ভোগেশ্বৰ বৰুৱা

ভোগেশ্বৰ বৰুৱা (Bhogeswar Baruah, জন্ম: ৩ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৪০) ভাৰতৰ এগৰাকী আগশাৰীৰ খেলুৱৈ তথা প্ৰশিক্ষক।^১ তেওঁ হৈছে অৰ্জুন বঁটা বিজয়ী প্ৰথম অসমীয়া।^২ তেওঁৰ জন্ম হৈছিল ৩ ছেপ্তেম্বৰ ১৯৪০ চনত শিৱসাগৰত।^৩ ১৯৬৬ চনৰ বেংককত অনুষ্ঠিত এছিয়ান গেমছত তেওঁ ৮০০ মিটাৰ দৌৰত সোণৰ পদক অৰ্জন কৰে আৰু প্ৰতিযোগিতাৰ নতুন অভিলেখ স্থাপন কৰে। এছিয়ান গেমছত সোণৰ পদক অৰ্জন কৰা তেওঁ প্ৰথমজন অসমীয়া।^৪ সেই বছৰে (১৯৬৬ চনত) তেওঁক অৰ্জুন বঁটাৰে সন্মানিত কৰা হয়। অসম চৰকাৰে তেওঁৰ প্ৰতি সন্মান দেখুৱাই প্ৰতি বছৰে ৩ ছেপ্তেম্বৰত তেখেতৰ জন্মদিনটো অভিৰুচি ক্ৰীড়া দিৱস হিচাপে ৰাজ্যজুৰি বৰ্ণাঢ্য কাৰ্যসূচীৰে পালন কৰে।^৫ তেওঁ অসম আৰু উত্তৰ-পূব ভাৰতৰপৰা অৰ্জুন বঁটা লাভ কৰা প্ৰথমজন ব্যক্তি। ১৯৬৬ চনৰ এছিয়ান গেমছত তেওঁ ৮০০ মিটাৰ দৌৰত ১:৪৯.৪ ছেকেণ্ডত জয়লাভ কৰি গেমছৰ অভিলেখ গঢ়িছিল। পিছলৈ তেওঁ ১৯৭০ চনৰ এছিয়ান গেমছত ভাৰতীয় ৪ x ৪০০ মিটাৰ ৰিলে দলৰ অংশ হিচাপে ৩:১১.৯ ছেকেণ্ডত অন্ত পেলাই ৰূপৰ পদক লাভ কৰে।

শিৱসাগৰত জন্মগ্ৰহণ কৰি জয়সাগৰ টেংকৰ ওচৰতে ডাঙৰ-দীঘল হোৱা বৰুৱাই ১৯৬০ চনত ভাৰতীয় সেনাৰ কৰ্পছ অৱ ইলেক্ট্ৰনিকছ এণ্ড মেকানিকেল ইঞ্জিনিয়াৰ্ছ (ই এম ই)ত চালক হিচাপে যোগদান কৰে। ইএমইত তেওঁ প্ৰথমে ফুটবল খেলিছিল যদিও পিছলৈ এথলেটিকছলৈ স্থানান্তৰিত হয়। ১৯৬৩ চনত বৰুৱাই প্ৰথম ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত অংশগ্ৰহণ কৰে, য’ত তেওঁ অল ইণ্ডিয়ান অ’পেন এথলেটিকছ মিটত জয়লাভ কৰা ৪ x ৪০০ মিটাৰ ৰিলে সেৱা দলৰ অংশ আছিল। পিছৰ বছৰত শ্ৰীলংকাৰ মুকলি এথলেটিকছ সভাত ৪০০ মিটাৰ আৰু ৮০০ মিটাৰ দৌৰত জয়লাভ কৰে। বৰুৱাই ১৯৬৬ আৰু ১৯৭০ চনত এছিয়ান গেমছত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল, আৰু কেইবাখনো ভাৰতীয় ক্ৰীড়া সমিতিত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। হাবিলদাৰ পদবী কাম কৰি সেনাবাহিনীৰপৰা অৱসৰ গ্ৰহণ কৰি ১৯৯৮ চনলৈকে তেল আৰু প্ৰাকৃতিক গেছ নিগম (ONGC)ত কাম কৰিছিল।

১৯৮৪ চনৰপৰা তেওঁৰ সন্মানত "অভীৰুচি ক্ৰীড়া দিৱস", ২০০৭ চনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় খেলত অসম দলৰ চেফ ডি মিছন হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল, আৰু ২০১৯ চনত বীৰ চিলাৰায় বঁটাৰে সন্মানিত হৈছিল। ২০২৫ চনত বৰুৱাৰ নামেৰে ৰাষ্ট্ৰীয় ক্ৰীড়া বঁটাৰ সৃষ্টি হয়, আৰু সৰুসজাই ক্ৰীড়া কমপ্লেক্সৰ নাম সলনি কৰি অৰ্জুন ভোগেশ্বৰ বৰুৱা ক্ৰীড়া কমপ্লেক্স কৰা হয়।

