পথেমৰী

পথেমৰী (অৰ্থাৎ দাও বা পালষ্টাৰ নৌকা) হৈছে ২০১৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এখন ভাৰতীয় মালয়ালম ভাষা ভাষাৰ পিৰিয়ড ড্ৰামা চলচ্চিত্ৰ। এই কথাছবিখনৰ ৰচনা আৰু পৰিচালনা চেলিম আহমেদৰ। ইয়াত মামুট্টিয়ে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ইয়াৰ সহযোগী অভিনয় শিল্পীসকলৰ ভিতৰত জুৱেল মেৰী, চিদ্দিক, শ্ৰীনিবাসন, চেলিম কুমাৰ, শ্বাহীন চিদ্দিক, ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ আৰু জয় মেথিউ অন্তৰ্ভুক্ত। ছবিখনৰ কাহিনীভাগ পল্লীকল নাৰায়ণন (মামুট্টি) নামৰ এজন ব্যক্তিৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠিছে, যিয়ে ১৯৬০ চনৰ আৰম্ভণিতে কেৰালাৰ গাল্ফ ডায়াস্পৰা (কেৰালাৰ মানুহৰ মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন) ধাৰা আৰম্ভ হোৱাৰ সময়তে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল।^১২৩

ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিছিল। আনহাতে সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল বিজীবালে আৰু চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল মধু অম্বটে। ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰপৰা ছবিখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কেৰালা আৰু মধ্যপ্ৰাচ্যত কৰা হৈছিল।^৩

ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলৰদ্বাৰা বিতৰণ কৰা পথেমৰী ছবিখন ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত মুক্তি দিয়া হয় আৰু ই সমালোচকসকলৰ যথেষ্ট প্ৰশংসা বুটলি থ’বলৈ সক্ষম হয়। হায়দৰাবাদত অনুষ্ঠিত হোৱা 'ইণ্ডিৱুড কাৰ্নিভাল ২০১৬'ৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণত ছবিখন 'ইণ্ডিৱুড প্যানোৰামা প্ৰতিযোগিতা শাখা'ৰ বাবে নিৰ্বাচিত হৈছিল।^৪

কাহিনী

এজন ডেকা নাৰায়ণন আৰু মইদিন আন এদল পুৰুষৰ সৈতে এক উন্নত জীৱনৰ সন্ধানত এখন 'পথেমৰী' বা পালষ্টাৰ নৌকাৰে ডুবাই যাত্ৰা কৰে। লাঞ্চি বেলায়ুধন নামৰ এজন ব্যক্তিয়ে এই যুৱকসকলক চোৰাংকৈ উপ উপকূলীয় অঞ্চললৈ লৈ যোৱাৰ দায়িত্ব লয়। ডুবাইত উপস্থিত হৈ নাৰায়ণন আৰু মইদিন দুয়ো নিৰ্মাণ শ্ৰমিক হিচাপে কামত যোগদান কৰে আৰু আন শ্ৰমিকসকলৰ সৈতে একেলগে থাকিবলৈ লয়। তেওঁলোকে নিজৰ সকলো সুখ-আহ্লাদ ত্যাগ কৰি নিজৰ পৰিয়ালৰ বাবে টকা উপাৰ্জন কৰিবলৈ কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰে।

নাৰায়ণনে নিয়মীয়াকৈ ঘৰলৈ আহে আৰু পৰিয়াল তথা বন্ধুবৰ্গৰ বাবে বিদেশৰপৰা অনা বিভিন্ন উপহাৰ সামগ্ৰী লৈ আহে। তেনে এক ভ্ৰমণৰ সময়ত নাৰায়ণনে তেওঁৰ পত্নীক জনায় যে তেওঁ আৰু ডুবাইলৈ ঘূৰি নাযায় আৰু কেৰালাতে ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰি স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰিব। কিন্তু তেওঁ অলপ দিনৰ ভিতৰতে উপলব্ধি কৰে যে তেওঁৰ পৰিয়ালে তেওঁতকৈ তেওঁৰ পইচাকহে বেছি মূল্য দিয়ে আৰু তেওঁৰ পত্নীয়েও সমাজত নিজৰ সন্মান হেৰুৱাৰ ভয় কৰে। এই কথাত ব্যথিত হৈ নাৰায়ণন পুনৰ ডুবাইলৈ ঘূৰি যায়।

ইফালে, নাৰায়ণনৰ ঘৰতে বাস কৰা তেওঁৰ বিধৱা ভগ্নী নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীৰ বাবে কোনো দৰা পোৱা নাযায়, কিয়নো তেওঁলোকৰ হাতত কোনো ধন বা সম্পত্তি নাছিল। তেনে সময়তে চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক নিৰ্মলাৰ নামত থকা মাটি এডোখৰ দিয়াৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায় আৰু তাৰ বিনিময়ত নাৰায়ণনৰ বৰ্তমানৰ ঘৰখন নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীক দিবলৈ কয়। চন্দ্ৰএট্টনে ভাবে যে যিহেতু নাৰায়ণন এজন ধনী ব্যক্তি, গতিকে তেওঁ নিজৰ বাবে আন এখন চমত্কাৰ ঘৰ সাজি ল’ব পাৰিব আৰু নাৰায়ণনেও সানন্দে এই কথাত সন্মতি জনায়। বিয়াৰ পাছত চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক জনায় যে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকে অতিৰিক্ত আয়ৰ বাবে ঘৰখন ভাড়াত দিবলৈ বিচাৰিছে। নাৰায়ণনে এই কথাত বৰ দুখ পায়, কিয়নো তেওঁ নিজেই নিজৰ পত্নী আৰু সন্তানৰ সৈতে সেই একেখন ঘৰতে বাস কৰি আছিল। অৱশেষত উপায়হীন হৈ নাৰায়ণনে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকক প্ৰতিমাহে ঘৰৰ ভাড়া দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয়।

