কলীমূৰী হাঁহ

কলীমূৰী হাঁহ (Eurasian Teal or Common Teal, বৈজ্ঞানিক নাম-Anas crecca) এটা সচৰাচৰ দেখিবলৈ পোৱা আৰু বহুলভাৱে বিস্তৃত হৈ থকা হাঁহৰ প্ৰজাতি৷ ই সাধাৰণতে নাতিশীতোষ্ণ ইউৰেছিয়া অঞ্চলত প্ৰজনন কৰে আৰু শীতকালত দক্ষিণলৈ পৰিভ্ৰমণ কৰে৷^১ ই জাকপাতি বাস কৰে আৰু প্ৰধানকৈ জলাশয় সমূহত চৰি ফুৰা দেখা যায়৷

বিৱৰণ

কলীমূৰী হাঁহৰ আকাৰ তেনেই সৰু, দেহৰ দৈৰ্ঘ্য ৩৪-৪৩ ছে: মি: আৰু উজন প্ৰায় ৩৬০ গ্ৰাম হয়৷ ডেউকাৰ দৈৰ্ঘ্য ১৭.৫-২০.৪ ছে: মি:, ঠোঁট ৩.২-৪ ছে:মি: আৰু ঠেং ২.৮-৩.৪ ছে:মি: হোৱা দেখা যায়৷^২১

ক'লীমূৰী হাঁহৰ বৰণ ধূসৰ, মূৰ ডাঠ ৰঙৰ আৰু ইয়াৰ পিছফালে হালধীয়া আৰু বগা আঁচ থকা দেখা যায়৷ ইয়াৰ মূৰ আৰু ডিঙি ডাঠ ৰঙা (chestnut) আৰু তাতে চকুৰ পৰা ডিঙিলৈকে এটা সেউজীয়া অৰ্ধচন্দ্ৰাকৃতিৰ দাগ থাকে৷ এই দাগৰ কাষৰ অংশ হালধীয়া-বগা আঁচেৰে ঠোঁটলৈকে বিয়পি থাকে৷ ইয়াৰ বুকু অঞ্চল buff (পাতল হালধীয়া) বৰণৰ আৰু ইয়াত সৰু ঘূৰণীয়া মটীয়া দাগ থকা দেখা যায়৷ এই হাঁহৰ বুকুৰ মাজ অংশ বগা, দেহৰ বাকী অঞ্চল ছাইবৰণৰ৷^২

প্ৰজনন নোহোৱা সময়ত ইয়াক ঘৰচীয়া হাঁহৰ দৰেই দেখা যায়৷

টেক্সন'মি

ক'লীমূৰী হাঁহক পোনপ্ৰথমে কেৰ'লাছ লিনিয়াছে তেওঁৰ ১৭৫৮ চনত প্ৰকাশিত চিষ্টেমা নেচুৰী গ্ৰন্থত উল্লেখ কৰিছিল৷^৩ ক'নৰাড গেছনাৰ (Conrad Gessner)এ তেওঁৰ 'Historiae animalium' গ্ৰন্থত 'teal' গোটৰ ভিতৰত সৰু আকাৰৰ হাঁহৰ প্ৰজাতি বুলি বৰ্ণনা কৰিছিল৷ ^৪ অৱশেষত জন ৰে (John Ray) ই ইয়াক "Common Teal" বুলি নামকৰণ কৰে৷ ^৫ মতা ক'লীমূৰী হাঁহৰ 'ক্ৰিক (cryc) ধৰণৰ মাতৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি লিনিয়াছে ইয়াৰ বৈজ্ঞানিক নাম Anas crecca ৰাখে য'ত Crecca ৰ অৰ্থ হৈছে 'cryc' ধৰণৰ মাত মতা হাঁহ৷

বিতৰণ আৰু বাসস্থান

ৰ পশ্চিমবংগত শীতকালত চৰা ক'লীমূৰী হাঁহ]]

