মাৰে গান

মাৰে গান বা মাৰে গীত বা মাৰেগোৱা ওজাপালি^১ ভাৰতৰ অসমৰ পাতিৰাভা সম্প্ৰদায়ৰ এক পৰম্পৰাগত আচাৰ-অনুষ্ঠান-গায়ন পৰিৱেশন। ই সৰ্প দেৱী মনসা (বিষহৰী বা মাৰে দেৱী বুলিও জনাজাত)ৰ পূজাৰ সৈতে জড়িত, আৰু ই সম্প্ৰদায়টোৰ যাদুকৰী-ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক জীৱনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ হিচাপে উপস্থাপন কৰে।^২

ব্যুৎপত্তি

মাৰে শব্দৰ উৎপত্তি হৈছে সৰ্প দেৱী মনসাৰ স্থানীয় নাম মাৰে দেৱীৰ পৰা, আনহাতে গান মানে "গীত"। এইদৰে মাৰে-গানৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হৈছে "মাৰে (মানসা)ৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত গীত"।^২

ভৌগোলিক বিতৰণ

মাৰে-গান প্ৰধানকৈ নামনি অসমৰ গোৱালপাৰা, কামৰূপ (দ্ব্যৰ্থতা দূৰীকৰণ পৃষ্ঠা), আৰু দৰং জিলা জিলাত বসবাস কৰা পাতিৰাভা সম্প্ৰদায়ৰ লোকে পালন কৰে। ঘৰুৱা অনুষ্ঠান আৰু মাৰে পূজা বা মাৰোই পূজা নামেৰে জনাজাত সামূহিক উৎসৱৰ সময়তে ইয়াক পৰিৱেশন কৰা হয়।^৩

আচাৰ-ব্যৱহাৰৰ প্ৰসংগ

মাৰে-গান পৰিৱেশন সৰ্প দেৱীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত উৰ্বৰতা আৰু সুৰক্ষাৰ অনুষ্ঠান মাৰে পূজাৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংগ। ৰোগ, শস্যৰ উৎপাদনহীনতা, দুৰ্ভাগ্যৰ বিৰুদ্ধে ঐশ্বৰিক আশীৰ্বাদ আহৰণৰ বাবে এই অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হয়।^৩ এই অনুষ্ঠানৰ সময়ত মাজু নামেৰে এটা মাটিৰ প্ৰতীকী গঠন কৰি দেৱীৰ প্ৰতিনিধি হিচাপে পূজা কৰা হয়।^২

পৰিৱেশন আৰু সংগীত

মাৰে-গান এজন মূল গায়ক (ওজা)ৰ নেতৃত্বত আৰু সহায়ক দলৰ সহায়ত আখ্যানমূলক গায়কীৰ ৰূপত পৰিৱেশন কৰা হয়। গীতবোৰত পৌৰাণিক পৰিঘটনা, দেৱীৰ উৎপত্তি, আৰু সমাজৰ লগত প্ৰাসংগিক নৈতিক বা সামাজিক পাঠৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ঢোল, খোল, তাল, বাঁহৰ টকা আদি বাদ্যযন্ত্ৰই অনুষ্ঠানৰ লগত সংগতি ৰাখিছে। সাধাৰণতে অসমীয়াৰ লগত মিহলি হৈ থকা ৰাভা উপভাষাত এই অঞ্চলৰ সাংস্কৃতিক মিশ্ৰণৰ প্ৰতিফলন ঘটে।^৪

সাংস্কৃতিক তাৎপৰ্য্য

মাৰে গান পৰম্পৰাই কেৱল পূজাৰ মাধ্যম হিচাপে কাম কৰাই নহয়, পাতিৰাভা জনগোষ্ঠীৰ মৌখিক পৰম্পৰা, লোককথা, তথা পৰিচয়ো সংৰক্ষণ কৰে। ই সম্প্ৰদায়ৰ বান্ধোন শক্তিশালী কৰে আৰু সংগীত আৰু পৰিৱেশনৰ জৰিয়তে থলুৱা জ্ঞানৰ সঞ্চাৰণ কৰে।^২

সংৰক্ষণৰ প্ৰচেষ্টা

মাৰে-গানক সংগীত নাটক অকাডেমীয়ে ভাৰতৰ অস্পষ্ট সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰূপ হিচাপে স্বীকৃতি দিছে।^২ ইয়াৰ নথিপত্ৰ আৰু সংৰক্ষণৰ বাবে প্ৰচেষ্টা আৰম্ভ কৰা হৈছে ব্লুপ্ৰিণ্ট ফৰ প্ৰিজাৰ্ভেচন অৱ মাৰে-গান (২০২৪)ৰ দৰে প্ৰকল্পই এইসমূহৰ সংৰক্ষণৰ বাবে কাম কৰি আছে।^২

লগতে চাওক

• ওজাপালি
• দেওধনী নৃত্য
• ৰাভা জনগোষ্ঠী
• মনসা

বাহ্যিক সংযোগ

• Blueprint for Preservation of Māre-Gān (India ICH, 2024)
• Worship of Goddess Manasa – Mare Puja Among the Rabhas of Assam
• Praagya Dhara – Collection of Māre-geet
• Wisdomlib: Puppetry in Assam (mentioning Māre-gan)