বহু বছৰৰ পাছত, নাৰায়ণনৰ সন্তানসকল ডাঙৰ-দীঘল হয়। কিন্তু তেওঁলোকেও কেৱল নাৰায়ণনৰ সম্পত্তি আৰু ধন-পইচাক লৈহে চিন্তিত আছিল, নাৰায়ণনৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ কোনো চিন্তা নাছিল।

অৱশেষত, নাৰায়ণনৰ মৃত্যু হয় আৰু তেওঁৰ মৃতদেহ বিমানযোগে কেৰালালৈ ঘূৰাই অনা হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছতো পৰিয়ালৰ লোকসকলে তেওঁৰ প্ৰতি কোনো বিশেষ সন্মান বা দুখ প্ৰকাশ নকৰে। কিন্তু অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ পিছত, পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে হঠাতে দূৰদৰ্শনত নাৰায়ণনৰ এটা সাক্ষাৎকাৰ দেখিবলৈ পায়। সেই সাক্ষাৎকাৰটোত তেওঁ প্ৰকাশ কৰে যে কেৱল তেওঁৰ বাবেই আজি তেওঁৰ পৰিয়ালটো সুখী আৰু দৰিদ্ৰতাৰপৰা মুক্ত। তেওঁ ডুবাইত ভোগ কৰা কষ্ট আৰু সংগ্ৰামৰ কথা পৰিয়ালক কেতিয়াও জানিবলৈ দিয়া নাছিল। পৰিয়ালৰ উদাসীনতাৰ পিছতো তেওঁলোকৰ বাবে উপাৰ্জন কৰিবলৈ পাই তেওঁ কেতিয়াও কষ্টক কষ্ট বুলি ভবা নাছিল। আনৰ মুখত হাঁহি দেখিবলৈ পালে তেওঁ সন্তুষ্টি লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকৰ সুখৰ বাবে নিজকে দায়বদ্ধ বুলি গণ্য কৰে। সাক্ষাৎকাৰটোত নাৰায়ণনে তেওঁৰ শেষ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰি কয় যে তেওঁ যেন পুনৰ জন্ম লৈ এই একেটা পৰিয়াল আৰু বন্ধু-বান্ধৱীকেই লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকক সদায় সুখী কৰি ৰাখিব পাৰে।

অভিনয় শিল্পী

• মামুট্টি — পল্লীকল নাৰায়ণন চৰিত্ৰত
  • ৰোহিত মেনন — ডেকা নাৰায়ণন চৰিত্ৰত
• শ্ৰীনিবাসন — মইদিন চৰিত্ৰত
  • ষ্টিভিন কাগু — ডেকা মইদিন চৰিত্ৰত
• জুৱেল মেৰী — নলিনী (নাৰায়ণনৰ পত্নী) চৰিত্ৰত
• চিদ্দিক — লাঞ্চি বেলায়ুধন চৰিত্ৰত
• জয় মেথিউ — চন্দ্ৰন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ ভাই) চৰিত্ৰত
• চেলিম কুমাৰ — নাৰায়ণনৰ পিতৃ চৰিত্ৰত
• সন্তোষ কীঝাট্টুৰ — মজিদ চৰিত্ৰত
• শ্বাহীন চিদ্দিক — সতীশন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত
• ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ — নাৰায়ণনৰ মাতৃ চৰিত্ৰত
• অঞ্জু অৰবিন্দ — পুষ্পা চৰিত্ৰত
• শ্ৰুতি লক্ষ্মী — স্মিতা (নিৰ্মলাৰ জীয়ৰী) চৰিত্ৰত
• সাজু নৱোদয় — নাৰায়ণনৰ ৰূমমেট চৰিত্ৰত
• গোকুলন — নাৰায়ণনৰ আত্মীয় চৰিত্ৰত
• পাৰ্বতী মেনন
• অনু জোচেফ — নিৰ্মলা চৰিত্ৰত
• জেনিফাৰ এণ্টনি — গিৰিজা চৰিত্ৰত
• এডভোকেট হাচিক টিকে — নিজে (বিশেষ ভূমিকা)
• জেমছ পট্টাকল — কাষ্টম অফিচাৰ (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী)
• আকাশ সন্তোষ — নাৰায়ণনৰ সৰু পুত্ৰ চৰিত্ৰত
• মিথুন ৰমেশ — নজীব (মইদিনৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত
• নায়লা উষা — নিজে (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী)