ক'লীমূৰী হাঁহে উত্তৰ ইউৰেছিয়াত প্ৰজনন কৰে আৰু দক্ষিণৰ অঞ্চলসমূহত শীতকালটো অতিবাহিত কৰে৷ অৱশ্যে নাতিশীতোষ্ণ মণ্ডলত অৰ্থাৎ ইউৰোপ আদিত ইয়াৰ গ্ৰীষ্ম আৰু শীতকালৰ বিতৰণ ওপৰা-ওপৰি হয়৷^২ শীতকালত ভূমধ্য-সাগৰীয় (Mediterranean) অঞ্চলসমূৰ আশে পাশে উচ্চঘনত্বত দেখা পোৱা যায়৷ ই জাপান, টাইৱান, দক্ষিণ এছিয়া আদিলৈকে শীতকালত পৰিভ্ৰমণ কৰে৷ তাৰোপৰি নীল উপত্যকা, ইৰান, কোৰিয়া আদিতো শীতকালত অতিবাহিত কৰে বুলি জনা যায়৷ ^২

আচৰণ

ক'লীমূৰী হাঁহে প্ৰধানকৈ জাক পাতি বাস কৰে৷ প্ৰজননৰ সময়ত ঘাইকৈ ইয়াক ওখ জলজ উদ্ভিদেৰে পৰিপূৰ্ণ জলাশয় সমূহত দেখিবলৈ পোৱা যায়৷ আনহাতে শীতকালত ই সাগৰীয় পানী থকা জলাশয় সমূ্হত চৰে৷ ^২

প্ৰজনন কালত ক'লীমূৰী হাঁহে প্ৰধানকৈ জলজ অমেৰুদণ্ডী প্ৰাণী যেনে- কেঁকোৰা, পোক-পতংগ, মলাস্কা, কণী আদি খাই জীয়াই থাকে৷ এইসময়ত ই দিনৰ ভাগত খাদ্যৰ সন্ধান কৰে৷ শীতকালত ইহঁতে জলজ উদ্ভিদৰ গুটি, ঘাঁহ আদি খাবলৈ লয়৷ শীতকালত এই হাঁহবিধে গধূলি বা নিশাৰ ভাগত খাদ্যৰ সন্ধান কৰে৷ ই পানীত মূৰ ডুবাই বা পানীৰ তললৈ সাঁতুৰিও খাদ্য বিচাৰে৷ ^২

ক'লীমূৰী হাঁহে পানীৰ কাষৰীয়া মাটি বা জোপোহাৰ আঁৰত বাহ সাজে৷ বাহটো সাজিবলৈ ইহঁতে শুকান গছৰ পাত আৰু গাৰ পাখি ব্যৱহাৰ কৰে৷ মাৰ্চ মাহত ইয়াৰ প্ৰজননকাল আৰম্ভ হয়৷ এবাৰত ৫-১৬ টা কণী পাৰে৷ মাকে ২১-২৩ দিনলৈকে উমনি দি পোৱালি জগায়৷ জন্মাৰ পৰা ২৫-৩০ দিনলৈকে পাখি নগজা পৰ্যন্ত মাকে পোৱালিৰ যত্ন লয়৷ প্ৰথমটো শীতকালৰ পিছত পোৱালিয়ে পূৰ্ণবয়স্কৰ ৰূপ লয়৷

বাহ্যিক সংযোগ

• RSPB A to Z of UK Birds Page: Teal
• An article about hybrid Common × Green-winged Teal
• Common teal videos, photos & sounds on the Internet Bird Collection
• Common Teal from Turkey
• Ageing and sexing (PDF; 3.4 MB) by Javier Blasco-Zumeta & Gerd-Michael Heinze
• Linnaeus, Carl (1758): Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis (10th ed., vol. 1) [in Latin]. Lars Salvius, Stockholm ("Holmius").