জন্ম আৰু পাৰিবাৰিক জীৱন

ভোগেশ্বৰ বৰুৱাৰ জন্ম হৈছিল ১৯৪০ চনৰ ৩ ছেপ্টেম্বৰত,^৬ পিতৃ ভদ্ৰেশ্বৰ বৰুৱা (প্ৰায় ১৮৮৯–১৯৯৪) আৰু মাতৃ আইকন বৰুৱা (প্ৰায় ১৯১৩–১৯৮৩)ৰ আঠটা সন্তানৰ ভিতৰত তেওঁ ষষ্ঠ সন্তান আছিল। জয়সাগৰ টেংক টিনি-আলিৰপৰা প্ৰায় এক কিলোমিটাৰ পশ্চিমে ঠাকুৰপাৰা তেওঁৰ পৰিয়ালৰ পূৰ্বপুৰুষৰ গাঁও আছিল। ভাৰতৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপে ১৯৩৫ চনত শিৱসাগৰত প্ৰথম কাৰ্যালয় স্থাপন কৰাত বৰুৱাৰ পিতৃ ভদ্ৰেশ্বৰে জয়সাগৰৰ কাৰ্যালয়ত চৌকিদাৰ হিচাপে যোগদান কৰে। চাকৰিৰ বাবেই বৰুৱাৰ মাক-দেউতাকে ঠাকুৰপাৰাৰপৰা আহি জয়সাগৰৰ টেংকৰ কাষত এটা সৰু বাঁহ-খেৰৰ ঘৰ সাজি থাকিবলৈ লৈছিল। দেউতাকৰ চাকৰিটো কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ চাকৰি হোৱাৰ বাবে পৰিয়ালটোৱে ৰেচনৰ সুবিধা পাইছিল। পুৰণি ঠাকুৰপাৰাৰ ঘৰটো তেওঁৰ ককাক আৰু এগৰাকী পেহীয়েকৰ হাতত এৰি দিয়া হৈছিল আৰু বৰুৱাৰ জন্ম হৈছিল জয়সাগৰ টেংকৰ ঘৰত।

ভদ্ৰেশ্বৰ বৰুৱাৰ আনুষ্ঠানিক শিক্ষা নাছিল আৰু চৰকাৰী চাকৰিৰ উপৰি নিজৰ খেতিমাটিত নিজে খেতি কৰিছিল। পৰিয়ালটোৰ মুঠ মাটি প্ৰায় পোন্ধৰ বিঘা আছিল। বৰুৱাৰ পিতৃ এগৰাকী বেজ আছিল আৰু পৰম্পৰাগত অসমীয়া বনৌষধিৰে মানুহৰ চিকিৎসা কৰিছিল; তেওঁৰ পিতৃয়ে এই প্ৰথাৰ বাবে কেতিয়াও কোনো ধন গ্ৰহণ কৰা নাছিল। তেওঁৰ পিতৃও ক্ৰীড়াপ্ৰিয় আছিল আৰু ব্ৰিটিছ শাসনৰ সময়ত নাজিৰাত ফুটবল খেল আৰু ঘোঁৰা দৌৰ প্ৰায়ে অনুষ্ঠিত হৈছিল, তেওঁ প্ৰায়ে ফুটবল চাবলৈ গৈছিল। বৰুৱাৰ মাক আইকনে ঘৰৰ কাম আৰু খেতিৰ কাম দুয়োটা চম্ভালিছিল। তেওঁৰ মাক বয়নকৰ্মত পাকৈত আছিল। বৰুৱাই মাকক সহায় ৰেচম পলুৰ বাবে এড়ি আৰু কেছেৰুৰ পাত সংগ্ৰহ কৰি সহায় কৰিছিল। নিজৰ জীৱনীত বৰুৱাই মাকক শক্তিশালী নাৰী বুলি অভিহিত কৰিছে।

বৰুৱাৰ দুজন ডাঙৰ ভাই, তিনিজন ডাঙৰ ভনীয়েক (দুগৰাকীৰ জন্মৰ আগতেই বিয়া হৈছিল), এগৰাকী সৰু ভনীয়েক আৰু এজন সৰু ভাই আছিল। ডাঙৰ জয়সাগৰ টেংকটো তেওঁলোকৰ ঘৰৰ কাষতে আছিল আৰু বৰুৱাই কয় যে প্ৰায় ৩ বছৰ বয়সৰপৰাই তেওঁ নিজকে সাঁতুৰিবলৈ শিকাইছিল।