নিৰ্মাণ

পৰিকল্পনা আৰু বিকাশ

২০১৩ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত চেলিম আহমেদে ঘোষণা কৰে যে তেওঁ উপসাগৰীয় অঞ্চল আৰু ইয়াৰ বিভিন্ন দিশক লৈ এখন চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰিব।^৫ তেওঁ লগতে জনায় যে কুঞ্জনন্তন্তে কদা (২০১৩) নামৰ ছবিখনৰ পিছত তেওঁৰ দ্বিতীয়টো সহযোগিতাত এই নতুন ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মামুট্টিয়ে অভিনয় কৰিব। মধু অম্বটে ছবিখনৰ চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিব বুলি জানিবলৈ দিয়া হয়।^৬ ২০১৩ চনতে আহমেদে মামুট্টিক এই কাহিনীভাগ শুনাইছিল। মামুট্টিয়ে ইয়াত আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে আৰু প্ৰায় এবছৰৰ ভিতৰত ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চিত্ৰনাট্য লিখি উলিওৱা হয়।^৭ পৰিচালক চেলিমে কয় যে তেওঁ নাৰায়ণন চৰিত্ৰটোৰ বাবে মামুট্টিক বাছনি কৰিছিল কিয়নো তেওঁ মূল চৰিত্ৰটোৰ জীৱনৰ তিনিটা ভিন্ন পৰ্যায় অতি সুন্দৰভাৱে ৰূপায়িত কৰিব পাৰিছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই নাৰায়ণন চৰিত্ৰটো কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ আৰ্হিত গঢ়া নাই, বৰঞ্চ উপসাগৰীয় অঞ্চলত কাম কৰা কেইবাজনো শ্ৰমিকৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সংগ্ৰামক একত্ৰিত কৰি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰিছোঁ।" ^৮

অভিনয় শিল্পী নিৰ্বাচন

২০১৪ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত দূৰদৰ্শনৰ ঘোষিকা জুৱেল মেৰীক নলিনী নামৰ মূল অভিনেত্ৰীৰ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হয়, যিটো আছিল তেওঁৰ জীৱনৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ অভিনয়। ইয়াৰ সমান্ষ্টাৰলভাৱে মামুট্টিৰ চৰিত্ৰটোৰ নাম পল্লীকল নাৰায়ণন বুলি প্ৰকাশ কৰা হয়। শ্ৰীনিবাসনে মইদিন চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হোৱাৰ বিপৰীতে চিদ্দিক, চেলিম কুমাৰ, জয় মেথিউ আৰু যাৱনিকা গোপালকৃষ্ণনক আন গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰা হয়।^৯ অভিনেত্ৰী ভিজি চন্দ্ৰশেখৰে মূল চৰিত্ৰটোৰ মাতৃৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হয়।^১০ শ্বাহীন চিদ্দিকক মামুট্টিৰ পুত্ৰৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিবলৈ বাছনি কৰা হয়।^১১ চেলিম আহমেদে পূৰ্বে ওলোৱা এক উৰাবাতৰি নাকচ কৰি কয় যে সুৰেশ গোপী আৰু মঞ্জু ৱাৰিয়াৰ এই ছবিখনৰ অংশ নহয়।^১২

চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু উত্তৰ-প্ৰডাকচন

২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰপৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হয়^১৩ আৰু ২০১৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ ভিতৰত ইয়াৰ কাম সম্পূৰ্ণ হয়। খোৰফাক্কান, ফুজেৰা, ডুবাই, চেট্টুভা, নাটিকা, ত্ৰিপ্ৰায়াৰ আৰু বেপুৰৰ বিভিন্ন স্থানত তিনিটা পৰ্যায়ত এই দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।^৩১৪ মাৰ্চ মাহৰ তৃতীয় সপ্তাহত মামুট্টিয়ে সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত পাঁচদিনীয়া চিত্ৰগ্ৰহণৰ বাবে দলটোৰ সৈতে যোগ দিয়ে, যিটো প্ৰধানকৈ বুৰ ডুবাই, জুমেইৰা আৰু শ্বাৰজাহৰ ৰোলা স্কোৱাৰত অনুষ্ঠিত হৈছিল।^১৫

জ্যোতিষ শংকৰে ছবিখনৰ কলা নিৰ্দেশনা কৰিছিল আৰু এয়া আছিল পৰিচালকজনৰ সৈতে তেওঁৰ তৃতীয়টো সহযোগিতা। জ্যোতিষৰ মতে, পথেমৰী ছবিখনৰ ৯০ শতাংশ দৃশ্যই আছিল কৃত্ৰিম ছেট। কোচিৰ মেৰিন ড্ৰাইভত থকা গ্ৰেটাৰ কোচিন ডেভেলপমেণ্ট অথৰিটি ভৱনৰ পাৰ্কিং এলেকাত ১৯৮০ চনৰ মুম্বাই বিমানবন্দৰৰ এটা ছেট নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। আউটড’ৰ বা বাহিৰৰ দৃশ্যসমূহৰ বাহিৰে বিদেশৰ পটভূমিত থকা প্ৰতিটো দৃশ্যৰে চিত্ৰগ্ৰহণ এৰ্নাকুলামত কৰা হৈছিল। প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকসকলে আহাৰ গ্ৰহণ কৰা 'খাদৰ হোটেল'খনো কোচিৰ এটা ষ্টুডিঅ’ত ছেট বনাই সজা হৈছিল। মূল ঘৰটোৰ ছেট তৈয়াৰ কৰা হৈছিল ত্ৰিপ্ৰায়াৰত। সৰু পালষ্টাৰ জাহাজ বা নৌকাৰ দৃশ্যসমূহ বেপুৰৰপৰা অনা এখন জলযানেৰে দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।^১৬

