (FUTA) সদস্য হোৱাৰ পিছত তেওঁ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কৰ্মচাৰীসকলৰ উন্নত কৰ্ম পৰিস্থিতি আৰু ন্যায্য ব্যৱহাৰৰ দাবীত ট্ৰেড ইউনিয়নৰ কাৰ্য্যত অংশগ্ৰহণ কৰে।^৬৭

শিক্ষাৰ বাবে জিডিপিৰ ৬%

১৯৩৮ চনত শ্ৰীলংকাত বিনামূলীয়া শিক্ষাৰ প্ৰৱৰ্তনৰ সময়ত চি ডব্লিউ ডব্লিউ কান্নাংগৰা ধাৰণাটোৰ ওপৰত অমৰাসুৰিয়াই ২০১১ আৰু ২০১২ চনত ফেডাৰেচন অৱ ইউনিভাৰ্চিটি টিচাৰ্ছ এছ'চিয়েচনৰ (FUTA)-ৰ সৈতে শিক্ষাৰ বাবে জিডিপিৰ ৬% চৰকাৰী আবণ্টনৰ বাবে প্ৰচাৰ চলাইছিল।^৮৯ কিন্তু ২০২৩ চনত শ্ৰীলংকাই নিজৰ জিডিপিৰ ২%হে শিক্ষাৰ বাবে আবণ্টন দিছিল।^১০

ৰাজনৈতিক কেৰিয়াৰ

সংসদৰ সদস্য

২০১৯ চনত অমৰাসুৰিয়াই ৰাষ্ট্ৰীয় বুদ্ধিজীৱী সংগঠনত যোগদান কৰি ২০১৯ চনৰ শ্ৰীলংকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনৰ সময়ত এন পি পিৰ প্ৰাৰ্থী অনুৰা কুমাৰ দিছানায়াকেৰ হৈ প্ৰচাৰ চলাইছিল। ২০২০ চনৰ ১২ আগষ্টত ২০২০ চনৰ শ্ৰীলংকাৰ সংসদীয় নিৰ্বাচনৰ পিছত শ্ৰীলংকাৰ ১৬ সংখ্যক সংসদত প্ৰৱেশৰ বাবে এনপিপিয়ে ৰাষ্ট্ৰীয় তালিকাৰ প্ৰাৰ্থী হিচাপে মনোনীত কৰি নিযুক্তি দিয়ে।^{১১১২১৩}

ৰাষ্ট্ৰীয় তালিকাৰ প্ৰাৰ্থী হিচাপে মনোনীত হোৱাৰ পিছত তেওঁ মুক্ত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ একাডেমিক জ্যেষ্ঠ প্ৰবক্তা পদৰ পৰা পদত্যাগ কৰে।^১৪

শ্ৰীলংকাত জাতিগত, ধৰ্মীয় আৰু ৰাজনৈতিক বিভাজন দূৰ কৰাত সহায় কৰিবলৈ তেওঁ মিলন আৰু সামাজিক অন্তৰ্ভুক্তিৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰাৰ লগতে ৰাষ্ট্ৰীয় ঐক্য আৰু স্থিতিশীলতাক প্ৰসাৰিত কৰে। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ লিংগ সমতা আৰু এলজিবিটিকিউ+ অধিকাৰৰ (LGBTQ+ rights) পোষকতা কৰিছিল, পশু কল্যাণৰ বাবে সংসদীয় ককাছৰ সৈতে জড়িত আছিল আৰু বেচৰকাৰী সংস্থা নেষ্টৰ পৰিচালনা সমিতিৰ সদস্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।^{১৫১৬১৭১৮}

প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে

২০২৪ চনৰ ২৪ ছেপ্টেম্বৰত ৰাষ্ট্ৰপতি অনুৰা কুমাৰ দিছানায়াকে শ্ৰীলংকাৰ ষোড়শ (১৬) প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে অমৰাছুৰীয়াক শপত গ্ৰহণ কৰোৱায়।.^১৯ তেওঁ নিজৰ দলৰ প্ৰথমগৰাকী প্ৰধানমন্ত্ৰী, আৰু ছিৰিমাভো বাণ্ডাৰনাইকে আৰু চন্দ্ৰিকা কুমাৰটুংগাৰ পিছত এই ভূমিকা গ্ৰহণ কৰা তৃতীয়গৰাকী মহিলা।^২০