শৈশৱ আৰু শিক্ষা

শৈশৱৰ প্ৰথমছোৱাৰ বেছিভাগ সময় জয়সাগৰৰ পুখুৰীৰ পাৰতে উমলি কটায়। পিছলৈ তেওঁ ঘৰৰ ওচৰৰ মেটেকা প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ত নামভৰ্তি কৰে। স্কুলত তেওঁৰ উপস্থিতি অনিয়মিত আছিল, কিয়নো স্কুলত উপনীত হ’বলৈ হ’লে তেওঁ এখন ডাঙৰ নৈ পাৰ হ’বলগীয়া হৈছিল; বাঁহৰ দলং শুকালেহে লগোৱা হৈছিল গতিকে বাৰিষাত তেওঁ নাৱেৰে যাত্ৰা কৰিবলগীয়া হৈছিল। কেইবছৰমান পিছত জোলাগাওঁত এখন স্কুল প্ৰতিষ্ঠা হয় আৰু তৃতীয় শ্ৰেণীত তেওঁ তালৈকে বদলি হ’ল। বৰুৱাৰ ডাঙৰ ভাই-ভনী পাঁচজন স্কুললৈ যোৱা নাছিল: তেওঁতকৈ ওপৰৰজনে নিম্ন প্ৰাথমিকলৈকে আৰু সৰুজনে মেটেকাত হাইস্কুল পাছ কৰিছিল।

জোলাগাঁওত শেষ কৰি বৰুৱাই শিৱসাগৰ চহৰৰ বিদ্যাপীঠ স্কুলত যোগদান কৰে। স্কুলতেই ফুটবলৰ প্ৰতি তেওঁৰ আগ্ৰহ গঢ় লৈ উঠিবলৈ ধৰিলে। তেওঁ সোঁপক্ষীয় ৰক্ষক হৈ পৰে, আৰু যোৰহাটৰ উচ্চ অসম বিদ্যালয় প্ৰতিযোগিতাত শিৱসাগৰ জিলাৰ হৈ খেলি ডিব্ৰুগড়, গোলাঘাট, তিনিচুকীয়া আদি অঞ্চলৰ বিদ্যালয়ৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। পিছলৈ তেওঁ মূলতঃ ক্ৰীড়াৰ প্ৰতি মনোনিৱেশ কৰাৰ বাবে মেট্ৰিক পৰীক্ষাত ব্যৰ্থ হয়। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ৰ আশে-পাশে তেওঁ আমেৰিকাৰ সৈন্যই মাছ ধৰা, গুলী চলোৱা আৰু গাড়ী চলোৱা দেখিছিল; এইটোৱে পিছলৈ তেওঁৰ বাবে সেনাবাহিনীত যোগদানৰ আগ্ৰহ জগাই তুলিছিল। তেওঁ আমেৰিকান সৈন্যসকলক পানীত পোষ্ট স্থাপন কৰাত সহায় কৰি ৰাইফল চলাবলৈ শিকিছিল আৰু তেওঁলোকে জীপত ক্লাচ আৰু গিয়াৰ কেনেকৈ ব্যৱহাৰ কৰে তাক পৰ্যবেক্ষণ কৰি কৰি গাড়ী চলাবলৈ শিকিছিল।

সামৰিক কেৰিয়াৰ

প্ৰাৰম্ভিক কাম

দীৰ্ঘদিন ধৰি সেনাবাহিনীত যোগদান কৰাৰ উচ্চাকাংক্ষা থাকিলেও বৰুৱাৰ সামৰিক জীৱনৰ আৰম্ভণি হৈছিল কাকতলীয়াভাৱে। ১৯৬০ চনত বৰুৱাক শিৱসাগৰৰপৰা যোৰহাটলৈ ভাড়া গাড়ীৰে দুজন মানুহ পেৰাডাইজ হোটেলৰ সন্মুখত থৈ আহিছিল। ওচৰতে এখন পথাৰত সেনাবাহিনীত নিযুক্তিৰ কাম চলি আছিল আৰু ড্ৰিল চোৱাৰ পিছত বৰুৱাৰ ওচৰলৈ এজন বিষয়াই তেওঁক যোগদান কৰিবলৈ ক’লে আৰু তেওঁ সন্মতি দিলে। প্ৰথমতে তেওঁ দেউতাকক এই সিদ্ধান্তৰ কথা কোৱা নাছিল যদিও ঘৰলৈ গৈ তেওঁ মাকক কৈছিল আৰু আন আন বহুতে যোগদান কৰা শুনি সন্মতি দিছিল।