কুঞ্জনন্তন্তে কদা ছবিখনৰ কাম চলি থকাৰ সময়তে অস্কাৰ বঁটা বিজয়ী শব্দ প্ৰকল্পক ৰচুল পুকুটীক চেলিম আহমেদে এই প্ৰকল্পটোৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰিছিল। ছবিখনত উপসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিকাশ আৰু পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তন দেখুৱাবলৈ ৰচুল পুকুটীয়ে এয়াৰ কণ্ডিচনাৰৰ শব্দ, যান-বাহনৰ শব্দ আৰু সময়ৰ লগে লগে ইয়াৰ কেনে সলনি হৈছে তাক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে ছবিখনত দৃশ্যসমূহ যিদৰে সজোৱা হৈছে, ঠিক তেনেদৰেই তেওঁ শব্দসমূহৰো আৰ্হি প্ৰস্তুত কৰিছিল; য’ত "অতীতক ৰঙীনভাৱে আৰু বৰ্তমানক একবৰ্ণীয় বা ম’ন’ক্ৰমেটিক ৰূপত উপস্থাপন কৰা হৈছে।" নায়কে এখন সৰু নৌকাত উঠি কৰা প্ৰথমটো সাগৰীয় যাত্ৰাৰ দৃশ্যটোত প্ৰাকৃতিক বা বাস্তৱ শব্দ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ৰচুলে পটভূমিত পানীৰ কলকল শব্দ ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ বিষয়ে পৰিচালকে কৈছিল যে "এই শব্দটোৱে যাত্ৰীসকলৰ অকলশৰীয়া অনুভৱ আৰু আবদ্ধতাক অতি সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ কৰিছে।" ছবিখনৰ বাবে তৈয়াৰ কৰা চূড়ান্ত চাউণ্ড ট্ৰেকত পৰিচালকে ৰচুলক কেৱল তিনিটা সৰু পৰিৱৰ্তন কৰিবলৈহে পৰামৰ্শ দিছিল।^১৭

বিপণন

চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাণকাৰী দলে ইয়াৰ এটা 'মেকিং ভিডিঅ'' মুকলি কৰিছিল। এই ভিডিঅ’টোত চলচ্চিত্ৰখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যত দেখুওৱা 'ধুমুহা'ৰ সৃষ্টি কেনেকৈ কৰা হৈছিল, তাক প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে। দৃশ্যটোত এদল যুৱকে এক সৰু নৌকাৰে সাগৰ পাৰ হৈ অবৈধভাৱে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰাৰ সময়ত চৰম দুৰ্যোগৰ সন্মুখীন হৈছিল। দৃশ্যটোত ব্যৱহাৰ কৰা ভিজুৱেল ইফেক্টছ বা ভিএফএক্স সম্বলিত এই ভিডিঅ’টো মামুট্টিয়ে ২০১৫ চনৰ ২৭ অক্টোবৰত তেওঁৰ আনুষ্ঠানিক ফেচবুক পেজত আপলোড কৰিছিল। এই সন্দৰ্ভত ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছে উল্লেখ কৰিছিল যে "প্ৰতিৱেদন প্ৰকাশ পোৱাৰ সময়লৈকে ৫১,০০০ তকৈও অধিক ছচিয়েল মিডিয়া ব্যৱহাৰকাৰীয়ে চোৱাৰ সৈতে এই ভিডিঅ’টো ভাইৰেল হৈ পৰিছে।" ^১৮১৯ ৱৰ্ল্ড মালয়ালী কাউঞ্চিলে আয়োজন কৰা এটা অনুষ্ঠানত, ১৯৬০ চনৰ সময়ছোৱাত নৌকাৰে উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ যোৱা একাংশ প্ৰব্ৰজনকাৰীক চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাতাসকলে বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰে।^২০

সংগীত

২০১৫ চনৰ ১৪ ছেপ্টেম্বৰত ইৰ’ছ মিউজিকৰদ্বাৰা ইয়াৰ সংগীত এলবামটো মুকলি কৰা হয়।^২১২২ কেৰালাৰ উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ হোৱা প্ৰব্ৰজনৰ সময়ছোৱাত মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ যোৱা ১৫ জন প্ৰব্ৰজনকাৰীক এই অডিঅ’ মুকলি অনুষ্ঠানলৈ বিশেষভাৱে আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছিল।^২৩

১৮ ছেপ্টেম্বৰত চিনেমাখনৰ প্ৰথমটো ভিডিঅ’ গীত পাডিয়িৰাংগুন্নু মুকলি কৰা হয়।^২৪ দ্য হিন্দু কাকতে তেওঁলোকৰ সপ্তাহান্তৰ শীৰ্ষ ৫টা গীতৰ তালিকাত পাডিয়িৰাংগুন্নু গীতটোক অন্তৰ্ভুক্ত কৰে আৰু মন্তব্য কৰে যে, "সুৰকাৰ বিজীবালৰ এই অত্যন্ত আৱেগিক সুৰৰ গীতটো গাবলৈ হৰিহৰণক বাছনি কৰাৰ সিদ্ধান্তটো আছিল একেবাৰে সঠিক। এই গীতটোৱে কৰ্ণন চলচ্চিত্ৰৰ 'উলাথিল নল্লা উলাৰ্ম' গীতটোৰ তীব্ৰ সোঁৱৰণ কঢ়িয়াই আনে আৰু ই চক্ৰবাকম ৰাগৰ ওপৰত আধাৰিত যেন লাগে। হৰিহৰণৰ গভীৰ তথা গম্ভীৰ কণ্ঠৰ সৈতে এই মধুৰ সুৰটো ইমানেই ধুনীয়াকৈ মিলি গৈছে যে ই এক যাদুকৰী পৰিৱেশৰ সৃষ্টি কৰিছে।" ^২৫