যিহেতু দিছনায়াকে ৰাষ্ট্ৰপতি পদলৈ উন্নীত হোৱাৰ পিছত এন পি পিৰ সংসদত মাত্ৰ দুজন সদস্য বাকী আছিল, সেয়েহে তেওঁৰ প্ৰথম মন্ত্ৰীসভাত তেওঁ আৰু অমৰাছুৰীয়াকে ধৰি মাত্ৰ তিনিজন সদস্য আছিল। ১৪ নৱেম্বৰৰ সংসদীয় নিৰ্বাচনত নতুন সংসদ নিৰ্বাচিত নোহোৱালৈকে কেয়াৰটেকাৰ চৰকাৰত ন্যায়, ৰাজহুৱা প্ৰশাসন, প্ৰাদেশিক পৰিষদ, স্থানীয় চৰকাৰ আৰু শ্ৰম, শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি, বাণিজ্য, বাণিজ্যিক, খাদ্য সুৰক্ষা, সমবায় উন্নয়ন, উদ্যোগ আৰু উদ্যোগী উন্নয়ন, মহিলা, শিশু আৰু যুৱ পৰিক্ৰমা আৰু ক্ৰীড়া আৰু স্বাস্থ্যৰ পদবী প্ৰদান কৰা হয় ৷^২১২২

শৈক্ষিক সংস্কাৰ

শিক্ষা মন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি পোৱাৰ পিছত অমৰাসুৰিয়াই বিদ্যালয়ৰ পৰা ৰাজনৈতিক প্ৰভাৱ আঁতৰাবলৈ বিদ্যালয়ৰ প্ৰশাসকে ৰাজনীতিবিদসকলক বিদ্যালয়ৰ অনুষ্ঠানলৈ আমন্ত্ৰণ জনোৱাৰ দীৰ্ঘদিনীয়া প্ৰথা বন্ধ কৰি শিক্ষা সংস্কাৰৰ সূচনা কৰে।^১

বিদ্যালয়ত অনুশাসন বলবৎ কৰাৰ নামত শিশুৰ শাৰীৰিক আৰু মানসিক শাস্তিৰ বিৰুদ্ধে শাৰীৰিক শাস্তিৰ লগতে মানসিক নিৰ্যাতন আৰু অপমানৰ বিৰুদ্ধে আইন প্ৰণয়ন কৰিছিল। বৃহত্তৰ সমাজত হিংসাক স্বাভাৱিক কৰি তোলাৰ বাবে বিদ্যালয়ত হিংসাৰ ব্যৱহাৰক দোষাৰোপ কৰিছিল আৰু ঘৰ, প্ৰতিষ্ঠান, আনকি ধৰ্মীয় স্থানতো সংঘাত আগ্ৰাসনৰ পৰা হিংসাৰ বাহিৰলৈ ওলাই আহিবলৈ সকলোকে আহ্বান জনাইছিল।^২৩

২০২৪ চনৰ সংসদীয় নিৰ্বাচন

এন পি পিৰ উপ-সচিব অমৰাসুৰিয়াই ২০২৪ চনৰ শ্ৰীলংকাৰ সংসদীয় নিৰ্বাচনত কলম্বো জিলাৰ পৰা এন পি পিৰ মনোনয়নৰ নেতৃত্ব দি সৰ্বাধিক ৬৫৫,২৮৯টা ভোট লাভ কৰি এক নতুন অভিলেখ গঢ়িবলৈ সক্ষম হয়।^২৪ সংসদীয় নিৰ্বাচনৰ পিছত অমৰাসুৰিয়াক পুনৰ শ্ৰীলংকাৰ সোতৰতম (১৭) প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়। তেখেতক শিক্ষা, উচ্চ শিক্ষা আৰু বৃত্তিমূলক শিক্ষাৰ মন্ত্ৰী হিচাপেও নিযুক্তি দিয়া হয়।^২৫২৬