বৰুৱা ১৯৬০ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ভাৰতীয় সেনাৰ ইলেক্ট্ৰনিকছ এণ্ড মেকানিকেল ইঞ্জিনিয়াৰ (ই এম ই)ৰ ইণ্ডিয়ান আৰ্মি কৰ্পছ অৱ ইলেক্ট্ৰনিকছ এণ্ড মেকানিকেল ইঞ্জিনিয়াৰ (ই এম ই)ৰ চালক হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়; বিভাগটোৰ মুখ্য কাৰ্যালয় ছিকেণ্ডৰাবাদত আছিল। তাত থকা প্ৰথম দুমাহত তেওঁ সেনাৰ অনুশীলন আৰু পেৰেড ৰুটিনৰ দৰে প্ৰশিক্ষণ কাৰ্য্যকলাপ গ্ৰহণ কৰা নাছিল আৰু ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে চাফাই, ৰক্ষণাবেক্ষণ আৰু নিৰ্মাণৰ কামত মনোনিৱেশ কৰিছিল।

তেওঁৰ মৌলিক প্ৰশিক্ষণৰ প্ৰথম পৰ্যায় আছিল প্লাটুন প্ৰশিক্ষণ। ইয়াত তেওঁক ড্ৰিল কমাণ্ড আৰু ৰাইফল-শ্বুটিং প্ৰশিক্ষণ শিকোৱা হৈছিল। ইয়াৰ পিছত তেওঁ নিজৰ ইউনিটত পোষ্ট কৰাৰ আগতে পাছ আউট পেৰেড সম্পূৰ্ণ কৰিলে। ইএমই ফুটবল দলৰ সৈতে প্ৰশিক্ষণ লৈ থকাৰ বাবে তেওঁ সম্পূৰ্ণ মৌলিক প্ৰশিক্ষণৰ সময়সূচী গ্ৰহণ কৰা নাছিল, আৰু সেয়েহে মাত্ৰ দুদিন অনুশীলন কৰিছিল। ইয়াৰ পূৰ্বে বৰুৱাই জয়সাগৰ পুখুৰীত হোম গাৰ্ডৰ প্ৰশিক্ষণ শিবিৰ পৰ্যবেক্ষণ কৰিছিল য’ত তেওঁ প্ৰশিক্ষাৰ্থীসকলৰ পেৰেড ড্ৰিল পৰ্যবেক্ষণ কৰিছিল, আৰু আমেৰিকাৰ সৈন্যৰ সৈতে ৰাইফল গুলীচালনাৰ অনুশীলন কৰিছিল। পেৰেড পাছ কৰি সৈনিক হিচাপে নিশ্চিত হোৱাৰ পিছত বৰুৱাই তেওঁৰ ভাট্টা আৰু সুবিধা উন্নত হোৱাৰ কথা কৈছিল।

পিছৰ বছৰবোৰ

দেউতাকৰ কৃষিকাৰ্যত তেওঁ মূল সহায়ক আছিল বাবে তেওঁ সেনাবাহিনীত যোগদান কৰাৰ কথা পিতৃক জনাব খোজা নাছিল। বৰঞ্চ বৰুৱাই ভূঁই ৰোৱা আৰু চপোৱাৰ সময়খিনিত ঘৰলৈ উভতি আহি খেতিৰ কামত সহায় কৰিব পৰাকৈ ছুটীৰ সময় মিলাই লৈছিল। বিহুৰ দৰে উৎসৱৰ সময়তো তেওঁ ছুটী লোৱা নাছিল। সামৰিক জীৱনৰ সময়ছোৱাত তেওঁ বছৰি দুবাৰকৈ ঘৰলৈ উভতি আহি পিতৃক খেতি কৰাত সহায় কৰে।

তিনি বছৰৰ পাছত বৰুৱাক কনিষ্টবলৰ পৰা হাবিলদাৰলৈ পদোন্নতি দিয়া হয়। প্ৰথম অৱস্থাত তেওঁ প্ৰমোচনত বিশেষ গুৰুত্ব নিদিলে যদিও পিছলৈ কেৰিয়াৰত আনক প্ৰমোচন পোৱা দেখি তেওঁ অধিক চিন্তিত হৈ পৰিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ অৱসৰৰ পিছৰ জীৱনৰ পৰিকল্পনা কৰিবলৈ অসমৰ ওচৰত হোম-পোষ্টিঙৰ বাবে আবেদন কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। তেওঁৰ প্ৰথম ঘৰুৱা পোষ্টিং আছিল ডিমাপুৰত, য’ত তেওঁ সেনাবাহিনীৰ ট্ৰাক চলাই বিভিন্ন অঞ্চললৈ সামগ্ৰী পৰিবহণ কৰিছিল। ডিমাপুৰত পদোন্নতিৰ বাবে তেওঁৰ উদ্বেগ আৰু দ্বিতীয় সন্তানৰ সময়সীমাৰ সৈতে মিলি তেওঁৰ স্বেচ্ছামূলক অৱসৰ গ্ৰহণ কৰি নিজৰ গাঁৱতলৈ খেতি কৰি থাকিব বুলিয়েই ঘূৰি আহিছিল। তেওঁ হাবিলদাৰ পদবীত অৱসৰ গ্ৰহণ কৰে।