মুক্তি

কেইবাবাৰো পিছুৱাই দিয়াৰ পাছত, অৱশেষত ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত কেৰালাৰ ৬৪টা চিনেমা হঁলত চলচ্চিত্ৰখন মুক্তি দিয়া হয়।^২৬২৭ ছবিখনৰ বিতৰণৰ অধিকাৰ ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলে লাভ কৰিছিল। জোছুটিৰ জীৱন ছবিখনৰ পিছত মালয়ালম ভাষা চলচ্চিত্ৰ জগতত এয়া আছিল তেওঁলোকৰ দ্বিতীয়টো প্ৰকল্প।^২৮ কাটাৰৰ দোহাত কিউবিছ ইভেণ্টছৰ উদ্যোগত ছবিখনৰ এটা বিশেষ প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই অনুষ্ঠানতে কেইবা দশক ধৰি কাটাৰত বাস কৰা কেৰালাৰ প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলক বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰা হয়।^২৯ চিনেমাগৃহত সফলতাৰে ১০০ দিন সম্পূৰ্ণ কৰাৰ মুহূৰ্ত উদ্‌যাপনৰ অংশ হিচাপে, ২০১৬ চনৰ ৮ জানুৱাৰীত কেৰালাৰ ১০টাতকৈও অধিক চিনেমা হঁলত পথেমৰী পুনৰ মুক্তি দিয়া হয়।^৩০ ছবিখনৰ ক্ৰয় কৰা ছেটেলাইট সম্প্ৰচাৰৰ অধিকাৰ সূৰ্য্য টিভিৰ হাতলৈ যায়।^৩১

কাহিনী চুৰিৰ অভিযোগ

সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত বাস কৰা মইদুত্টী নামৰ এজন প্ৰবাসী ভাৰতীয়ই এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতত চলচ্চিত্ৰখনৰ মুক্তিৰ বিৰুদ্ধে এটা গোচৰ ৰুজু কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে পৰিচালক চেলিম আহমেদে তেওঁৰ 'Swapnageham' নামৰ এটা কাহিনী চুৰি কৰি এই ছবিখন নিৰ্মাণ কৰিছে।^৩২৩৩ ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতে ছবিখনৰ মুক্তিৰ ওপৰত অন্তৱৰ্তীকালীন স্থগিতাদেশ জাৰি কৰে।^৩২ এই অভিযোগৰ প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰি চেলিম আহমেদে কয়, "শুনা অনুসৰি প্ৰায় তিনিজন ব্যক্তিয়ে একে ধৰণৰ দাবী লৈ আগবাঢ়ি আহিছে, এজন কান্নুৰৰ ইৰিক্কুৰৰ আৰু আন এজন ওমানৰ মাস্কটত এই সন্দৰ্ভত সংবাদ-মেল অনুষ্ঠিত কৰা ব্যক্তি।" পৰিচালকজনে লগতে আঙুলিয়াই দিয়ে যে তেওঁৰ প্ৰথম ছবি আদামিণ্টে মাকান আবু-এও একে ধৰণৰ অভিযোগৰ সন্মুখীন হৈছিল, কিন্তু ছবিখন মুক্তি পোৱাৰ পিছত সেইবোৰ নাইকিয়া হৈ গৈছিল। চেলিমে কয়, "প্ৰতিগৰাকী প্ৰবাসী মালয়ালীয়ে পথেমৰী ছবিখনক নিজৰ কাহিনী বুলি অনুভৱ কৰিব, কিন্তু ই কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ ওপৰত আধাৰিত নহয়। আমি এই প্লেজিয়াৰিজম বা কাহিনী চুৰিৰ বিষয়টো আইনীভাৱে সমাধান কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম।" ^৩২ পিছলৈ এটা সাক্ষাৎকাৰত চেলিম আহমেদে এই বিষয়টো অধিক স্পষ্ট কৰি কয়, "স্পষ্টীকৰণৰ বাবে অভিযোগকাৰীৰ কাহিনীটো পঢ়াৰ পিছত মই দেখিবলৈ পালোঁ যে তেওঁৰ নিজৰ ৰচনাখনো বহু দশকৰ আগতে টি ভি কচুবাৱাই লিখা 'স্বপ্নাংগলিল নিন্নু স্বপ্নাংগলিলেক্কু অৰু কবীৰ' নামৰ এটা গল্পৰপৰা চুৰি কৰা কাহিনী আছিল। যেতিয়া আমি এই কথাটো আঙুলিয়াই দিলোঁ, আদালতে সেইটো পৰীক্ষা কৰিলে আৰু পৰ্যবেক্ষণটো চূড়ান্ত ৰায়দানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হ’ল, যিটো আমাৰ পক্ষত আছিল। যিহেতু আমাৰ বিৰুদ্ধে মিছা অভিযোগ অনা হৈছিল, সেয়েহে আমি এই গোচৰটো চলাই আছোঁ।" ^৩৪

সঁহাৰি

চলচ্চিত্ৰখনে সমালোচক আৰু দৰ্শকৰপৰা ইতিবাচক সঁহাৰি লাভ কৰিছিল।^৩৫ বাতৰি অনুসৰি অমোল পালেকাৰৰ নেতৃত্বত গঠিত জুৰীয়ে একাডেমী বঁটাৰ (অস্কাৰ) শ্ৰেষ্ঠ বিদেশী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ বিভাগত ভাৰতৰপৰা পঠিয়াবলগীয়া ৫খন চুটি তালিকাভুক্ত ছবিৰ ভিতৰত এইখনকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক তথা জুৰী সদস্য কে. মধুৰ উদ্ধৃতি দি মালায়ালাম মনোৰমা কাকতে প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি, একেবাৰে অন্তিম পৰ্যায়ত মাৰাঠী ভাষা চলচ্চিত্ৰ ক'ৰ্টৰ হাতত ছবিখনে অস্কাৰৰ দৌৰত পৰাজয়বৰণ কৰে।^৩৬