ষষ্ঠ শ্ৰেণীৰ ইংৰাজী মডিউলৰ বিতৰ্ক=

২০২৫ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত কেইবাটাও নাগৰিক সমাজৰ সংগঠন, ৰাজনীতিবিদ আৰু শিক্ষা খণ্ডৰ ট্ৰেড ইউনিয়নে নতুনকৈ প্ৰণয়ন কৰা ষষ্ঠ শ্ৰেণীৰ ইংৰাজী মডিউলত কেইবাটাও আসোঁৱাহৰ ওপৰত আলোকপাত কৰিছিল, যিটো ৰাষ্ট্ৰীয় জনশক্তি (এন পি পি) চৰকাৰৰ শিক্ষা সংস্কাৰৰ পৰিকল্পনা হিচাপে ২০২৬ শিক্ষাবৰ্ষত কাৰ্যকৰী হ’বলগীয়া আছিল। আটাইতকৈ বিতৰ্কিত বিষয়টো আছিল ষষ্ঠ শ্ৰেণীৰ ইংৰাজী পাঠ্যপুথিত প্ৰাপ্তবয়স্ক সমকামী কথোপকথন ৱেবছাইটৰ সৈতে লিংক কৰা URL অন্তৰ্ভুক্ত কৰা।^২৭

এই ভুলসমূহৰ সমালোচনা অমৰাসুৰিয়াৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী আৰু শিক্ষামন্ত্ৰী হিচাপে কৰা হৈছিল আৰু কিছুমান শিতানে তেওঁক পদত্যাগ কৰাৰ আহ্বান জনাইছিল।^২৮

প্ৰথম অৱস্থাত নেচনেল ইনষ্টিটিউট অৱ এডুকেচনে পাঠ্যপুথিখনৰ পৰা সকলো বিতৰ্কিত বিষয়বস্তু আঁতৰোৱাৰ অনুমোদন জনায়।^২৯ ইয়াৰ পিছত শিক্ষা মন্ত্ৰালয়ে নতুন পাঠ্যক্ৰম ৰূপায়ণ ২০২৭ চনলৈ পিছুৱাই দিয়ে।^৩০

বৈদেশিক নীতি

প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে অমৰাসুৰিয়াই ২০২৫ চনৰ অক্টোবৰ মাহত প্ৰথম আনুষ্ঠানিকভাৱে ভাৰত ভ্ৰমণ কৰিছিল, য’ত তেওঁ ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোডী আৰু বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী এছ জয়শংকৰৰ সৈতে সাক্ষাৎ কৰি দ্বিপাক্ষিক সহযোগিতা আৰু মাছমৰীয়া বিষয়ক শক্তিশালী কৰাৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিছিল। প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদীৰ নেতৃত্বত অনুষ্ঠিত হোৱা আৰু ঋষি সুনক আৰু টনি এবটে অংশগ্ৰহণ কৰা ২০২৫ চনৰ এনডিটিভি বিশ্ব সন্মিলনতো তেওঁ ভাষণ দিছিল।^৩১৩২

নিৰ্বাচনী ইতিহাস

হৰিণী অমৰাসুৰিয়াই ২০২৪ চনৰ সংসদীয় নিৰ্বাচনত কলম্বো জিলা সমষ্টিৰ পৰা এন পি পি দলৰহৈ নিৰ্বাচন খেলি ৬৫৫,২৮৯ ভোট লাভ কৰি নিৰ্বাচিত হয়।

ব্যক্তিগত জীৱন

অমৰাসুৰিয়া অবিবাহিত, আৰু তেওঁৰ কোনো সন্তান নাই।^৩৩

সন্মান

২০২৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহত ডাক বিভাগে প্ৰধানমন্ত্ৰী অমৰাসুৰিয়াৰ ব্যক্তিগত ষ্টাম্প জাৰি কৰিছিল। এই কাণ্ডই কিছু বিতৰ্কৰ সৃষ্টি কৰিছিল।^৩৪

কৰ্ম

দ্য ইন্টিমেট লাইফ অৱ ডিজেন্ট: এন্থ্ৰ’প’লজিকেল পাৰ্সপেক্টিভছ — ২০২০ চনৰ ১ ছেপ্টেম্বৰ

লেখকসকল:হৰিণী অমৰাসুৰিয়া, টবিয়াছ কেলি, সিদ্ধাৰ্থন মৌনাগুৰু, গালিনা অউষ্টিনোভা-ষ্টেপানোভিচ, জনাথন স্পেন্সৰ প্ৰকাশক: ইউচিএল প্ৰেছ আই এছ বি এন ৯৭৮-১-৭৮৭৩৫-৭৭৭-৮