অৱশ্যে দ্য টাইম্‌ছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ সৈতে হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰত পৰিচালক চেলিম আহমেদে এই সন্দৰ্ভত কয়, "মই এজন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা যিয়ে মালয়ালী দৰ্শকৰ বাবে চিনেমা নিৰ্মাণ কৰোঁ আৰু তেওঁলোকৰ জীৱনৰ কাহিনী কওঁ। ইয়াৰ বাহিৰৰ জগতখন মোৰ মূল লক্ষ্য নহয়। অস্কাৰৰ বাবে বিবেচনা কৰাটোৱেই মোৰ বাবে যথেষ্ট।" ^৩৪

২০১৫ চনৰ ১২ অক্টোবৰত প্ৰকাশিত প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, একে বছৰৰে ডিচেম্বৰ মাহত তিৰুৱনন্তপুৰমত অনুষ্ঠিত হোৱা কেৰালা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ ২০সংখ্যক সংস্কৰণত মালয়ালম চিনেমা টুডে বিভাগৰ অধীনত প্ৰদৰ্শনৰ বাবে এই ছবিখন নিৰ্বাচিত হৈছিল।^৩৫ ২০১৯ চনত দ্য হিন্দু কাকতৰ সৰস্বতী নাগৰাজনে পথেমৰী ছবিখনক ২০১৫ চনৰ শ্ৰেষ্ঠ মালায়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে স্থান দিছিল।^৩৭

সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া

মাতৃভূমি কাকতৰ সুজাতা এছে চলচ্চিত্ৰখনক "গাল্ফ মালয়ালীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এক কবিতা" বুলি অভিহিত কৰে আৰু ইয়াৰ চিত্ৰগ্ৰহণ, সম্পাদনা তথা ৰচুল পুকুটীৰ শব্দ সংমিশ্ৰণৰ কামৰ উচ্চ প্ৰশংসা কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে, "প্ৰথমাৰ্ধৰ বহু ঠাইৰ সংলাপসমূহ কিছু পৰিমাণে নাট্যধৰ্মী যেন লাগিলেও, ইয়াত কিছুমান অতি উৎকৃষ্ট সংলাপো আছিল।" ^৩৮

৫টা ষ্টাৰৰ ভিতৰত ৪টা ষ্টাৰ ৰেটিং দি ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছৰ অনু জেমছে মামুট্টিৰ অভিনয়ক তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ অভিনয় বুলি অভিহিত কৰে আৰু লিখে: "যিহেতু এই কাহিনীটো আমাৰ বহুতৰে বাবে পৰিচিত, গতিকে ইয়াত কোনো ৰহস্য বা চাচপেঞ্চৰ উপাদান নাই, তথাপি পিছৰ মুহূৰ্তত কি হ’ব তাক চাবলৈ আমি চিনেমাৰ শেষলৈকে আসনত খোপনি পুতি বহি থাকোঁ।" ^৩৯ দ্য হিন্দু কাকতৰ এছ. আৰ. প্ৰবীণে লিখিছে, "এখন পৰিচিত কাহিনী, এটা পৰিচিত পটভূমি আৰু আনকি অভিনেতা সকলো পূৰ্বানুমান কৰিব পৰা চৰিত্ৰত — কাগজত কলমে চালে পথেমৰী ছবিখনত তেনে কোনো নতুনত্ব নাই। কিন্তু তথাপি এখন শক্তিশালী চিত্ৰনাট্যৰ জৰিয়তে পূৰ্বে নেদেখা বহুতো সৰু সৰু দিশৰ ওপৰত পোহৰ পেলাই বহু কিছু অৰ্জন কৰিব পৰা গৈছে।" ^৪০ কেৰালা কৌমুদীৰ ৰজত আৰ. জি.-য়ে কয়, "চেলিম আহমেদে পথেমৰীত লেখক আৰু পৰিচালক হিচাপে দেখুওৱা পাৰদৰ্শিতা অনন্য আছিল আৰু এই ছবিখনে দৰ্শকক এক পাহৰিব নোৱাৰা অভিজ্ঞতা প্ৰদান কৰে।" ^৪১

বিহাইণ্ডউডছ সংবাদ মাধ্যমে চিনেমাখনক ৩/৫ ৰেটিং দি কয়, "কাহিনী উপস্থাপনৰফালৰপৰা চিনেমাখনে আমাক পূৰ্বে দেখা কিছুমান চিনেমাৰ (যেনে আৰৱীকাথা) দৰে এটা চিনাকি পৰিৱেশলৈ লৈ যায়, কিন্তু পথেমৰী ছবিখনত সহানুভূতিৰ প্ৰয়োগ অতি বেছিকৈ কৰা হৈছে। চিনেমাখনৰ শেষত, প্ৰতিগৰাকী গাল্ফ মালয়ালী বা প্ৰবাসীয়ে ভোগ কৰা কষ্ট আৰু দুখৰ প্ৰতি আপোনাৰ মনত এক গভীৰ সহানুভূতিৰ ভাব জাগ্ৰত হ’বলৈ বাধ্য।" ^৪২ ৰেডিফ ডট কমৰ পৰেশ চি পালচাই চিনেমাখনক ৫টা ষ্টাৰৰ ভিতৰত ৫টাই পূৰ্ণ ৰেটিং দি লিখে, "পৰিচালকে এই পুৰণি বিষয়-বস্তুটোক ফ্লেছবেক আৰু ফ্লেছ ফৰৱাৰ্ড পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি এক নতুন জীৱন দিবলৈ চেষ্টা কৰিছে। ইয়াক কেৱল এজন ব্যক্তিৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নাৰাখি এক বৃহৎ সামাজিক দৃষ্টিকোণৰপৰা উপস্থাপন কৰা হৈছে।" ^৪৩

চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল ইণ্ডিয়াগ্লিটজে ইয়াক ৩/৫ ৰেটিং দি কাৰিকৰী দিশসমূহক "মোটামুটি ঠিকেই আছে" বুলি বৰ্ণনা কৰে। তেওঁলোকে কয়, "আৰু অলপ বেছি বাস্তৱসন্মত সংলাপ আৰু নতুনত্বই চিনেমাখনক এক নতুন মাত্ৰা দিব পাৰিলেহেঁতেন" আৰু শেষত কয়, "চিনেমাখন যিদৰে শেষ হৈছে সেয়া অতি সুন্দৰ আৰু ই সামগ্ৰিকভাৱে ছবিখনক এক ইতিবাচক ৰূপ প্ৰদান কৰিছে।" ^৪৪

ছবিখনৰ অভিনয়, চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু সংগীতৰ প্ৰশংসা কৰি মালয়ালম মনোৰমা কাকতৰ জি. ৰাগেশে ইয়াক ৩.২৫/৫ ৰেটিং দিয়ে আৰু কয়, "দৰ্শকে সহজে অনুভৱ কৰিব পৰা কিছুমান ঘটনাৰ জৰিয়তে চেলিম আহমেদে মালয়ালী প্ৰব্ৰজনকাৰীৰ জীৱনৰ কাহিনী এক কম নাট্যধৰ্মী অথচ আকৰ্ষণীয় শৈলীৰে বৰ্ণনা কৰিছে। ছবিখনত কোনো ব্যাৱসায়িক মচলা নাই। আকৌ তথাকথিত সমালোচকসকলক সন্তুষ্ট কৰিবলৈকো পৰিচালকে কতো কোনো আপোচ কৰা নাই। সংক্ষেপে ক’বলৈ গ’লে, এইখন সকলোৰে বাবে নিৰ্মিত এখন সুন্দৰ চলচ্চিত্ৰ।" ^৪৫

দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ সঞ্জীথ চিদহাৰ্থনে চলচ্চিত্ৰখনক ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখে, "চেলিম আহমেদৰ এই ছবিখনৰ কাহিনীভাগ চিনাকি হ’ব পাৰে, কিন্তু ইয়াক ইমান সততাৰে বৰ্ণনা কৰা হৈছে যে দৰ্শকে নাৰায়ণনৰ চৰিত্ৰটোৰ দুখ-কষ্ট গভীৰভাৱে অনুভৱ কৰিব পাৰে, যি নিজৰ ইচ্ছা আৰু পৰিয়ালৰ ইচ্ছাৰ মাজত আবদ্ধ হৈ পৰিছে। পথেমৰী হৈছে ত্যাগৰ এক কৰুণ কাহিনী — ১৯৮০ চনৰ এগৰাকী গাল্ফ মালয়ালীৰ বাবে ই যেন এক কেতিয়াও শেষ নোহোৱা সংগ্ৰাম।" তেওঁ মামুট্টি আৰু চিদ্দিকৰ অভিনয়ৰো প্ৰশংসা কৰি লিখে, "পথেমৰী ছবিত মামুট্টিয়ে পুনৰ প্ৰমাণ কৰিছে যে দৰ্শকৰ মনত সহানুভূতি জগাই তোলাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ এগৰাকী ব্যুৎপত্তিসম্পন্ন অভিনেতা। জুৱেল মেৰী, শ্ৰীনিবাসন, জয় মেথিউ আৰু শ্বাহীন চিদ্দিকে নিজ নিজ চৰিত্ৰসমূহ সুন্দৰভাৱে ৰূপায়ণ কৰিছে, কিন্তু লাঞ্চি বেলায়ুধনৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা চিদ্দিকে কম সময়ৰ বাবে পৰ্দাত দেখা দিওঁ সমগ্ৰ দৃশ্য নিজৰ হাতলৈ লৈ গৈছে।" ^৪৬

চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল চিফীৰ এজন সমালোচকে ছবিখনক "উপভোগ্য" বুলি অভিহিত কৰি এক মিশ্ৰিত মন্তব্য আগবঢ়ায়। তেওঁ লিখে, "ইয়াত কিছুমান অতি সুন্দৰ মুহূৰ্ত নিশ্চিতভাৱে আছে, কিন্তু কাহিনী উপস্থাপন শৈলীটো কিছু ওপৰে ওপৰে যোৱা যেন অনুভৱ হয়। আচলতে, গাল্ফ মালয়ালীসকলৰ পুৰণি কাহিনীসমূহত আমি আগতে নুশুনা একো নতুন কথা এই ছবিত দৰ্শকক আগবঢ়োৱা হোৱা নাই। আগৰ চিনেমাৰ উপ-কাহিনী হিচাপে আমি যিবোৰ কাহিনী পাইছিলোঁ, ইয়াত সেয়াকে এখন ১১০ মিনিট জোৰা সম্পূৰ্ণ চিনামাত পৰিণত কৰা হৈছে।" অৱশ্যে তেওঁলোকে মামুট্টিৰ অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰি লিখে, "শেহতীয়া সময়ৰ অন্যতম এক শক্তিশালী অভিনয়ৰ জৰিয়তে মামুট্টিয়ে আচৰিত ধৰণৰ সততাৰে কাহিনীটোক আগুৱাই লৈ গৈছে। নায়কগৰাকীক ইমান উৎসৰ্গিতভাৱে অভিনয় কৰা দেখাটো দৰ্শকৰ বাবে এক ডাঙৰ প্ৰাপ্তি।" ^৪৭

বক্স অফিচ

চলচ্চিত্ৰখন এক ব্যাৱসায়িকভাৱে সফল ছবি আছিল।^৪৮৪৯ অৱশ্যে প্ৰথম অৱস্থাত পথেমৰী ছবিখনৰ আৰম্ভণি বৰ লেহেমীয়া আছিল। এখন সংবাদ-মেলত পৰিচালক চেলিম আহমেদে উল্লেখ কৰে যে প্ৰথম শ্ব’ৰ সময়ত কিছুমান চিনেমা হঁলত মাত্ৰ পাঁচ বা ছয়জনহে দৰ্শক উপস্থিত আছিল।^৫০ ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম দিনা ৫০ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰিছিল।^৫১ ইয়াৰ পিছত ১৫ দিনত চলচ্চিত্ৰখনে প্ৰায় ৭.১০ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰে,^১৮ আৰু ২৮ দিনৰ ভিতৰত সমগ্ৰ ভাৰতৰপৰা মুঠ ৮.৬ কোটি টকাৰ ব্যৱসায় কৰে।^৫২

২০১৫ চনৰ ৩১ অক্টোবৰত অনুষ্ঠিত এখন সংবাদ-মেলত আহমেদে কয় যে তেওঁ ছবিখনৰপৰা "এইধৰণৰ ডাঙৰ সফলতা" আশা কৰা নাছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই আমাৰ ব্যাৱসায়িক চিনেমাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় কোনো মচলা উপাদান ইচ্ছাকৃতভাৱে পথেমৰীত যোগ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা নাছিলোঁ। মই ভাবোঁ ছবিখন মানুহে আদৰি লৈছে কাৰণ তেওঁলোকে উপসাগৰীয় দেশসমূহত কাম কৰা নিজৰ আত্মীয় বা বন্ধু-বান্ধৱীৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সৈতে চিনেমাখনৰ কাহিনীটোক সংযোগ কৰিব পাৰিছে।" ^৫০

চলচ্চিত্ৰখনে কেৰালাৰ চিনেমা হঁলসমূহত সফলতাৰে ১২৫ দিন সম্পূৰ্ণ কৰে।^{৫৩৫৪৫৫৫৬} ইয়াৰ উপৰি, সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতৰ ৬০খন স্ক্ৰীনত ছবিখনে ৪ সপ্তাহতকৈও অধিক সময় অতিক্ৰম কৰে।^৫৭ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত ছবিখনে একেৰাহে ৫টা সপ্তাহান্ত লাভ কৰে আৰু তাৰপৰা প্ৰায় ১৮.০৪ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰি ইয়াৰ অন্তিম ব্যাৱসায়িক যাত্ৰা সমাপ্ত কৰে।^৫৮

বঁটা-বাহন আৰু স্বীকৃতি

ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা^৫৯

• মালায়ালম ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ফিচাৰ ফিল্ম বঁটা (২০১৫)

এছিয়াভিজন বঁটা^৬০

• সমাজ কল্যাণৰ ওপৰত আধাৰিত শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা
• শ্ৰেষ্ঠ সমালোচকৰদ্বাৰা প্ৰশংসিত চলচ্চিত্ৰ বঁটা
• শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেত্ৰী — জুৱেল মেৰী
• শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক — বিজীবাল

ৰামু কাৰিয়াত চলচ্চিত্ৰ বঁটা^৬১

• শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা
• শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালনা — চেলিম আহমেদ
• শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য — চেলিম আহমেদ
• শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি
• শ্ৰেষ্ঠ শব্দ বিন্যাস — ৰচুল পুকুটী
• শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰগ্ৰহণ — মধু অম্বট
• শ্ৰেষ্ঠ সহ-অভিনেতা — চিদ্দিক
• শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেতা — শ্বাহীন চিদ্দিক
• শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেত্ৰী — জুৱেল মেৰী
• শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ সম্পাদক — বিজয় শংকৰ
• শ্ৰেষ্ঠ কলা নিৰ্দেশক — জ্যোতিষ শংকৰ
• শ্ৰেষ্ঠ সাজ-সজ্জা অলংকৰণ — চামৰা চানীশ
• শ্ৰেষ্ঠ ৰূপসজ্জা — পট্টনম ৰশিদ

ফ্লাৱাৰ্ছ ইণ্ডিয়ান ফিল্ম এৱাৰ্ডছ^৬২

• শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা
• শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালনা — চেলিম আহমেদ
• শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য — চেলিম আহমেদ
• শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি
• শ্ৰেষ্ঠ শব্দ বিন্যাস — ৰচুল পুকুটী

ফিল্মফেয়াৰ বঁটা

• শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা
• শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি